ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 952

ਪਉੜੀ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਮੰਦਰੁ ਆਖੀਐ ਕਾਇਆ ਕੋਟੁ ਗੜੁ ॥ ਅੰਦਰਿ ਲਾਲ ਜਵੇਹਰੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪੜੁ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਮੰਦਰੁ ਸਰੀਰੁ ਅਤਿ ਸੋਹਣਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦਿੜੁ ॥ ਮਨਮੁਖ ਆਪਿ ਖੁਆਇਅਨੁ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਨਿਤ ਕੜੁ ॥ ਸਭਨਾ ਸਾਹਿਬੁ ਏਕੁ ਹੈ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਪਾਇਆ ਜਾਈ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 952}

pdArQ:- kotu—iklHw [ gVu—iklHw [ jvyhrI—jvwhrwq, hIry [ KuAwieAnu—KuMJwey hn aus ny [ kVu—kwVw, Jorw, icMqw [ AwKIAY—AwKxw cwhIdw hY [

ArQ:- ies srIr ƒ prmwqmw dy rihx leI sohxw Gr AwKxw cwhIdw hY, iklHw gVH kihxw cwhIdw hY [ jy gurU dy hukm ivc qur ky prmwqmw dw nwm jpogy qW ies srIr dy AMdroN hI cMgy gux-rUp lwl jvwhr iml jwxgy [

(hy mn!) prmwqmw dw nwm (ihrdy ivc) p`kw kr ky r`K, qW hI ieh srIr ieh pRBU-dw-mMdr bVw sohxw ho skdw hY [ (pr) jo mnu`K Awpxy mn dy mgr qurdy hn auhnW ƒ pRBU ny Awp KuMJw id`qw hY auhnW ƒ mwieAw dy moh dw Jorw in`q (duKI krdw hY) [

swry jIvW dw mwlk auhI iek prmwqmw hY, pr imldw pUrI iksmiq nwl hY [11[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ਨਾ ਸਤਿ ਦੁਖੀਆ ਨਾ ਸਤਿ ਸੁਖੀਆ ਨਾ ਸਤਿ ਪਾਣੀ ਜੰਤ ਫਿਰਹਿ ॥ ਨਾ ਸਤਿ ਮੂੰਡ ਮੁਡਾਈ ਕੇਸੀ ਨਾ ਸਤਿ ਪੜਿਆ ਦੇਸ ਫਿਰਹਿ ॥ ਨਾ ਸਤਿ ਰੁਖੀ ਬਿਰਖੀ ਪਥਰ ਆਪੁ ਤਛਾਵਹਿ ਦੁਖ ਸਹਹਿ ॥ ਨਾ ਸਤਿ ਹਸਤੀ ਬਧੇ ਸੰਗਲ ਨਾ ਸਤਿ ਗਾਈ ਘਾਹੁ ਚਰਹਿ ॥ ਜਿਸੁ ਹਥਿ ਸਿਧਿ ਦੇਵੈ ਜੇ ਸੋਈ ਜਿਸ ਨੋ ਦੇਇ ਤਿਸੁ ਆਇ ਮਿਲੈ ॥ ਨਾਨਕ ਤਾ ਕਉ ਮਿਲੈ ਵਡਾਈ ਜਿਸੁ ਘਟ ਭੀਤਰਿ ਸਬਦੁ ਰਵੈ ॥ ਸਭਿ ਘਟ ਮੇਰੇ ਹਉ ਸਭਨਾ ਅੰਦਰਿ ਜਿਸਹਿ ਖੁਆਈ ਤਿਸੁ ਕਉਣੁ ਕਹੈ ॥ ਜਿਸਹਿ ਦਿਖਾਲਾ ਵਾਟੜੀ ਤਿਸਹਿ ਭੁਲਾਵੈ ਕਉਣੁ ॥ ਜਿਸਹਿ ਭੁਲਾਈ ਪੰਧ ਸਿਰਿ ਤਿਸਹਿ ਦਿਖਾਵੈ ਕਉਣੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 952}

pdArQ:- nwsiq—(sM: nwiÔq=n AiÔq) nhIN hY, Bwv, is`DI qy vifAweI nhIN hY [ mUMf—isr [ mUMf kysI mufweI—isr dy kys munwieAW {not:- hryk iksm dy i^Awl dy nwl l&z “nwsiq” hr vwrI vriqAw hY; so, “mUMf mufweI kysI” iek`Tw hI iek i^Awl hY) [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ qCwvih—ktWdy hn [ rvY—ivAwpk hY, mOjUd hY [ KuAweI—mYN KuMJWdw hW [ vwtVI—sohxI vwt, sohxw rwh [ pMD isir—pMD dy isry qy, s&r dy SurU ivc hI [

ArQ:- (qp AwidkW nwl) duKI hox ivc (is`DI qy vifAweI dI pRwpqI) nhIN hY, suK-rihxw hox ivc BI nhIN qy pwxI ivc Klox ivc BI nhIN hY (nhIN qW byAMq) jIv pwxI ivc hI iPrdy hn (auhnW ƒ suqy hI is`DI iml jWdI) [ isr dy kys munwx ivc (Bwv, ruMf-muMf ho jwx ivc) is`DI nhIN hY; ies g`l ivc BI (jnm-mnorQ dI) is`DI nhIN ik ivdvwn bx ky (hor lokW ƒ crcw ivc ij`qx leI) dysW dysW ivc iPrIey [ ru`KW ibrKW qy p`QrW ivc BI is`DI nhIN hY, ieh Awpxy Awp ƒ ktWdy hn qy (keI iksm dy) du`K shwrdy hn (Bwv, ru`KW ibrKW p`QrW vWg jVH ho ky Awpxy auqy keI kSt shwirAW BI jnm-mnorQ dI is`DI pRwpq nhIN huMdI) [ (sMgl l`k nwl bMnHx ivc BI) is`DI nhIN hY, hwQI sMglW nwl b`Dy pey huMdy hn; (kMd-mUl Kwx ivc BI) is`DI nhIN hY, gweIAW Gwh cugdIAW hI hn (Bwv, hwQIAW vWg sMgl bMinHAW qy gweIAW vWg kMd-mUl KwiDAW is`DI dI pRwpqI nhIN hY) [

ijs pRBU dy h`Q ivc sPlqw hY jy auh Awp dyvy qW ijs ƒ dyNdw hY aus ƒ pRwpq huMdI hY [ hy nwnk! vifAweI aus jIv ƒ imldI hY ijs dy ihrdy ivc (pRBU dI is&iq-swlwh dw) Sbd hr vyly mOjUd hY [

(pRBU qW ieauN AwKdw hY ik jIvW dy) swry srIr myry (srIr) hn, mYN sBnW ivc v`sdw hW, ijs jIv ƒ mYN kurwhy pw dyNdw hW aus ƒ kOx smJw skdw hY? ijs ƒ mYN sohxw rsqw ivKw dyNdw hW aus ƒ kOx Bulw skdw hY? ijs ƒ mYN (izMdgI dy) s&r dy SurU ivc hI Bulw idAW aus ƒ rsqw kOx ivKw skdw hY? [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਸੋ ਗਿਰਹੀ ਜੋ ਨਿਗ੍ਰਹੁ ਕਰੈ ॥ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਭੀਖਿਆ ਕਰੈ ॥ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਾ ਕਰੇ ਸਰੀਰੁ ॥ ਸੋ ਗਿਰਹੀ ਗੰਗਾ ਕਾ ਨੀਰੁ ॥ ਬੋਲੈ ਈਸਰੁ ਸਤਿ ਸਰੂਪੁ ॥ ਪਰਮ ਤੰਤ ਮਹਿ ਰੇਖ ਨ ਰੂਪੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 952}

pdArQ:- igrhI—igRhsqI [ ingRhu—ieMidRAW ƒ ivkwrW vloN rokxw [ BIiKAw krY—(pRBU qoN) ^Yr mMgy [ nIru—jl [ siq—prm joiq, prm Awqmw [ qMq—(sM: qzquThe Supreme Brahm) prm joiq, Akwl purK [ puMn—BlweI [ dwn—syvw [

ArQ:- (Asl) igRhsqI auh hY jo ieMidRAW ƒ ivkwrW vloN rokdw hY, jo (pRBU pwsoN) jp qp qy sMjm-rUp ^Yr mMgdw hY; jo Awpxw srIr (BI) puMn dwn vwlw hI bxw lYNdw hY (Bwv, ^lkq dI syvw qy BlweI krn dw suBwv ijs dy srIr nwl rc-imc jWdw hY); auh igRhsqI gMgw jl (vrgw pivqR) ho jWdw hY [

jy eISr (jogI BI Asl igRhsqI vwlI ieh jugiq vrq ky) sdw-iQr rihx vwly pRBU ƒ jpy qW ieh BI prm bRhm ivc lIn ho jwey, ies dw koeI (v`Krw) rUp ryK nwh rih jwey (Bwv, hy eISr jogI! jy qUM BI aupr-d`sI jugiq nwl pRBU ƒ jpyN qW qUM BI prm bRhm ivc iek-imk ho jweyN; igRhsq iqAwgx dI loV hI nwh peygI) [2[

not:- eISr jogI ƒ Asl igRhsqI dy l`Cx d`s ky, aus jogI ƒ sMboDn krn dy QW A`n-purK (Third Person) ivc vriqAw hY [

ਮਃ ੧ ॥ ਸੋ ਅਉਧੂਤੀ ਜੋ ਧੂਪੈ ਆਪੁ ॥ ਭਿਖਿਆ ਭੋਜਨੁ ਕਰੈ ਸੰਤਾਪੁ ॥ ਅਉਹਠ ਪਟਣ ਮਹਿ ਭੀਖਿਆ ਕਰੈ ॥ ਸੋ ਅਉਧੂਤੀ ਸਿਵ ਪੁਰਿ ਚੜੈ ॥ ਬੋਲੈ ਗੋਰਖੁ ਸਤਿ ਸਰੂਪੁ ॥ ਪਰਮ ਤੰਤ ਮਹਿ ਰੇਖ ਨ ਰੂਪੁ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 952}

pdArQ:- AauDUqI—AvDUq, ijs ny mwieAw dy bMDn qoV id`qy hn [ DUpY—DuKWdw hY, swV dyNdw hY [ Awpu—Awpw-Bwv [ iBiKAw Bojnu—mMg mMg ky ilAWdw hoieAw Bojn [ sMqwpu—iK`J [ isv—kilAwx-rUp pRBU [ puir—purI ivc [ AauhT—AvG`t, ihrdw [ ptx—Sihr [

ArQ:- (Asl) AvDUq auh hY jo Awpw-Bwv ƒ swV dyNdw hY; jo iK`J ƒ mMg mMg ky ilAWdw hoieAw Bojn bxWdw hY (jo mMg mMg ky ilAWdy hoey tukVy Kwx dy QW iK`J ƒ Ck jwvy, mukw dyvy); jo ihrdy rUp Sihr ivc itk ky (pRBU qoN) ^Yr mMgdw hY, auh AvDUq kilAwx-rUp pRBU dy dys ivc A`pV jWdw hY [

jy gorK (jogI BI ies AvDUq dI jugiq vrq ky) siq-srUp pRBU ƒ jpy qW (ieh gorK BI) prm bRhm ivc lIn ho jwey, ies dw koeI (v`Krw) rUp ryK nwh rih jwey [3[

ਮਃ ੧ ॥ ਸੋ ਉਦਾਸੀ ਜਿ ਪਾਲੇ ਉਦਾਸੁ ॥ ਅਰਧ ਉਰਧ ਕਰੇ ਨਿਰੰਜਨ ਵਾਸੁ ॥ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਕੀ ਪਾਏ ਗੰਢਿ ॥ ਤਿਸੁ ਉਦਾਸੀ ਕਾ ਪੜੈ ਨ ਕੰਧੁ ॥ ਬੋਲੈ ਗੋਪੀ ਚੰਦੁ ਸਤਿ ਸਰੂਪੁ ॥ ਪਰਮ ਤੰਤ ਮਹਿ ਰੇਖ ਨ ਰੂਪੁ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 952}

pdArQ:- audwsI—ivrkq, mwieAw qoN auprwm [ audwsu—mwieAw qoN auprwmqw [ pwly—sdw kwiem r`Kdw hY [ ArD—(sz: ADL—nyVy; ijvyN, “ArDdyv” dyviqAW dy nyVy rihx vwlw), A`D ivckwr; nyVy [ aurD—(sz: @ÆvL) auqWh [ ArD aurD—nyVy qy auqWh, (Bwv) hr QW [ inrMjn—mwieAw qoN rihq [ cMd—sIqlqw, SWqI [ sUrj—igAwn dw qyj [ pVY n—nhIN FihMdw [ kMDu—srIr [

ArQ:- (Asl) ivrkq auh hY jo auprwmqw ƒ sdw kwiem r`Kdw hY, hr QW mwieAw-rihq pRBU dw invws jwxdw hY; (Awpxy ihrdy ivc) SWqI qy igAwn dohW ƒ iek`Tw krdw hY; aus ivrkq mnu`K dw srIr (ivkwrW ivc) nhIN if`gdw [

jy gopI cMd (BI ies audwsI dI jugiq vrq ky) siq-srUp pRBU ƒ jpy qW (ieh gopI cMd BI) prm bRhm ivc lIn ho jwey, ies dw koeI (v`Krw) rUp ryK nwh rih jwey [4[

ਮਃ ੧ ॥ ਸੋ ਪਾਖੰਡੀ ਜਿ ਕਾਇਆ ਪਖਾਲੇ ॥ ਕਾਇਆ ਕੀ ਅਗਨਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪਰਜਾਲੇ ॥ ਸੁਪਨੈ ਬਿੰਦੁ ਨ ਦੇਈ ਝਰਣਾ ॥ ਤਿਸੁ ਪਾਖੰਡੀ ਜਰਾ ਨ ਮਰਣਾ ॥ ਬੋਲੈ ਚਰਪਟੁ ਸਤਿ ਸਰੂਪੁ ॥ ਪਰਮ ਤੰਤ ਮਹਿ ਰੇਖ ਨ ਰੂਪੁ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 952}

pdArQ:- pwKMfI—nwsqk vwm-mwrgIAW dw iek i&rkw [ sz: pwKzfa heretic) [ pKwly—Dovy, pwpW qoN sw& r`Ky [ Agin bRhmu—bRhm-Agin, r`bI joiq [ prjwly—(sz: pR^vwlX) cMgI qrHW cmkwey, rOSn kry [ ibMdu—vIrj [ jrw—buFypw [

ArQ:- (AslI) nwsqk auh hY jo (prmwqmw dI hsqI nwh mMnx dy QW) srIr ƒ Dovy (Bwv, srIr ivcoN pwpW dI hsqI imtw dyvy), jo Awpxy srIr ivc r`bI joiq jgWdw hY, su&ny ivc BI vIrj ƒ if`gx nhIN dyNdw (Bwv, su&ny ivc BI Awpxy Awp ƒ kwm-v`s nhIN hox dyNdw); aus nwsqk ƒ (Bwv, aus mnu`K ƒ ijs ny Awpxy AMdroN pwpW dw nws kr id`qw hY) buFypw qy mOq poh nhIN skdy (Bwv, iehnW dw fr aus ƒ poNhdw nhIN) [

jy crpt (BI ies nwsqk dI jugiq vrq ky) siq srUp pRBU ƒ jpy qW (ieh crpt BI) prm bRhm ivc lIn ho jwey, ies dw koeI (v`Krw) rUp ryK nwh rih jwey [5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh