ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 945

ਰੰਗਿ ਨ ਰਾਤਾ ਰਸਿ ਨਹੀ ਮਾਤਾ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦੈ ਜਲਿ ਬਲਿ ਤਾਤਾ ॥ ਬਿੰਦੁ ਨ ਰਾਖਿਆ ਸਬਦੁ ਨ ਭਾਖਿਆ ॥ ਪਵਨੁ ਨ ਸਾਧਿਆ ਸਚੁ ਨ ਅਰਾਧਿਆ ॥ ਅਕਥ ਕਥਾ ਲੇ ਸਮ ਕਰਿ ਰਹੈ ॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਆਤਮ ਰਾਮ ਕਉ ਲਹੈ ॥੬੨॥ {ਪੰਨਾ 945}

pdArQ:- rMig—rMg ivc, ipAwr ivc [ ris—rs ivc [ mwqw—msq, KIvw [ qwqw—sVdw, iK`Jdw [ ibMdu—vIrj [ ibMdu n rwiKAw—aus mnu`K ny vIrÎ nhIN sWiBAw, (Bwv) auh kwhdw jqI? pvnu n swiDAw—(pRwxwXwm dI rwhIN) pRwx v`s ivc nhIN kIqy [

ArQ:- siqgurU dy Sbd (dI kmweI krn) qoN ibnw mnu`K (mwiek DMiDAW ivc) sV bl ky iK`Jdw rihMdw hY, (ies vwsqy aus dw mn) pRBU dy ipAwr ivc rMigAw nhIN jWdw qy auh pRBU dy Awnµd ivc KIvw nhIN huMdw [

ijs mnu`K ny gur-Sbd nhIN aucwirAw, aus ny jqI bx ky kuJ nhIN K`itAw [ ijs ny s`cy pRBU ƒ ismirAw nhIN, aus ny pRwxwXwm kr ky kIh ilAw?

hy nwnk! jy mnu`K Ak`Q pRBU dy gux gw ky (duK suK ƒ) ie`k-smwn jwx ky jIvn ibqIq kry, qW auh swry-sMswr-dI-ijMd pRBU dI pRwpqI kr lYNdw hY [62[

ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਰੰਗੇ ਰਾਤਾ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਆ ਸਾਚੇ ਮਾਤਾ ॥ ਗੁਰ ਵੀਚਾਰੀ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰੀ ॥ ਅਪਿਉ ਪੀਓ ਆਤਮ ਸੁਖੁ ਧਾਰੀ ॥ ਸਚੁ ਅਰਾਧਿਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਰੁ ਤਾਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਬੂਝੈ ਕੋ ਵੀਚਾਰੀ ॥੬੩॥ {ਪੰਨਾ 945}

pdArQ:- rMgy—(pRBU dy) ipAwr ivc [ pIAw—pIqw [ Aipau—AMimRq, Awqmk jIvn dyx vwlw nwm jl [ pIE—pIqw [ DwrI—DwirAw, l`Bw [ vIcwrI—ivcwr-vwn [ qru qwrI—qwrI qru, pwr lµG [ ko—koeI ivrlw [

ArQ:- siqgurU dI myhr nwl jo mnu`K pRBU dy ipAwr ivc rMgIjdw hY, auh nwm-AMimRq pI lYNdw hY, qy s`cy pRBU ivc KIvw rihMdw hY [

jo mnu`K gur-(Sbd) dI rwhIN ivcwrvwn ho igAw hY aus ny (iqRSnw) A`g buJw leI hY, aus ny (nwm-) AMimRq pI ilAw hY, aus ƒ Awqmk suK l`B ipAw hY [ (hy jogI!) gurU dy rwh qy qur ky s`cy pRBU dw ismrn kr ky (‘duqr swgr’ qoN) pwr lµG [ (pr) hy nwnk! koeI ivrlw ivcwrvwn (ies g`l ƒ) smJdw hY [63[

ਇਹੁ ਮਨੁ ਮੈਗਲੁ ਕਹਾ ਬਸੀਅਲੇ ਕਹਾ ਬਸੈ ਇਹੁ ਪਵਨਾ ॥ ਕਹਾ ਬਸੈ ਸੁ ਸਬਦੁ ਅਉਧੂ ਤਾ ਕਉ ਚੂਕੈ ਮਨ ਕਾ ਭਵਨਾ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਲੇ ਤਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਇਹੁ ਮਨੁ ਪਾਏ ॥ ਆਪੈ ਆਪੁ ਖਾਇ ਤਾ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਵੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਏ ॥ ਕਿਉ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣੈ ਆਤਮੁ ਜਾਣੈ ਕਿਉ ਸਸਿ ਘਰਿ ਸੂਰੁ ਸਮਾਵੈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਖੋਵੈ ਤਉ ਨਾਨਕ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵੈ ॥੬੪॥ {ਪੰਨਾ 945}

pdArQ:- mYglu—(sM: mdkl; mdkl) msq hwQI [ Bvnw—Btkxw [ AwpY Awpu—Awpxy Awp ƒ [ Dwvqu—(ivkwrW vl) dOVdw [ vrij—rok ky [ sis—cMdRmw [ haumY—hau mYN, mYN mYN, mYN dw hr vyly iDAwn, hr vyly Awpxy Awp dw i^Awl, v`Krw-pn, ^udZrzI [ shij—sihj ivc, Afol AvsQw ivc [

ArQ:- (pRSn:) msq hwQI (vrgw) ieh mn ikQy v`sdw hY? ieh pRwx ikQy v`sdy hn? hy jogI (nwnk!) auh Sbd ikQy v`sdw hY (ijs dI rwhIN quhwfy mq-Anuswr) mn dI Btkxw mu`kdI hY?

(au~qr:) jy pRBU myhr dI ingwh kry qW auh siqgurU imlWdw hY qy (gurU imilAW) ieh mn Awpxy hI Gr ivc (Bwv, Awpxy Awp ivc) itk jWdw hY [ (gurU dy hukm ivc qur ky jdoN) mn Awpxy Awp ƒ Kw jWdw hY (Bwv, Awpxy sMklp ivklp mukw dyNdw hY, jdoN mnu`K mn dy ip`Cy qurn dy QW gurU dy hukm ivc qurdw hY) qW mn pivqR ho jWdw hY (ikauNik ies qrHW gurU dy aupdyS nwl mnu`K) mwieAw vl dOVdy mn ƒ rok r`Kdw hY [

(pRSn:) mnu`K (jgq dy) mu`F (pRBU) ƒ ikvyN pCwxy? Awpxy Awqmw ƒ ikvyN smJy? cMdRmw dy Gr ivc sUrj ikvyN itky?

(au~qr:) jo mnu`K gurU dy hukm ivc qurdw hY auh Awpxy AMdroN ‘haumY’ dUr krdw hY, qdoN hy nwnk! auh sihj AvsQw ivc itk jWdw hY [64[

ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਿਹਚਲੁ ਹਿਰਦੈ ਵਸੀਅਲੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣਿ ਰਹੈ ॥ ਨਾਭਿ ਪਵਨੁ ਘਰਿ ਆਸਣਿ ਬੈਸੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਖੋਜਤ ਤਤੁ ਲਹੈ ॥ ਸੁ ਸਬਦੁ ਨਿਰੰਤਰਿ ਨਿਜ ਘਰਿ ਆਛੈ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਜੋਤਿ ਸੁ ਸਬਦਿ ਲਹੈ ॥ ਖਾਵੈ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਾਚੇ ਕੀ ਸਾਚੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸਿ ਰਹੈ ॥ ਅਨਹਦ ਬਾਣੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣੀ ਬਿਰਲੋ ਕੋ ਅਰਥਾਵੈ ॥ ਨਾਨਕੁ ਆਖੈ ਸਚੁ ਸੁਭਾਖੈ ਸਚਿ ਰਪੈ ਰੰਗੁ ਕਬਹੂ ਨ ਜਾਵੈ ॥੬੫॥ {ਪੰਨਾ 945}

pdArQ:- inhclu—Afol ho ky (Bwv, BtkxoN ht ky) [ ihrdY—ihrdy ivc [ Awsix—Awsx au~qy [ bYsY—bYTdw hY [ inj Gir—Awpxy Asl Gr ivc [ AwCY—hY [ ArQwvY—ArQ smJdw hY, AslIAq smJdw hY [ sic—s`c ivc [ rpY—rMigAw jWdw hY [

ArQ:- jdoN mnu`K gurU dy hukm qy qur ky (jgq dy) mUl-(pRBU) ƒ pCwxdw hY (pRBU nwl sWJ pWdw hY), qW ieh mn Afol ho ky ihrdy ivc itkdw hY [ pRwx (Bwv, suAws) nwBI-rUp Gr ivc Awsx qy bYTdw hY (Bwv, pRwxW dw AwrMB nwBI qoN huMdw hY), gurU dI rwhIN Koj kr ky mnu`K AslIAq l`Bdw hY [ auh Sbd (jo ‘duqr swgr’ qoN qwrdw hY) iek-rs Awpxy Asl Gr ivc (Bwv, suMn pRBU ivc) itkdw hY, mnu`K aus Sbd dI rwhIN (hI) iqRlokI ivc ivAwpk pRBU dI joiq ƒ l`Bdw hY, (ijauN ijauN) s`cy pRBU ƒ imlx dI qWG vDdI hY (iqauN iqauN) mnu`K du`KW ƒ mukw lYNdw hY; s`cy pRBU ivc hI iqRpq rihMdw hY [

iek-rs ivAwpk r`bI jIvn-rO ƒ iksy ivrly gurmuK ny jwixAw hY iksy ivrly ny ieh rwz smiJAw hY [ nwnk AwKdw hY (ijs ny smiJAw hY) auh s`cy pRBU ƒ ismrdw hY, s`cy ivc rMigAw rihMdw hY, aus dw ieh rMg kdy auqrdw nhIN [65[

ਜਾ ਇਹੁ ਹਿਰਦਾ ਦੇਹ ਨ ਹੋਤੀ ਤਉ ਮਨੁ ਕੈਠੈ ਰਹਤਾ ॥ ਨਾਭਿ ਕਮਲ ਅਸਥੰਭੁ ਨ ਹੋਤੋ ਤਾ ਪਵਨੁ ਕਵਨ ਘਰਿ ਸਹਤਾ ॥ ਰੂਪੁ ਨ ਹੋਤੋ ਰੇਖ ਨ ਕਾਈ ਤਾ ਸਬਦਿ ਕਹਾ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥ ਰਕਤੁ ਬਿੰਦੁ ਕੀ ਮੜੀ ਨ ਹੋਤੀ ਮਿਤਿ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥ ਵਰਨੁ ਭੇਖੁ ਅਸਰੂਪੁ ਨ ਜਾਪੀ ਕਿਉ ਕਰਿ ਜਾਪਸਿ ਸਾਚਾ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਇਬ ਤਬ ਸਾਚੋ ਸਾਚਾ ॥੬੬॥ {ਪੰਨਾ 945}

pdArQ:- dyh—srIr [ mnu—cyqn s`qw [ kYTY—ikh TW? iks QW qy? AsQMBu—QMmHI, shwrw {ÔqMB} [ pvnu—pRwx, suAws [ shqw—Awsrw lYNdw sI [ sbid—Sbd ny [ rkqu—ru`q [ ibMdu—bIrj [ mVI—srIr [ imiq—AMdwzw [ AsrUpu—sÍrUpu, srUp [ ieb—hux jdoN srIr mOjUd hY [ qb—qdoN jdoN srIr nhIN sI [

ArQ:- (pRSn:) jdoN nwh ieh ihrdw sI nwh ieh srIr sI, qdoN mn (cyqn s`qw) ik`Qy rihMdw sI? jdoN nwBI dy c`kr dI QMmHI nhIN sI qW pRwx (suAws) iks Gr ivc Awsrw lYNdw sI? jdoN koeI rUp ryK nhIN sI qdoN Sbd ny ikQy ilv lweI hoeI sI? jdoN (mW dI) r`q qy (ipqw dy) bIrj qoN bixAw ieh srIr nhIN sI qdoN ijs pRBU dw AMdwzw qy mu`l nhIN pY skdw aus ivc ilv ikvyN ieh mn lWdw sI? ijs pRBU dw rMg ByK qy srUp nhIN id`sdw, auh sdw kwiem rihx vwlw pRBU ikvyN liKAw jWdw hY?

(au~qr:) hy nwnk! pRBU dy nwm ivc r`qy hoey vYrwgvwn ƒ hr vyly s`cw pRBU hI (mOjUd) pRqIq huMdw hY [66[

ਹਿਰਦਾ ਦੇਹ ਨ ਹੋਤੀ ਅਉਧੂ ਤਉ ਮਨੁ ਸੁੰਨਿ ਰਹੈ ਬੈਰਾਗੀ ॥ ਨਾਭਿ ਕਮਲੁ ਅਸਥੰਭੁ ਨ ਹੋਤੋ ਤਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਬਸਤਉ ਪਵਨੁ ਅਨਰਾਗੀ ॥ ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖਿਆ ਜਾਤਿ ਨ ਹੋਤੀ ਤਉ ਅਕੁਲੀਣਿ ਰਹਤਉ ਸਬਦੁ ਸੁ ਸਾਰੁ ॥ ਗਉਨੁ ਗਗਨੁ ਜਬ ਤਬਹਿ ਨ ਹੋਤਉ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਜੋਤਿ ਆਪੇ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥ ਵਰਨੁ ਭੇਖੁ ਅਸਰੂਪੁ ਸੁ ਏਕੋ ਏਕੋ ਸਬਦੁ ਵਿਡਾਣੀ ॥ ਸਾਚ ਬਿਨਾ ਸੂਚਾ ਕੋ ਨਾਹੀ ਨਾਨਕ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥੬੭॥ {ਪੰਨਾ 945}

pdArQ:- AauDU—hy jogI! suMin—APur pRBU ivc [ AnrwgI—pRymI ho ky [ jwiq—hoNd, auqp`qI [ AkulIix—AkulIx ivc, kul-rihq pRBU ivc [ gaunu—gvnu, gmn, cwl, jgq dI cwl, jgq dI hoNd [ ggnu—AkwS [ ivfwxI—Ascrj [

ArQ:- (au~qr:) hy jogI! jdoN nwh ihrdw sI nwh srIr sI, qdoN vYrwgI mn inrgux pRBU ivc itikAw hoieAw sI [ jdoN nwBI-c`kr-rUp QMmI nhIN sI qdoN pRwx (pRBU dw) pRymI ho ky Awpxy Asl Gr (pRBU) ivc v`sdw sI [ jdoN (jgq dw) koeI rUp ryK nhIN sI qdoN auh sRySt Sbd (jo “duqr swgr” qoN qwrdw hY) kul-rihq pRBU ivc rihMdw sI; jdoN jgq dI hsqI nhIN sI, AkwS nhIN sI, qdoN Awkwr-rihq iqRBvxI joiq (Bwv, hux iqRlokI ivc ivAwpk hox vwlI joiq) Awp hI Awp sI [ ieko Ascrj Sbd-rUp pRBU hI sI, auhI (jgq dw) rMg ByK qy rUp sI [

hy nwnk! (AYsy aus) sdw kwiem rihx vwly pRBU (ƒ imlx) qoN ibnw, ijs dw koeI shI srUp ibAwn nhIN kIqw jw skdw, koeI mnu`K su`cw nhIN hY [67[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh