ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 921

ਜੈਸੀ ਅਗਨਿ ਉਦਰ ਮਹਿ ਤੈਸੀ ਬਾਹਰਿ ਮਾਇਆ ॥ ਮਾਇਆ ਅਗਨਿ ਸਭ ਇਕੋ ਜੇਹੀ ਕਰਤੈ ਖੇਲੁ ਰਚਾਇਆ ॥ ਜਾ ਤਿਸੁ ਭਾਣਾ ਤਾ ਜੰਮਿਆ ਪਰਵਾਰਿ ਭਲਾ ਭਾਇਆ ॥ ਲਿਵ ਛੁੜਕੀ ਲਗੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਾਇਆ ਅਮਰੁ ਵਰਤਾਇਆ ॥ ਏਹ ਮਾਇਆ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਵਿਸਰੈ ਮੋਹੁ ਉਪਜੈ ਭਾਉ ਦੂਜਾ ਲਾਇਆ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜਿਨਾ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਤਿਨੀ ਵਿਚੇ ਮਾਇਆ ਪਾਇਆ ॥੨੯॥ {ਪੰਨਾ 921}

pdArQ:- audr—mW dw pyt [ bwhir—sMswr ivc [ krqY—krqwr ny [ jw iqsu Bwxw—jdoN aus pRBU ƒ cMgw l`gw [ prvwir—prvwr ivc [ Blw BwieAw—ipAwrw l`gx l`g ipAw [ CuVkI—mu`k geI, tu`t geI [ Amru—hukm [ Amru vrqwieAw—hukm clw id`qw, zor pw ilAw [ ijqu—ijs dI rwhIN [ Bwau dUjw—pRBU qoN ibnw hor dw ipAwr [

ArQ:- ijvyN mW dy pyt ivc A`g hY iqvyN bwhr jgq ivc mwieAw (duKdweI) hY [ mwieAw qy A`g ieko ijhIAW hI hn, krqwr ny AYsI hI Kyf rc id`qI hY [

jdoN prmwqmw dI rzw huMdI hY jIv pYdw huMdw hY prvwr ivc ipAwrw l`gdw hY (prvwr dy jIv aus nvyN jMmy bwl ƒ ipAwr krdy hn, ies ipAwr ivc Ps ky aus dI pRBU-crnW nwloN) pRIq dI qwr tu`t jWdI hY, mwieAw dI iqRSnw Aw cMbVdI hY, mwieAw (aus auqy) Awpxw zor pw lYNdI hY [

mwieAw hY hI AYsI ik ies dI rwhIN r`b Bu`l jWdw hY, (dunIAw dw) moh pYdw ho jWdw hY, (r`b qoN ibnw) hor hor ipAwr aupj pYNdw hY (iPr AjyhI hwlq ivc Awqmk Awnµd ikQoN imly?)

nwnk AwKdw hY—gurU dI ikrpw nwl ijnHW bMidAW dI pRIq dI for pRBU-crnW ivc juVI rihMdI hY, auhnW ƒ mwieAw ivc vrqidAW hI (Awqmk Awnµd) iml pYNdw hY [

Bwv:- gurU dI ikrpw nwl ijnHW mnu`KW dI suriq dunIAw dy kwr-ivhwr kridAW hI pRBU-crnW ivc juVI rihMdI hY auhnW dy AMdr Awqmk Awnµd bixAw rihMdw hY [ jgq dw hwl qW ieh hY ik jIv ƒ jMmdy ƒ hI mW ipau Awidk dy ipAwr dI rwhIN mwieAw pRBU-crnW nwloN ivCoV lYNdI hY [

ਹਰਿ ਆਪਿ ਅਮੁਲਕੁ ਹੈ ਮੁਲਿ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥ ਮੁਲਿ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ਕਿਸੈ ਵਿਟਹੁ ਰਹੇ ਲੋਕ ਵਿਲਲਾਇ ॥ ਐਸਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜੇ ਮਿਲੈ ਤਿਸ ਨੋ ਸਿਰੁ ਸਉਪੀਐ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਜਾਇ ॥ ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਉ ਤਿਸੁ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਹਰਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਹਰਿ ਆਪਿ ਅਮੁਲਕੁ ਹੈ ਭਾਗ ਤਿਨਾ ਕੇ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨ ਹਰਿ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੩੦॥ {ਪੰਨਾ 921}

pdArQ:- Amulku—jo iksy kImq qoN iml n sky [ muil—kImq nwl, kImq dy ky [ iksY ivthu—iksy BI bMdy qoN [ ivllwie—Kp Kp ky [ rhy—rih gey, Q`k gey, hwr gey [ Awpu—Awpw-Bwv [ ijs dw—ijs prmwqmw dw pYdw kIqw hoieAw [ jIau—jIv [ min—mn ivc [ plY pwie—(gurU dy) lV lw dyNdw hY [

ArQ:- (jd qk prmwqmw dw imlwp nw hovy qd qk Awnµd nhIN mwixAw jw skdw, pr) pRBU dw mu`l nhIN pY skdw, prmwqmw (Dn Awidk) iksy kImq qoN nhIN iml skdw [ jIv Kp Kp ky hwr gey, iksy ƒ (Dn Awidk) kImq dy ky prmwqmw nhIN imilAw [

(hW,) jy Ajyhw gurU iml pey (ijs dy imilAW mnu`K dy) AMdroN Awpw-Bwv inkl jwey (qy ijs gurU dy imilAW) jIv aus hrI dy crnW ivc juiVAw rhy auh hrI aus dy mn ivc v`s pey ijs dw ieh pYdw kIqw hoieAw hY, qW aus gurU dy A`gy Awpxw isr Byt kr dyxw cwhIdw hY (Awpxw Awp Arpx kr dyxw cwhIdw hY)

hy nwnk! prmwqmw dw mu`l nhIN pY skdw (iksy kImq qoN nhIN imldw, pr) prmwqmw ijnHW ƒ (gurU dy) lV lw dyNdw hY auhnW dy Bwg jwg pYNdy hn (auh Awqmk Awnµd mwxdy hn) [30[

Bwv:- iksy dunIAwvI pdwrQ v`ty prmwqmw dw imlwp nhIN ho skdw [ qy, ijs ihrdy ivc pRBU nwl ipAwr nhIN, auQy Awqmk Awnµd ik`Qy? hW, ijs mnu`K ƒ prmwqmw gurU dy lV lw dyNdw hY, aus dy Bwg jwg pYNdy hn [

ਹਰਿ ਰਾਸਿ ਮੇਰੀ ਮਨੁ ਵਣਜਾਰਾ ॥ ਹਰਿ ਰਾਸਿ ਮੇਰੀ ਮਨੁ ਵਣਜਾਰਾ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਰਾਸਿ ਜਾਣੀ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਿਤ ਜਪਿਹੁ ਜੀਅਹੁ ਲਾਹਾ ਖਟਿਹੁ ਦਿਹਾੜੀ ॥ ਏਹੁ ਧਨੁ ਤਿਨਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ ਹਰਿ ਆਪੇ ਭਾਣਾ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਹਰਿ ਰਾਸਿ ਮੇਰੀ ਮਨੁ ਹੋਆ ਵਣਜਾਰਾ ॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 921}

pdArQ:- rwis—vxj-vpwr krn vwsqy Dn dI pUMjI [ vxjwrw—vxj krn vwlw [ siqgur qy jwxI—gurU qoN pCwx pRwpq kIqI [ jIAhu—idloN, pUry pRym nwl [ idhwVI—hr roz [ Bwxw—cMgw l`gw [

ArQ:- Awpxy gurU qoN mYƒ smJ AweI hY ik (Awqmk Awnµd dI K`tI K`tx leI) prmwqmw dw nwm hI myrI rwis-pUMjI (ho skdI hY), myrw mn (ies vxj dw) vpwrI bx igAw hY [ prmwqmw dw nwm myrI rwis-pUMjI hY qy myrw mn vpwrI ho igAw hY [

(hy BweI!) qusI BI pRym nwl sdw hrI dw nwm jipAw kro, qy hr roz (Awqmk Awnµd dw) lwB K`to [ (hrI-nwm dw, Awqmk Awnµd dw) ieh Dn auhnW ƒ hI imldw hY, ijnHW ƒ dyxw pRBU ƒ Awp hI cMgw l`gdw hY [ nwnk AwKdw hY—prmwqmw dw nwm myrI pUMjI bx geI hY (hux gurU dI ikrpw nwl mYN Awqmk Awnµd dI K`tI K`tdw hW) [31[

Bwv:- gurU pwsoN ieh smJ AwauNdI hY ik Awqmk Awnµd dI K`tI K`tx vwsqy prmwqmw dw nwm hI mnu`K dw srmwieAw bxnw cwhIdw hY [ ieh srmwieAw auhnW ƒ hI imldw hY ijnHW auqy pRBU Awp imhr kry [

ਏ ਰਸਨਾ ਤੂ ਅਨ ਰਸਿ ਰਾਚਿ ਰਹੀ ਤੇਰੀ ਪਿਆਸ ਨ ਜਾਇ ॥ ਪਿਆਸ ਨ ਜਾਇ ਹੋਰਤੁ ਕਿਤੈ ਜਿਚਰੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਲੈ ਨ ਪਾਇ ॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇ ਪਲੈ ਪੀਐ ਹਰਿ ਰਸੁ ਬਹੁੜਿ ਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਲਾਗੈ ਆਇ ॥ ਏਹੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਕਰਮੀ ਪਾਈਐ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਜਿਸੁ ਆਇ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਹੋਰਿ ਅਨ ਰਸ ਸਭਿ ਵੀਸਰੇ ਜਾ ਹਰਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥੩੨॥ {ਪੰਨਾ 921}

pdArQ:- ey rsnw—hy (myrI) jIB! An ris—hor hor rs ivc [ rwic rhI—msq ho rhI hYN [ ipAws—suAwdW dw cskw [ horqu ikqY—iksy hor QW qoN [ plY n pwie—nhIN imldw [ pIAY—pINdw hY [ bhuiV—muV, iPr [ krmI—pRBU dI myhr nwl [ hoir An rs—hor dUjy swry suAwd [ siB—swry [ mn—mn ivc [

ArQ:- hy (myrI) jIB! qUM hor hor suAwd ivc msq ho rhI hYN, (ies qrHW) qyrw suAwdW dw cskw dUr nhIN ho skdw [

ijqnw icr prmwqmw dy ismrn dw Awnµd pRwpq nw hovy, (auqnw icr) iksy hor QW qoN suAwdW dw cskw imt nhIN skdw [

ijs mnu`K ƒ prmwqmw dy nwm dw Awnµd iml jwey, jo mnu`K hrI-ismrn dw suAwd mwxn l`g pey, aus ƒ mwieAw dI iqRSnw nhIN poh skdI [ pr ieh hrI-nwm dw Awnµd pRBU dI myhr nwl imldw hY (aus ƒ imldw hY) ijs ƒ gurU imly [

nwnk AwKdw hY—jdoN hrI-ismrn dw Awnµd mn ivc v`s pey, qdoN hor hor swry csky Bu`l jWdy hn [32[

Bwv:- keI qrHW dy Kwxy Kwx nwl BI mnu`K dw jIB dw cskw mu`kdw nhIN [ bVw ^uAwr huMdw hY mnu`K ies csky ivc [ pr jdoN mnu`K ƒ hir-nwm ismrn dw Awnµd Awaux l`g pYNdw hY, jIB dw cskw ^qm ho jWdw hY [ prmwqmw dI imhr nwl ijs ƒ gurU iml pey, aus ƒ hir-nwm dw Awnµd pRwpq huMdw hY [

ਏ ਸਰੀਰਾ ਮੇਰਿਆ ਹਰਿ ਤੁਮ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਰਖੀ ਤਾ ਤੂ ਜਗ ਮਹਿ ਆਇਆ ॥ ਹਰਿ ਜੋਤਿ ਰਖੀ ਤੁਧੁ ਵਿਚਿ ਤਾ ਤੂ ਜਗ ਮਹਿ ਆਇਆ ॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਮਾਤਾ ਆਪੇ ਪਿਤਾ ਜਿਨਿ ਜੀਉ ਉਪਾਇ ਜਗਤੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਬੁਝਿਆ ਤਾ ਚਲਤੁ ਹੋਆ ਚਲਤੁ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਕਾ ਮੂਲੁ ਰਚਿਆ ਜੋਤਿ ਰਾਖੀ ਤਾ ਤੂ ਜਗ ਮਹਿ ਆਇਆ ॥੩੩॥ {ਪੰਨਾ 921}

pdArQ:- jIau—jIv [ aupwie—pYdw kr ky [ jgqu idKwieAw—jIv ƒ jgq ivc Byjdw hY [ clqu—Kyf, qmwSw [ mUlu ricAw—mu`F b`Dw [ ijin—ijs (prmwqmw) ny [

ArQ:- myry srIr! (qUM dunIAw dy pdwrQW ivcoN Anµd FUMFdw hYN, pr Awnµd dw somw qW prmwqmw hY jo qyry AMdr v`sdw hY) qUM jgq ivc AwieAw hI qdoN, jdoN hrI ny AwpxI joiq qyry AMdr r`K id`qI [ (ieh XkIn jwx ik) jdoN prmwqmw ny qyry AMdr AwpxI joiq r`KI, qdoN qUM jgq ivc jMimAw [

jyhVw prmwqmw jIv pYdw krky aus ƒ jgq ivc Byjdw hY auh Awp hI ies dI mW hY Awp hI ies dw ipqw hY (pRBU Awp hI mwipAW vWg jIv ƒ hr qrHW dw suK dyNdw hY, suK Awnµd dw dwqw hY hI pRBU Awp [ pr jIv jgq ivcoN mwiek pdwrQW ivcoN Awnµd Bwldw hY) [ jdoN gurU dI myhr nwl jIv ƒ igAwn huMdw hY qW ies ƒ smJ AwauNdI hY ik ieh jgq qW iek Kyf hI hY, iPr jIv ƒ ieh jgq (mdwrI dw) iek qmwSw hI id`s pYNdw hY (sdw-iQr rihx vwlw Awqmk Awnµd ies ivc nhIN ho skdw) [

nwnk AwKdw hY—hy myry srIr! jdoN pRBU ny jgq-rcnw dw mu`F b`Dw, qyry AMdr AwpxI joiq pweI, qdoN qUM jgq ivc jnimAw [33[

Bwv:- suK-Awnµd dw dwqw hY hI prmwqmw Awp; pr mnu`K jgq ivc mwiek pdwrQW ivcoN Awnµd Bwldw rihMdw hY [ gurU dI imhr nwl ieh smJ pYNdI hY ik ieh jgq qW mdwrI dw qmwSw hI hY, ies ivcoN sdw itky rihx vwlw Awqmk Awnµd nhIN iml skdw [

ਮਨਿ ਚਾਉ ਭਇਆ ਪ੍ਰਭ ਆਗਮੁ ਸੁਣਿਆ ॥ ਹਰਿ ਮੰਗਲੁ ਗਾਉ ਸਖੀ ਗ੍ਰਿਹੁ ਮੰਦਰੁ ਬਣਿਆ ॥ ਹਰਿ ਗਾਉ ਮੰਗਲੁ ਨਿਤ ਸਖੀਏ ਸੋਗੁ ਦੂਖੁ ਨ ਵਿਆਪਏ ॥ ਗੁਰ ਚਰਨ ਲਾਗੇ ਦਿਨ ਸਭਾਗੇ ਆਪਣਾ ਪਿਰੁ ਜਾਪਏ ॥ ਅਨਹਤ ਬਾਣੀ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਜਾਣੀ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਭੋਗੋ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਿ ਮਿਲਿਆ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਜੋਗੋ ॥੩੪॥ {ਪੰਨਾ 921}

pdArQ:- cwau—Awnµd [ pRB Awgmu—pRBU dw Awauxw [ sKI—hy sKI! hy ijMdy! mMglu—^uSI dw gIq, pRBU dI is&iq-swlwh dw gIq [ igRhu—ihrdw-Gr [ mMdru—pRBU dw invws-AsQwn [ n ivAwpey—nhIN ivAwpdw, Awpxw dbwau nhIN pWdw [ sBwgy—BwgW vwly [ jwpey—id`s ipAw hY [ Anhq—iek-rs [ Anhq bwxI—iek-rs is&iq-swlwh dI rO [ sbid—Sbd dI rwhIN [ jogo—smr`Q [

ArQ:- AwpxI ihrdy-syj auqy pRBU-pqI dw Awauxw mYN sux ilAw hY (mYN AnuBv kr ilAw hY ik pRBU myry ihrdy ivc Aw v`isAw hY hux) myry mn ivc Awnµd bx igAw hY [ hy myrI ijMdy! myrw ieh ihrdw-Gr pRBU-pqI dw invws-AsQwn bx igAw hY, hux qUM pRBU dI is&iq-swlwh dw gIq gw [ hy ijMdy! sdw pRBU dI vifAweI dw gIq gWdI rhu, (ieh qrHW) koeI i&kr koeI du`K (Awpxw) zor nhIN pw skdw [

auh idn BwgW vwly huMdy hn jdoN (m`Qw) gurU dy crnW auqy itky, ipAwrw pqI-pRBU (ihrdy ivc) id`s pYNdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN iek-rs is&iq-swlwh dI rO nwl sWJ bx jWdI hY, pRBU dw nwm pRwpq ho jWdw hY, pRBU-imlwp dw Awnµd mwxIdw hY [

nwnk AwKdw hY—(hy ijMdy! ^uSI dw gIq gw) sB kuJ krn dy smr`Q pRBU Awp Aw ky mYƒ iml ipAw hY [34[

Bwv:- mnu`K dy AMdr Awqmk Awnµd qdoN hI bxdw hY jdoN aus dy ihrdy ivc prmwqmw dw prkwS huMdw hY [ qdoN mnu`K dw ihrdw ivkwrW qoN piv`qr ho jWdw hY, koeI icMqw koeI du`K aus au~qy Awpxw zor nhIN pw skdw [ pr ieh prkwS gurU dI rwhIN hI huMdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh