ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 951

ਪਉੜੀ ॥ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਦਾਤਾ ਨਾਹਿ ਕਿਸੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਈਐ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਾਇ ਜਿਥਹੁ ਹਉਮੈ ਜਾਈਐ ॥ ਰਸ ਕਸ ਸਾਦਾ ਬਾਹਰਾ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈਐ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਬਖਸੇ ਤਿਸੁ ਦੇਇ ਆਪਿ ਲਏ ਮਿਲਾਈਐ ॥ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਰਖਿਓਨੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਿਸੈ ਪਿਆਈ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 951}

pdArQ:- iksu—iks dI bwbq? rs—rs Cy iksm dy hn (ktu, Am`l, mDur, lvx, iq#q, k—wX) [ ks—ksYlw rs [ dyie—dyNdw hY [ riKEnu—r`iKAw hY aus ny (vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’) [ ipAweI—iplWdw hY [ ijQhu—(Bwv) siqgurU qoN [

ArQ:- (hy pRBU!) qyry jyfw koeI dwqw nhIN, iks dI bwbq AwK ky d`sIey (ik auh qyry jyfw dwqw hY)? (Bwv, sB dwqW qYQoN imldIAW hn, nwm-AMimRq dw dwqw BI qUM hI hYN, [ (‘AMimRq’) siqgurU dI ikrpw nwl imldw hY, ijQoN (Bwv, gurU qoN hI) haumY nws huMdI hY; (nwm-AMimRq dw dwqw pRBU) swry rsW qy suAwdW (dy pRBwv) qoN auqWh hY, aus dI bzurgI sdw kwiem rihx vwlI hY [ pRBU ijs au~qy myhr krdw hY aus ƒ (AMimRq) b^Sdw hY qy aus ƒ Awp hI (Awpxy ivc) joV lYNdw hY, (auN\ qW ieh) AMimRq aus ny hryk dy ihrdy ivc r`iKAw hoieAw hY pr ijs iksy ƒ imlWdw hY gurU dI rwhIN imlWdw hY [9[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬਾਣੀਆ ਕਹਾਣੀਆ ਪੁਤ ਸਪੁਤ ਕਰੇਨਿ ॥ ਜਿ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਵੈ ਸੁ ਮੰਨਿ ਲੈਨਿ ਸੇਈ ਕਰਮ ਕਰੇਨਿ ॥ ਜਾਇ ਪੁਛਹੁ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ ਬਿਆਸ ਸੁਕ ਨਾਰਦ ਬਚਨ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰੇਨਿ ॥ ਸਚੈ ਲਾਏ ਸਚਿ ਲਗੇ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸਮਾਲੇਨਿ ॥ ਨਾਨਕ ਆਏ ਸੇ ਪਰਵਾਣੁ ਭਏ ਜਿ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੇਨਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 951}

pdArQ:- bwbwxI—bwby dI [ bwbwxIAW—bwibAW dIAW, bzurgW dIAW, siqgurU dIAW [ spuq—cMgy puqR [ kryin—bxw dyNdIAW hn [ ibAws—ieh ‘prwSr’ irSI dw puqR sI, pihlW ies dw nwm ‘ik®SndÍYpwXn’ sI ikauNik ies dw rMg kwlw (ik®Sn) sI qy ieh jzIry (dÍIp) ivc jMimAw sI; pr iPr ies dw nwm ‘ivAws’ pY igAw [ l&z ‘ivAws’ (ibAws) dw ArQ hY “qrqIb dyx vwlw”; ies dI bwbq i^Awl hY ik ies irSI ny vydW ƒ mOjUdw qrqIb id`qI sI (ivÒXws vydwn` XÔmwÄs: qÔmwÜ` ÒXws eiq Ômãq:) [ “mhwBwrq” dw krqw BI iesy irSI ƒ ikhw jWdw hY, ATwrW purwx, bRhm-sUqR qy hor keI pusqk BI iesy dy ilKy mMny jWdy hn [ s`q pRis`D “icrcIvIAW” ivcoN iek ieh BI sI [ suk—iek irSI dw nwm hY [ nwrd—(nrÔX DmoL nwrz qq` ddwiq s nwrd:) bRhmw dy ds puqRW ivcoN iek sI, aus dy p`t ivcoN pYdw hoieAw mMinAw jWdw hY [ ies dI bwbq ieh mMinAw jWdw hY ik ieh dyviqAW dy sunyhy mnu`KW pws qy mnu`KW dIAW loVW dyviqAW pws ApVWdw sI [ dyviqAW qy mnu`KW ivc JgVy pwx dw ies ƒ bVw SOk sI; so, ies dw nwm pY igAw “kilipRX” [ “vIxw” swz iesy dI kwF mMinAw jWdw hY [ ies ny iek ‘isimRiq’ BI ilKI sI [ bcn—aupdyS [ scY—sdw-iQr pRBU ny [ sic—s`cy ivc [ sgly—swry [

ArQ:- siqgurU dIAW swKIAW (is`K-) puqRW ƒ (gurmuK) pu`qr bxw dyNdIAW hn; (gur-swKIAW dI brkiq nwl, gurmuK is`K-puqR) auhnW g`lW ivc XkIn ilAwauNdy hn qy auh kMm krdy hn jo siqgurU ƒ BwauNdy hn [ (jy ies g`l dI qsdIk krnI hovy qW purwqn Drm-pusqk) isimRqIAW qy SwsqR (qy purwqn irSI) ivAws suk qy nwrd (AwidkW) ƒ pu`C vyKo (Bwv, auhnW dIAW ilKqW pVH vyKo) jo swrI isRStI ƒ (sWJw) aupdyS krdy rhy hn [

ijnHW ƒ s`cy pRBU ny (siqgurU dy kOqkW dI Xwd ivc) lwieAw, auh s`cy pRBU ivc (BI) juVy, auh sdw s`cy pRBU ƒ (BI) cyqy r`Kdy hn [ hy nwnk! (auh inry Awp nhIN qry, AwpxIAW) swrIAW kulW BI qwrdy hn, auhnW dw hI jgq ivc Awauxw kbUl hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਗੁਰੂ ਜਿਨਾ ਕਾ ਅੰਧੁਲਾ ਸਿਖ ਭੀ ਅੰਧੇ ਕਰਮ ਕਰੇਨਿ ॥ ਓਇ ਭਾਣੈ ਚਲਨਿ ਆਪਣੈ ਨਿਤ ਝੂਠੋ ਝੂਠੁ ਬੋਲੇਨਿ ॥ ਕੂੜੁ ਕੁਸਤੁ ਕਮਾਵਦੇ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਸਦਾ ਕਰੇਨਿ ॥ ਓਇ ਆਪਿ ਡੁਬੇ ਪਰ ਨਿੰਦਕਾ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਡੋਬੇਨਿ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਤੁ ਓਇ ਲਾਏ ਤਿਤੁ ਲਗੇ ਉਇ ਬਪੁੜੇ ਕਿਆ ਕਰੇਨਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 951}

pdArQ:- fuobyin—A`Kr ‘f’ dy nwl (   u ) pVHnw hY, auN\ Asl l&z “fobyin” hY [ ijqu—ijs ivc, ijs pwsy [ iqqu—ausy ivc [

ArQ:- ijnHW mnu`KW dw gurU (Awp) AigAwnI AMnHw hY auh is`K BI AMnHy kMm (Bwv, mMdy kMm) hI krdy hn; (AMnHy gurU dy) auh (is`K) AwpxI mrzI dy mgr l`gdy hn, qy sdw JUT boldy hn; JUT qy T`gI kmWdy hn, sdw dUijAW dI inMidAw krdy hn; dUijAW dI inMdw krn vwly auh mnu`K Awp BI fu`bdy hn qy AwpxIAW swrIAW kulW BI Zrk krdy hn [

(pr) hy nwnk! auh ibcwry krn BI kIh? ijDr auhnW ƒ (pRBU ny) lwieAw hY auh EDr hI l`gy hoey hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਭ ਨਦਰੀ ਅੰਦਰਿ ਰਖਦਾ ਜੇਤੀ ਸਿਸਟਿ ਸਭ ਕੀਤੀ ॥ ਇਕਿ ਕੂੜਿ ਕੁਸਤਿ ਲਾਇਅਨੁ ਮਨਮੁਖ ਵਿਗੂਤੀ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਧਿਆਈਐ ਅੰਦਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤੀ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੋਤੈ ਪੁੰਨੁ ਹੈ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਵਾਤਿ ਸਿਪੀਤੀ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਸਚੁ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਈ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 951}

pdArQ:- ieik—keI jIv [ kUiV—kUV ivc [ kusiq—kus`q ivc [ lwieAnu—lwey hn aus ny [ poqY—p`ly ivc, k`pVy ivc [ vwiq—vwq ivc, mUMh ivc [ iqn@—A`Kr ‘n’ dy nwl A`Dw ‘h’ hY [ ispIqI—is&iq [ snweI—{ArbI ‘Ônw’} vifAweI [

ArQ:- (pRBU ny) ijqnI isRStI pYdw kIqI hY, aus swrI ƒ AwpxI nzr hyT r`Kdw hY; aus ny keI jIvW ƒ JUT qy T`gI ivc lw r`iKAw hY, auh jIv Awpxy mn dy ip`Cy qur ky ^uAwr ho rhy hn [ jo mnu`K gurU dy hukm ivc qurdy hn auh sdw pRBU ƒ iDAwauNdy hn ikauNik auhnW dy ihrdy ivc pRBU dI pRIq hY [ ijnHW dy p`ly (koeI ipClI kIqI) BlweI hY auhnW dy mUMh ivc (pRBU dI) is&iq-swlwh itkI rihMdI hY [ hy nwnk! nwm hI ismrnw cwhIdw hY [ prmwqmw dI is&iq-swlwh hI sdw kwiem rihx vwlI cIz hY [10[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਸਤੀ ਪਾਪੁ ਕਰਿ ਸਤੁ ਕਮਾਹਿ ॥ ਗੁਰ ਦੀਖਿਆ ਘਰਿ ਦੇਵਣ ਜਾਹਿ ॥ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਖੈ ਖਟਿਐ ਭਾਉ ॥ ਭਾਵੈ ਆਵਉ ਭਾਵੈ ਜਾਉ ॥ ਸਾਸਤੁ ਬੇਦੁ ਨ ਮਾਨੈ ਕੋਇ ॥ ਆਪੋ ਆਪੈ ਪੂਜਾ ਹੋਇ ॥ ਕਾਜੀ ਹੋਇ ਕੈ ਬਹੈ ਨਿਆਇ ॥ ਫੇਰੇ ਤਸਬੀ ਕਰੇ ਖੁਦਾਇ ॥ ਵਢੀ ਲੈ ਕੈ ਹਕੁ ਗਵਾਏ ॥ ਜੇ ਕੋ ਪੁਛੈ ਤਾ ਪੜਿ ਸੁਣਾਏ ॥ ਤੁਰਕ ਮੰਤ੍ਰੁ ਕਨਿ ਰਿਦੈ ਸਮਾਹਿ ॥ ਲੋਕ ਮੁਹਾਵਹਿ ਚਾੜੀ ਖਾਹਿ ॥ ਚਉਕਾ ਦੇ ਕੈ ਸੁਚਾ ਹੋਇ ॥ ਐਸਾ ਹਿੰਦੂ ਵੇਖਹੁ ਕੋਇ ॥ ਜੋਗੀ ਗਿਰਹੀ ਜਟਾ ਬਿਭੂਤ ॥ ਆਗੈ ਪਾਛੈ ਰੋਵਹਿ ਪੂਤ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਪਾਇਆ ਜੁਗਤਿ ਗਵਾਈ ॥ ਕਿਤੁ ਕਾਰਣਿ ਸਿਰਿ ਛਾਈ ਪਾਈ ॥ ਨਾਨਕ ਕਲਿ ਕਾ ਏਹੁ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਆਪੇ ਆਖਣੁ ਆਪੇ ਜਾਣੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 951}

pdArQ:- sqI—(Virtuous men) DrmI bMdy [ squ—su`cw Awcrn, Drm [ gur jwih—gurU jWdy hn [ Gir—(cyilAW dy) Gr ivc [ dIiKAw—is`iKAw [ purKY Bwau—pqI dw ipAwr, pqI nwl ipAwr [ Awpo AwpY pUjw—Awpo AwpxI Zrz dI pUjw [ inAwie—inAW krn leI [ qurk mMqRü—qurk (hwkm) dw mMqR [ kin—kMn ivc [ smwih—itkw r`Kdy hn [ muhwvih—lutWdy hn [ cwVI—cuZlI [ igrhI—igRhsqI [ ibBUq—suAwh [ isir—isr auqy [ CweI—suAwh [ prvwxu—mwp, pRBwv [ AwKxu—AwKx vwlw, cODrI [ jwxu—jwxn vwlw, kdr krn vwlw, vifAweI krn vwlw [

ArQ:- (not:- ies Slok ivc auhnW lokW dI hwlq d`sI hY jo Awpxy Awp ƒ DrmI AKvwauNdy hn, pr jIvn AMdroN mwVw hY) [

jo mnu`K Awpxy Awp ƒ DrmI (Bwv, su`cy Awcrn vwly) AKvWdy hn auh (luk ky) ivkwr kr ky BI (bwhr) zwhr iehI krdy hn ik Drm kmw rhy hn [ (Awpxy Awp ƒ) gurU (khwx vwly) (mwieAw dI ^wqr) cyilAW dy Gr ivc is`iKAw dyx jWdy hn [

(AKvWdI piqbRqw hY pr) iesqRI dw Awpxy pqI nwl ipAwr qW hI hY jy auh K`t ky ilAwvy (nhIN qW) pqI cwhy Gr Awvy cwhy clw jwey (iesqRI prvwh nhIN krdI) [

(bRwhmx dw hwl q`ko) koeI BI vyd SwsqR nhIN mMn irhw, Awpo AwpxI Zrz dI hI pUjw ho rhI hY [

kwzI bx ky (dUijAW dw) inAW krn bYTdw hY, qsbI Pyrdw hY ^udw ^udw AwKdw hY, (pr inAW krn vyly) v`FI lY ky (dUjy dw) h`k mwrdw hY, jy koeI (aus dy ies kMm qy) ieqrwz kry qW (koeI n koeI SrHw dI g`l) pVH ky suxw dyNdw hY [

(ihMdU AwgUAW dw hwl q`ko, Awpxy) kMn qy ihrdy ivc (qW) qurk (hwkmW) dw hukm itkweI r`Kdy hn, lokW ƒ lutWdy hn auhnW dI cuZlI (hwkmW pws) krdy hn, pr vyKo AYsy ihMdU vl, (inrw) cOkw dy ky hI su`cw bixAw iPrdw hY [

jogI ny jtW r`KIAW hoeIAW hn, suAwh BI mlI hoeI hY, pr hY igRhsqI, aus dy A`gy ip`Cy AM\wxy roNdy iPrdy hn, jog-mwrg BI nwh l`Bw qy jIaux dI jugiq BI gvw bYTw hY [ isr auqy suAwh aus ny kwhdy leI pweI hY?

hy nwnk! ieh hY kiljug dw pRBwv ik kiljug Awp hI (Bwv, kiljugI suBwv vwlw bMdw Awp hI) cODrI hY qy Awp hI AwpxI krqUq dI vifAweI krn vwlw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਹਿੰਦੂ ਕੈ ਘਰਿ ਹਿੰਦੂ ਆਵੈ ॥ ਸੂਤੁ ਜਨੇਊ ਪੜਿ ਗਲਿ ਪਾਵੈ ॥ ਸੂਤੁ ਪਾਇ ਕਰੇ ਬੁਰਿਆਈ ॥ ਨਾਤਾ ਧੋਤਾ ਥਾਇ ਨ ਪਾਈ ॥ ਮੁਸਲਮਾਨੁ ਕਰੇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਵਿਣੁ ਗੁਰ ਪੀਰੈ ਕੋ ਥਾਇ ਨ ਪਾਈ ॥ ਰਾਹੁ ਦਸਾਇ ਓਥੈ ਕੋ ਜਾਇ ॥ ਕਰਣੀ ਬਾਝਹੁ ਭਿਸਤਿ ਨ ਪਾਇ ॥ ਜੋਗੀ ਕੈ ਘਰਿ ਜੁਗਤਿ ਦਸਾਈ ॥ ਤਿਤੁ ਕਾਰਣਿ ਕਨਿ ਮੁੰਦ੍ਰਾ ਪਾਈ ॥ ਮੁੰਦ੍ਰਾ ਪਾਇ ਫਿਰੈ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਜਿਥੈ ਕਿਥੈ ਸਿਰਜਣਹਾਰੁ ॥ ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਤੇਤੇ ਵਾਟਾਊ ॥ ਚੀਰੀ ਆਈ ਢਿਲ ਨ ਕਾਊ ॥ ਏਥੈ ਜਾਣੈ ਸੁ ਜਾਇ ਸਿਞਾਣੈ ॥ ਹੋਰੁ ਫਕੜੁ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਣੈ ॥ ਸਭਨਾ ਕਾ ਦਰਿ ਲੇਖਾ ਹੋਇ ॥ ਕਰਣੀ ਬਾਝਹੁ ਤਰੈ ਨ ਕੋਇ ॥ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਖਾਣੈ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅਗੈ ਪੁਛ ਨ ਹੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 951-952}

pdArQ:- ihMdU—(Bwv) bRwhmx [ piV—(mMqR Awidk) pVH ky [ Qwie n pweI—kbUl nhIN huMdw [ dswie—pu`Cdw hY [ ko—koeI ivrlw [ krxI—cMgw Awcrx [ iBsiq—bihSq, surg [ dsweI—pu`Cdw hY [ iqqu kwrix—aus (‘jugiq’) dI ^wqr [ sMswir—sMswr ivc [ ijQY ikQY—hr QW [ vwtwaU—muswi&r [ cIrI—ic`TI, s`dw [ eyQY—ies jIvn ivc [ PkVu—Pokt, Pokw dwhvw [ dir—pRBU dy dr qy [ sco scu—kyvl s`cy pRBU ƒ [ koie—jo koeI [

ArQ:- (iksy KqRI Awidk) ihMdU dy Gr ivc bRwhmx AwauNdw hY qy (mMqR Awidk) pVH ky (aus K`qRI dy) gl ivc Dwgw jnyaU pw dyNdw hY; (ieh mnu`K jnyaU qW pw lYNdw hY, pr) jnyaU pw ky BI mMd-krm krI jWdw hY (ies qrHW in`q) nHwaux Dox nwl auh (pRBU dy dr qy) kbUl nhIN ho jWdw [

muslmwn mnu`K (dIn dI) vifAweI krdw hY pr jy gurU pIr dy hukm ivc nhIN qurdw qW (drgwh ivc) kbUl nhIN ho skdw; (bihSq dw) rsqw qW hr koeI pu`Cdw hY pr aus rsqy auqy qurdw koeI ivrlw hY qy nyk AmlW qoN ibnw bihSq imldw nhIN hY [

jogI dy fyry qy (mnu`K jog dI) jugiq pu`Cx jWdw hY aus (‘jugiq’) dI ^wqr kMn ivc muMdRW pw lYNdw hY; muMdRW pw ky sMswr ivc c`kr lWdw hY (Bwv, igRhsq C`f ky bwhr jgq ivc BauNdw hY), pr isrjxhwr qW hr QW mOjUd hY (bwhr jMglW ivc Bwlxw ivArQ hY) [

(jgq ivc) ijqny BI jIv (AwauNdy) hn swry muswi&r hn, ijs ijs ƒ s`dw AwauNdw hY auh ieQy iF`l nhIN lw skdw; ijs ny ies jnm ivc r`b ƒ pCwx ilAw hY auh (prlok ivc) jw ky BI pCwx lYNdw hY (jy ieh au~dm nhIN kIqw qW) hor dwhvw ik mYN ihMdU hW jW muslmwn hW sB Pokw hY [ (ihMdU hovy cwhy muslmwn) hryk dy AmlW dw lyKw pRBU dI hzUrI ivc huMdw hY, Awpxy nyk AmlW qoN ibnw kdy koeI pwr nhIN lµiGAw [ jo mnu`K (AYs jnm ivc) kyvl s`cy r`b ƒ Xwd krdw hY, hy nwnk! prlok ivc aus ƒ lyKw nhIN pu`iCAw jWdw [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh