ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 947

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਰਾਮਕਲੀ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜੋਧੈ ਵੀਰੈ ਪੂਰਬਾਣੀ ਕੀ ਧੁਨੀ ॥ {ਪੰਨਾ 947}

ਰਾਮਕਲੀ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੩

pauVI vwr Bwv:-

1. ieh swrI kudriq prmwqmw ny Awp rcI hY, Awpxy bihx leI q^q bxwieAw hY [

2. isRStI rMgw-rMg dI hY [

3. ies ivc keI jIvW ƒ prmwqmw ny AwpxI is&iq-swlwh ivc lw r`iKAw hY [

4. mwieAw dw moh BI aus ny Awp hI bxwieAw hY [

5.-6. ijhVy mnu`K gurU dI Srn AwauNdy hn, auh prmwqmw dw ismrn krdy hn [

7. srgux rUp qoN pihlW kIh sI—ieh nhIN d`isAw jw skdw [ jdoN prmwqmw ny isRStI rc id`qI, qdoN Drm-pusqkW dI rwhIN Bly bury dI sUJ pYx l`g peI [

8. gurU dy Sbd dI rwhIN jo mnu`K prmwqmw dw ismrn krdy hn auh suKI hn [

9. prmwqmw dw nwm-AMimRq mnu`K dy AMdr hI hY, pr ijs ƒ gurU imldw hY auhI pINdw hY [

10. sBnW dI sMBwl prmwqmw Awp krdw hY [ ‘kUV’ ivc lwx vwlw BI Awp hI hY, qy is&iq-swlwh ivc joVn vwlw BI Awp hI hY [

11. gurU dI rwhIN smJ pYNdI hY ik prmwqmw ies srIr ivc rihMdw hY, ieh srIr aus dw ‘mMdr’ hY [

12. so, gurU dy hukm ivc qur ky ies ‘Gr’ ivc hI aus ƒ l`Bxw cwhIdw hY [

13. auN\ qW pRBU hryk srIr ivc hY, pr l`Bdw gurU dI rwhIN hI hY [ ijhVw mnu`K gurU dI srn ivc AwieAw, aus dw AhMkwr dUr ho igAw, aus dw ihrdw iKiVAw rihMdw hY [

14. prmwqmw sB dy AMdr hY pr gupq hY [ gurU dI rwhIN gux gwivAW prgtdw hY [

15. pRBU ies srIr-iklHy ivc bYTw hY [ pr mwieAw dy krVy ikvwV l`gy pey hn jo gurU dy Sbd dI rwhIN KulHdy hn [

16. AMdr bwhr sB QW prmwqmw Awp hI hY [ gurU dy hukm ivc quirAW ieh smJ pYNdI hY [

17. Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K hnyry ivc rihMdw hY, pr gurU dy d`sy rwh auqy qurn vwly mnu`K ƒ Awqmk jIvn dI sUJ pY jWdI hY cwnx ho jWdw hY [

18. ijnHW mnu`KW ny gurU dy hukm ivc qur ky ‘nwm’ dw vpwr kIqw, auhnW dI iqRSnw mu`k geI [

19. ijhVy mnu`K gurU dI srn pY ky nwm ismrdy hn auh pRBU dw rUp hI ho jWdy hn [

20. hir-nwm hI sdw nwl inBx vwlw Dn hY, ies qoN ibnw jIvn ivArQ hY [

21. mMdw iks ƒ AwKIey? hryk ivc Awp hI hY, gurU dI rwhIN Awp hI BgqI ivc joVdw hY [

lVI-vwr Bwv:

(1 qoN 7) ieh rMgw-rMg dI isRStI prmwqmw ny Awp bxweI hY, ies ivc hr QW Awp mOjUd hY [ mwieAw rcx vwlw BI Awp hI hY [ aus dI rzw Anuswr hI keI jIv mwieAw dy moh ivc Psy rihMdy hn, keI gurU dI srn pY ky aus dw nwm ismrdy hn [ ieh koeI jIv nhIN d`s skdw ik ies jgq-rcnw qoN pihlW kIh sI [

(8 qoN 14) prmwqmw hryk mnu`K dy srIr dy AMdr hI v`sdw hY, pr gurU dI srn ipAW hI mnu`K ƒ ieh smJ AwauNdI hY [ gurU dy d`sy rwh auqy qur ky mnu`K prmwqmw dw nwm ismrdw hY, jo ismrdw hY aus dw mn sdw iKiVAw rihMdw hY [

(15 qoN 21) Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K ƒ shI Awqmk jIvn dI sUJ nhIN pYNdI [ BwvyN prmwqmw hryk mnu`K dy srIr-iklHy ivc v`sdw hY pr mnmuK dI prmwqmw nwloN iv`Q bxI rihMdI hY [ gurU dI srn ipAW ieh smJ AwauNdI hY ik sdw nwl in`Bx vwlw prmwqmw dw nwm hI hY [ pr iksy ƒ mMdw nhIN AwiKAw jw skdw [ pRBU Awp hI gurU dI srn pw ky mnu`K ƒ AwpxI BgqI ivc joVdw hY [

mu`K Bwv:

srb-ivAwpk isrjxhwr pRBU Awp hI mnu`K ƒ gurU dI srn pw ky mwieAw dy moh ivcoN k`Fdw hY qy AwpxI BgqI ivc joVdw hY [ AwpxI rcI mwieAw ivc BI auh Awp hI PsWdw hY, qy AwpxI BgqI ivc BI Awp hI joVdw hY [

‘vwr’ dI bxqr

ies ‘vwr’ dIAW 21 pauVIAW hn [ hryk pauVI ivc pMj pMj qukW hn [ pr ies ‘vwr’ ivc AnoKI g`l ieh hY ik pihlI pauVI dy nwl ‘rhwau’ dI BI iek quk hY—‘vwhu vwhu scy pwiqswh qU, scI nweI’ [ hryk pauVI dI A^IrlI quk dw A^Irlw l&z, aucwrn ivc ies ‘rhwau’ dI quk dy A^Irly l&z ‘nweI’ vrgw hI hY—iDAweI, suxweI, pweI, smweI, buJweI, lKweI, imlweI, buJweI, ipAweI, snweI, jweI, jweI, buJweI, vifAweI, rcweI, pweI, jweI, buJweI, vifAweI, jweI, vifAweI [

l&z ‘nwnk’ isr& A^IrlI pauVI ivc hY [ swrIAW pauVIAW dIAW swrIAW hI qukW qkrIbn ieko Awkwr dIAW hn [ kwiv-rcnw dy idRStI-kox qoN swrI hI ‘vwr’ ie`k-smwn hY [

slokW dw vyrvw:-

swry Slok 52 hn [ pauVIAW dI kwiv-bxqr qW b`JvIN ie`k-smwn hY, pr SlokW dy drj krn ivc koeI b`JvW inXm nhIN hY [ pauVI nµ: 1, 4, 8, 16 Aqy 19 dy nwl iqMn iqMn Slok hn [ pauVI nµ: 12 dy nwl 7 Slok hn [ bwkI 15 pauVIAW nwl do do Slok hn [

gurU Amrdws jI dy — . . 24 Slok hn
gurU nwnk dyv jI dy — . .19
gurU AMgd swihb dy — . . .7
Aqy Bgq kbIr jI dy — . .2
 . . . . . . . . . . . . . .———
 . . . . joV . . . . . . . . .52

pauVI nµ: 8 dy nwl id`qw hoieAw pihlw Slok Sy^ PrId jI dy SlokW ivc BI hY nµ: 52 qy [ auQy ieh Slok PrId jI dy Slok nµ: 51 dy prQwie iliKAw hY:

PrIdw rqI rqu n inklY, jy qnu cIrY koie ] jo qn rqy rb isau, iqn qin rqu n hoie ]51]

m: 3 ] iehu qnu sBo rqu hY, rqu ibnu qMnu n hoie ] jo sh rqy Awpxy, iqqu qin loBu rqu n hoie ] BY pieAY qnu KIxu hoie, loBu rqu ivchu jwie ] ijau bYsMqir Dwqu suDu hoie, iqau hir kw Bau durmiq mYlu gvwie ] nwnk qy jn sohxy, ij rqy hir rMgu lwie ]52]

kbIr jI dy Slok:

pauVI nµ: 2 dy nwl pihlw Slok kbIr jI dw hY, jo kbIr jI dy SlokW ivc nµ: 65 qy ieauN hY:-

kbIr mihdI kir GwilAw, Awpu pIswie pIswie ]
qY sh bwq n pUCIAY, kbhu n lweI pwie ]65]

pr pauVI nµ: 2 dy nwl rqw ku &rk nwl ieauN iliKAw hoieAw hY:-

kbIr mihdI kir kY GwilAw, Awpu pIswie pIswie ]
qY sh bwq n puCIAw, kbhU n lweI pwie [1[

&rk—  nµ: 65 ivc——kir

‘vwr’ ivc——kir kY
nµ: 65 ivc——pUCIAY
‘vwr’ ivc——puCIAw
nµ: 65 ivc——kbhu
‘vwr’ ivc——kbhU

not:- ies Slok dy prQwie pauVI nµ: 2 dy nwl dUjw Slok m: 3 dw hY:-

nwnk mihdI kir kY riKAw, so shu ndir kryie ] Awpy pIsY Awpy GsY, Awpy hI lwie leyie ] iehu iprm ipAwlw Ksm kw, jY BwvY qY dyie ]2]

srsrI nzry piVHAW BI ipAw sw& id`sdw hY ik m: 3 dw ieh Slok kbIr jI dy Slok dy sMbMD ivc hY [ pr ieh Slok kbIr jI dy SlokW ivc Slok nµ: 65 dy nwl drj nhIN hY [ swry hI gurU gRMQ swihb ivc hor ikqy BI nhIN [ ies dw Bwv ieh hY ik pihlW ieh Slok gurU Amrdws jI dy SlokW dy sMgRih ivc sI, auQoN k`F ky gurU Arjn swihb ny kbIr jI dy Slok nµ: 65 smyq ies pauVI nµ: 2 dy nwl drj kr id`qw [

pauVI nµ: 4 dy nwl drj kbIr jI dw Slok SlokW dy sMgRih ivc nµ: 33 qy hY [ ies ivc rqw ku &rk hY:

jo mr jIvw hoie ] pauVI nµ: 4 dy nwl
jo mir jIvw hoie ] Slok nµ: 33

swry Slok gurU Arjn swihb ny drj kIqy:

gurU Amrdws jI dIAW 4 vwrW hyT-ilKy rwgW ivc hn:-

1. gUjrI, 2. sUhI, 3. rwmklI, Aqy 4. mwrU

gUjrI kI vwr m: 3 ivc pauVI nµ: 4 dy nwl pihlw Slok kbIr jI dw hY, bwkI swry Slok gurU Amrdws jI dy hn [ ku`l pauVIAW 22 hn [

sUhI kI vwr m: 3 dIAW 20 pauVIAW hn [ ies ivc 46 Slok hn—Slok m: 3=14; Slok m: 2=11; Slok m: 1=21 [

rwmklI kI vwr m: 3 dIAW 21 pauVIAW hn [ ies dy nwl BI Slok m: 3, m: 2, Aqy m: 1 dy hn [ do Slok kbIr jI dy hn [

ieh TIk hY ik gurU Amrdws jI dy kol gurU nwnk dyv jI dI swrI bwxI mOjUd sI, gurU AMgd dyv jI dI BI swrI bwxI mOjUd sI [ BgqW dI bwxI pihlI ‘audwsI’ smyN gurU nwnk dyv jI ilAwey sn; ieh BI gurU Amrdws jI dy kol mOjUd sI [

pr ies dw Bwv ieh nhIN ik rwg gUjrI, sUhI Aqy rwmklI dIAW ‘vwrW’ dIAW ‘pauVIAW’ dy nwl Slok gurU Amrdws jI ny Awp hI drj kIqy sn [

ieh GuMfI KulHdI hY mwrU rwg dI vwr m: 3 ivcoN [ ies ‘vwr’ dIAW 22 pauVIAW hn [ ies dy nwl 47 Slok hn [ SlokW dw vyrvw—m: 1=18; m: 2=1; m: 3=22; m: 4=3; m: 5=2 [ joV=47 [ pauVI nµ: 1 dy nwl ie`k Slok m: 4 dw hY Aqy ie`k Slok m: 3 dw [ pauVI nµ: 2 dy nwl 2 Slok m: 4 dy hn, Aqy ie`k Slok m: 3 dw [ pauVI nµ: 20 dy nwl dovyN Slok m: 5 dy hn; m: 3 dw ie`k BI nhIN [

jy ieh swry Slok gurU Amrdws jI ny Awp hI drj kIqy huMdy, qW pauVI nµ: 20 ^wlI nwh rihx dyNdy, Aqy pauVI nµ: 1 Aqy 2 dy nwl isr& iek iek hI Awpxw Slok drj kr ky b`s nwh kr dyNdy [ m: 4 Aqy m: 5 dy Slok qW auhnW pws hY hI nhIN sn [ so, ies ‘vwr’ ivc swry Slok gurU Arjn swihb ny drj kIqy [

ieh BI nhIN sI ho skdw ik 4 ‘vwrW’ ivcoN gurU Amrdws jI ie`k ‘vwr’ dIAW pauVIAW iblkul ^wlI rihx dyNdy, qy, bwkI dIAW 3 ‘vwrW’ dIAW pauVIAW nwl Slok drj kr dyNdy [ swrw hI au~dm kwiv-inXmW dy idRStI-kox qoN ie`k-smwn sI [

swrIAW hI ‘vwrW’ dIAW pauVIAW dy nwl Slok gurU Arjn swihb ny hI drj kIqy sn [

< siqgur pRswid ]

rwmklI kI vwr mhlw 3 ] {pMnw 947}

joDY vIrY pUrbwxI kI DunI ]

ies vwr dIAW pauVIAW ausy sur (Duin) qy gwxIAW hn ijs sur qy joDy qy vIry dI vwr dIAW pauVIAW gwvIAW jWdIAW sn [

joDw qy vIrw do Brw sn; iek rwjpUq pUrbwx dy pu`qR sn [ jMgl ivc rihMdy sn [ Akbr bwdSwh qoN AwkI hoey hoey sn [ Akbr ny iehnW qy cVHweI kIqI, ieh bVI bIrqw nwl rx ivc lV ky mry [ FwFIAW ny iehnW dI sUrmqw dI vwr bxweI, ies vwr ivcoN nmUny dy qOr hyT-ilKI pauVI hY:

joDy vIr pUrbwxIeyN do g`lW krIn krwrIAW ] POjW cwVHIAW bwdSwh Akbr ny BwrIAW ] snmuK hoey rwjpUq suqrI rx kwrIAW ] ieMdr sxy Ap`CrW imil krin juhwrIAW ] eyhI kIqI joD vIr pqSwhI g`lW swrIAW ]

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਹਜੈ ਦਾ ਖੇਤੁ ਹੈ ਜਿਸ ਨੋ ਲਾਏ ਭਾਉ ॥ ਨਾਉ ਬੀਜੇ ਨਾਉ ਉਗਵੈ ਨਾਮੇ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥ ਹਉਮੈ ਏਹੋ ਬੀਜੁ ਹੈ ਸਹਸਾ ਗਇਆ ਵਿਲਾਇ ॥ ਨਾ ਕਿਛੁ ਬੀਜੇ ਨ ਉਗਵੈ ਜੋ ਬਖਸੇ ਸੋ ਖਾਇ ॥ ਅੰਭੈ ਸੇਤੀ ਅੰਭੁ ਰਲਿਆ ਬਹੁੜਿ ਨ ਨਿਕਸਿਆ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਚਲਤੁ ਹੈ ਵੇਖਹੁ ਲੋਕਾ ਆਇ ॥ ਲੋਕੁ ਕਿ ਵੇਖੈ ਬਪੁੜਾ ਜਿਸ ਨੋ ਸੋਝੀ ਨਾਹਿ ॥ ਜਿਸੁ ਵੇਖਾਲੇ ਸੋ ਵੇਖੈ ਜਿਸੁ ਵਸਿਆ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- shj—Afolqw [ Bwau—ipAwr [ nwmy—nwm ivc hI [ bIju—mUl, mu`F [ gieAw ivlwie—dUr ho jWdw hY [ AMBu—pwxI (sM: AzBs`) [ bhuiV—muV ky [ inkisAw n jwie—k`iFAw nhIN jw skdw, v`K nhIN kIqw jw skdw [ clqu—Kyf [ bpuVw—ivcwrw [

ArQ:- siqgurU Afolqw qy SWqI dw Kyq hY, (pRBU) ijs ƒ (ies Afolqw dy Kyq gurU nwl) ipAwr b^Sdw hY (auh BI “shjY dw Kyqu” bx jWdw hY, qy auh aus Kyq ivc) pRBU dw nwm bIjdw hY (EQy) nwm au~gdw hY, auh mnu`K nwm ivc hI itikAw rihMdw hY [

ieh jo (sˆhisAW dw) mUl haumY hY (ieh haumY aus mnu`K ivc nhIN huMdI, so ies qoN pYdw hox vwlw) “shsw” (aus mnu`K dw) dUr ho jWdw hY, nwh auh koeI AYsw bIj bIjdw hY nwh (EQy ‘shsw’) au~gdw hY [ auh mnu`K pRBU dI b^SS dw Pl KWdw hY [ (nwm ismrdw hY, nwm ivc lIn rihMdw hY) [

ijvyN pwxI nwl pwxI rl jwey qW muV (auh pwxI) v`K nhIN kIqw jw skdw, iesy qrHW, hy nwnk! aus mnu`K dI hwlq hY jo gurU dy hukm ivc qurdw hY [ hy loko! (byS`k) Aw ky vyK lvo (prK lvo) [

pr ivcwrw jgq kIh vyKy? ies ƒ qW (ieh prKx dI) smJ hI nhIN hY; (ieh g`l) auhI mnu`K vyK skdw hY ijs ƒ pRBU Awp vyKx dI jwc isKwey, ijs dy mn ivc pRBU Awp Aw v`sy [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਦੁਖ ਕਾ ਖੇਤੁ ਹੈ ਦੁਖੁ ਬੀਜੇ ਦੁਖੁ ਖਾਇ ॥ ਦੁਖ ਵਿਚਿ ਜੰਮੈ ਦੁਖਿ ਮਰੈ ਹਉਮੈ ਕਰਤ ਵਿਹਾਇ ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ ਨ ਸੁਝਈ ਅੰਧਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਇ ॥ ਜੋ ਦੇਵੈ ਤਿਸੈ ਨ ਜਾਣਈ ਦਿਤੇ ਕਉ ਲਪਟਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਕਮਾਵਣਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- duiK—du`K ivc [ ivhwie—bIqdI hY (aumr) [ AMDu—AMinHAW vwlw kMm [ idqy kau—(pRBU dy) id`qy hoey pdwrQW ƒ [ lptwie—j`Pw mwrdw hY [ pUrib—pihly kIqy Anuswr [ iliKAw—au~kirAw [

ArQ:- jo mnu`K Awpxy mn dy ip`Cy qurdw hY auh (smJo) du`KW dI pYlI hY (ijs ivc) auh du`K bIjdw hY qy du`K (hI Pl v`F ky) KWdw hY [ mnmuK du`K ivc jMmdw hY, du`K ivc mrdw hY, aus dI swrI aumr “mYN; mYN” kridAW guzrdI hY [ aus ƒ ieh smJ hI nhIN AwauNdI ik mYN jnm mrn dy gyV ivc ipAw hoieAw hW, auh AMnHw jhwlq dw hI kMm krI jWdw hY [

mnmuK aus mwlk ƒ nhIN pCwxdw jo (dwqW) dyNdw hY, pr aus dy id`qy hoey pdwrQW ƒ j`Pw mwrdw hY [ hy nwnk! (mnmuK kry BI kIh?) ipCly kIqy krmW Anuswr jo (sMskwr mn auqy) au~kirAw ipAw hY (ausy dy Asr hyT mnu`K) krm krI jWdw hY (auhnW sMskwrW qoN lWBy) hor kuJ nhIN kIqw jw skdw [2[

ਮਃ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪੇ ਮੇਲੇ ਸੋਇ ॥ ਸੁਖੈ ਏਹੁ ਬਿਬੇਕੁ ਹੈ ਅੰਤਰੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਇ ॥ ਅਗਿਆਨ ਕਾ ਭ੍ਰਮੁ ਕਟੀਐ ਗਿਆਨੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਏਕੋ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਸੋਇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- soie—auh (pRBU) [ suKY—suK dw [ ibbyku—prK, pCwx [ AMqru—AMdrlw (Bwv, Awqmw) [ BRmu—vihm, BulyKw [ eyko—ie`k (pRBU) hI [ igAwnu—pRBU nwl jwx-pCwx [

ArQ:- jy siqgurU iml pey qW sdw leI suK ho jWdw hY (pr gurU imldw aus ƒ hY) ijs ƒ auh pRBU Awp imlwey [ (iPr) aus suK dI pCwx ieh hY ik (mnu`K dw) AMdrlw pivqR ho jWdw hY, Awqmk jIvn vloN by-smJI dI Bu`l dUr ho jWdI hY, Awqmk jIvn dI sUJ hwsl ho jWdI hY [ hy nwnk! (hr QW) auh pRBU hI id`sdw hY, ij`Dr vyKIey EDr auhI pRBU (id`sdw hY) [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਚੈ ਤਖਤੁ ਰਚਾਇਆ ਬੈਸਣ ਕਉ ਜਾਂਈ ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਹੈ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸੁਣਾਈ ॥ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਅਨੁ ਕਰਿ ਮਹਲ ਸਰਾਈ ॥ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਦੁਇ ਚਾਨਣੇ ਪੂਰੀ ਬਣਤ ਬਣਾਈ ॥ ਆਪੇ ਵੇਖੈ ਸੁਣੇ ਆਪਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਧਿਆਈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- scY—sdw kwiem rihx vwly pRBU ny [ jWeI—QW [ sbid—Sbd ny [ suxweI—d`sI hY [ swjIAnu—pYdw kIqI hY aus ny {vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’} [ pUrI—mukMml, jo ADUrI nhIN hY [ gur sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [

ArQ:- sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ny ieh (jgq-rUp) q^q Awpxy bYTx leI QW bxwieAw hY [ (ies jgq ivc) hryk cIz aus pRBU dw Awpxw hI srUp hY—ieh g`l siqgurU dy Sbd ny d`sI hY [ ieh swrI kudriq aus ny Awp hI pYdw kIqI hY, (kudriq dy swry ru`K ibrK Awidk, mwno, rihx leI aus ny) mhl mwVIAW bxwey hn; iehnW mhl mwVIAW (ivc) cMd qy sUrj dovyN (mwno aus dy jgwey hoey) dIvy hn [ (pRBU ny kudriq dI swrI) bxqr mukMml bxweI hoeI hY [ (ies ivc bYT ky) Awp hI vyK irhw hY, Awp hI sux irhw hY; aus pRBU ƒ siqgurU dy Sbd dI rwhIN iDAwieAw jw skdw hY [1[

ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਤੂ ਸਚੀ ਨਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਪੰਨਾ 947}

not:- l&z “rhwau” dw ArQ hY “Thr jwE”; Bwv, ies swrI lµmI bwxI dw mu`K-Bwv ies quk ivc hY ijs dy AMq ivc l&z “rhwau” iliKAw igAw hY [

pdArQ:- vwhu—Ascrj [ pwiqSwh—hy pwiqSwh! nweI—vifAweI [

ArQ:- hy sdw kwiem rihx vwly pwiqSwh! qUM Ascrj hYN, qUM Ascrj hYN [ qyrI vifAweI sdw kwiem rihx vwlI hY [1[rhwau[

ਸਲੋਕੁ ॥ ਕਬੀਰ ਮਹਿਦੀ ਕਰਿ ਕੈ ਘਾਲਿਆ ਆਪੁ ਪੀਸਾਇ ਪੀਸਾਇ ॥ ਤੈ ਸਹ ਬਾਤ ਨ ਪੁਛੀਆ ਕਬਹੂ ਨ ਲਾਈ ਪਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- Awpu—Awpxy Awp ƒ [ sh—hy Ksm! pwie—pYr ivc [ qY—qUM [

ArQ:- hy kbIr! (AwK—) mYN Awpxy Awp ƒ mihdI bxw ky (Bwv, mihdI vWg) pIh pIh ky Gwl kmweI, (pr) hy pqI (pRBU!) qUM myrI vwq hI nwh pu`CI (Bwv, qUM myrI swr hI nw leI) qy qUM kdy mYƒ AwpxI pYrIN nwh lwieAw [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਨਾਨਕ ਮਹਿਦੀ ਕਰਿ ਕੈ ਰਖਿਆ ਸੋ ਸਹੁ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ ॥ ਆਪੇ ਪੀਸੈ ਆਪੇ ਘਸੈ ਆਪੇ ਹੀ ਲਾਇ ਲਏਇ ॥ ਇਹੁ ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਖਸਮ ਕਾ ਜੈ ਭਾਵੈ ਤੈ ਦੇਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- iprm ipAwlw—pRym dw ipAwlw [ jY BwvY—jo aus ƒ BwauNdw hY [

ArQ:- hy nwnk! (Aswƒ) mihdI bxwieAw BI aus ny Awp hI hY, jdoN auh Ksm (pRBU) myhr dI nzr krdw hY, auh Awp hI (mihdI ƒ) pINhdw hY, Awp hI (mihdI ƒ) rgVdw hY, Awp hI (AwpxI pYrIN) lw lYNdw hY (Bwv, bMdgI dI Gwl-kmweI ivc bMdy ƒ Awp hI lWdw hY) [ ieh pRym dw ipAwlw Ksm pRBU dI AwpxI (vsqu) hY, aus mnu`K ƒ dyNdw hY jo aus ƒ ipAwrw l`gdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਵੇਕੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਈਅਨੁ ਸਭ ਹੁਕਮਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ਸਮਾਹੀ ॥ ਆਪੇ ਵੇਖਿ ਵਿਗਸਦਾ ਦੂਜਾ ਕੋ ਨਾਹੀ ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਖੁ ਤੂ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਹੀ ॥ ਸਭਨਾ ਤੇਰਾ ਜੋਰੁ ਹੈ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਹੀ ॥ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡ ਮੈ ਨਾਹਿ ਕੋ ਕਿਸੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 947}

pdArQ:- vykI—vKo vK iksm dI [ aupweIAnu—aus ny aupweI hY [ hukim—hukm ivc, hukm Anuswr [ smwhI—smw jWdy hn [ ivgsdw—^uS huMdw hY [ buJwhI—(qUM) smJ dyNdw hYN [ clwhI—qUM clWdw hYN [ iksu—iks dI bwbq? suxweI—mYN suxwvW [

ArQ:- aus (pRBU) ny rMgw-rMg dI isRStI pYdw kIqI hY, swry jIv aus dy hukm ivc jMmdy qy smw jWdy hn; pRBU hI (AwpxI rcnw ƒ) vyK ky ^uS ho irhw hY, aus dw koeI SrIk nhIN [

(hy pRBU!) ijvyN qYƒ cMgw l`gy iqvyN (jIvW ƒ) r`K, qUM Awp hI gurU dy Sbd dI rwhIN (jIvW ƒ) m`q dyNdw hYN [ sB jIvW ƒ qyrw Awsrw hY, ijvyN qYƒ BwvyN iqvyN (jIvW ƒ) qUM qordw hYN [

mYƒ, (hy pRBU!) qyry jyfw koeI id`sdw nhIN; iks dI bwbq AwK ky d`sW (ik auh qyry jyfw hY)? [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh