ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 969

ਗੁੜੁ ਕਰਿ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਕਰਿ ਮਹੂਆ ਭਉ ਭਾਠੀ ਮਨ ਧਾਰਾ ॥ ਸੁਖਮਨ ਨਾਰੀ ਸਹਜ ਸਮਾਨੀ ਪੀਵੈ ਪੀਵਨਹਾਰਾ ॥੧॥ ਅਉਧੂ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਮਤਵਾਰਾ ॥ ਉਨਮਦ ਚਢਾ ਮਦਨ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ਤ੍ਰਿਭਵਨ ਭਇਆ ਉਜਿਆਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੁਇ ਪੁਰ ਜੋਰਿ ਰਸਾਈ ਭਾਠੀ ਪੀਉ ਮਹਾ ਰਸੁ ਭਾਰੀ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਦੁਇ ਕੀਏ ਜਲੇਤਾ ਛੂਟਿ ਗਈ ਸੰਸਾਰੀ ॥੨॥ ਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਗਾਸ ਗਿਆਨ ਗੁਰ ਗੰਮਿਤ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਸੁਧਿ ਪਾਈ ॥ ਦਾਸੁ ਕਬੀਰੁ ਤਾਸੁ ਮਦ ਮਾਤਾ ਉਚਕਿ ਨ ਕਬਹੂ ਜਾਈ ॥੩॥੨॥ {ਪੰਨਾ 969}

pdArQ:- igAwnu—au~cw smJ [ iDAwnu—pRBU-crnW ivc juVI hoeI surq [ mhUAw—iek ru`K ijs dy Pu`l Srwb iqAwr krn vwsqy vrqy jWdy hn [ BwTI—A`g vwlI B`TI [ Bau—pRBU dw fr [ nwrI—nwVI [ smwnI—lInqw [ pIvnhwr—pIx-jogw hoieAw mn [1[

not:- jogI guV, mhUey dy Pu`l Awidk rlw ky B`TI ivc Srwb k`Fdy hn, auh Srwb pI ky pRwxwXwm dI rwhIN suKmnw nwVI ivc pRwx itkwauNdy hn [ nwm dw rsIAw iehnW dy QW au~cI m`q, pRBU-crnW ivc juVI surq qy pRBU dw fr—iehnW dI shwieqw nwl sihj AvsQw ivc A`pVdw hY [ ies qrHW nwm-AMimRq pIx dw AiDkwrI ho jWdw hY [1[

AauDU—hy jogI! mqvwrw—mqvwlw, msq [ aunmd—(qurIAw-AvsQw dI) msqI [ mdn—msq krn vwlw [ iqRBvx—iqMnW BvnW ivc [1[rhwau[

duie pur joir—dovyN puV joV ky, DrqI AkwS ƒ iek`Tw kr ky, swry jgq dw moh kwbU krky, mwieAw dy moh ƒ v`s ivc kr ky [ rswie—cmkweI, mGweI [ pIau—mYN pINdw hW [ jlyqw—bwlx [ sMswrI—sMswr ivc Kicq hox vwlI ibrqI [2[

gMimq—pRBU qk phuMc r`Kx vwlw [ suiD—sUJ [ qwsu—aus dy [ md—nSw [ aucik n jweI—tu`tdw nhIN, mu`kdw nhIN [

not:- muslmwn ApxI bolI ivc Awpxy vwsqy l&z ‘dws’ nhIN vrqdy [ l&z ‘dws’ zwhr krdw hY ik kbIr jI ihMdU sn [

ArQ:- hy jogI! myrw (BI) mn msq hoieAw hoieAw hY, mYƒ (au~cI Awqmk AvsQw dI) msqI cVHI hoeI hY [ (pr) mYN msq krn vwlw (nwm-) rs c`iKAw hY, (aus dI brkiq nwl) swry hI jgq ivc mYƒ ausy dI joq jg rhI id`sdI hY [1[rhwau[

(nwm-rs dI Srwb k`Fx leI) mYN Awqm-igAwn ƒ guV, pRBU-crnW ivc juVI surq ƒ mhUey dy Pu`l, qy Awpxy mn ivc itkwey hoey pRBU dy Bau ƒ B`TI bxwieAw hY [ (ies igAwn-iDAwn qy Bau qoN aupijAw nwm-rs pI ky, myrw mn) Afol AvsQw ivc lIn ho igAw hY (ijvyN jogI Srwb pI ky Awpxy pRwx) suKmn nwVI ivc itkwauNdw hY [ hux myrw mn nwm-rs ƒ pIx-jogw ho ky pI irhw hY [

mwieAw dy moh ƒ v`s ivc kr ky mYN (jogI vwlI) B`TI qpweI hY, hux mYN v`fw mhwn nwm-rs pI irhw hW [ kwm qy kRoD dohW ƒ mYN bwlx bxw id`qw hY (qy, aus B`TI ivc swV id`qw hY, Bwv, moh ƒ v`s kIiqAW kwm kRoD BI mu`k gey hn) [ ies qrHW sMswr ivc Psx vwlI ibrqI ^qm ho geI hY [2[

(pRBU qk) phuMc vwly gurU dy igAwn dI brkiq nwl myry AMdr (nwm dw) prkwS ho igAw hY, gurU qoN mYƒ (au~cI) smJ pRwpq hoeI hY [ pRBU dw dws kbIr aus nSy ivc msq hY, aus dI msqI kdy mu`kx vwlI nhIN hY [3[2[

ਤੂੰ ਮੇਰੋ ਮੇਰੁ ਪਰਬਤੁ ਸੁਆਮੀ ਓਟ ਗਹੀ ਮੈ ਤੇਰੀ ॥ ਨਾ ਤੁਮ ਡੋਲਹੁ ਨਾ ਹਮ ਗਿਰਤੇ ਰਖਿ ਲੀਨੀ ਹਰਿ ਮੇਰੀ ॥੧॥ ਅਬ ਤਬ ਜਬ ਕਬ ਤੁਹੀ ਤੁਹੀ ॥ ਹਮ ਤੁਅ ਪਰਸਾਦਿ ਸੁਖੀ ਸਦ ਹੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੋਰੇ ਭਰੋਸੇ ਮਗਹਰ ਬਸਿਓ ਮੇਰੇ ਤਨ ਕੀ ਤਪਤਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਪਹਿਲੇ ਦਰਸਨੁ ਮਗਹਰ ਪਾਇਓ ਫੁਨਿ ਕਾਸੀ ਬਸੇ ਆਈ ॥੨॥ ਜੈਸਾ ਮਗਹਰੁ ਤੈਸੀ ਕਾਸੀ ਹਮ ਏਕੈ ਕਰਿ ਜਾਨੀ ॥ ਹਮ ਨਿਰਧਨ ਜਿਉ ਇਹੁ ਧਨੁ ਪਾਇਆ ਮਰਤੇ ਫੂਟਿ ਗੁਮਾਨੀ ॥੩॥ ਕਰੈ ਗੁਮਾਨੁ ਚੁਭਹਿ ਤਿਸੁ ਸੂਲਾ ਕੋ ਕਾਢਨ ਕਉ ਨਾਹੀ ॥ ਅਜੈ ਸੁ ਚੋਭ ਕਉ ਬਿਲਲ ਬਿਲਾਤੇ ਨਰਕੇ ਘੋਰ ਪਚਾਹੀ ॥੪॥ ਕਵਨੁ ਨਰਕੁ ਕਿਆ ਸੁਰਗੁ ਬਿਚਾਰਾ ਸੰਤਨ ਦੋਊ ਰਾਦੇ ॥ ਹਮ ਕਾਹੂ ਕੀ ਕਾਣਿ ਨ ਕਢਤੇ ਅਪਨੇ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੇ ॥੫॥ ਅਬ ਤਉ ਜਾਇ ਚਢੇ ਸਿੰਘਾਸਨਿ ਮਿਲੇ ਹੈ ਸਾਰਿੰਗਪਾਨੀ ॥ ਰਾਮ ਕਬੀਰਾ ਏਕ ਭਏ ਹੈ ਕੋਇ ਨ ਸਕੈ ਪਛਾਨੀ ॥੬॥੩॥ {ਪੰਨਾ 969}

pdArQ:- myru prbqu—sB qoN au~cw prbq, sB qoN v`fw Awsrw [ Et—Awsrw [ ghI—PVI hY [ riK lInI—(lwj) r`K leI hY [1[

Ab qb—hux qy qdoN [ jb kb—jd kdy [ quA prswd—qyrI imhr nwl [1[rhwau[

mghr—gorK pur dy pws iek Sihr, ijs bwry purwxw i^Awl hY ik ies QW ƒ srwp imilAw hoieAw hY, jo mnu`K ie`Qy mrdw hY auh Koqy dI jUny jw pYNdw hY [2[

eykY kir—ie`ko ijhI [ mrqy PUit—Pu`t mrdy hn, hMkwr ivc duKI huMdy hn [3[

sUlw—coBW, kMfy [ AjY—hux qk [ pcwhI—duKI huMdy hn [4[

doaU—dovyN hI [ rwdy—r`d kr id`qy hn [ kwix—muQwjI [5[

isMGwsin—q^q au~qy, dsm duAwr ivc, au~cI Awqmk AvsQw ivc [6[

ArQ:- hy pRBU! qUM (hI) myrw sB qoN v`fw Awsrw hYN [ mYN qyrI hI Et PVI hY (iksy qIrQ au~qy v`sx dw qkIAw mYN nhIN q`ikAw) qUM sdw Afol rihx vwlw hYN (qyrw lV PV ky) mYN BI nhIN foldw, ikauNik qUM Awp myrI lwj r`K leI hY [1[

hy pRBU! sdw leI qUM hI qUM hI myrw shwrw hYN [ qyrI imhr nwl mYN sdw hI suKI hW [1[rhwau[

(lok AwKdy hn mghr srwpI hoeI DrqI hY, pr) mYN qyry au~qy SrDw Dwr ky mghr jw v`isAw, (qUM imhr kIqI qy) myry srIr dI (ivkwrW dI) qpS (mghr ivc hI) buJw id`qI [ mYN, hy pRBU! qyrw dIdwr pihlW mghr ivc rihMidAW hI kIqw sI, qy Pyr mYN kwSI ivc Aw v`isAw [2[

not:- ie`QoN ieh zwhr huMdw hY ik kbIr jI do vwrI mghr jw ky rhy hn [ dUjI vwrI qW srIr BI au~Qy hI iqAwigAw [

ijvyN iksy kMgwl ƒ Dn iml jwey, (iqvyN) mYƒ kMgwl ƒ qyrw nwm Dn iml igAw hY, (aus dI brkiq nwl) mYN mghr qy kwSI dohW ƒ ieko ijhw hI smiJAw hY [ pr (ijnHW ƒ kwSI qIrQ qy v`sx dw mwx hY auh) hMkwrI hMkwr ivc du`KI huMdy hn [3[

jo mnu`K mwx krdw hY (mwx cwhy iksy g`l dw hovy) aus ƒ (ieauN huMdw hY ijvyN) sUlW cu`BdIAW hn [ koeI auhnW dIAW ieh sUlW pu`t nhIN skdw [ swrI aumr (auh hMkwrI) auhnW coBW dy mwry ivlkdy hn, mwno, Gor nrk ivc sV rhy hn [4[

(ieh lok AwKdy hn ik kwSI ivc rihx vwlw surg mwxdw hY, pr) nrk kIh, qy, ivcwrw surg kIh? sMqW ny dovyN hI r`d kr id`qy hn; ikauNik sMq Awpxy gurU dI ikrpw nwl (nwh surg qy nwh nrk) iksy dy BI muQwj nhIN hn [5[

(Awpxy gurU dI ikrpw nwl) mYN hux au~cy Awqmk itkwxy qy A`pV igAw hW, ij`Qy mYƒ prmwqmw iml ipAw hY [ mYN kbIr Aqy myrw rwm ie`k-rUp ho gey hW, koeI swfy ivc &rk nhI d`s skdw [6[3[

ਸੰਤਾ ਮਾਨਉ ਦੂਤਾ ਡਾਨਉ ਇਹ ਕੁਟਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ॥ ਦਿਵਸ ਰੈਨਿ ਤੇਰੇ ਪਾਉ ਪਲੋਸਉ ਕੇਸ ਚਵਰ ਕਰਿ ਫੇਰੀ ॥੧॥ ਹਮ ਕੂਕਰ ਤੇਰੇ ਦਰਬਾਰਿ ॥ ਭਉਕਹਿ ਆਗੈ ਬਦਨੁ ਪਸਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੂਰਬ ਜਨਮ ਹਮ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਰੇ ਸੇਵਕ ਅਬ ਤਉ ਮਿਟਿਆ ਨ ਜਾਈ ॥ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰੈ ਧੁਨਿ ਸਹਜ ਕੀ ਮਾਥੈ ਮੇਰੇ ਦਗਾਈ ॥੨॥ ਦਾਗੇ ਹੋਹਿ ਸੁ ਰਨ ਮਹਿ ਜੂਝਹਿ ਬਿਨੁ ਦਾਗੇ ਭਗਿ ਜਾਈ ॥ ਸਾਧੂ ਹੋਇ ਸੁ ਭਗਤਿ ਪਛਾਨੈ ਹਰਿ ਲਏ ਖਜਾਨੈ ਪਾਈ ॥੩॥ ਕੋਠਰੇ ਮਹਿ ਕੋਠਰੀ ਪਰਮ ਕੋਠੀ ਬੀਚਾਰਿ ॥ ਗੁਰਿ ਦੀਨੀ ਬਸਤੁ ਕਬੀਰ ਕਉ ਲੇਵਹੁ ਬਸਤੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਰਿ ॥੪॥ ਕਬੀਰਿ ਦੀਈ ਸੰਸਾਰ ਕਉ ਲੀਨੀ ਜਿਸੁ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗੁ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਜਿਨਿ ਪਾਇਆ ਥਿਰੁ ਤਾ ਕਾ ਸੋਹਾਗੁ ॥੫॥੪॥ {ਪੰਨਾ 969-970}

pdArQ:- mwnau—mwnauN, mYN Awdr dyNdw hW, jI-AwieAW AwKdw hW [ dUq—ivkwr [ fwnau—mYN fMn dyNdw hW, mwr BjwauNdw hW [ kutvwr—koqvwl, Sihr dw rwKw, (srIr-rUp) Sihr dw rwKw [ kutvwrI—srIr-rUp Sihr dI rwKI dw &rz [ idvs—idn [ plosau—mYN mldw hW, Gu`tdw hW [ kir—bxw ky [ PyrI—PyrIN, mYN Pyrdw hW [1[

not:- ijs mnu`K dy Awpxy isr au~qy kys nwh hox, auh ieh muhwvrw vrq nhIN skdw suBwivk hI mnu`K dI bolI Awpxy rozwnw jIvn-Anuswr ho jWdI hY [ kbIr jI kyswDwrI sn [

drbwir—dr qy [ bcnu—mUMh [ pswir—iKlwr ky, KolH ky [ hm—AsI, mYN [1[rhwau[

imitAw—hitAw [ Duin—Awvwz, lgn, rO [ mwQY myry dgweI—myry m`Qy au~qy dwgI geI hY, myry m`Qy auqy au~krI geI hY, myry BwgW ivc Aw geI hY, mYƒ pRwpq ho geI hY [2[

dwgy hoih—ijnHW au~qy inSwn huMdw hY [ rn—lVweI dw mYdwn [ jUJih—lV mrdy hn [ ley KjwnY pweI—kbUl kr lYNdw hY, pRvwn kr lYNdw hY [3[

prm—sB qoN cMgI [ koTrw—in`kw ijhw koTw [ bIcwir—nwm dI ivcwr nwl [ guir—gurU ny [ bsqu—nwm-pdwrQ [ sm@wir—sWB ky [4[

dIeI—id`qI hY [ msqik—m`Qy au~qy [ ijin—ijs (mnu`K) ny [ iQru—sdw itky rihx vwlw [ sohwgu—{Skt. sOBwÀXgood luck} cMgI iksmq [5[

ArQ:- hy pRBU! mYN qyry dr qy (bYTw hoieAw iek) ku`qw hW, qy mUMh AgWh vDw ky BONk irhw hW (Bwv, qyry dr qy mYN jo qyrI is&iq-swlwh kr irhw hW, ieh Awpxy srIr ƒ ivkwr-ku`iqAW qoN bcwaux leI hY, ijvyN iek ku`qw iksy prweI glI dy ku`iqAW qoN Awpxy Awp dI rwKI krn leI BONkdw hY [ iehI g`l siqugurU nwnk dyv jI ny AwKI hY:

eyqy kUkr hau bygwnw Baukw iesu qn qweI [1[rhwau[  {iblwvlu m: 1

Awpxy ies srIr-rUp Sihr dI rwKI krn leI myrw &rz ieh hY ik mYN Bly guxW ƒ jI-AwieAW AwKW qy ivkwrW ƒ mwr k`FW, idn rwq, hy pRBU! qyry crn prsW Aqy Awpxy kysW dw cOr qyry au~qy JulwvW [1[

hy pRBU! mYN qW pihly jnmW ivc BI qyrw hI syvk irhw hW, hux BI qyry dr qoN hitAw nhIN jw skdw [ qyry dr qy irhW (mnu`K dy AMdr) Afol AvsQw dI rO (cl pYNdI hY, auh rO) mYƒ BI pRwpq ho geI hY [2[

ijnHW dy m`Qy au~qy mwlk dw (ieh BgqI dw) inSwn huMdw hY, auh rx-BUmI ivc lV mrdy hn [ jo ies inSwn qoN s`Kxy hn auh (twkrw pYx qy) BWj Kw jWdy hn, (Bwv,) jo mnu`K pRBU dw Bgq bxdw hY, auh BgqI nwl sWJ pWdw hY qy pRBU aus ƒ Awpxy dr qy pRvwn kr lYNdw hY [3[

(mnu`Kw-srIr, mwno, iek in`kw ijhw koTw hY, ies) in`ky ijhy suhxy koTy ivc (idmwZ iek hor) in`kI ijhI koTVI hY, prmwqmw dy nwm dI ivcwr dI brkiq nwl ieh in`kI koTVI suhxI bxdI jWdI hY [ mYƒ kbIr ƒ myry gurU ny nwm-vsq id`qI (qy, AwKx l`gw) ieh vsq (iek in`kI koTVI ivc) sWB ky r`K lY [4[

mYN kbIr ny ieh nwm-vsq jgq dy lokW ƒ (BI vMf) id`qI, pr iksy BwgW vwly ny hwsl kIqI [ ijs iksy ny ieh nwm-AMimRq dw suAwd c`iKAw hY, auh sdw vwsqy BwgW vwlw bx igAw hY [5[4[

Sbd dw Bwv: pRBU dI is&iq-swlwh dI brkiq nwl dunIAw dy ivkwr mnu`K dy nyVy nhIN Fu`kdy [ pr ieh dwq iksy BwgW vwly ƒ gurU pwsoN imldI hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh