ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 963

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਅਮਿਉ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਉ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਹਿਰਦੈ ਸਿਮਰਿ ਹਰਿ ਆਠ ਪਹਰ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥ ਉਪਦੇਸੁ ਸੁਣਹੁ ਤੁਮ ਗੁਰਸਿਖਹੁ ਸਚਾ ਇਹੈ ਸੁਆਉ ॥ ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਸਫਲੁ ਹੋਇ ਮਨ ਮਹਿ ਲਾਇਹੁ ਭਾਉ ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨਦੁ ਘਣਾ ਪ੍ਰਭ ਜਪਤਿਆ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਸੁਖੁ ਊਪਜੈ ਦਰਗਹ ਪਾਈਐ ਥਾਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- AMimRq bwxI—Awqmk jIvn dyx vwlI gurbwxI dI rwhIN [ Aimau rsu—AMimRq dw suAwd [ gux gwau—is&iq-swlwh kro [ suAwau—suAwrQ, mnorQ [ pdwrQu—kImqI cIz [ jnmu—mnu`Kw jIvn [ Bwau—pRym, ipAwr [ shj—Awqmk Afolqw [

ArQ:- pRBU dw nwm Awqmk jIvn dyx vwlw jl hY, AMimRq dw suAwd dyx vwlw hY; (hy BweI!) siqgurU dI AMimRq vswx vwlI bwxI dI rwhIN ies pRBU-nwm ƒ mn ivc, srIr ivc, ihrdy ivc ismro qy A`Ty pihr pRBU dI is&iq-swlwh kro [

hy gur-is`Ko! (is&iq-swlwh vwlw ieh) aupdyS suxo, izMdgI dw Asl mnorQ iehI hY [ mn ivc (pRBU dw) ipAwr itkwE, ieh mnu`Kw jIvn-rUp kImqI dwiq sPl ho jwiegI [

pRBU dw ismrn kIiqAW du`K dUr ho jWdw hY, suK, Awqmk Afolqw qy byAMq ^uSI pRwpq huMdI hY [ hy nwnk! pRBU dw nwm jipAW (ies lok ivc) suK pYdw huMdw hY qy pRBU dI hzUrI ivc QW imldI hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਮਤਿ ਦੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮੋ ਭਾਣੈ ਹੀ ਕਢਿ ਲੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਜੋਨਿ ਭਵਾਈਐ ਭਾਣੈ ਬਖਸ ਕਰੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਭੋਗੀਐ ਭਾਣੈ ਕਰਮ ਕਰੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਮਿਟੀ ਸਾਜਿ ਕੈ ਭਾਣੈ ਜੋਤਿ ਧਰੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਭੋਗ ਭੋਗਾਇਦਾ ਭਾਣੈ ਮਨਹਿ ਕਰੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਨਰਕਿ ਸੁਰਗਿ ਅਉਤਾਰੇ ਭਾਣੈ ਧਰਣਿ ਪਰੇਇ ॥ ਭਾਣੈ ਹੀ ਜਿਸੁ ਭਗਤੀ ਲਾਏ ਨਾਨਕ ਵਿਰਲੇ ਹੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- iDAweIAY—ismrnw cwhIdw hY [ BwxY—AwpxI rzw ivc [ sMjm—ieMidRAW ƒ v`s ivc ilAwaux dI ik®Aw [ bKs—b^SS [ krm—myhr [ imtI—srIr [ joiq—ijMd [ mnih kryie—rok dyNdw hY [ Aauqwry—auqrdw hY, pWdw hY [ Dwrix—DrqI [ Drix pryie—DrqI qy if`gdw hY, nws huMdw hY [ nrik—nrk ivc [ surig—surg ivc [

ArQ:- hy nwnk! pUrw gurU (qW ieh) miq dyNdw hY ik pRBU dw nwm ismrnw cwhIdw hY; (pr auN\) jp qp sMjm (Awidk krm-kWf) pRBU dI rzw ivc hI ho rhy hn, rzw Anuswr hI pRBU (ies krm kWf ivcoN jIvW ƒ) k`F lYNdw hY [

pRBU dI rzw Anuswr hI jIv jUnW ivc Btkdw hY, rzw ivc hI pRBU (jIv auqy) b^SS krdw hY [ aus dI rzw ivc hI (jIv ƒ) du`K suK Bogxw pYNdw hY, AwpxI rzw Anuswr hI pRBU (jIvW auqy) myhr krdw hY [

pRBU AwpxI rzw ivc hI srIr bxw ky (aus ivc) ijMd pw dyNdw hY, rzw ivc hI jIvW ƒ BogW vl pRyrdw hY qy rzw Anuswr hI BogW vloN rokdw hY [

AwpxI rzw Anuswr hI pRBU (iksy ƒ) nrk ivc qy (iksy ƒ) surg ivc pWdw hY, pRBU dI rzw ivc hI jIv dw nws ho jWdw hY [ AwpxI rzw Anuswr hI ijs mnu`K ƒ bMdgI ivc joVdw hY (auh mnu`K bMdgI krdw hY, pr) hy nwnk! bMdgI krn vwly bMdy bhuq ivrly ivrly hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਵਡਿਆਈ ਸਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਹਉ ਜੀਵਾ ਸੁਣਿ ਸੁਣੇ ॥ ਪਸੂ ਪਰੇਤ ਅਗਿਆਨ ਉਧਾਰੇ ਇਕ ਖਣੇ ॥ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਿ ਤੇਰਾ ਨਾਉ ਸਦਾ ਸਦ ਜਾਪੀਐ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਵਿਕਰਾਲ ਨਾਇ ਤੇਰੈ ਧ੍ਰਾਪੀਐ ॥ ਰੋਗੁ ਸੋਗੁ ਦੁਖੁ ਵੰਞੈ ਜਿਸੁ ਨਾਉ ਮਨਿ ਵਸੈ ॥ ਤਿਸਹਿ ਪਰਾਪਤਿ ਲਾਲੁ ਜੋ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਰਸੈ ॥ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬੇਅੰਤ ਉਧਾਰਣਹਾਰਿਆ ॥ ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਤੁਧੁ ਸਚੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰਿਆ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- suix suxy—suix suix, sux sux ky [ hau jIvw—mYN jIaUNdw hW [ Kxy—iKn ivc [ rYix—rwq [ ivkrwl—frwauxI, iBAwnk [ nwie qyrY—qyry nwm dI rwhIN [ DRwpIAY—r`j jWdI hY [ vM\Y—dUr ho jWdw hY [ ijsu min—ijs dy mn ivc [ rsY—rsdw hY, rs-sihq huMdw hY [ quDu—qYƒ (hI PbdI hY) [ scw—sdw kwiem rihx vwlw [ sd—sdw [ auDwrxhwirAw—hy qwrnhwr!

ArQ:- pRBU dy s`cy nwm dIAW is&qW (kr ky qy) sux sux ky myry AMdr ijMd pYNdI hY (mYƒ Awqmk jIvn hwsl huMdw hY), (pRBU dw nwm) pSU-suBwv, pRyq-suBwv qy igAwn-hIxW ƒ iek iKn ivc qwr lYNdw hY [

hy pRBU! idn rwq sdw hI qyrw nwm jpxw cwhIdw hY, qyry nwm dI rwhIN (mwieAw dI) frwauxI Bu`K qRyh imt jWdI hY [

ijs mnu`K dy mn ivc pRBU dw nwm v`s pYNdw hY aus dy mn ivcoN (ivkwr-) rog shsw qy du`K dUr ho jWdw hY [ pr ieh nwm-hIrw aus mnu`K ƒ hI hwsl huMdw hY ijhVw gurU dy Sbd ivc rc-imc jWdw hY [

hy KMfW bRhmMfW dy byAMq jIvW ƒ qwrn vwly pRBU! hy sdw-iQr rihx vwly myry ipAwry! qyrI soBw qYƒ hI PbdI hY (AwpxI vifAweI qUM Awp hI jwxdw hYN) [12[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਮਿਤ੍ਰੁ ਪਿਆਰਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਮੈ ਛਡਿ ਗਵਾਇਆ ਰੰਗਿ ਕਸੁੰਭੈ ਭੁਲੀ ॥ ਤਉ ਸਜਣ ਕੀ ਮੈ ਕੀਮ ਨ ਪਉਦੀ ਹਉ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਅਢੁ ਨ ਲਹਦੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- rMig ksuMBY—ksuMBy dy rMg ivc {ksuMBy Pu`l dw rMg cMgw gUVHw qy SoK huMdw hY, pr do cwr idn ivc hI ^rwb ho jWdw hY; iesy qrHW mwieAw dy Bog BI bVy mn-mohxy huMdy hn, pr rihMdy cwr idn hI hn} [ AFu—A`DI dmVI [ n lhdI—mYN nhIN lYNdI [ qau kI—qyrI [ kIm—kImq, kdr [

ArQ:- hy nwnk jI! mY ksuMBy (vrgI mwieAw) dy rMg ivc aukweI Kw geI qy ipAwrw im`qr pRBU ivswr ky gMvw bYTI [

hy s`jx pRBU! (ies aukweI ivc) mYQoN qyrI kdr nwh pY skI, pr qYQoN ibnw BI mYN A`DI dmVI dI BI nhIN hW [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਸਸੁ ਵਿਰਾਇਣਿ ਨਾਨਕ ਜੀਉ ਸਸੁਰਾ ਵਾਦੀ ਜੇਠੋ ਪਉ ਪਉ ਲੂਹੈ ॥ ਹਭੇ ਭਸੁ ਪੁਣੇਦੇ ਵਤਨੁ ਜਾ ਮੈ ਸਜਣੁ ਤੂਹੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- ssu—Aiv`idAw [ ivrwieix—vYrn [ ssurw—shurw, dyh-A`iDAws, srIr nwl ipAwr [ vwdI—JgVwlU, srIr dy pwlx leI muV muV mMgx vwlw [ jyT—jmrwj, mOq dw fr [ pau pau—muV muV [ {Awsw kbIr jI: “swsu kI duKI ssur kI ipAwrI jyiT ky nwim frau ry” Bwv, mwieAw dy h`QoN duKI hW, iPr BI srIr nwl ipAwr hox krky mrn ƒ ic`q nhIN krdw, jm qoN fr AwauNdw hY} [ hBy—swry hI [ Bsu—suAwh [ puxydy vqnu—Cwxdy iPrn, bySk zor lw lYx, byS`k t`krW mwrn [ {vqnu—hukmI BivKq kwl, Imperative mood, A`n purK, Third person, bhu-vcn, plural; vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’} [ lUhY—swVdw hY, duKI krdw hY [ mY—myrw [

ArQ:- hy nwnk jI! Aiv`idAw (jIv-iesqRI dI) vYrn hY, srIr dw moh (srIr dI pwlxw leI in`q) JgVw krdw hY (Bwv, Kwx ƒ mMgdw hY), mOq dw fr muV muV duKI krdw hY [ pr, (hy pRBU!) jy qUM myrw im`qR bxyN, qW ieh swry bySk Kyh Cwxdy iPrn (Bwv, myry auqy ieh swry hI zor nhIN pw skdy) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਸੁ ਤੂ ਵੁਠਾ ਚਿਤਿ ਤਿਸੁ ਦਰਦੁ ਨਿਵਾਰਣੋ ॥ ਜਿਸੁ ਤੂ ਵੁਠਾ ਚਿਤਿ ਤਿਸੁ ਕਦੇ ਨ ਹਾਰਣੋ ॥ ਜਿਸੁ ਮਿਲਿਆ ਪੂਰਾ ਗੁਰੂ ਸੁ ਸਰਪਰ ਤਾਰਣੋ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਲਾਏ ਸਚਿ ਤਿਸੁ ਸਚੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲਣੋ ॥ ਜਿਸੁ ਆਇਆ ਹਥਿ ਨਿਧਾਨੁ ਸੁ ਰਹਿਆ ਭਾਲਣੋ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਇਕੋ ਰੰਗੁ ਭਗਤੁ ਸੋ ਜਾਨਣੋ ॥ ਓਹੁ ਸਭਨਾ ਕੀ ਰੇਣੁ ਬਿਰਹੀ ਚਾਰਣੋ ॥ ਸਭਿ ਤੇਰੇ ਚੋਜ ਵਿਡਾਣ ਸਭੁ ਤੇਰਾ ਕਾਰਣੋ ॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- vuTw—Aw v`isAw [ iciq—ic`q ivc [ ijsu iciq—ijs (mnu`K) dy ic`q ivc [ invwrxo—(qUM) dUr kr dyNdw hYN [ srpr—zrUr [ sic—s`c ivc, sdw-iQr rihx vwly pRBU ivc [ ijsu hiQ—ijs dy h`Q ivc [ inDwnu—nwm-^zwnw [ rihAw—ht jWdw hY [ ryxu—crnW dI DUV [ ibrhI—pRymI [ cwrxo—(pRBU dy) crnW dw [ siB—swry [ ivfwx—Acrj [ kwhxo—Kyf, bxqr [ coj—qmwSy [

ArQ:- hy pRBU! ijs mnu`K dy mn ivc qUM v`s pYNdw hYN aus dy mn dw du`K-drd qUM dUr kr dyNdw hYN, auh mnu`Kw jnm dI bwzI kdy hwrdw nhIN [

(hy BweI!) ijs mnu`K ƒ pUrw gurU iml pey, (gurU) aus ƒ zrUr (sMswr-smuMdr qoN) bcw lYNdw hY (ikauNik gurU) ijs mnu`K ƒ s`cy hrI ivc joVdw hY, auh sdw hrI ƒ (Awpxy mn ivc) sMBwl r`Kdw hY [

(hy BweI! ijs mnu`K dy h`Q ivc nwm-^zwnw Aw jWdw hY, auh mwieAw dI Btkxw vloN ht jWdw hY [ ausy mnu`K ƒ Bgq smJo ijs dy mn ivc (mwieAw dy QW) iek pRBU dw hI ipAwr hY, pRBU dy crnW dw auh pRymI sBnW dy crnW dI DUV (bixAw rihMdw) hY [

(pr) hy pRBU! ieh swry qyry hI Acrj qmwSy hn, ieh swrw qyrw hI Kyl hY [13[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਮੈ ਹਭ ਵਞਾਈ ਛੋੜਿਆ ਹਭੁ ਕਿਝੁ ਤਿਆਗੀ ॥ ਹਭੇ ਸਾਕ ਕੂੜਾਵੇ ਡਿਠੇ ਤਉ ਪਲੈ ਤੈਡੈ ਲਾਗੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- ausqiq—vifAweI [ hBu—sB kuJ [ v\weI—C`f id`qI hY [ kUVwvy—JUTy [ qYfY plY—qyry lV [ qau—ies leI [

ArQ:- hy nwnk! (AwK—hy pRBU) jI! iksy ƒ cMgw qy iksy ƒ mMdw AwKxw—ieh mYN sB kuJ C`f id`qw hY, iqAwg id`qw hY; mYN vyK ilAw hY ik (dunIAw dy) swry swk JUTy hn (Bwv, koeI qoV inBx vwlw nhIN), ies leI (hy pRBU!) mYN qyry lV Aw l`gI hW [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਫਿਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਨਾਨਕ ਜੀਉ ਹਉ ਫਾਵੀ ਥੀਈ ਬਹੁਤੁ ਦਿਸਾਵਰ ਪੰਧਾ ॥ ਤਾ ਹਉ ਸੁਖਿ ਸੁਖਾਲੀ ਸੁਤੀ ਜਾ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਸਜਣੁ ਮੈ ਲਧਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 963}

pdArQ:- hau—mYN [ PwvI—faurI-BaurI, ivAwkl [ QIeI—ho geI [ idswvr—{dys+Avr} hor hor dys [ idswvr pMDw—hor hor dysW dy pYNfy [ suiK—suK nwl [ qw—qdoN [ gur imil—gurU ƒ iml ky [ jw—jdoN [ suKwlI—sOKI [

ArQ:- hy nwnk jI! mYN BtkdI BtkdI qy hor hor dysW dy pYNfy JwgdI JwgdI pwgl ijhI ho geI sW, pr jdoN siqgurU jI ƒ iml ky mYƒ s`jx-pRBU l`B ipAw qW mYN bVy suK nwl sON geI (Bwv, myry AMdr pUrn Awqmk Awnµd bx igAw) [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh