ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 971

ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਹੋਇ ਮੁਕਤਿ ਦੁਆਰੁ ॥ ਜਾਹਿ ਬੈਕੁੰਠਿ ਨਹੀ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਨਿਰਭਉ ਕੈ ਘਰਿ ਬਜਾਵਹਿ ਤੂਰ ॥ ਅਨਹਦ ਬਜਹਿ ਸਦਾ ਭਰਪੂਰ ॥੧॥ ਐਸਾ ਸਿਮਰਨੁ ਕਰਿ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥ ਬਿਨੁ ਸਿਮਰਨ ਮੁਕਤਿ ਕਤ ਨਾਹਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਨਾਹੀ ਨਨਕਾਰੁ ॥ ਮੁਕਤਿ ਕਰੈ ਉਤਰੈ ਬਹੁ ਭਾਰੁ ॥ ਨਮਸਕਾਰੁ ਕਰਿ ਹਿਰਦੈ ਮਾਹਿ ॥ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਤੇਰਾ ਆਵਨੁ ਨਾਹਿ ॥੨॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਕਰਹਿ ਤੂ ਕੇਲ ॥ ਦੀਪਕੁ ਬਾਂਧਿ ਧਰਿਓ ਬਿਨੁ ਤੇਲ ॥ ਸੋ ਦੀਪਕੁ ਅਮਰਕੁ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਬਿਖੁ ਕਾਢੀਲੇ ਮਾਰਿ ॥੩॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਹੋਇ ॥ ਸੋ ਸਿਮਰਨੁ ਰਖੁ ਕੰਠਿ ਪਰੋਇ ॥ ਸੋ ਸਿਮਰਨੁ ਕਰਿ ਨਹੀ ਰਾਖੁ ਉਤਾਰਿ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਉਤਰਹਿ ਪਾਰਿ ॥੪॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਨਾਹੀ ਤੁਹਿ ਕਾਨਿ ॥ ਮੰਦਰਿ ਸੋਵਹਿ ਪਟੰਬਰ ਤਾਨਿ ॥ ਸੇਜ ਸੁਖਾਲੀ ਬਿਗਸੈ ਜੀਉ ॥ ਸੋ ਸਿਮਰਨੁ ਤੂ ਅਨਦਿਨੁ ਪੀਉ ॥੫॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਤੇਰੀ ਜਾਇ ਬਲਾਇ ॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਤੁਝੁ ਪੋਹੈ ਨ ਮਾਇ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮਨਿ ਗਾਈਐ ॥ ਇਹੁ ਸਿਮਰਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਪਾਈਐ ॥੬॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸਿਮਰਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ॥ ਊਠਤ ਬੈਠਤ ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ ॥ ਜਾਗੁ ਸੋਇ ਸਿਮਰਨ ਰਸ ਭੋਗ ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨੁ ਪਾਈਐ ਸੰਜੋਗ ॥੭॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਨਿ ਨਾਹੀ ਤੁਝੁ ਭਾਰ ॥ ਸੋ ਸਿਮਰਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਅਧਾਰੁ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਜਾ ਕਾ ਨਹੀ ਅੰਤੁ ॥ ਤਿਸ ਕੇ ਆਗੇ ਤੰਤੁ ਨ ਮੰਤੁ ॥੮॥੯॥ {ਪੰਨਾ 971}

pdArQ:- ismrin—ismrn krn vwlw [ duAwru—bUhw, drvwzw [ hoie—id`s pYNdw hY [ jwih—qUM jweyNgw [ sMswir—sMswr ivc, sMswr-smuMdr ivc [ Gir—Gr ivc [ qUr—vwjy [ Anhd—ie`k-rs [ vjih—(qUr) vjih, vwjy v`jdy hn [ BrpUr—nkw-nk, iksy aUxqw qoN ibnw [1[

kq—ikqy BI, iksy BI hor qrIky nwl [1[rhwau[

nnkwru—ienkwr, rok-tok, ivkwrW vloN rukwvt [ Bwru—ivkwrW dw boJ [2[

kyl—^uSIAW, Anµd [ bWiD DirE—(jgdw dIvw) itkw r`iKAw hY [ Amrku—Amr krn vwlw [ sMswir—sMswr ivc [ ibKu—zihr [3[

giq—mukqI, au~cI Awqmk AvsQw [ nhI rwKu auqwir—(kMT qoN) lwh ky nwh r`K [4[

kwin—kwx, muQwjI [ mMdir—Gr ivc, ihrdy-Gr ivc, sÍY-srUp ivc [ ptMbr—pt-AMbr, p`t ky k`pVy [ ptMbr qwin—p`t dy k`pVy qwx ky, by-i&kr ho ky [ syj—ihrdw [ ibgsY—iKV pYNdw hY [ Anidnu—hr roz [5[

blwie—rog [ mwie—mwieAw [ min—mn ivc [6[

swis—swh dy nwl [ igrwis—igrwhI dy nwl [ soie—sON [ sMjog—BwgW nwl [7[

ADwru—Awsrw [ qMqu—tUxw [8[

ArQ:- hy BweI! pRBU dw ismrn krn qoN ibnw iksy BI hor qrIky nwl (mwieAw dy bMDnW) qoN ^lwsI nhIN imldI qUM Awpxy mn ivc Aijhw (bl r`Kx vwlw) ismrn kr [1[rhwau[

ijs ismrn dI brkiq nwl mukqI dw dr id`s pYNdw hY, (aus rsqy) qUM pRBU dy crnW ivc jw A`pVyNgw, sMswr (-smuMdr) ivc nhIN (BtkyNgw); ijs AvsQw ivc koeI fr nhIN poNhdw, aus ivc phuMc ky qUM (Awqmk Anµd dy, mwno) vwjy vjweyNgw, auh vwjy (qyry AMdr) sdw ie`k-rs v`jxgy, (aus Anµd ivc) koeI aUxqw nhIN AwvygI [1[

ijs ismrn nwl (ivkwr qyry rwh ivc) rukwvt nhIN pw skxgy, auh ismrn (mwieAw dy bMDnW qoN) Azwd kr dyNdw hY, (ivkwrW dw) boJ (mn qoN) auqr jWdw hY [ pRBU ƒ sdw isr invw, qW ju muV muV qYƒ (jgq ivc) Awauxw nwh pey [2[

(hy BweI!) ijs ismrn dI rwhIN qUM Anµd lY irhw hYN (Bwv, icMqw Awidk qoN bicAw rihMdw hYN), qyry AMdr sdw (igAwn dw) dIvw jgdw rihMdw hYN, (ivkwrW dy) qyl (vwlw dIvw) nhIN rihMdw, auh dIvw (ijs mnu`K dy AMdr jg pey aus ƒ) sMswr ivc Amr kr dyNdw hY, kwm kRoD Awidk dI zihr ƒ (AMdroN) mwr ky k`F dyNdw hY [3[

ijs ismrn dI brkiq nwl qyrI au~cI Awqmk AvsQw bxdI hY, qUM aus ismrn (rUp hwr) ƒ pRo ky sdw gl ivc pweI r`K, (kdy BI gloN) lwh ky nwh r`KIN, sdw ismrn kr, gurU dI imhr nwl (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jweyNgw [4[

(hy BweI!) ijs ismrn nwl qYƒ iksy dI muQwjI nhIN rihMdI, Awpxy Gr ivc by-i&kr ho ky sONdw hYN, ihrdy ivc suK hY, ijMd iKVI rihMdI hY, AYsw ismrn-rUp AMimRq hr vyly pINdw rhu [5[

ijs ismrn krky qyrw Awqmk rog k`itAw jWdw hY, qYƒ mwieAw nhIN poNhdI, hy BweI! sdw ieh ismrn kr, Awpxy mn ivc hrI dI is&iq-swlwh kr (pr, gurU dI Srn pau), ieh ismrn gurU qoN hI imldw hY [6[

hy BweI! sdw idn rwq, au~TidAW bYTidAW, KWidAW, swh lYNidAW, jwgidAW, su`iqAW hr vyly ismrn dw rs lY [ (hy BweI!) pRBU dw ismrn BwgW nwl imldw hY [7[

ijs ismrn nwl qyry au~qoN (ivkwrW dw) boJ lih jwiegw, pRBU dy nwm dy aus ismrn ƒ (AwpxI ijMd dw) Awsrw bxw [ kbIr AwKdw hY—aus pRBU dy guxW dw AMq nhIN pY skdw, (aus dI Xwd qoN ibnw) koeI hor mMqr, koeI hor tUxw aus dy swhmxy nhIN c`l skdw (hor iksy qrIky nwl aus ƒ iml nhIN skdw) [8[9[

ਰਾਮਕਲੀ ਘਰੁ ੨ ਬਾਣੀ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕੀ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਬੰਧਚਿ ਬੰਧਨੁ ਪਾਇਆ ॥ ਮੁਕਤੈ ਗੁਰਿ ਅਨਲੁ ਬੁਝਾਇਆ ॥ ਜਬ ਨਖ ਸਿਖ ਇਹੁ ਮਨੁ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹਾ ॥ ਤਬ ਅੰਤਰਿ ਮਜਨੁ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹਾ ॥੧॥ ਪਵਨਪਤਿ ਉਨਮਨਿ ਰਹਨੁ ਖਰਾ ॥ ਨਹੀ ਮਿਰਤੁ ਨ ਜਨਮੁ ਜਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਉਲਟੀ ਲੇ ਸਕਤਿ ਸਹਾਰੰ ॥ ਪੈਸੀਲੇ ਗਗਨ ਮਝਾਰੰ ॥ ਬੇਧੀਅਲੇ ਚਕ੍ਰ ਭੁਅੰਗਾ ॥ ਭੇਟੀਅਲੇ ਰਾਇ ਨਿਸੰਗਾ ॥੨॥ ਚੂਕੀਅਲੇ ਮੋਹ ਮਇਆਸਾ ॥ ਸਸਿ ਕੀਨੋ ਸੂਰ ਗਿਰਾਸਾ ॥ ਜਬ ਕੁੰਭਕੁ ਭਰਿਪੁਰਿ ਲੀਣਾ ॥ ਤਹ ਬਾਜੇ ਅਨਹਦ ਬੀਣਾ ॥੩॥ ਬਕਤੈ ਬਕਿ ਸਬਦੁ ਸੁਨਾਇਆ ॥ ਸੁਨਤੈ ਸੁਨਿ ਮੰਨਿ ਬਸਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਰਤਾ ਉਤਰਸਿ ਪਾਰੰ ॥ ਕਹੈ ਕਬੀਰਾ ਸਾਰੰ ॥੪॥੧॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 971-972}

pdArQ:- bMDic—bMDn pwx vwlI mwieAw ƒ [ mukqY guir—mukq gurU ny [ Anlu—A`g [ nK isK—(pYrW dy) nhUMAW qoN lY ky isr dI cotI qk, swry ƒ cMgI qrHW [ AMqir—Awpxy AMdr hI [ mjnu—cu`BI, ieSnwn [1[

pvn—hvw (vrgw cMcl mn) [ pvn piq—mn dw mwlk jIvwqmw [ aun@min—aunmn ivc, pUrn iKVwau dI AvsQw ivc [ Krw—sB qoN cMgI dSw [ imrqu—mOq [ jrw—buFypw [1[rhwau[

aultIly—ault jWdw hY [ skiq shwrM—mwieAw dw shwrw [ pYsIly—pY jweIdw hY [ ggn mJwrM—ggn ivc, AkwS ivc, au~cI aufwrI ivc, dsm duAwr ivc [ byDIAly—iv`J jWdy hn [ ck® BuAMgw—BuieAMgm nwVI dy c`kr, tyFy c`krW vwlw mn, tyFIAW cwlW vwlw mn [ BytIAly—iml pYNdw hY [ rwie—rwjw pRBU [2[

moh mie—moh dI BrI hoeI [ sis—cMdRmw, sIqlqw, TMF, Awqmk SWqI [ sUr—sUrj, qpS, mn dI ivkwrW dI qpS [ igrwsw kIno—hV`p kr lYNdI hY [ Birpuir—Brpur ivc, aus pRBU-rUp smuMdr ivc jo sB QweIN BrpUr hY [ kuMBku—pRwxW dw rokxw, vwSnw dy mUl-mn dI ibRqI [ Anhd—ie`k-rs [3[

bkqY—aupdyS krn vwly (gurU) ny [ bik—bol ky [ sunqY—suxn vwly ny [ suin—sux ky [ mMin—min, mn ivc [ kir krqw—‘krqw krqw’ kr ky, ‘pRBU pRBU’ AwK ky, pRBU dw ismrn kr ky [ swrM—sRySt g`l, Asl Byd dI g`l [4[

not:- Sbd dw mu`K-Bwv ‘rhwau’ dI quk ivc hY, ies kyNdrI Bwv ƒ swry Sbd ivc ivsQwr nwl ibAwn kIqw hY [ ‘rhwau’ ivc d`isAw hY ik jIvwqmw dI sB qoN au~cI AvsQw auh hY jdoN ieh ‘aunmn’ ivc A`pVdw hY; ies AvsQw ƒ jnm mrn qy buFypw poh nhIN skdy [ ies AvsQw dI hor swrI hwlq swry Sbd ivc d`sI geI hY, qy ieh swrI hwlq aus kyNdrI qbdIlI dw nqIjw hY [ ggn, BuAMg, sis, sUr, kuMBk Awidk l&zW dI rwhIN jo hwlq ibAwn kIqI geI hY ieh swrI ‘aunmn’ ivc A`pVy hoey dy nqIjy vjoN hY [ pihlW Awqmw ‘aunmn’ ivc A`piVAw hY qy vyKx ƒ jo aus dy bwhrly ichn c`k® bxy hn, auhnW dw ibAwn swry Sbd ivc hY [ KulHy l&zW ivc ieauN kih lvo ik ie`Qy ieh izkr nhIN ik ggn, BuAMg, sis, sUr Awidk vwly swDn krn dw is`tw inkilAw “aunmn”; sgoN ‘aunmn’ dI AslI vrqoN dw hwl hY [ qy, ieh ‘aunmn’ ikvyN bxI? ismrn dI brkiq nwl [ kbIr jI AwKdy hn ik iehI Asl Byq dI g`l hY [

ArQ:- jIvwqmw dw pUrn iKVwau ivc itky rihxw hI Awqmw dI sB qoN sRySt AvsQw hY, ies AvsQw ƒ jnm mrn qy buFypw poh nhIN skdy [1[rhwau[

(mwieAw qoN) mukq gurU ny mwieAw ƒ rok pw id`qI hY, myrI iqRSnw dI A`g buJw id`qI hY [ hux jdoN Awpxy ies mn ƒ cMgI qrHW vyKdw hW, qW Awpxy AMdr hI ieSnwn krdw hW [1[

mwieAw vwlw shwrw hux ault igAw hY, (mwieAw dy QW myrw mn hux) pRBU-crnW ivc cu`BI lw irhw hY [ tyFIAW cwlW c`lx vwlw ieh mn hux iv`J igAw hY ikauNik insMg ho ky hux ieh pRBU ƒ iml ipAw hY [2[

myrIAW moh-BrIAW AwsW hux mu`k geIAW hn; (myry AMdr dI) SWqI ny myrI qpS buJw id`qI hY [ hux jdoN ik mn dI ibrqI srb-ivAwpk pRBU ivc juV geI hY, ies AvsQw ivc (myry AMdr, mwno) ie`k-rs vIxw v`j rhI hY [3[

kbIr AwKdw hY (ik ies swrI qbdIlI ivc) Asl rwz dI g`l (ieh hY)—aupdyS krn vwly siqgurU ny ijs ƒ Awpxw Sbd suxwieAw, jy aus ny ghu nwl sux ky Awpxy mn ivc vsw ilAw, qdoN pRBU dw ismrn kr ky auh pwr lµG igAw [4[1[10[

not:- ieh rwz dI g`l ƒ, jo kbIr jI ny A^Irly bMd ivc d`sI hY, ikqy is`K smJx ivc tplw nwh Kw jwx—Swied ies i^Awl nwl hI siqgurU nwnk dyv jI ny ies A^Irly bMd dI hor KulHI ivAwiKAw Awpxy Sbd ivc kr id`qI hY [ auh Sbd BI rwg rwmklI ivc hI hY qy CMd dI cwl BI iesy Sbd dI cwl vrgI hY [

rwmklI mhlw 1 ] jw hir pRiB ikrpw DwrI ] qw haumY ivchu mwrI ] so syvik rwm ipAwrI ] jo gur sbdI bIcwrI ]1] so hir jnu hir pRB BwvY ] Aihinis Bgiq kry idnu rwqI, lwj Coif hir ky gux gwvY ]1]rhwau] Duin vwjy Anhd Gorw ] mnu mwinAw hir ris morw ] gur pUrY scu smwieAw ] guru Awid purKu hir pwieAw ]2] siB nwd byd gur bwxI ] mnu rwqw swirg pwxI ] qh qIrQ vrq qp swry ] gur imilAw hir insqwry ]3] jh Awpu gieAw Bau Bwgw ] gur crxI syvku lwgw ] guir siqguir Brmu cukwieAw ] khu nwnk sbid imlwieAw ]4]10]

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh