ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 964

ਪਉੜੀ ॥ ਸਭੇ ਦੁਖ ਸੰਤਾਪ ਜਾਂ ਤੁਧਹੁ ਭੁਲੀਐ ॥ ਜੇ ਕੀਚਨਿ ਲਖ ਉਪਾਵ ਤਾਂ ਕਹੀ ਨ ਘੁਲੀਐ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਵਿਸਰੈ ਨਾਉ ਸੁ ਨਿਰਧਨੁ ਕਾਂਢੀਐ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਵਿਸਰੈ ਨਾਉ ਸੁ ਜੋਨੀ ਹਾਂਢੀਐ ॥ ਜਿਸੁ ਖਸਮੁ ਨ ਆਵੈ ਚਿਤਿ ਤਿਸੁ ਜਮੁ ਡੰਡੁ ਦੇ ॥ ਜਿਸੁ ਖਸਮੁ ਨ ਆਵੀ ਚਿਤਿ ਰੋਗੀ ਸੇ ਗਣੇ ॥ ਜਿਸੁ ਖਸਮੁ ਨ ਆਵੀ ਚਿਤਿ ਸੁ ਖਰੋ ਅਹੰਕਾਰੀਆ ॥ ਸੋਈ ਦੁਹੇਲਾ ਜਗਿ ਜਿਨਿ ਨਾਉ ਵਿਸਾਰੀਆ ॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- sMqwp—mn dy klyS [ BulIAY—KuMJ jweIey [ kIcin—kIqy jwx [ GulIAY—Cu`tIdw [ khI n—iksy BI aupwv nwl nhIN [ kWFIAY—AwiKAw jWdw hY [ hWFIAY—Btkdw hY [ ijsu iciq—ijs (mnu`K) dy ic`q ivc [ dy—dyNdw hY [ fMfu—szw [ gxy—igxy jWdy hn [ sy—auh bMdy [ Kro—bhuq [ duhylw—duKI [ jig—jgq ivc [ ijin—ijs ny [

ArQ:- jdoN hy pRBU! qyrI Xwd qoN KuMJ jweIey qW (mn ƒ) swry du`K-klyS (Aw vwprdy hn) [ (qyrI Xwd qoN ibnw hor) jy l`KW auprwly BI kIqy jwx, iksy BI aupwv nwl (auhnW du`KW-klySW qoN) ^lwsI nhIN huMdI [

(hy BweI!) ijs mnu`K ƒ pRBU dw nwm (ismrnw) Bu`l jwey auh kMgwl ikhw jWdw hY (ijvyN koeI kMgwl mMgqw dr dr qy ruldw hY, iqvyN) auh jUnW ivc Btkdw iPrdw hY [

ijs mnu`K dy ic`q ivc Ksm-pRBU nhIN AwauNdw aus ƒ jmrwj szw dyNdw hY (ikauNik) Ajyhy bMdy rogI igxy jWdy hn, Ajyhw bMdw bVw AhMkwrI huMdw hY (hr vyly ‘mYN mYN’ hI krdw hY) [

ijs mnu`K ny pRBU dw nwm Bulw id`qw hY auhI jgq ivc duKI hY [14[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਤੈਡੀ ਬੰਦਸਿ ਮੈ ਕੋਇ ਨ ਡਿਠਾ ਤੂ ਨਾਨਕ ਮਨਿ ਭਾਣਾ ॥ ਘੋਲਿ ਘੁਮਾਈ ਤਿਸੁ ਮਿਤ੍ਰ ਵਿਚੋਲੇ ਜੈ ਮਿਲਿ ਕੰਤੁ ਪਛਾਣਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- qYfI—qyrI [ bMdis—mn dI KulH dy rwh ivc rukwvt, bMnHx [ qUM—qYƒ [ min Bwxw—mn ivc ipAwrw l`gx vwlw [ ivcolw—vkIl, iv`c pY ky imlwx vwlw [ jY imil—ijs ƒ iml ky [ kMqu—Ksm [

ArQ:- hy (gurU) nwnk (jI)! qyrI koeI g`l mYƒ bMnHx nhIN jwpdI, mYN qW qYƒ (sgoN) mn ivc ipAwrw l`gx vwlw vyiKAw hY [

mYN aus ipAwry ivcoly (gurU) qoN sdky hW ijs ƒ iml ky mYN Awpxw Ksm-pRBU pCwixAw hY (Ksm-pRBU nwl sWJ pweI hY) [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਪਾਵ ਸੁਹਾਵੇ ਜਾਂ ਤਉ ਧਿਰਿ ਜੁਲਦੇ ਸੀਸੁ ਸੁਹਾਵਾ ਚਰਣੀ ॥ ਮੁਖੁ ਸੁਹਾਵਾ ਜਾਂ ਤਉ ਜਸੁ ਗਾਵੈ ਜੀਉ ਪਇਆ ਤਉ ਸਰਣੀ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- pwv—pYr [ suhwvy—sohxy [ qau iDir—qyry pwsy [ juldy—qurdy [ jIau—ijMd [ qau—qyrw [ jsu—is&iq-swlwh dw gIq [

{not:- ies dUjy slok ƒ rqw ghu nwl smiJAW auprly Slok dy l&z ‘bMdis’ dw Bwv sw& ho jWdw hY—qyry pwsy vl Awauxw, qyry d`sy rwh auqy qurnw mYƒ koeI bMnHx nhIN jwpdw, sgoN auh pYr sohxy jo qyry pwsy vl AwauNdy hn, auh isr sohxw jo qyry pYrW auqy if`gdw hY} [

ArQ:- auh pYr sohxy l`gdy hn jo qyry pwsy vl qurdy hn, auh isr BwgW vwlw hY jo qyry kdmW auqy if`gdw hY; mUMh sohxw l`gdw hY jdoN qyrw js gWdw hY, ijMd suMdr jwpdI hY jdoN qyrI srn pYNdI hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਮਿਲਿ ਨਾਰੀ ਸਤਸੰਗਿ ਮੰਗਲੁ ਗਾਵੀਆ ॥ ਘਰ ਕਾ ਹੋਆ ਬੰਧਾਨੁ ਬਹੁੜਿ ਨ ਧਾਵੀਆ ॥ ਬਿਨਠੀ ਦੁਰਮਤਿ ਦੁਰਤੁ ਸੋਇ ਕੂੜਾਵੀਆ ॥ ਸੀਲਵੰਤਿ ਪਰਧਾਨਿ ਰਿਦੈ ਸਚਾਵੀਆ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਇਕੁ ਇਕ ਰੀਤਾਵੀਆ ॥ ਮਨਿ ਦਰਸਨ ਕੀ ਪਿਆਸ ਚਰਣ ਦਾਸਾਵੀਆ ॥ ਸੋਭਾ ਬਣੀ ਸੀਗਾਰੁ ਖਸਮਿ ਜਾਂ ਰਾਵੀਆ ॥ ਮਿਲੀਆ ਆਇ ਸੰਜੋਗਿ ਜਾਂ ਤਿਸੁ ਭਾਵੀਆ ॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- imil sqsMig—sqsMg ivc iml ky [ nwrI—(ijs) jIv-iesqRI ny [ mMglu—is&iq-swlwh dw gIq [ Gr kw—aus (nwrI) dy (srIr-) Gr dw [ bMDwnu—Tuk, mrXwdw [ bhuiV—muV, iPr [ n DwvIAw—BtkdI nhIN [ ibnTI—nws ho geI [ durqu—pwp [ soie kUVwvIAw—kUV dI soie, nwsvMq pdwrQW dI Jwk [ sIlvMiq—cMgy suBwv vwlI [ prDwin—mMnI-pRmMnI hoeI [ irdY—ihrdy ivc [ scwvIAw—s`c vwlI [ rIqwvIAw—rIq, jIvn-jugiq [ dwswvIAw—dwsI [ Ksim—Ksm ny [ rwvIAw—mwxI, Awpxy nwl imlweI [ sMjoig—(pRBU dI) sMjog-sqw nwl [ iqsu—aus (pRBU) ƒ [

ArQ:- ijs jIv-iesqRI ny sqsMg ivc iml ky pRBU dI is&iq-swlwh dw gIq gwivAw, aus dy srIr-Gr dw Tuk bx igAw (Bwv, aus dy swry igAwn ieMdRy aus dy v`s ivc Aw gey), auh iPr (mwieAw ip`Cy) BtkdI nhIN, (aus dy AMdroN) BYVI miq pwp qy nwsvMq pdwrQW dI Jwk mu`k jWdI hY [

AjyhI jIv-iesqRI cMgy suBwv vwlI ho jWdI hY, (shylIAW ivc) Awdr-mwx pWdI hY, aus dy ihrdy ivc pRBU dI lgn itkI rihMdI hY, aus ƒ Awpxy AMdr qy swrI isRStI ivc iek pRBU hI id`sdw hY, b`s! iehI aus dI jIvn-jugqI bx jWdI hY [

aus jIv-iesqRI dy mn ivc pRBU dy dIdwr dI qWG bxI rihMdI hY, auh pRBU dy crnW dI hI dwsI bxI rihMdI hY [

jdoN aus jIv-iesqRI ƒ Ksm-pRBU ny Awpxy nwl imlw ilAw, qW ieh imlwp hI aus leI soBw qy isMgwr huMdw hY! jdoN aus pRBU ƒ auh ijMd-vhutI ipAwrI l`g pYNdI hY, qW pRBU dI sMjog-s`qw dI brkiq nwl auh pRBU dI joiq ivc iml jWdI hY [15[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਹਭਿ ਗੁਣ ਤੈਡੇ ਨਾਨਕ ਜੀਉ ਮੈ ਕੂ ਥੀਏ ਮੈ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਕਿਆ ਹੋਵੈ ॥ ਤਉ ਜੇਵਡੁ ਦਾਤਾਰੁ ਨ ਕੋਈ ਜਾਚਕੁ ਸਦਾ ਜਾਚੋਵੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- hiB—swry [ jIau—hy pRBU jI! mY kU—mYƒ [ QIey—imly hn [ ikAw hovY—kuJ nhIN ho skdw [ qau jyvfu—qyry jyfw [ jwcku—mMgqw [ jwcovY—mMgdw hY [

ArQ:- hy nwnk! (AwK—hy pRBU) jI! swry gux qyry hI hn, qYQoN hI mYƒ imly hn, mYQoN gux-hIn qoN kuJ nhIN ho skdw, qyry jyfw koeI hor dwqw nhIN hY, mYN mMgqy ny sdw qYQoN mMgxw hI mMgxw hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਦੇਹ ਛਿਜੰਦੜੀ ਊਣ ਮਝੂਣਾ ਗੁਰਿ ਸਜਣਿ ਜੀਉ ਧਰਾਇਆ ॥ ਹਭੇ ਸੁਖ ਸੁਹੇਲੜਾ ਸੁਤਾ ਜਿਤਾ ਜਗੁ ਸਬਾਇਆ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- dyh—srIr [ iCjMdVI—iC`j geI [ aUxm—aUxw, KwlI [ JUxw—audws [ guir—gurU ny [ sjix—s`jx ny [ jIau—ijMd [ DrwieAw—Drvws id`qw [ suhylVw—sOKw [ ijqw—ij`q ilAw [ sbwieAw—swrw [

ArQ:- myrw srIr FihMdw jw irhw sI, ic`q ivc Koh pY rhI sI qy icMqwqur ho irhw sI; pr jdoN ipAwry siqgurU ny ijMd ƒ Drvws id`qw qW (hux) swry hI suK ho gey hn, mYN sOKw itikAw hoieAw hW, (ieauN jwpdw hY ijvyN mYN) swrw jhwn ij`q ilAw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਵਡਾ ਤੇਰਾ ਦਰਬਾਰੁ ਸਚਾ ਤੁਧੁ ਤਖਤੁ ॥ ਸਿਰਿ ਸਾਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਨਿਹਚਲੁ ਚਉਰੁ ਛਤੁ ॥ ਜੋ ਭਾਵੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸੋਈ ਸਚੁ ਨਿਆਉ ॥ ਜੇ ਭਾਵੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨਿਥਾਵੇ ਮਿਲੈ ਥਾਉ ॥ ਜੋ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹੀ ਕਰਤਾਰਿ ਸਾਈ ਭਲੀ ਗਲ ॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਪਛਾਤਾ ਖਸਮੁ ਸੇ ਦਰਗਾਹ ਮਲ ॥ ਸਹੀ ਤੇਰਾ ਫੁਰਮਾਨੁ ਕਿਨੈ ਨ ਫੇਰੀਐ ॥ ਕਾਰਣ ਕਰਣ ਕਰੀਮ ਕੁਦਰਤਿ ਤੇਰੀਐ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- scw—sdw-iQr rihx vwlw [ isir—isr auqy [ Cqu—Cqr [ inAwau—iensw& [ krqwir—krqwr ny [ sweI—EhI [ ml—m`l, phlvwn [ drgwh ml—drgwh dy pihlvwn, hzUrI pihlvwn [ krIm—b^SS krn vwlw [ kwrx krx—isRStI dw krqw [

ArQ:- hy pRBU! qyrw drbwr v`fw hY, qyrw q^q sdw-iQr rihx vwlw hY, qyrw cvr qy Cqr At`l hY, qUM (dunIAw dy swry) SwhW dy isr auqy pwiqSwh hYN [

(hy BweI!) auhI iensw& At`l hY jo prmwqmw ƒ cMgw l`gdw hY, jy aus ƒ cMgw l`gy qW inAwsirAW ƒ Awsrw iml jWdw hY [

(jIvW vwsqy) auhI g`l cMgI hY jo krqwr ny (Awp auhnW vwsqy) kIqI hY [ ijnHW bMidAW ny ^sm-pRBU nwl sWJ pw leI, auh hzUrI pihlvwn bx jWdy hn (koeI ivkwr auhnW ƒ poh nhIN skdw) [

hy pRBU! qyrw hukm (sdw) TIk huMdw hY, iksy jIv ny (kdy) auh moiVAw nhIN [ hy isRStI dy rcnhwr! hy jIvW auqy b^SS krn vwly! (ieh swrI) qyrI hI (rcI hoeI) kudriq hY [16[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਸੋਇ ਸੁਣੰਦੜੀ ਮੇਰਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਮਉਲਾ ਨਾਮੁ ਜਪੰਦੜੀ ਲਾਲੀ ॥ ਪੰਧਿ ਜੁਲੰਦੜੀ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰੁ ਠੰਢਾ ਗੁਰ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਿ ਨਿਹਾਲੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- soie—^br, soBw [ maulw—hirAw ho jWdw hY [ pMiD—(qyry) rwh qy [ julµdVI—quridAW [ AMdru—ihrdw [ dyiK—dyK ky [ inhwlI—iKVI hoeI [

ArQ:- (hy pRBU!) qyrIAW soAW sux ky myrw qn mn hirAw ho AwauNdw hY, qyrw nwm jpidAW mYƒ ^uSI dI lwlI cVH jWdI hY, qyry rwh auqy quridAW myrw ihrdw Tr jWdw hY qy siqgurU dw dIdwr kr ky myrw mn iKV pYNdw hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਹਠ ਮੰਝਾਹੂ ਮੈ ਮਾਣਕੁ ਲਧਾ ॥ ਮੁਲਿ ਨ ਘਿਧਾ ਮੈ ਕੂ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦਿਤਾ ॥ ਢੂੰਢ ਵਞਾਈ ਥੀਆ ਥਿਤਾ ॥ ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਨਕ ਜਿਤਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 964}

pdArQ:- hT—ihrdw [ mMJwhU—ivc [ mwxku—lwl [ iGDw—ilAw [ mYkU—mYƒ [ siqguir—siqgurU ny [ FUMF—Bwl, Btkxw [ v\weI—mukw leI hY [ QIAw iQqw—itk igAw hW [ pdwrQu—kImqI cIz [

ArQ:- mYN Awpxy ihrdy ivc iek lwl l`Bw hY, (pr mYN iksy) mu`l qoN nhIN ilAw, (ieh lwl) mYƒ siqgurU ny id`qw hY, (ies dI brkiq nwl) myrI Btkxw mu`k geI hY, mYN itk igAw hW, hy nwnk! mYN mnu`Kw jIvn-rUp kImqI cIz (dw lwB) hwsl kr ilAw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਸ ਕੈ ਮਸਤਕਿ ਕਰਮੁ ਹੋਇ ਸੋ ਸੇਵਾ ਲਾਗਾ ॥ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਕਮਲੁ ਪ੍ਰਗਾਸਿਆ ਸੋ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗਾ ॥ ਲਗਾ ਰੰਗੁ ਚਰਣਾਰਬਿੰਦ ਸਭੁ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਭਾਗਾ ॥ ਆਤਮੁ ਜਿਤਾ ਗੁਰਮਤੀ ਆਗੰਜਤ ਪਾਗਾ ॥ ਜਿਸਹਿ ਧਿਆਇਆ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਸੋ ਕਲਿ ਮਹਿ ਤਾਗਾ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਨਿਰਮਲਾ ਅਠਸਠਿ ਮਜਨਾਗਾ ॥ ਜਿਸੁ ਪ੍ਰਭੁ ਮਿਲਿਆ ਆਪਣਾ ਸੋ ਪੁਰਖੁ ਸਭਾਗਾ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਬਲਿਹਾਰਣੈ ਜਿਸੁ ਏਵਡ ਭਾਗਾ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 964-965}

pdArQ:- msqik—m`Qy auqy [ krmu—b^SS, pRBU dI b^SS dw lyKw [ ijsu kmlu—ijs dw ihrdw-kml [ Anidnu—hr roz, sdw [ jwgw—(ivkwrW dI Gwq vloN) sucyq [ crxwribMd—crx-AribMd [ AribMd—kml Pu`l [ AwgMjq—AivnwsI pRBU [ pwgw—pw lYNdw hY [ ijsih—ijs hI ny [ qwgw—twkrw krn jogw [ mjnwgw—ieSnwn [

ArQ:- ijs mnu`K dy m`Qy auqy pRBU dI b^SS (dw lyK) hovy auh pRBU dI syvw-BgqI ivc l`gdw hY [ gurU ƒ iml ky ijs mnu`K dw ihrdw-kMvl iKV pYNdw hY, auh (ivkwrW dy h`ilAW vloN) sdw sucyq rihMdw hY [ ijs mnu`K (dy mn) ivc pRBU dy sohxy crnW dw ipAwr pYdw huMdw hY, aus dI Btkxw aus dw fr Bau dUr ho jWdw hY, ikauNik gurU dI miq lY ky auh Awpxy mn ƒ ij`q lYNdw hY, qy aus ƒ AibnwsI pRBU iml pYNdw hY [

ijs hI mnu`K ny prmwqmw ƒ ismirAw hY auh sMswr ivc (ivkwrW dw) twkrw krn jogw ho jWdw hY, gurmuKW dI sMgiq ivc aus dw mn pivqR ho jWdw hY mwno, aus ny ATwhT qIrQW dw ieSnwn kr ilAw hY [

BwgW vwlw hY auh mnu`K ijs ƒ ipAwrw pRBU iml ipAw [ hy nwnk! (AwK—) mYN sdky hW aus auqoN ijs dy ieqny v`fy Bwg hn [17[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh