ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 935

ਪਾਪੁ ਬੁਰਾ ਪਾਪੀ ਕਉ ਪਿਆਰਾ ॥ ਪਾਪਿ ਲਦੇ ਪਾਪੇ ਪਾਸਾਰਾ ॥ ਪਰਹਰਿ ਪਾਪੁ ਪਛਾਣੈ ਆਪੁ ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਸੰਤਾਪੁ ॥ ਨਰਕਿ ਪੜੰਤਉ ਕਿਉ ਰਹੈ ਕਿਉ ਬੰਚੈ ਜਮਕਾਲੁ ॥ ਕਿਉ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਵੀਸਰੈ ਝੂਠੁ ਬੁਰਾ ਖੈ ਕਾਲੁ ॥ ਮਨੁ ਜੰਜਾਲੀ ਵੇੜਿਆ ਭੀ ਜੰਜਾਲਾ ਮਾਹਿ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਕਿਉ ਛੂਟੀਐ ਪਾਪੇ ਪਚਹਿ ਪਚਾਹਿ ॥੩੮॥ {ਪੰਨਾ 935}

pdArQ:- pwip—pwp nwl [ pwpy—pwp dw hI [ pwpy pswrw—pwp dw pswrw hI [ prhir—iqAwg ky [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ ivjogu—ivCoVw [ nrik—nrk ivc [ bMcY—T`gy, twly [ burw—BYVw [ JUTu burw—cMdrw JUT [ JUTu burw kwlu—pwp-rUp BYVI mOq [ KY—(Awqmk jIvn dw) nws krdw hY [ vyiVAw—PisAw hoieAw, vlHyitAw hoieAw, iGirAw hoieAw [ pcih—sVdy hn [ pcih pcwih—muV muV sVdy hn [

ArQ:- (hy pWfy!) pwp mwVw (kMm) hY, pr pwpI ƒ ipAwrw l`gdw hY, auh (pwpI) pwp nwl l`idAw hoieAw pwp dw hI iKlwrw iKlwrdw hY [ jy mnu`K pwp C`f ky Awpxy Asly ƒ pCwxy qW aus ƒ icMqw, ivCoVw qy du`K nhIN ivAwpdy [

(jd qk) JUT pwp-rUp mOq (jIv dy Awqmk jIvn ƒ) qbwh kr rhI hY, qd qk ies dw jMmxw mrxw ikvyN mu`ky? nrk ivc pYxoN ikvyN bcy? qy jmkwl (Bwv, mOq dy fr) ƒ ieh ikvyN twl sky?

(ijqnw icr) mn (pwpW dy) jMjwlW nwl iGirAw hoieAw hY, ieh (iehnW pwpW dy) hor hor jMjwlW ivc pYNdw hY, gopwl dy nwm qoN ibnw (iehnW jMjwlW qoN) bc nhIN skIdw, (sgoN jIv) pwpW ivc hI muV muV duKI huMdy hn [38[

ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਫਾਹੀ ਫਾਸੈ ਕਊਆ ॥ ਫਿਰਿ ਪਛੁਤਾਨਾ ਅਬ ਕਿਆ ਹੂਆ ॥ ਫਾਥਾ ਚੋਗ ਚੁਗੈ ਨਹੀ ਬੂਝੈ ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਆਖੀ ਸੂਝੈ ॥ ਜਿਉ ਮਛੁਲੀ ਫਾਥੀ ਜਮ ਜਾਲਿ ॥ ਵਿਣੁ ਗੁਰ ਦਾਤੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਭਾਲਿ ॥ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜਾਇ ॥ ਇਕ ਰੰਗਿ ਰਚੈ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਇਵ ਛੂਟੈ ਫਿਰਿ ਫਾਸ ਨ ਪਾਇ ॥੩੯॥ {ਪੰਨਾ 935}

pdArQ:- kaUAw—mUrK, kwlIAW krqUqW vwlw mnu`K [ AwKI—A`KW nwl [ jm kwil—mOq dy jwl ivc, mOq ilAwaux vwly jwl ivc [ iek rMig—iek gopwl dy ipAwr ivc [ iev—ies qrHW [

ArQ:- kwlIAW krqUqW vwlw mnu`K muV muV PwhI ivc Psdw hY, (Ps ky) iPr pCuqWdw hY ik ieh kIh ho igAw; PisAw hoieAw BI (PwhI ivc Pswx vwlw) cogw hI cugI jWdw hY qy hoS nhIN krdw [ jy siqgurU (ies ƒ) iml pey, qW A`KIN (Asl g`l) id`s pYNdI hY [ ijvyN m`CI mOq ilAwaux vwly jwl ivc vs jWdI hY (iqvyN jIv Awqmk mOq ilAwaux vwly pwpW ivc Psdw hY) [ (hy pWfy! gopwl dy nwm dI) dwiq dyx vwly gurU qoN ibnw (ies PwhI ivcoN) Cutkwrw (BI) nwh l`B (Bwv, nhIN l`Bdw) [ (ies PwhI ivc PisAw jIv) muV muV jMmdw qy mrdw hY [ jo jIv iek gopwl dy ipAwr ivc juVdw hY qy suriq lweI r`Kdw hY; auh ies qrHW ivkwrW dI PwhI ivcoN inkl jWdw hY, qy iPr aus ƒ PwhI nhIN pYNdI [39[

ਬੀਰਾ ਬੀਰਾ ਕਰਿ ਰਹੀ ਬੀਰ ਭਏ ਬੈਰਾਇ ॥ ਬੀਰ ਚਲੇ ਘਰਿ ਆਪਣੈ ਬਹਿਣ ਬਿਰਹਿ ਜਲਿ ਜਾਇ ॥ ਬਾਬੁਲ ਕੈ ਘਰਿ ਬੇਟੜੀ ਬਾਲੀ ਬਾਲੈ ਨੇਹਿ ॥ ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਵਰੁ ਕਾਮਣੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਤੇਹਿ ॥ ਬਿਰਲੋ ਗਿਆਨੀ ਬੂਝਣਉ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਾਚਿ ਮਿਲੇਇ ॥ ਠਾਕੁਰ ਹਾਥਿ ਵਡਾਈਆ ਜੈ ਭਾਵੈ ਤੈ ਦੇਇ ॥ ਬਾਣੀ ਬਿਰਲਉ ਬੀਚਾਰਸੀ ਜੇ ਕੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ॥ ਇਹ ਬਾਣੀ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਕੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਹੋਇ ॥੪੦॥ {ਪੰਨਾ 935}

pdArQ:- bIrw—hy vIr! bYrwie—ibgwny, Epry [ bihx—BYx, ieh kWieAW [ ibrih—ivCoVy ivc [ bwbul—ipau [ kY Gir—dy Gr ivc [ bwbul kY Gir—pyky Gr ivc, ies jgq ivc [ bytVI—AM\wx DI [ bwlI bwlY nyih—gu`fI gu`ifAW dy ipAwr ivc [ nyih—ipAwr ivc [ ihqyih—ihq nwl [ kwmxI—hy (jIv-) iesqRI! bUJxau—smJ vwlw [ swic—s`cy pRBU dI rwhIN, gopwl dI ikrpw nwl [ mhw purK—siqgurU [ inj Gir—Awpxy Gr ivc [ igAwnI—igAwnvwn, ijs ny prmwqmw nwl fUMGI sWJ pw leI hY [ vfweIAw—gux gwauxy [

ArQ:- (hy pWfy!) ieh kwieAW (jIvwqmw ƒ) ‘vIr vIr’ AwKdI rih jWdI hY (pr mOq AwieAW) vIr horIN ibgwny ho jWdy hn, vIr horIN (prlok ivc Awpxy Gr ivc cly jWdy hn qy BYx (kwieAW) ivCoVy ivc (Bwv, mOq Awaux qy) sV jWdI hY [ (iPr BI ieh) AM\wx (kwieAW) b`cI ipau dy Gr ivc rihMdI hoeI gu`fIAW gu`ifAW dy ipAwr ivc hI l`gI rihMdI hY (Bwv, srIr qy ijMd dw myl cwr idn dw jwxidAW BI jIv dunIAw dy pdwrQW ivc hI msq rihMdw hY) [ (ijMd ƒ ieh is`iKAw dyxI cwhIdI hY ik) hy (jIv-) iesqRI! jy pqI (-pRBU) ƒ imlxw cwhuMdI hYN qW ipAwr nwl siqgurU dy d`sy rwh qy qur [

ijs jIv ƒ gopwl dI ikrpw nwl siqgurU imldw hY auh (ies g`l ƒ) smJdw hY [ pr koeI ivrlw mnu`K hI ieh sUJ hwsl krdw hY [

gopwl-pRBU dy gux gwauxy gopwl dy Awpxy h`Q ivc hn, (ieh dwiq auh) aus ƒ dyNdw hY jo aus ƒ BwauNdw hY [ koeI ivrlw gurmuK siqgurU dI bwxI ƒ ivcwrdw hY; auh bwxI siqgurU dI (AYsI) hY ik (ies dI ivcwr nwl) mnu`K sÍY-srUp ivc itk jWdw hY [40[

ਭਨਿ ਭਨਿ ਘੜੀਐ ਘੜਿ ਘੜਿ ਭਜੈ ਢਾਹਿ ਉਸਾਰੈ ਉਸਰੇ ਢਾਹੈ ॥ ਸਰ ਭਰਿ ਸੋਖੈ ਭੀ ਭਰਿ ਪੋਖੈ ਸਮਰਥ ਵੇਪਰਵਾਹੈ ॥ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਨੇ ਭਏ ਦਿਵਾਨੇ ਵਿਣੁ ਭਾਗਾ ਕਿਆ ਪਾਈਐ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੁ ਡੋਰੀ ਪ੍ਰਭਿ ਪਕੜੀ ਜਿਨ ਖਿੰਚੈ ਤਿਨ ਜਾਈਐ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਬਹੁੜਿ ਨ ਪਛੋਤਾਈਐ ॥ ਭਭੈ ਭਾਲਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝਹਿ ਤਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਈਐ ॥ ਭਭੈ ਭਉਜਲੁ ਮਾਰਗੁ ਵਿਖੜਾ ਆਸ ਨਿਰਾਸਾ ਤਰੀਐ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਆਪੋ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹੈ ਜੀਵਤਿਆ ਇਵ ਮਰੀਐ ॥੪੧॥ {ਪੰਨਾ 935}

pdArQ:- Bin Bin—muV muV BMn ky [ GiV GiV—iPr iPr GV ky [ ausry—bxy hoey [ soKY—sukWdw hY [ poKY—nkw-nk Brdw hY [ Brim—Brm ivc [ ikAw pweIAY—kuJ nhIN l`Bdw [ pRiB—pRBU ny [ ijn—ijnHW ƒ [ jweIAY—(lY) jWdw hY [ Aws inrwsw—AwsW vloN inrws ho ky [ Awpo—Awpxy Awp ƒ [ iev—ies qrHW [

not:- ihMdI A`KrW ƒ ‘pw, Pw, bw, Bw’ Awidk AwK ky aucwrIdw hY, qy gurmuKI A`KrW ƒ ‘p`pw, P`Pw, b`bw, B`Bw’ AwK ky [ gurU nwnk swihb ‘B`Bw’ vrq rhy hn, ijs qoN zwhr hY ik auh AwpxI bwxI ihMdI jW aurdU A`KrW ivc nhIN ilK rhy sn [

ArQ:- (ieh jgq dI bxqr) muV muV B`jdI hY qy GVIdI hY, muV muV GVIdI hY qy B`jdI hY [ (auh gopwl ies sMswr-) srovr ƒ Br ky sukw dyNdw hY, iPr hor nkw-nk Brdw hY [ auh gopwl pRBU sB kuJ krn-jogw hY, vyprvwh hY [

(hy pWfy! aus gopwl-pRBU ƒ Bulw ky) jo jIv Btkxw ivc pY ky kurwhy pey hoey hn auh (mwieAw ipCy hI) kmly hoey pey hn, (auhnW ƒ) BwgW qoN ibnw (aus vyprvwh dI is&iq-swlwh vjoN) kuJ nhIN imldw [ siqgurU dI igAwn-rUp forI pRBU ny (Awpxy) h`Q ivc PVI hoeI; ijnHW ƒ (ies forI nwl Awpxy vl) iK`cdw hY auh (aus vl) qur pYNdy hn (Bwv, ijnHW auqy gopwl-pRBU imhr krdw hY auh gurU dy d`sy rwh qy qur ky aus dy crnW ivc juVdy hn) auh pRBU dy gux gw ky aus dy ipAwr ivc msq rihMdy hn, muV auhnW ƒ pCuqwxw nhIN pYNdw, auh (pRBU dI hI) Bwl krdy hn [ (jdoN) siqgurU dI rwhIN (rsqw) smJ lYNdy hn qW Awpxy (Asl) Gr ivc itk jWdy hn (BtkxoN ht jWdy hn) [

ieh sMswr-smuMdr (jIvW vwsqy) AOKw rsqw hY, ies ivcoN qdoN hI qr skIdw hY jy (dunIAw vwlIAW) AwsW bnwxIAW C`f dyeIey, siqgurU dI myhr nwl Awpxy Awp ƒ (Awpxy Asly ƒ) pCwxIey; ies qrHW ijaUNidAW mr jweIdw hY (Bwv, iesy jIvn ivc hI mn ivkwrW vloN ht jWdw hY) [41[

ਮਾਇਆ ਮਾਇਆ ਕਰਿ ਮੁਏ ਮਾਇਆ ਕਿਸੈ ਨ ਸਾਥਿ ॥ ਹੰਸੁ ਚਲੈ ਉਠਿ ਡੁਮਣੋ ਮਾਇਆ ਭੂਲੀ ਆਥਿ ॥ ਮਨੁ ਝੂਠਾ ਜਮਿ ਜੋਹਿਆ ਅਵਗੁਣ ਚਲਹਿ ਨਾਲਿ ॥ ਮਨ ਮਹਿ ਮਨੁ ਉਲਟੋ ਮਰੈ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਹਿ ਨਾਲਿ ॥ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਿ ਮੁਏ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਦੁਖੁ ਭਾਲਿ ॥ ਗੜ ਮੰਦਰ ਮਹਲਾ ਕਹਾ ਜਿਉ ਬਾਜੀ ਦੀਬਾਣੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਵਿਣੁ ਝੂਠਾ ਆਵਣ ਜਾਣੁ ॥ ਆਪੇ ਚਤੁਰੁ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਆਪੇ ਜਾਣੁ ਸੁਜਾਣੁ ॥੪੨॥ {ਪੰਨਾ 935-936}

pdArQ:- fumxo—duic`qw (Bwv, iek pwsy ieDr mwieAw ivc PisAw ipAw hY, dUjy pwsy mOq bdo-bdI lY jw rhI hY) [ not:- PrId jI sUhI rwg ivc ilKdy hn “hMsu clsI fumxw” [ gurU nwnk dyv jI dI quk “hMs clY auiT fumxo” ƒ PrId jI dI quk nwl rlwE [ ieh l&zW dI sWJ sbb nwl nhIN ho geI [ gurU nwnk swihb pws &rId jI dI bwxI mOjUd sI [ AwiQ—hY [ BUlI AwiQ—Bu`l jWdI hY, swQ Cu`t jWdw hY [ JUTw—JUTy pdwrQW ivc PisAw hoieAw, nwh nwl inBx vwlI mwieAw ivc PisAw hoieAw [ jim—jm ny [ joihAw—q`ikAw, qwVnw kIqI, frwieAw [ aulto—mwieAw vloN ault ky, prq ky [ mrY—‘Awpw-Bwv’ vloN mrdw hY [ Bwil—FUMF ky, ivhwJ ky [ khw—ikQy gey? swQ C`f gey [ bwjI—mdwrI dI Kyf [ dIbwxu—kcihrI, hkUmq [ JUTw—ivArQ [ gVH—iklHy [ Awvx jwxu—Awauxw qy jwxw, (Bwv,) swrw jIvn [ not:- quk “gV mMdr mhlw khw” pwTk dy swhmxy AYmnwbwd dw auh nzwrw lY AwauNdI hY jo gurU nwnk dyv jI ny rwg Awsw dI AstpdI ivc ieauN ibAwn kIqw hY “khw su Gru dru mMfp mhlw, khw su bMk srweI” [ kI ieh bwxI bwbrvwxI qoN ipCoN krqwrpur bYT ky ilKI geI sI?

ArQ:- (byAMq jIv) mwieAw leI qrly lYNdy mr gey, pr mwieAw iksy dy nwl nwh inBI, jdoN (jIv-) hMs duic`qw ho ky (mOq AwieAW) auT qurdw hY qW mwieAw dw swQ Cu`t jWdw hY [ jo mn mwieAw ivc PisAw huMdw hY aus ƒ jm vloN qwVnw huMdI hY (Bwv, auh mOq dw nwm sux sux ky frdw hY), (mwieAw qW ieQy rih geI, qy mwieAw dI ^wqr kIqy hoey) Aaugx nwl qur pYNdy hn [

pr jy mnu`K dy p`ly gux hox qW mn mwieAw vloN prq ky Awpxy AMdr hI Awpw-Bwv qoN mr jWdw hY (Bwv, ies ivc moh Awidk ivkwr nhIN rih jWdy) [

prmwqmw dw ‘nwm’ Bulw ky (inrI) mwieAw ƒ hI AwpxI smJ ky (ies qrHW sgoN) du`K ivhwJ ky hI (byAMq jIv) cly gey; ikly, p`ky Gr, mhl mwVIAW qy hkUmq (sB) swQ C`f gey, ieh qW (mdwrI dI) Kyf hI sn [

hy nwnk! pRBU dy nwm qoN ibnw swrw jIvn ivArQ jWdw hY; (pr jIv ivcwry dy kIh vis? ieh by-smJ hY) pRBU Awp hI isAwxw hY, Awp hI sB kuJ jwxdw hY (auhI smJwvy qW jIv smJy) [42[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh