ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 956

ਮਃ ੧ ॥ ਸਚ ਕੀ ਕਾਤੀ ਸਚੁ ਸਭੁ ਸਾਰੁ ॥ ਘਾੜਤ ਤਿਸ ਕੀ ਅਪਰ ਅਪਾਰ ॥ ਸਬਦੇ ਸਾਣ ਰਖਾਈ ਲਾਇ ॥ ਗੁਣ ਕੀ ਥੇਕੈ ਵਿਚਿ ਸਮਾਇ ॥ ਤਿਸ ਦਾ ਕੁਠਾ ਹੋਵੈ ਸੇਖੁ ॥ ਲੋਹੂ ਲਬੁ ਨਿਕਥਾ ਵੇਖੁ ॥ ਹੋਇ ਹਲਾਲੁ ਲਗੈ ਹਕਿ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਦਰਿ ਦੀਦਾਰਿ ਸਮਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- kwqI—(sM: kqLrI) kYNcI, cwkU, CurI [ swru—lohw [ Qyk—imAwn [ kuTw—koihAw hoieAw [ inkQw—inkilAw [ hik—h`k ivc, sdw kwiem rihx vwly r`b ivc [ dir—pRBU dy dr auqy [ dIdwir—dIdwr ivc [

ArQ:- jy pRBU dy nwm dI CurI hovy, pRBU dw nwm hI (aus CurI dw) swrw lohw hovy, aus CurI dI GwVq bhuq suMdr huMdI hY; ieh CurI siqgurU dy Sbd dI swx qy r`K ky qyz kIqI jWdI hY, qy ieh pRBU dy guxW dI imAwn ivc itkI rihMdI hY [

jy Sy^ ies CurI dw ku`Tw hoieAw hovy (Bwv, jy ‘Sy^’ dw jIvn pRBU dy nwm, siqgurU dy Sbd qy pRBU dI is&iq-swlwh ivc GiVAw hoieAw hovy) qW aus dy AMdroN l`b-rUp lhU zrUr inkl jWdw hY, ies qrHW hlwl ho ky (ku`Tw jw ky) auh pRBU ivc juVdw hY, qy, hy nwnk! pRBU dy dr qy (A`pV ky) aus dy drSn ivc lIn ho jWdw hY [2[

ਮਃ ੧ ॥ ਕਮਰਿ ਕਟਾਰਾ ਬੰਕੁੜਾ ਬੰਕੇ ਕਾ ਅਸਵਾਰੁ ॥ ਗਰਬੁ ਨ ਕੀਜੈ ਨਾਨਕਾ ਮਤੁ ਸਿਰਿ ਆਵੈ ਭਾਰੁ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- kmir—l`k qy, l`k duAwly [ bMkuVw—bWkw ijhw, sohxw ijhw [ ktwrw—^Mjr [ bMky kw—sohxy GoVy dw [ grbu—AhMkwru [ mqu—mqW [ isir—isr au~qy [ AwvY Bwru—(swrw) boJ isr au~qy Aw jwey, Bwv, isr-Bwr if`g pey [

ArQ:- l`k duAwly sohxI ijhI ktwr hovy qy sohxy GoVy dw suAwr hovy, (iPr BI) hy nwnk! mwx nwh krIey, (kIh pqw hY) mqW isr-Bwr if`g pey [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਸੋ ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਬਦਿ ਮਿਲੈ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਚਲੈ ॥ ਸਚੁ ਧਿਆਇਨਿ ਸੇ ਸਚੇ ਜਿਨ ਹਰਿ ਖਰਚੁ ਧਨੁ ਪਲੈ ॥ ਭਗਤ ਸੋਹਨਿ ਗੁਣ ਗਾਵਦੇ ਗੁਰਮਤਿ ਅਚਲੈ ॥ ਰਤਨ ਬੀਚਾਰੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਭਲੈ ॥ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ ਆਪੇ ਦੇਇ ਵਡਿਆਈ ॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- gurmuiK—gurU dy snmuK, gurU dy hukm ivc [ so—auh mnu`K [ sbid—gurU dy Sbd ivc [ iDAwiein—iDAwauNdy hn [ ijn plY—ijnHW dy p`ly ivc, ijnHW dy pws [ sohin—soBdy hn [ AclY—Afol (ho jWdy hn) [ rqn bIcwru—pRBU dy nwm-rqn dI ivcwr, pRBU dy sRySt nwm dI ivcwr [ sbid BlY—sohxy Sbd dI rwhIN [

ArQ:- jo mnu`K gurU dy hukm ivc qurdw hY auh swD sMgiq ivc (Aw ky) gurU dy Sbd ivc juVdw hY [ ijnHW mnu`KW dy p`ly pRBU dw nwm-rUp Dn hY (izMdgI dy s&r leI) ^rc hY auh sdw kwiem rihx vwly pRBU ƒ ismrdy hn qy ausy dw rUp ho jWdy hn [ bMdgI krn vwly bMdy pRBU dy gux gWdy hn qy sohxy l`gdy hn, siqgurU dI m`q lY ky auh Afol ho jWdy hn, siqgurU dy sohxy Sbd dI rwhIN auhnW dy mn ivc pRBU dy sRySt nwm dI ivcwr Aw v`sdI hY [

(Bgq jnW ƒ) pRBU Awp hI Awpxy ivc imlWdw hY, Awp hI auhnW ƒ soBw dyNdw hY [19[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਆਸਾ ਅੰਦਰਿ ਸਭੁ ਕੋ ਕੋਇ ਨਿਰਾਸਾ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੋ ਮਰਿ ਜੀਵਿਆ ਸਹਿਲਾ ਆਇਆ ਸੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- sBu ko—hryk jIv [ koie—koeI ivrlw [ inrwsw—AwsW qoN bicAw hoieAw [ mir—mr ky, AwsW vloN ht ky [ sihlw—sPlw [

ArQ:- hryk jIv AwsW ivc (PisAw ipAw) hY (Bwv, in`q nvIAW AwsW bxWdw rihMdw hY), koeI ivrlw mnu`K hY jo AwsW qoN bicAw rihMdw hY [ hy nwnk! jo mnu`K AwsW vloN ht ky (pRBU dy ismrn ivc) jIvn guzwrdw hY aus dw Awauxw sPl hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਨਾ ਕਿਛੁ ਆਸਾ ਹਥਿ ਹੈ ਕੇਉ ਨਿਰਾਸਾ ਹੋਇ ॥ ਕਿਆ ਕਰੇ ਏਹ ਬਪੁੜੀ ਜਾਂ ਭਲਾਏ ਸੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- Awsw hiQ—Awsw dy h`Q ivc, Awsw dy v`s ivc [ kyau—ikvyN, iks qrHW? eyh—ieh Awsw [ bpuVI—ivcwrI [ soie—auh pRBU Awp [ Buolwey—{A`Kr ‘B’ dI lg (  o ) ieQy pVHnI hY, Bwv, ies l&z ƒ ‘Bolwey’ pVHnw hY, Asl l&z ‘Bulwie’ hY} [

ArQ:- ‘Awsw’ dy h`Q ivc koeI qwkq nhIN (ik jIvW ƒ Psw sky; so, Awpxy au~dm nwl BI) mnu`K ‘Awsw’ qoN nhIN bc skdw [ ieh ivcwrI ‘Awsw’ kIh kr skdI hY? BulwauNdw qW auh pRBU Awp hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਸੰਸਾਰ ਸਚੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਦਾਤਾ ਦਾਤਾਰ ਨਿਹਚਲੁ ਏਹੁ ਧਨੁ ॥ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਆਰਾਧੇ ਨਿਰਮਲੁ ਸੋਇ ਜਨੁ ॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਅਗਮੁ ਰਸਨਾ ਏਕੁ ਭਨੁ ॥ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਰਬਤਿ ਨਾਨਕੁ ਬਲਿ ਜਾਈ ॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- iDRgu—iPtkwr-jog [ sMswr jIvxu—dunIAw dw jIaUxw [ inhclu—nwh nws hox vwlw [ eyhu—ieh nwm [ swis swis—hryk swh ivc [ soie—so hI, auhI [ AMqrjwmI—hryk dy idl dI jwxn vwlw [ Agmu—A+gmu, ijs qk phuMc nwh ho sky [ rsnw—jIB [ Bnu—au~cwr, jp [ riv rihAw—ivAwpk hY [ srbiq—swirAW ivc [

ArQ:- sdw kwiem rihx vwly pRBU dw nwm ismrn qoN ibnw jgq dw jIaUxw iPtkwr-jog hY [ pRBU hI (sB dw) dwqw hY sB dwqW dyx vwlw hY; so, aus dw ieh (nwm-) Dn hI (AYsw hY jo) kdy nws hox vwlw nhIN [ auhI mnu`K pivqR (jIvn vwlw) hY jo (pRBU ƒ) hryk swh dy nwl Xwd krdw hY [ (hy BweI!) jIB nwl aus iek pRBU ƒ Xwd kr jo sB dy idl dI jwxdw hY qy jo (jIvW dI) phuMc qoN pry hY [ nwnk aus pRBU qoN sdky hY jo swirAW ivc ivAwpk hY [20[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਸਰਵਰ ਹੰਸ ਧੁਰੇ ਹੀ ਮੇਲਾ ਖਸਮੈ ਏਵੈ ਭਾਣਾ ॥ ਸਰਵਰ ਅੰਦਰਿ ਹੀਰਾ ਮੋਤੀ ਸੋ ਹੰਸਾ ਕਾ ਖਾਣਾ ॥ ਬਗੁਲਾ ਕਾਗੁ ਨ ਰਹਈ ਸਰਵਰਿ ਜੇ ਹੋਵੈ ਅਤਿ ਸਿਆਣਾ ॥ ਓਨਾ ਰਿਜਕੁ ਨ ਪਇਓ ਓਥੈ ਓਨ੍ਹ੍ਹਾ ਹੋਰੋ ਖਾਣਾ ॥ ਸਚਿ ਕਮਾਣੈ ਸਚੋ ਪਾਈਐ ਕੂੜੈ ਕੂੜਾ ਮਾਣਾ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕੌ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨਾ ਧੁਰੇ ਪੈਯਾ ਪਰਵਾਣਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- Dury hI—Dur qoN hI, mu`F qoN hI [ mylw—joV [ KsmY—Ksm ƒ [ Kwxw—^urwk [ kwgu—kW [ srvir—srvr ivc [ jy—BwvyN [ Enw—auhnW kW qy bgilAW dw [ sic kmwxY—jy pRBU dw ismrn-rUp kmweI kIqI jwey [ kUVY—kUV dI K`tI dw [ prvwxw—prvwnw, hukm [

ArQ:- (gurU-) srovr Aqy (gurmuK-) hMs dw joV mu`FoN hI cilAw AwauNdw hY, Ksm-pRBU ƒ iehI g`l cMgI l`gdI hY, hMsW (gurmuKW) dI ^urwk (pRBU dI is&iq-swlwh-rUp) hIry moqI hY jo (gurU-) srovr ivc imldy hn [ kW qy bgulw (mnmuK) BwvyN ikqnw hI isAwxw hovy EQy (gurU dI sMgiq ivc) nhIN rih skdw, (ikauNik) auhnW (kW bguly mnmuKW) dI ^urwk EQy nhIN hY, auhnW dI ^urwk v`KrI hI huMdI hY [

jy sdw kwiem rihx vwly pRBU dI bMdgI-rUp kmweI krIey qW sdw-iQr rihx vwlw pRBU imldw hY, (pr) kUV dI K`tI dw mwx kUVw hI hY [ (pr iehnW mnmuKW dy kIh v`s?) hy nwnk! ijnHW ƒ DuroN pRBU dI AwigAw imlI hY auhnW ƒ hI siqgurU (-srovr) imldw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਸਾਹਿਬੁ ਮੇਰਾ ਉਜਲਾ ਜੇ ਕੋ ਚਿਤਿ ਕਰੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੋਈ ਸੇਵੀਐ ਸਦਾ ਸਦਾ ਜੋ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੋਈ ਸੇਵੀਐ ਜਿਤੁ ਸੇਵਿਐ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥ ਅਵਗੁਣ ਵੰਞਨਿ ਗੁਣ ਰਵਹਿ ਮਨਿ ਸੁਖੁ ਵਸੈ ਆਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 956}

{not:- ies Slok dy isry qy iksy “mhly” dw izkr nhIN; ieQy BI pihly Slok dw “mhlw 1” hI smJxw [}

pdArQ:- aujlw—pivqR [ iciq kryie—ic`q ivc vsWdw hY [ dyie—dyNdw hY [ ijqu syivAY—ijs dw ismrn kIiqAW {not:- l&z “syvIAY” Aqy “syivAY” dy ‘au~cwrx’ Aqy ‘ArQ’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [ vM\in—dUr ho jWdy hn [ rvih—Aw v`sdy hn [ min—mn ivc [

ArQ:- myrw mwlk (-pRBU) pivqR hY jo koeI BI aus ƒ Awpxy ihrdy ivc vsWdw hY (auh BI pivqR ho jWdw hY) [ hy nwnk! jo pRBU sdw hI (jIvW ƒ dwqW) dyNdw hY aus ƒ ismrnw cwhIdw hY [

hy nwnk! aus pRBU ƒ hI ismrnw cwhIdw hY ijs dw ismrn kIiqAW du`K dUr ho jWdw hY, Aaugx dUr ho jWdy hn, gux (ihrdy ivc) v`s pYNdy hn qy suK mn ivc Aw v`sdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਆਪਿ ਤਾੜੀ ਲਾਈਅਨੁ ॥ ਆਪੇ ਹੀ ਉਪਦੇਸਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਤੀਆਈਅਨੁ ॥ ਇਕਿ ਆਪੇ ਉਝੜਿ ਪਾਇਅਨੁ ਇਕਿ ਭਗਤੀ ਲਾਇਅਨੁ ॥ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ਸੋ ਬੁਝਸੀ ਆਪੇ ਨਾਇ ਲਾਈਅਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ॥੨੧॥੧॥ ਸੁਧੁ ॥ {ਪੰਨਾ 956}

pdArQ:- lwieAnu—lweI hY aus ny [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ pqIAweInu—(isRStI) pqIAweI hY aus ny [ ieik—keI jIv [ auJiV—kurwhy [ lwieAnu—lwey hn aus ny [ nwie—nwm ivc [ lweIAnu—(idRStI) lweI hY aus ny [

ArQ:- (isRStI ivc) pRBU Awp hI (hr QW) mOjUd hY aus ny Awp hI qwVI lweI hoeI hY (Bwv, Awp hI gupq vrq irhw hY); (gurU-rUp ho ky) Awp hI (jIvW ƒ) aupdyS dy irhw hY, gurU dI rwhIN Awp hI aus ny isRStI ƒ piqAwieAw hY [ keI jIv aus ny Awp hI kurwhy pwey hoey hn qy keI jIv aus ny bMdgI ivc lwey hoey hn [ pRBU Awp ijs jIv ƒ smJ dyNdw hY auh hI (shI rsqy ƒ) smJdw hY, aus ny Awp hI (isRStI) Awpxy nwm ivc lweI hY [

hy nwnk! pRBU dw nwm ismrnw cwhIdw hY, ieh hI sdw kwiem rihx vwlI vifAweI hY [21[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh