ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 962

ਪਉੜੀ ॥ ਤਿਥੈ ਤੂ ਸਮਰਥੁ ਜਿਥੈ ਕੋਇ ਨਾਹਿ ॥ ਓਥੈ ਤੇਰੀ ਰਖ ਅਗਨੀ ਉਦਰ ਮਾਹਿ ॥ ਸੁਣਿ ਕੈ ਜਮ ਕੇ ਦੂਤ ਨਾਇ ਤੇਰੈ ਛਡਿ ਜਾਹਿ ॥ ਭਉਜਲੁ ਬਿਖਮੁ ਅਸਗਾਹੁ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਪਾਰਿ ਪਾਹਿ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਲਗੀ ਪਿਆਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸੇਇ ਖਾਹਿ ॥ ਕਲਿ ਮਹਿ ਏਹੋ ਪੁੰਨੁ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਗਾਹਿ ॥ ਸਭਸੈ ਨੋ ਕਿਰਪਾਲੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲੇ ਸਾਹਿ ਸਾਹਿ ॥ ਬਿਰਥਾ ਕੋਇ ਨ ਜਾਇ ਜਿ ਆਵੈ ਤੁਧੁ ਆਹਿ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- smrQu—shwieqw krn jogw [ rK—riKAw, Awsrw [ audr AgnI—(mW dy) pyt dI A`g [ ibKmu—AOKw [ Asgwhu—bhuq fUMGw, ijs dI hwQ n pY sky [ pwir pwih—pwr lµG jWdy hn [ syie—auhI bMdy [ kil—sMswr [ puMn—nyk kMm [ gwih—gWdy hn [ sBsY no—hryk jIv ƒ [ swih swih—hryk suAws ivc [ ibrQw—^wlI [ quDu Awih—qyrI srn [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ Kwih—KWdy hn, Ckdy hn [ ij—ijhVw [

ArQ:- (hy pRBU!) ij`Qy hor koeI (jIv shwieqw krn jogw) nhIN auQy, hy pRBU! qUM hI mdd krn jogw hYN, mW dy pyt dI A`g ivc jIv ƒ qyrw hI shwrw huMdw hY [

(hy pRBU! qyrw nwm) sux ky jmdUq (nyVy nhIN Fukdy), qyry nwm dI brkiq nwl (jIv ƒ) C`f ky cly jWdy hn [ ies AOKy qy AQwh sMswr-smuMdr ƒ jIv gurU dy Sbd (dI shwieqw) nwl pwr kr lYNdy hn [

pr auhI bMdy Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl Ckdy hn ijnHW dy AMdr ies dI Bu`K-ipAws pYdw hoeI hY, jyhVy sMswr ivc nwm-ismrn ƒ hI sB qoN cMgw nyk kMm jwx ky pRBU dy gux gWdy hn [

ikrpwl pRBU hryk jIv dI suAws suAws sMBwl krdw hY [

hy pRBU! ijhVw jIv qyrI srn AwauNdw hY auh (qyry dr qoN) ^wlI nhIN jWdw [9[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਦੂਜਾ ਤਿਸੁ ਨ ਬੁਝਾਇਹੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨਾਮੁ ਦੇਹੁ ਆਧਾਰੁ ॥ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਸਾਹਿਬੋ ਸਮਰਥੁ ਸਚੁ ਦਾਤਾਰੁ ॥ ਤੂ ਨਿਹਚਲੁ ਨਿਰਵੈਰੁ ਸਚੁ ਸਚਾ ਤੁਧੁ ਦਰਬਾਰੁ ॥ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈਐ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਛੋਡਿ ਹੋਰੁ ਜਿ ਮੰਗਣਾ ਸਭੁ ਬਿਖਿਆ ਰਸ ਛਾਰੁ ॥ ਸੇ ਸੁਖੀਏ ਸਚੁ ਸਾਹ ਸੇ ਜਿਨ ਸਚਾ ਬਿਉਹਾਰੁ ॥ ਜਿਨਾ ਲਗੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪ੍ਰਭ ਨਾਮ ਸਹਜ ਸੁਖ ਸਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਇਕੁ ਆਰਾਧੇ ਸੰਤਨ ਰੇਣਾਰੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- iqsu—aus mnu`K ƒ [ AwDwru—Awsrw [ inhclu—At`l [ pwrwvwru—pwr+Avwr, pwrlw qy aurlw pwsw [ ibiKAw—mwieAw [ rs—csky [ Cwru—suAwh [ ryxwru—crn-DUV [ swru—sRySt [ shj—Awqmk Afolqw [

ArQ:- hy pwrbRhm! ijs mnu`K ƒ qUM Awpxw nwm Awsrw dyNdw hYN, aus ƒ qUM koeI hor Awsrw nhIN suJwauNdw; qUM AphuMc hYN; ieMidRAW dI dOV qoN pry hYN, qUM hryk s`iqAw vwlw mwlk hYN, qUM sdw-iQr rihx vwlw dwqw hYN, qUM At`l hYN, qyrw iksy nwl vYr nhIN, qyrw drbwr sdw kwiem rihx vwlw hY; qyrw AMq nhIN pY skdw, qyrw h`d-bMnw nhIN l`B skdw, qyrw mu`l nhIN pY skdw [

(hy BweI!) prmwqmw ƒ ivswr ky hor hor cIzW mMgxIAW—ieh sB mwieAw dy csky hn qy suAwh-qu`l hn [ (Asl ivc) auhI bMdy suKI hn, auhI sdw kwiem rihx vwly Swh hn ijnHW ny sdw-iQr rihx vwlw nwm dw vpwr kIqw hY [ ijnHW bMidAW dI pRIiq pRBU dy nwm nwl bxI hY auhnW ƒ Awqmk Afolqw dw sRySt suK nsIb hY [ hy nwnk! auh mnu`K gurmuKW dy crnW dI DUV ivc rih ky iek pRBU ƒ ArwDdy hn [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਅਨਦ ਸੂਖ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਨਿਤ ਹਰਿ ਕਾ ਕੀਰਤਨੁ ਗਾਇ ॥ ਅਵਰ ਸਿਆਣਪ ਛਾਡਿ ਦੇਹਿ ਨਾਨਕ ਉਧਰਸਿ ਨਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- gwie—gWivAW, gw ky [ nwie—nwm dI rwhIN [ auDris—qUM bc jwihˆgw [

ArQ:- pRBU dI is&iq-swlwh kIiqAW sdw Anµd sdw suK qy sdw SWqI bxI rihMdI hY [ hy nwnk! hor cqurweIAW C`f dyh, nwm dI brkiq nwl (sMswr-smuMdr qoN) qr jwihˆgw [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾ ਤੂ ਆਵਹਿ ਵਸਿ ਬਹੁਤੁ ਘਿਣਾਵਣੇ ॥ ਨਾ ਤੂ ਆਵਹਿ ਵਸਿ ਬੇਦ ਪੜਾਵਣੇ ॥ ਨਾ ਤੂ ਆਵਹਿ ਵਸਿ ਤੀਰਥਿ ਨਾਈਐ ॥ ਨਾ ਤੂ ਆਵਹਿ ਵਸਿ ਧਰਤੀ ਧਾਈਐ ॥ ਨਾ ਤੂ ਆਵਹਿ ਵਸਿ ਕਿਤੈ ਸਿਆਣਪੈ ॥ ਨਾ ਤੂ ਆਵਹਿ ਵਸਿ ਬਹੁਤਾ ਦਾਨੁ ਦੇ ॥ ਸਭੁ ਕੋ ਤੇਰੈ ਵਸਿ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰਾ ॥ ਤੂ ਭਗਤਾ ਕੈ ਵਸਿ ਭਗਤਾ ਤਾਣੁ ਤੇਰਾ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- iGxwvxy—iGiGAwaux nwl, ivKwvy dy qrly ilAW [ qIriQ—qIrQ auqy [ DrqI DweIAY—swrI DrqI auqy jy dOVdy iPrIey [ Agm—hy AphuMc! Agocr—A-go-cr [ go-igAwn ieMdRy [ cr—phuMc [ Agocr—ijs qk igAwn ieMidRAW dI phuMc n ho sky [ qwxu—bl, Awsrw [ Bgq—Bjn krn vwly [ vis—v`s ivc [ nweIAY—jy ieSnwn kIqw jwey [ dy—dy ky [ sBu ko—hryk jIv [

ArQ:- hy pRBU! bhuqy ivKwvy dy qrly ilAW, vyd pVHn pVHwaux nwl, qIrQ auqy ieSnwn krn nwl, (rmqy swDUAW vWg) swrI DrqI gwhx nwl, iksy cqurweI-isAwxp nwl, bhuqw dwn dyx nwl, qUM iksy jIv dy v`s ivc nhIN AwauNdw (iksy auqy rIJdw nhIN) [

hy AphuMc qy Agocr pRBU! hryk jIv qyry ADIn hY (iehnW ivKwvy dy au~dmW nwl koeI jIv qyrI pRsMnqw pRwpq nhIN kr skdw) [

qUM isr& auhnW auqy rIJdw hYN jo sdw qyrw ismrn krdy hn, (ikauNik) qyrw Bjn-ismrn krn vwilAW ƒ (isr&) qyrw Awsrw-prnw huMdw hY [10[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਆਪੇ ਵੈਦੁ ਆਪਿ ਨਾਰਾਇਣੁ ॥ ਏਹਿ ਵੈਦ ਜੀਅ ਕਾ ਦੁਖੁ ਲਾਇਣ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਖਾਇਣ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਤਿਸ ਕੇ ਸਭਿ ਦੂਖ ਮਿਟਾਇਣ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- eyih vYd—ieh (dunIAw vwly) hkIm, pKMfI Drm-AwgU [ jIA kw—ijMd dw, Awqmw dw [ Kwiex—Kwx leI (Bojn) [ ijsu min—ijs dy mn ivc [ nwrwiexu—prmwqmw [ siB—swry [

ArQ:- prmwqmw Awp hI (Awqmw dy rog htwx vwlw) hkIm hY, ieh (dunIAw vwly) hkIm (pKMfI Drm-AwgU) Awqmw ƒ sgoN du`K cMboVdy hn; (Awqmw dy rog k`tx leI) Kwx-jogI cIz siqgurU dw Sbd hY (ijs ivcoN) AMimRq dw suAwd (AwauNdw hY), hy nwnk! ijs mnu`K dy mn ivc (gurU dw Sbd) v`sdw hY aus dy swry du`K imt jWdy hn [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਹੁਕਮਿ ਉਛਲੈ ਹੁਕਮੇ ਰਹੈ ॥ ਹੁਕਮੇ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਸਮ ਕਰਿ ਸਹੈ ॥ ਹੁਕਮੇ ਨਾਮੁ ਜਪੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਨੋ ਹੋਵੈ ਦਾਤਿ ॥ ਹੁਕਮਿ ਮਰੈ ਹੁਕਮੇ ਹੀ ਜੀਵੈ ॥ ਹੁਕਮੇ ਨਾਨ੍ਹ੍ਹਾ ਵਡਾ ਥੀਵੈ ॥ ਹੁਕਮੇ ਸੋਗ ਹਰਖ ਆਨੰਦ ॥ ਹੁਕਮੇ ਜਪੈ ਨਿਰੋਧਰ ਗੁਰਮੰਤ ॥ ਹੁਕਮੇ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ ਰਹਾਏ ॥ ਨਾਨਕ ਜਾ ਕਉ ਭਗਤੀ ਲਾਏ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- auClY—auCwldw hY, ku`ddw hY, Btkdw hY [ rhY—itkdw hY [ sm—brwbr [ dwiq—b^SS [ nwn@w—in`kw ijhw [ hrK—^uSI [ inruD—{sM: to ward off evil} du`K-klyS ivkwr Awidk ƒ dUr krnw [ inroDr—ivkwrW ƒ dUr krn vwlw [ hukim—hukm Anuswr [

ArQ:- pRBU dy hukm Anuswr jIv Btkdw hY, hukm Anuswr hI itikAw rihMdw hY; pRBU dy hukm ivc hI jIv du`K suK ƒ ieko ijhw jwx ky shwrdw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K au~qy pRBU b^SS krdw hY, auh aus dy hukm ivc hI idn rwq aus dw nwm jpdw hY [

pRBU dy hukm ivc jIv mrdw hY, hukm ivc hI ijaUNdw hY, hukm ivc hI (pihlW) in`kw ijhw (qy iPr) v`fw ho jWdw hY; hukm ivc hI (jIv ƒ) icMqw qy ^uSI Awnµd vwprdy hn, pRBU dy hukm ivc hI (koeI jIv) gurU dw Sbd jpdw hY jo ivkwrW ƒ dUr krn dy smrQ hY [

hy nwnk! ijs mnu`K ƒ pRBU AwpxI BgqI ivc joVdw hY aus dw jMmxw mrnw BI pRBU Awpxy hukm Anuswr hI rokdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਹਉ ਤਿਸੁ ਢਾਢੀ ਕੁਰਬਾਣੁ ਜਿ ਤੇਰਾ ਸੇਵਦਾਰੁ ॥ ਹਉ ਤਿਸੁ ਢਾਢੀ ਬਲਿਹਾਰ ਜਿ ਗਾਵੈ ਗੁਣ ਅਪਾਰ ॥ ਸੋ ਢਾਢੀ ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਜਿਸੁ ਲੋੜੇ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥ ਸੋ ਢਾਢੀ ਭਾਗਠੁ ਜਿਸੁ ਸਚਾ ਦੁਆਰ ਬਾਰੁ ॥ ਓਹੁ ਢਾਢੀ ਤੁਧੁ ਧਿਆਇ ਕਲਾਣੇ ਦਿਨੁ ਰੈਣਾਰ ॥ ਮੰਗੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਨ ਆਵੈ ਕਦੇ ਹਾਰਿ ॥ ਕਪੜੁ ਭੋਜਨੁ ਸਚੁ ਰਹਦਾ ਲਿਵੈ ਧਾਰ ॥ ਸੋ ਢਾਢੀ ਗੁਣਵੰਤੁ ਜਿਸ ਨੋ ਪ੍ਰਭ ਪਿਆਰੁ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 962}

pdArQ:- FwFI—vwrW gwvx vwlw, is&qW krn vwlw [ hau—mYN [ Apwr—byAMq pRBU dy [ Dnu DMnu—BwgW vwlw [ loVy—ipAwr krdw hY [ BwgTu—BwgW vwlw [ bwru—drvwzw [ klwxy—is&qW krdw hY [ idnu rYxwr—idny rwq, hr vyly [ hwir—hwr ky [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [ scw—sdw kwiem rihx vwlw [

ArQ:- hy pRBU! mYN aus FwFI qoN sdky jWdw hW jo qyrI syvw-BgqI krdw hY, mYN aus FwFI qoN vwrny jWdw hW jo qyry byAMq gux gWdw hY [

BwgW vwlw hY auh FwFI, ijs ƒ Akwl purK Awp cwhuMdw hY, mubwirk hY auh FwFI, ijs ƒ pRBU dw s`cw dr pRwpq hY [

hy pRBU! Ajyhw (suBwgw) FwFI sdw qYƒ iDAwauNdw hY, idn rwq qyry gux gWdw hY, qYQoN qyrw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl mMgdw hY [ auh FwFI mnu`Kw jnm dI bwzI hwr ky qyry pws nhIN AwauNdw (ij`q ky hI AwauNdw hY) [

hy pRBU! qyrw sdw-iQr nwm hI (aus FwFI pws, pVdw k`jx leI) k`pVw hY, qy (Awqmk) ^urwk hY, auh sdw iek-rs qyrI Xwd ivc juiVAw rihMdw hY [

(Asl) guxvwn auhI FwFI hY ijs ƒ pRBU dw ipAwr hwsl hY [11[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh