ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 936

ਜੋ ਆਵਹਿ ਸੇ ਜਾਹਿ ਫੁਨਿ ਆਇ ਗਏ ਪਛੁਤਾਹਿ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮੇਦਨੀ ਘਟੈ ਨ ਵਧੈ ਉਤਾਹਿ ॥ ਸੇ ਜਨ ਉਬਰੇ ਜਿਨ ਹਰਿ ਭਾਇਆ ॥ ਧੰਧਾ ਮੁਆ ਵਿਗੂਤੀ ਮਾਇਆ ॥ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਚਾਲਸੀ ਕਿਸ ਕਉ ਮੀਤੁ ਕਰੇਉ ॥ ਜੀਉ ਸਮਪਉ ਆਪਣਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਆਗੈ ਦੇਉ ॥ ਅਸਥਿਰੁ ਕਰਤਾ ਤੂ ਧਣੀ ਤਿਸ ਹੀ ਕੀ ਮੈ ਓਟ ॥ ਗੁਣ ਕੀ ਮਾਰੀ ਹਉ ਮੁਈ ਸਬਦਿ ਰਤੀ ਮਨਿ ਚੋਟ ॥੪੩॥ {ਪੰਨਾ 936}

pdArQ:- Puin—iPr, ausy hwlq ivc, mmqw ivc b`Dy hoey hI [ mydnI—isRStI [ auqwih—auopr ƒ [ aubry—bcy hn [ ivgUqI—^uAwr hoeI [ ivgUqI mwieAw—mwieAw ^uAwr huMdI hY, mwieAw auhnW dy mohx ivc kwmXwb nhIN huMdI [ smpau—Arpx kridAW [ AwgY dyau—Bytw r`KW [ AsiQru—sdw kwiem rihx vwlw [ DxI—mwlk [ hau—haumY [ sbid—Sbd ivc [ min—mn ivc [

ArQ:- jo jIv (mwieAw dI mmqw dy b`Dy hoey jgq ivc) AwauNdy hn auh (ies mmqw ivc Psy hoey ieQoN) jWdy hn, muV jMmdy mrdy hn qy duKI huMdy hn; (auhnW vwsqy) ieh cOrwsI l`K jUnW vwlI isRStI rqw BI GtdI vDdI nhIN (Bwv, auhnW ƒ mmqw dy kwrn cOrwsI l`K jUnW ivcoN lµGxw pYNdw hY) [ (auhnW ivcoN) bcdy isr& auh hn ijnHW ƒ pRBU ipAwrw l`gdw hY (ikauNik auhnW dI mwieAw ip`Cy) Btkxw mu`k jWdI hY, mwieAw (auhnW vl AwieAW) ^uAwr huMdI hY (auhnW ƒ moh nhIN skdI) [

(jgq ivc qW) jo BI id`sdw hY nwsvMq hY, mYN iks ƒ im`qr bxwvW? (swQ inbwhux vwlw im`qr qW isr& prmwqmw hI hY, aus dy A`gy hI) mYN AwpxI ijMd Arpx krW qy qn mn Byt r`KW [

hy krqwr! qUM hI sdw kwiem rihx vwlw mwlk hYN [ (hy pWfy!) mYƒ krqwr dw hI Awsrw hY [ pRBU dy gux gWivAW hI haumY mrdI hY [ (ikauNik) siqgurU dy Sbd ivc rMgIj ky hI mn ivc Tokr (l`gdI hY) [43[

ਰਾਣਾ ਰਾਉ ਨ ਕੋ ਰਹੈ ਰੰਗੁ ਨ ਤੁੰਗੁ ਫਕੀਰੁ ॥ ਵਾਰੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਕੋਇ ਨ ਬੰਧੈ ਧੀਰ ॥ ਰਾਹੁ ਬੁਰਾ ਭੀਹਾਵਲਾ ਸਰ ਡੂਗਰ ਅਸਗਾਹ ॥ ਮੈ ਤਨਿ ਅਵਗਣ ਝੁਰਿ ਮੁਈ ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕਿਉ ਘਰਿ ਜਾਹ ॥ ਗੁਣੀਆ ਗੁਣ ਲੇ ਪ੍ਰਭ ਮਿਲੇ ਕਿਉ ਤਿਨ ਮਿਲਉ ਪਿਆਰਿ ॥ ਤਿਨ ਹੀ ਜੈਸੀ ਥੀ ਰਹਾਂ ਜਪਿ ਜਪਿ ਰਿਦੈ ਮੁਰਾਰਿ ॥ ਅਵਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਗੁਣ ਭੀ ਵਸਹਿ ਨਾਲਿ ॥ ਵਿਣੁ ਸਤਗੁਰ ਗੁਣ ਨ ਜਾਪਨੀ ਜਿਚਰੁ ਸਬਦਿ ਨ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥੪੪॥ {ਪੰਨਾ 936}

pdArQ:- rMgu—rMk, kMgwl [ quMgu—au~cw, AmIr [ koie n bMDY DIr—koeI iksy ƒ DIrj dyx jogw nhIN [ BIhwvlw—frwauxw [ sr—smuMdr [ Asgwh—nwh gwihAw jwx vwlw [ fUgr—phwV [ mY qin—myry srIr ivc [ Gir—Gr ivc, mMzl qy [ ipAwir—ipAwirAW ƒ [ AvgxI—AOguxW nwl [ BrpUr—nkw-nk BirAw hoieAw [ lY—lY ky, p`ly bMnH ky [ murwir—pRBU [

ArQ:- (jgq ivc) nwh koeI rwxw nwh koeI kMgwl sdw ijaUNdw rih skdw hY; nwh koeI AmIr qy nwh koeI PkIr; hryk Awpo AwpxI vwrI (ieQoN qur pYNdw hY) koeI iksy ƒ ieh qs`lI dyx jogw nhIN (ik qUM sdw ieQy itikAw rhyNgw) [

(jgq dw) pYNfw bVw AOKw qy frwauxw hY, (ieh iek) byAMq fUMGy smuMdr (dw s&r hY) phwVI rsqw hY [ myry AMdr qW keI AOgux hn ijnHW krky duKI ho rhI hW, (myry p`ly gux nhIN hn) guxW qoN ibnW ikvyN mMzl qy A`pVW? (Bwv, pRBU-crnW ivc juV nhIN skdI) [

guxW vwly gux p`ly bMnH ky pRBU ƒ iml pey hn (myrw BI ic`q krdw hY ik) auhnW ipAwirAW ƒ imlW (pr) ikvyN (imlW)? jy pRBU ƒ ihrdy ivc sdw jpW qdoN auhnW guxI gurmuKW vrgI ho skdI hW [

(mwieAw-vyiVHAw jIv) AaugxW nwl nkw-nk BirAw rihMdw hY (auN\) gux BI aus dy AMdr hI v`sdy hn (ikauNik guxI pRBU AMdr v`s irhw hY), pr siqgurU qoN ibnw guxW dI sUJ nhIN pYNdI [ (qd qk nhIN pYNdI) jd qk gurU dy Sbd ivc vIcwr nwh kIqI jwey [44[

ਲਸਕਰੀਆ ਘਰ ਸੰਮਲੇ ਆਏ ਵਜਹੁ ਲਿਖਾਇ ॥ ਕਾਰ ਕਮਾਵਹਿ ਸਿਰਿ ਧਣੀ ਲਾਹਾ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥ ਲਬੁ ਲੋਭੁ ਬੁਰਿਆਈਆ ਛੋਡੇ ਮਨਹੁ ਵਿਸਾਰਿ ॥ ਗੜਿ ਦੋਹੀ ਪਾਤਿਸਾਹ ਕੀ ਕਦੇ ਨ ਆਵੈ ਹਾਰਿ ॥ ਚਾਕਰੁ ਕਹੀਐ ਖਸਮ ਕਾ ਸਉਹੇ ਉਤਰ ਦੇਇ ॥ ਵਜਹੁ ਗਵਾਏ ਆਪਣਾ ਤਖਤਿ ਨ ਬੈਸਹਿ ਸੇਇ ॥ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਥਿ ਵਡਿਆਈਆ ਜੈ ਭਾਵੈ ਤੈ ਦੇਇ ॥ ਆਪਿ ਕਰੇ ਕਿਸੁ ਆਖੀਐ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ਕਰੇਇ ॥੪੫॥ {ਪੰਨਾ 936}

pdArQ:- lskrIAw—ispwhIAW ny [ {not:- jgq iek rx-BUmI hY, ijQy ivkwrW nwl twkrw krnw pYNdw hY} [ Gr—fyry [ vjhu—qn^wh, (Bwv) irzk [ isir—isr auqy [ DxI—mwlk dI [ plY pwie—hwsl kr ky, K`t ky [ giV—srIr-rUp iklHy ivc [ lbu—cskw [ dohI—duhweI, rwj, hkUmq [ sauhy—swhmxy [ qKiq—q^q auqy [ syie—auh ispwhI [ iksu AwKIAY—iksy hor A`gy pukwr nhIN kIqI jw skdI [

ArQ:- (ies jgq rx-BUmI ivc, jIv) ispwhIAW ny (srIr-rUp) fyry m`ly hoey hn, (pRBU-Ksm pwsoN) irzk ilKw ky (ieQy) Awey hn [ jo ispwhI hir-nwm dI K`tI K`t ky mwlk dI (rzw-rUp) kwr isr qy kmWdy hn auhnW ny cskw lwlc qy hor ivkwr mn ivcoN k`F id`qy hn [ ijs (jIv-) ispwhI ny (srIr-) iklHy ivc (pRBU-) pwqSwh dI duhweI pweI hY (Bwv, ismrn ƒ hr vyly vswieAw hY) auh (kwmwidk pMjW dy mukwbly qy) kdy hwr ky nhIN AwauNdw [

(pr jo mnu`K) pRBU mwlk dw nOkr (BI) AKvwey qy swhmxy jvwb BI dyvy (Bwv, aus dy hukm ivc nwh qury) auh AwpxI qn^wh gvw lYNdw hY (Bwv, auh myhr qoN vWijAw rihMdw hY), Ajyhy jIv (r`bI) q^q auqy nhIN bYT skdy (Bwv, aus nwl iek-rUp nhIN ho skdy) [

pr pRBU dy gux gwauxy pRIqm-pRBU dy Awpxy h`Q ivc hn, jo aus ƒ BwauNdw hY aus ƒ dyNdw hY, iksy hor dy A`gy pukwr nhIN kIqI jw skdI, ikauNik pRBU Awp hI sB kuJ krdw hY, koeI hor kuJ nhIN kr skdw [45[

ਬੀਜਉ ਸੂਝੈ ਕੋ ਨਹੀ ਬਹੈ ਦੁਲੀਚਾ ਪਾਇ ॥ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਣੁ ਨਰਹ ਨਰੁ ਸਾਚਉ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥ ਵਣੁ ਤ੍ਰਿਣੁ ਢੂਢਤ ਫਿਰਿ ਰਹੀ ਮਨ ਮਹਿ ਕਰਉ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਲਾਲ ਰਤਨ ਬਹੁ ਮਾਣਕੀ ਸਤਿਗੁਰ ਹਾਥਿ ਭੰਡਾਰੁ ॥ ਊਤਮੁ ਹੋਵਾ ਪ੍ਰਭੁ ਮਿਲੈ ਇਕ ਮਨਿ ਏਕੈ ਭਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਸਿ ਮਿਲੇ ਲਾਹਾ ਲੈ ਪਰਥਾਇ ॥ ਰਚਨਾ ਰਾਚਿ ਜਿਨਿ ਰਚੀ ਜਿਨਿ ਸਿਰਿਆ ਆਕਾਰੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੇਅੰਤੁ ਧਿਆਈਐ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥੪੬॥ {ਪੰਨਾ 936}

pdArQ:- bIjau—dUjw [ dulIcw pwie—Awsx ivCw ky, g`dI lw ky [ nrhnru—purKpqI [ swcY nwie—s`cy nwm dI rwhIN (imldI hY) [ vxu—jMgl [ iqRxu—Gwh [ vxu iqRxu—swrw jMgl bylw [ iPir—iPr ky [ rhI—rih geI, Q`k geI [ krau—mYN krdI hW [ hwiQ—h`Q ivc [ eykY Bwie—eykwgR ho ky [ ris—rs ivc, Awnµd ivc [ prQwie—pr QW dw [ prQwie lwhw—prlok dI K`tI [ isirAw—isrijAw [ Awkwru—jgq dw srUp [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [

ArQ:- mYƒ koeI hor dUjw AYsw nhIN su`Jdw jo (sdw leI) Awsx ivCw ky bYT sky (Bwv, jo swry jgq dw At`l mwlk AKvw sky); jIvW dy nrk dUr krn vwlw qy jIvW dw mwlk sdw kwiem rihx vwlw iek pRBU hI hY jo nwm (ismrn) dI rwhIN (imldw) hY [

(aus pRBU dI ^wqr) mYN jMgl-bylw FUMF FUMF ky Q`k geI hW, (hux jdoN) mYN mn ivc socdI hW (qW smJ AweI hY ik) lwlW rqnW qy moqIAW (Bwv, r`bI guxW) dw ^zwnw siqgurU dy h`Q ivc hY; jy mYN iek-mn ho ky (ismrn kr ky) su`D-Awqmw ho jwvW qW mYƒ pRBU iml pey [ hy nwnk! jo jIv pRIqm-pRBU dy ipAwr ivc juVy hoey hn auh prlok dI K`tI K`t lYNdy hn [

(hy pWfy!) ijs (pRBU) ny rcnw rcI hY ijs ny jgq dw FWcw bxwieAw hY, jo Awp byAMq hY, ijs dw AMq qy h`d-bMnw nhIN pwieAw jw skdw, aus ƒ gurU dy d`sy hoey rwh qy quirAW hI ismirAw jw skdw hY [46[

ੜਾੜੈ ਰੂੜਾ ਹਰਿ ਜੀਉ ਸੋਈ ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਰਾਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ੜਾੜੈ ਗਾਰੁੜੁ ਤੁਮ ਸੁਣਹੁ ਹਰਿ ਵਸੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਮਤੁ ਕੋ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਹਿ ॥ ਸੋ ਸਾਹੁ ਸਾਚਾ ਜਿਸੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੂਰਾ ਤਿਸੁ ਸਾਬਾਸਿ ॥ ਰੂੜੀ ਬਾਣੀ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਬੀਚਾਰਿ ॥ ਆਪੁ ਗਇਆ ਦੁਖੁ ਕਟਿਆ ਹਰਿ ਵਰੁ ਪਾਇਆ ਨਾਰਿ ॥੪੭॥ {ਪੰਨਾ 936}

pdArQ:- rUVw—suMdr [ gwruVu—(mn rUp) s`p ƒ kIlx vwlw mMqR [ mqu—mqW [ rwis—pUMjI [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ swbwis—vifAweI [ rUVI—suMdr [ Awpu—Awpw-Bwv [ vru—Ksm [ nwir—(jIv-) iesqRI ny [ {not:- sMsik®q ivc A`Kr ‘Vw’ nhIN hY; auh dw aucwrn BI ‘Vw’ huMdw [ gurmuKI A`Kr ƒ AsI ‘VwVw’ AwK ky aucwrdy hW [ gurU nwnk dyv jI gurmuKI A`Kr vrq rhy sn [

ArQ:- auh pRBU hI (sB qoN vDIk) suMdr hY, aus qoN ibnw hor koeI (Bwv, aus dy brwbr dw) hwkm nhIN hY [

(hy pWfy!) qUM mn ƒ v`s krn leI (‘gur-Sbd’-rUp) mMqR sux (ies nwl) ieh pRBU mn ivc Aw v`sygw [ (pr) mqW koeI iksy BulyKy ivc pey, (ik pRBU gurU qoN ibnw pRwpq ho skdw hY) pRBU (qW) gurU dI myhr nwl hI imldw hY [ gurU hI s`cw Swh hY ijs dy pws pRBU dw nwm-rUp pUMjI hY, gurU hI pUrn purK hY, gurU ƒ hI DMn DMn (AwKo) [

(ijs iksy ƒ imilAw hY) siqgurU dI suMdr bwxI dI rwhIN hI, gurU dy Sbd dI ivcwr dI rwhIN hI pRBU imilAw hY; (gur-Sbd dI rwhIN ijs dw) Awpw-Bwv dUr hoieAw hY (haumY dw) du`K k`itAw igAw hY aus jIv-iesqRI ny pRBU-Ksm l`B ilAw hY [47[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh