ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 925

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਮਨਾ ਖਿਨੁ ਨ ਵਿਸਾਰੀਐ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮਾ ਰਾਮ ਰਮਾ ਕੰਠਿ ਉਰ ਧਾਰੀਐ ॥ ਉਰ ਧਾਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪੁਰਖੁ ਪੂਰਨੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਨਿਰੰਜਨੋ ॥ ਭੈ ਦੂਰਿ ਕਰਤਾ ਪਾਪ ਹਰਤਾ ਦੁਸਹ ਦੁਖ ਭਵ ਖੰਡਨੋ ॥ ਜਗਦੀਸ ਈਸ ਗਪਾਲ ਮਾਧੋ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਵੀਚਾਰੀਐ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਮਿਲਿ ਸੰਗਿ ਸਾਧੂ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਿ ਚਿਤਾਰੀਐ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 925}

pdArQ:- mnw—hy mn! n ivswrIAY—Bulwxw nhIN cwhIdw [ rmw—suMdr, sohxw [ kMiT—gl ivc [ aur—ihrdw [ purKu—srb-ivAwpk [ pUrnu—sB guxW dw mwlk [ inrMjno—inr-AMjn, (mwieAw dy moh dI) kwlK qoN rihq, inrlyp [ BY—swry fr [ {‘Bau’ qoN bhu-vcn} krqw—krn vwlw [ hrqw—nws krn vwlw [ dush—du`sh, muSikl nwl shwry jw skx vwly [ Bv KMfno—jnmW dy gyV dw nws krn vwlw [ jgdIs—jgq dy mwlk dy [ eIs—mwlk dy [ goupwl—{A`Kr ‘g’ dy nwl do lgW hn—  o  Aqy   u  [ Asl l&z ‘gopwl’ hY, ieQy ‘gupwl’ pVHnw hY} [ mwDo—{mw-Dv} mwieAw dw pqI [ vIcwrIAY—ivcwr krnw cwhIdw hY, ic`q ivc vswxw cwhIdw hY [ ibnvMiq—bynqI krdw hY [ imil—iml ky (l&z ‘imil’ Aqy ‘imlu’ dw &rk cyqy r`Ko} [ sMig swDU—gurU dI sMgiq ivc [ rYix—rwq [1[

ArQ:- hy (myry) mn! sdw hI prmwqmw dw iDAwn Drnw cwhIdw hY, rqw ijqny smy leI BI aus ƒ Bulwxw nhIN cwhIdw [ hy BweI! aus sohxy rwm ƒ sdw hI gl ivc ihrdy ivc pRo r`Kxw cwhIdw hY [ hy BweI! sB guxW dy mwlk pwrbRhm inrlyp hrI srb-ivAwpk hrI ƒ sdw Awpxy ihrdy ivc pRoeI r`K [ auh hrI swry frW dw dUr krn vwlw hY, swry pwp nws krn vwlw hY, jnm mrn dy gyV ƒ mukwx vwlw hY, auhnW du`KW dw nws krn vwlw hY jo bVI AOiKAweI nwl shwry jw skdy hn [

nwnk bynqI krdw hY—(hy BweI!) jgq dy mwlk, sB dy mwlk, isRStI dy pwlxhwr, mwieAw dy pqI pRBU dy guxW ƒ sdw ic`q ivc vsweI r`Kxw cwhIdw hY; gurU dI sMgiq ivc iml ky idn rwq aus ƒ Xwd krdy rihxw cwhIdw hY [1[

ਚਰਨ ਕਮਲ ਆਧਾਰੁ ਜਨ ਕਾ ਆਸਰਾ ॥ ਮਾਲੁ ਮਿਲਖ ਭੰਡਾਰ ਨਾਮੁ ਅਨੰਤ ਧਰਾ ॥ ਨਾਮੁ ਨਰਹਰ ਨਿਧਾਨੁ ਜਿਨ ਕੈ ਰਸ ਭੋਗ ਏਕ ਨਰਾਇਣਾ ॥ ਰਸ ਰੂਪ ਰੰਗ ਅਨੰਤ ਬੀਠਲ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਧਿਆਇਣਾ ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਹਰਣਾ ਨਾਮ ਪੁਨਹਚਰਣਾ ਨਾਮੁ ਜਮ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸ ਹਰਾ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਰਾਸਿ ਜਨ ਕੀ ਚਰਨ ਕਮਲਹ ਆਸਰਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 925}

pdArQ:- crn kml—kOl Pu`lW vrgy sohxy crn [ AwDwru—Awsrw, shwrw [ jn kw—Bgq jnW vwsqy [ imlK—Buieˆ dI mwlkI [ BMfwr—^zwny [ nwmu Anµq—byAMq pRBU dw nwm [ Drw—ihrdy ivc itkwvW [

nrhr nwmu—prmwqmw dw nwm [ inDwnu—^zwnw [ ijn kY—ijnHW dy ihrdy ivc [ Anµq bITl—byAMq Aqy inrlyp (pRBU) dw (nwm) [ bITl—{iv-ÔQl—mwieAw dy pRBwv qoN pry itikAw rihx vwlw [ ieh l&z gurU Arjn dyv jI ny vriqAw hY [ Bgq nwmdyv iksy bITl mUrqI dw pujwrI nhIN sI} [ swis swis—hryk swh dy nwl [

iklivK—pwp [ hrxw—dUr krn vwlw [ punh crxw—iksy kwrj dI is`DI vwsqy du`KW klySW rogW ƒ dUr krn leI iksy dyvqy dy snmuK ho ky iksy mMqR dw jwp krnw, pRwsicq krm [ qRws—fr [ hrw—dUr krn vwlw [ rwis—pUMjI, srmwieAw [ jn kI—Bgq jn vwsqy [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy sohxy crn hI Bgq jnW vwsqy jIvn dw shwrw hn Awsrw hn [ byAMq pRBU dw nwm ihrdy ivc itkwxw hI Bgq jnW vwsqy Dn-pdwrQ hY Buieˆ dI mwlkI hY ^zwnw hY [

hy BweI! ijnHW dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm-^zwnw v`s irhw hY, auhnW vwsqy nwrwiex dw nwm jpxw hI dunIAw dy rsW BogW dw mwxnw hY [ hy BweI! byAMq Aqy inrlyp pRBU dw nwm hryk swh dy nwl jpdy rihxw hI auhnW vwsqy dunIAw dy rUp rs Aqy rMg-qmwSy hY [

hy BweI! prmwqmw dw nwm swry pwp dUr krn vwlw hY, pRBU dw nwm hI Bgq jnW leI pRwsicq krm hY, nwm hI mOq dw fr dUr krn vwlw hY [ nwnk bynqI krdw hY—(hy BweI!) prmwqmw dy sohxy crnW dw Awsrw hI Bgq jnW vwsqy (izMdgI dw) srmwieAw hY [2[

ਗੁਣ ਬੇਅੰਤ ਸੁਆਮੀ ਤੇਰੇ ਕੋਇ ਨ ਜਾਨਈ ॥ ਦੇਖਿ ਚਲਤ ਦਇਆਲ ਸੁਣਿ ਭਗਤ ਵਖਾਨਈ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਤੁਝੁ ਧਿਆਵਹਿ ਪੁਰਖਪਤਿ ਪਰਮੇਸਰਾ ॥ ਸਰਬ ਜਾਚਿਕ ਏਕੁ ਦਾਤਾ ਕਰੁਣਾ ਮੈ ਜਗਦੀਸਰਾ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਤੁ ਸੁਜਾਣੁ ਸੋਈ ਜਿਸਹਿ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਮਾਨਈ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਕਰਹੁ ਕਿਰਪਾ ਸੋਇ ਤੁਝਹਿ ਪਛਾਨਈ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 925}

pdArQ:- suAwmI—hy mwlk-pRBU! jwneI—{jwnwiq} jwnY, jwxdw [ dyiK—vyK ky [ clq—coj-qmwSy [ suix—sux ky [ suix Bgq—BgqW dI rwhIN sux ky, BgqW pwsoN sux ky [ vKwneI—vKwnY, ibAwn krdw hY {iek-vcn} [

siB—swry [ quJy—qYƒ [ iDAwvih—{bhu-vcn} iDAwauNdy hn [ purKpiq—hy purKW dy pqI! hy jIvW dy mwlk! srb—swry [ jwick—mMgqy {bhu-vcn} [ eyku—{iek-vcn} qUM ie`k [ kruxwmY—{k}xw-mX} hy qrs-srUp! jgdIsrw—hy jgq dy mwlk!

sujwxu—isAwxw [ soeI—auhI [ ijsih—ijs ƒ {ik®Aw ivSySx ‘hI’ (ih) dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ mwneI—mwnY, mwx-Awdr dyNdw hY [ krhu—qusI krdy ho [ pCwneI—pCwxdw hY [3[

ArQ:- hy myry suAwmI! qyry gux byAMq hn, koeI BI jIv (qyry guxW dw AMq) nhIN jwxdw [ (ijhVw BI koeI mnu`K qyry kuJ guxW dw ibAwn krdw hY, auh) qYN dieAwl dy kOqk vyK ky (jW) Bgq jnW pwsoN sux ky (hI) ibAwn krdw hY [

hy jIvW dy mwlk! hy prmysr! swry jIv jMq qYƒ iDAwauNdy hn [ hy qrs-rUp pRBU! hy jgq dy eISÍr! qUM iek`lw dwqw hYN, swry jIv (qyry dr dy) mMgqy hn [

hy BweI! ijs mnu`K ƒ pRBU Awp Awdr b^Sdw hY auhI swDU hY auhI sujwn sMq hY [ nwnk bynqI krdw hY—hy pRBU! ijs jIv auqy qUM ikrpw krdw hYN, auhI qYƒ pCwxdw hY (qyry nwl fUMGI sWJ pWdw hY) [3[

ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਣ ਅਨਾਥੁ ਸਰਣੀ ਆਇਆ ॥ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਗੁਰਦੇਵ ਜਿਨਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ॥ ਗੁਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਆ ਕੁਸਲੁ ਥੀਆ ਸਰਬ ਇਛਾ ਪੁੰਨੀਆ ॥ ਜਲਨੇ ਬੁਝਾਈ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ਮਿਲੇ ਚਿਰੀ ਵਿਛੁੰਨਿਆ ॥ ਆਨੰਦ ਹਰਖ ਸਹਜ ਸਾਚੇ ਮਹਾ ਮੰਗਲ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਤੇ ਪਾਇਆ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 925}

pdArQ:- moih—mYN [ inrgux—gux-hIn [ AnwQu—inAwsrw [ bil—bilhwr, sdky, kurbwn [ ijin—ijs (gurdyv) ny [ idRVwieAw—ihrdy ivc p`kw kr id`qw hY [ guir—gurU ny [ kuslu—Awnµd [ srb—swrIAW [ ieCw—murwdW [ jlny—jlin, sVn, eIrKw, swVw [ icrI—icr qoN [ ivCuMinAw—ivCuVy hoey [ hrK—^uSI [ qy—qoN [4[

ArQ:- hy BweI! mYN gux-hIn sW, mYN inAwsrw sW (gurU dI ikrpw nwl mYN pRBU dI) srn Aw ipAw hW [ (aus) gurU qoN sdky jWdw hW bilhwr jWdw hW kurbwn jWdw hW, ijs ny (myry ihrdy ivc pRBU dw) nwm p`kw kr id`qw hY [

gurU ny (ijs iksy ƒ BI prmwqmw dw) nwm id`qw (aus dy AMdr) Awqmk Awnµd bx igAw, (aus dIAW) swrIAW murwdW pUrIAW ho geIAW; (gurU ny aus dy AMdroN) swVw imtw id`qw, (aus dy AMdr) TMF pY geI, auh (pRBU qoN) icrW dw ivCuiVAw hoieAw (muV) iml ipAw [

(hy BweI! ijs ny BI gurU dI srn pY ky) bVw Awnµd pYdw krn vwly hir-gux gwxy SurU kIqy, aus dy AMdr At`l Awqmk Afolqw dIAW ^uSIAW qy Awnµd bx gey [ nwnk bynqI krdw hY—hy BweI! prmwqmw dw (Aijhw) nwm pUry gurU pwsoN (hI) imldw hY [4[2[

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਰੁਣ ਝੁਣੋ ਸਬਦੁ ਅਨਾਹਦੁ ਨਿਤ ਉਠਿ ਗਾਈਐ ਸੰਤਨ ਕੈ ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਸਭਿ ਦੋਖ ਬਿਨਾਸਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ਗੁਰ ਮੰਤਨ ਕੈ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲੀਜੈ ਅਮਿਉ ਪੀਜੈ ਰੈਣਿ ਦਿਨਸੁ ਅਰਾਧੀਐ ॥ ਜੋਗ ਦਾਨ ਅਨੇਕ ਕਿਰਿਆ ਲਗਿ ਚਰਣ ਕਮਲਹ ਸਾਧੀਐ ॥ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਦਇਆਲ ਮੋਹਨ ਦੂਖ ਸਗਲੇ ਪਰਹਰੈ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਤਰੈ ਸਾਗਰੁ ਧਿਆਇ ਸੁਆਮੀ ਨਰਹਰੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 925}

pdArQ:- ruxJuxo—rux Juxu {rux—brIk gwvx dI Awvwz [ Juxu—JWjrW dy Cxkx dI Awvwz} imTI imTI sur [ ruxJuxo sbdu—imTI imTI sur vwlw Sbd [ Anwhdu—ibnw vjwey v`jx vwlw, iek-rs, lgwqwr [ auiT—au~T ky, Awhr nwl [ gweIAY—gwieAw jwxw cwhIdw hY [ sMqn kY—sMqn kY Gir, swD sMgiq ivc [ iklivK—pwp [ siB—swry [ jpIAY—jpxw cwhIdw hY [ gur mMqn kY—gurU dI bwxI dI rwhIN [

lIjY—ilAw jwxw cwhIdw hY [ Aimau—AMimRqu, Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ pIjY—pIxw cwhIdw hY [ rYix—rwq [ jog—jog dy swDn [ dwn—dwn-puMn [ lig—l`g ky [ swDIAY—swDn kIqw jWdw hY [

Bwau—pRym [ prhrY—dUr kr dyNdw hY [ qrY—pwr lµG jWdw hY [ swgru—(sMswr-) smuMdr [ nrhrY—prmwqmw ƒ [1[

ArQ:- hy BweI! in`q Awhr nwl swD sMgiq ivc jw ky prmwqmw dI is&iq-swlwh dI imTI imTI sur vwlI bwxI iek-rs gwvxI cwhIdI hY [ hy BweI! prmwqmw dw nwm swry pwpW qy AYbW dw nws krn vwlw hY, ieh hir-nwm gurU dI is`iKAw auqy qur ky jpxw cwhIdw hY [

hy BweI! prmwqmw dw nwm jpxw cwhIdw hY, Awqmk jIvn dyx vwlw hir nwm-jl pIxw cwhIdw hY, idn rwq prmwqmw dw AwrwDn krnw cwhIdw hY [ pRBU dy sohxy crnW ivc juV ky (mwno) AnykW jog-swDnW dw AnykW dwn-puMnW dw AnykW AijhIAW hor ikirAwvW dw swDn ho jWdw hY [

hy BweI! dieAw dy somy mohn-pRBU dw ipAwr pRBU dI BgqI swry du`K dUr kr dyNdI hY [ nwnk AwKdw hY—hy BweI! mwlk-pRBU ƒ ismr ky mnu`K sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY [1[

ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿਮਰਣੁ ਭਗਤ ਗਾਵਹਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਰਾਮ ॥ ਅਨਦ ਮੰਗਲ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਲਾਗੇ ਪਾਏ ਸੂਖ ਘਨੇਰੇ ਰਾਮ ॥ ਸੁਖ ਨਿਧਾਨੁ ਮਿਲਿਆ ਦੂਖ ਹਰਿਆ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਰਾਖਿਆ ॥ ਹਰਿ ਚਰਣ ਲਾਗਾ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਭਾਗਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਰਸਨਾ ਭਾਖਿਆ ॥ ਹਰਿ ਏਕੁ ਚਿਤਵੈ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੁ ਗਾਵੈ ਹਰਿ ਏਕੁ ਦ੍ਰਿਸਟੀ ਆਇਆ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭਿ ਕਰੀ ਕਿਰਪਾ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 925}

pdArQ:- suK swgr—hy suKW dy smuMdr! gwvih—gWdy hn {bhu-vcn} [ And mMgl—AnykW suK qy ^uSIAW [ lwgy—lwig, l`g ky [ Gnyry—AnykW, bhuq [ suK inDwnu—suKW dw ^zwnw [ hirAw—dUr ho jWdw hY [ pRiB—pRBU ny [ BRmu—vihm, Btkx [ rsnw—jIB (nwl) [ BwiKAw—aucwirAw, jipAw [ icqvY—cyqy krdw hY [ idRstI—nzrIN [2[

ArQ:- hy suKW dy smuMdr goibMd! (qyry) Bgq (qyrw) ismrn (krdy hn), qyry gux gWdy hn; gurU dI crnIN l`g ky auhnW ƒ AnykW Awnµd ^uSIAW qy suK pRwpq ho jWdy hn [

(hy BweI! ijs ƒ gurU iml pYNdw hY aus ƒ) suKW dw ^zwnw hir-nwm iml jWdw hY [ pRBU ny ikrpw kr ky ijs mnu`K dI (du`K AwidkW qoN) r`iKAw kIqI, aus dy swry du`K inivrq ho gey [ hy BweI! ijhVw mnu`K prmwqmw dy crnW ivc juV igAw, ijs ny prmwqmw dw nwm AwpxI jIB nwl aucwrnw SurU kr id`qw, aus dw hryk iksm dw Brm-vihm qy fr dUr ho igAw [

nwnk bynqI krdw hY—hy BweI! ijs mnu`K auqy pRBU ny ikrpw kIqI, aus ƒ pUrw gurU iml ipAw, auh mnu`K (iPr) iek prmwqmw ƒ hI cyqy krdw rihMdw hY iek prmwqmw (dy guxW) ƒ hI gWdw rihMdw hY, iek prmwqmw hI aus ƒ hr QW v`sdw nzr AwauNdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh