ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 946

ਕਿਤੁ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਜਗੁ ਉਪਜੈ ਪੁਰਖਾ ਕਿਤੁ ਕਿਤੁ ਦੁਖਿ ਬਿਨਸਿ ਜਾਈ ॥ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਜਗੁ ਉਪਜੈ ਪੁਰਖਾ ਨਾਮਿ ਵਿਸਰਿਐ ਦੁਖੁ ਪਾਈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਗਿਆਨੁ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰੈ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਸਾਚੈ ਰਹੈ ਸਮਾਏ ॥ ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਰਹੈ ਬੈਰਾਗੀ ਸਾਚੁ ਰਖਿਆ ਉਰਿ ਧਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਜੋਗੁ ਕਦੇ ਨ ਹੋਵੈ ਦੇਖਹੁ ਰਿਦੈ ਬੀਚਾਰੇ ॥੬੮॥ {ਪੰਨਾ 946}

pdArQ:- ikqu—iks nwl? ikqu ibiD—iks ivDI nwl? purKw—hy purK! duiK—du`K nwl [ haumY—v`Krw-pn, myr-qyr, AwpxI v`KrI hoNd dw i^Awl [ nwim ivsirAY—jy nwm iv`sr jwey [ sbid—gur-Sbd dI rwhIN [ swcY—s`cy pRBU ivc [ nwmy nwim—nwim hI nwim, nwm hI nwm ivc, inrol pRBU-nwm ivc [ jogu—imlwp [

ArQ:- (pRSn:) hy purK! jgq iks iks ivDI nwl aupjdw hY, iks qrHW du`K ivc (pYNdw) hY qy ikvyN nws ho jWdw hY?

(au~qr:) hy purK! jgq haumY ivc pYdw huMdw hY, jy (ies ƒ) pRBU dw nwm iv`sr jwey qW du`K pWdw hY [ jo mnu`K gurU dy hukm ivc qurdw hY, auh q`q-igAwn ƒ ivcwrdw hY qy (AwpxI) haumY gurU dy Sbd dI rwhIN swVdw hY, aus dw qn aus dw mn qy aus dI bwxI pivqR ho jWdy hn; auh sdw kwiem rihx vwly pRBU ivc itikAw rihMdw hY; auh mnu`K (pRBU-crnW dw) mqvwlw ho ky inrol pRBU-nwm ivc hI juiVAw rihMdw hY, sdw pRBU ƒ ihrdy ivc itkweI r`Kdw hY [ hy nwnk! pRBU dy nwm qoN ibnw pRBU nwl imlwp kdy nhIN ho skdw, Awpxy ihrdy ivc ivcwr ky vyK lvo (Bwv, quhwfw Awpxw zwqI qjrbw iehI gvwhI dyvygw) [68[

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੈ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਚੁ ਬਾਣੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨੁ ਭੀਜੈ ਵਿਰਲਾ ਬੂਝੈ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੋਗੀ ਜੁਗਤਿ ਪਛਾਣੈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਨਕ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥੬੯॥ {ਪੰਨਾ 946}

pdArQ:- bwxI—gurU dI bwxI dI rwhIN [ inj Gir—Awpxy Asl srUp ivc [ jugiq—jog dI jugiq [

ArQ:- jy koeI mnu`K gurU dy hukm ivc qurdw hY auh s`cy Sbd ƒ ivcwrdw hY, siqgurU dI bwxI dI rwhIN s`cw pRBU (aus dy ihrdy ivc) prgt ho jWdw hY [

gurmuiK mnu`K dw mn (nwm-rs ivc) iB`jdw hY, (pr ies g`l ƒ) koeI ivrlw smJdw hY [ gurU dy snmuK mnu`K dw invws Awpxy Asl srUp ivc hoieAw rihMdw hY [

jo mnu`K siqgurU dy hukm ivc qurdw hY auhI (Asl) jogI hY auh (pRBU nwl imlwp dI) jugiq pCwxdw hY [ hy nwnk! gurU dy hukm ivc qurn vwlw mnu`K ie`k pRBU ƒ (hr QW ivAwpk) jwxdw hY [69[

ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਕੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਨਾਮੁ ਪਾਇਆ ਨ ਜਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮਹਾ ਦੁਖੁ ਪਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮਹਾ ਗਰਬਿ ਗੁਬਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੁਆ ਜਨਮੁ ਹਾਰਿ ॥੭੦॥ {ਪੰਨਾ 946}

pdArQ:- grib—AhMkwr ivc [ gubwir—hnyry ivc [ hwir—hwr ky [ jogu—(prmwqmw nwl) imlwp [

ArQ:- siqgurU dI d`sI kwr krn qoN ibnw (pRBU nwl) myl nhIN huMdw, gurU ƒ imlx qoN ibnw mukqI nhIN l`BdI [ gurU ƒ imlx bZYr pRBU dw nwm iml nhIN skdw, mnu`K bVw kSt auTWdw hY [ gurU ƒ imlx qoN ibnw Gor hnyry ivc AhMkwr ivc rihMdw hY [ hy nwnk! siqgurU qoN ibnw mnu`K izMdgI (dI bwzI) hwr ky Awqmk mOq shyVdw hY [70[

ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨੁ ਜੀਤਾ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਰਖਿਆ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਗੁ ਜੀਤਾ ਜਮਕਾਲੁ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦਰਗਹ ਨ ਆਵੈ ਹਾਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ਸਜਾਣੈ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੈ ॥੭੧॥ {ਪੰਨਾ 946}

pdArQ:- aur—ihrdw [ ibdwir—pwV ky [ myil—sMjog dI rwhIN, sMjog bxw ky [ suo—{not:- A`Kr ‘s’ nwl do lgW hn, AslI lg (  o ) hY, pr ieQy CMd dI cwl ƒ TIk r`Kx leI (   u ) pVHnw hY [ vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’}

ArQ:- jo mnu`K gurU dy hukm ivc qurdw hY aus ny (AwpxI) haumY ƒ mwr ky Awpxw mn ij`q ilAw hY, aus ny sdw itky rihx vwly pRBU ƒ Awpxy ihrdy ivc pro ilAw hY, mOq dw fr mwr mukw ky aus ny jgq ij`q ilAw hY, auh (mnu`Kw jIvn dI bwzI) hwr ky hzUrI ivc nhIN jWdw (Bwv, ij`q ky jWdw hY) [

gurmuK mnu`K ƒ pRBU sMjog bxw ky (Awpxy ivc) imlw lYNdw hY (ies Byq ƒ) auh gurmuK (hI) smJdw hY [ hy nwnk! gurU dy snmuK mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN (pRBU nwl) jwx-pCwx bxw lYNdw hY [71[

ਸਬਦੈ ਕਾ ਨਿਬੇੜਾ ਸੁਣਿ ਤੂ ਅਉਧੂ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਨਾਮੇ ਰਾਤੇ ਅਨਦਿਨੁ ਮਾਤੇ ਨਾਮੈ ਤੇ ਸੁਖੁ ਹੋਈ ॥ ਨਾਮੈ ਹੀ ਤੇ ਸਭੁ ਪਰਗਟੁ ਹੋਵੈ ਨਾਮੇ ਸੋਝੀ ਪਾਈ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਭੇਖ ਕਰਹਿ ਬਹੁਤੇਰੇ ਸਚੈ ਆਪਿ ਖੁਆਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਨਾਮੁ ਪਾਈਐ ਅਉਧੂ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਾ ਹੋਈ ॥ ਕਰਿ ਬੀਚਾਰੁ ਮਨਿ ਦੇਖਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥੭੨॥ {ਪੰਨਾ 946}

pdArQ:- sbdY kw—swry Sbd dw, swry aupdyS dw [ inbyVw—&Yslw, swr [ AauDU—hy jogI! mwqy—mqvwly, msq [ scY—s`cy pRBU ny [ KuAweI—kurwhy pwey hn [ Anidnu—hr roz, hr vyly [

ArQ:- hy jogI! sux, swry aupdyS dw swr (ieh hY ik) pRBU dy nwm qoN ibnw jog (pRBU dw imlwp) nhIN [ jo ‘nwm’ ivc r`qy hoey hn auhI hr vyly mqvwly hn [ ‘nwm’ qoN hI suK imldw hY; ‘nwm’ qoN hI pUrn igAwn pRwpq huMdw hY, ‘nwm’ qoN hI swrI sUJ pYNdI hY [

pRBU dw nwm C`f ky jo mnu`K hor bQyry ByK krdy hn auhnW ƒ s`cy pRBU ny Awp hI kurwhy pw id`qw hY [

hy jogI! siqgurU qoN pRBU dw ‘nwm’ imldw hY (‘nwm’ imilAW hI) jog dI suriq isry cVHdI hY [ hy nwnk! mn ivc ivcwr kr ky vyK lvo, ‘nwm’ qoN ibnw mukqI nhIN imldI (Bwv, quhwfw Awpxw zwqI qjrbw d`s dyvygw ik nwm ismrn qoN ibnw haumY qoN ^lwsI nhIN huMdI) [72)

ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਤੂਹੈ ਜਾਣਹਿ ਕਿਆ ਕੋ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ॥ ਤੂ ਆਪੇ ਗੁਪਤਾ ਆਪੇ ਪਰਗਟੁ ਆਪੇ ਸਭਿ ਰੰਗ ਮਾਣੈ ॥ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਗੁਰੂ ਬਹੁ ਚੇਲੇ ਖੋਜਤ ਫਿਰਹਿ ਫੁਰਮਾਣੈ ॥ ਮਾਗਹਿ ਨਾਮੁ ਪਾਇ ਇਹ ਭਿਖਿਆ ਤੇਰੇ ਦਰਸਨ ਕਉ ਕੁਰਬਾਣੈ ॥ ਅਬਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭਿ ਖੇਲੁ ਰਚਾਇਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਝੀ ਹੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਸਭਿ ਜੁਗ ਆਪੇ ਵਰਤੈ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥੭੩॥੧॥ {ਪੰਨਾ 946}

not:- ies lµmI bwxI dy ijvyN SurU ivc “mMglwcrx” dI pauVI sI, hux pauVI nµ: 72 qk “pRBU imlwp” bwry crcw mukw ky A^Ir ivc “pRwrQnw” hY [

pdArQ:- giq—hwlq [ imiq—imxqI [ swiDk—swDn krn vwly [ isD—jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ PurmwxY—Purmwn ivc hI, qyry hukm ivc hI [ pRiB—pRBU ny [

ArQ:- qUM ikho ijhw hYN qy kyfw v`fw hYN, hy pRBU! ieh g`l qUM Awp hI jwxdw hY [ koeI hor kIh kih ky d`s skdw hY? qUM Awp hI luikAw hoieAw hYN qUM Awp hI prgt hYN (Bwv, sUKm qy AsQUl qUM Awp hI hYN), qUM Awp hI swry rMg mwx irhw hYN [

swDn krn vwly qy swDnW ivc pu`gy hoey jogI, gurU qy auhnW dy keI cyly qyry hukm ivc qYƒ Kojdy iPrdy hn, qYQoN qyrw ‘nwm’ mMgdy hn, qYQoN ieh iB`iKAw lY ky qyry dIdwr qoN sdky huMdy hn [

hy nwnk! AibnwsI pRBU ny (ieh jgq dI) Kyf rcI hY gurmuK mnu`K ƒ ieh smJ pYNdI hY [ swry hI jugW ivc auh Awp hI mOjUd hY, koeI hor dUjw (aus vrgw) nhIN [73[1[

not:- A^Irly AMk ‘1’ dw Bwv ieh hY ik ‘isD gosit’ dIAW 73 pauVIAW ƒ smu`cy qOr qy kyvl ie`k bwxI smJxw; swrI bwxI dw iek sWJw Bwv hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh