ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 916

ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੰਭਉ ਕਲਿ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀਪਾਈ ॥੧੮॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜੀਅਨ ਕਾ ਦਾਤਾ ਦੇਖਤ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਈ ॥੧੯॥ ਏਕੰਕਾਰੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਨਿਰਭਉ ਸਭ ਜਲਿ ਥਲਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥੨੦॥ ਭਗਤਿ ਦਾਨੁ ਭਗਤਾ ਕਉ ਦੀਨਾ ਹਰਿ ਨਾਨਕੁ ਜਾਚੈ ਮਾਈ ॥੨੧॥੧॥੬॥ {ਪੰਨਾ 916}

pdArQ:- Akwl—{A-kwl [ iesqRI ilMg} mOq qoN rihq [ mUriq—srUp, hsqI [ Akwl mUriq—auh pRBU ijs dI hsqI mOq-rihq hY [ sMBau—{ÔvXzBu} Awpxy Awp qoN prgt hox vwlw [ kil—kiljug, dunIAw, jgq [ AMDkwr—hnyrw [ dIpweI—{dIp—dIvw} cwnx krdw hY [18[

AMqrjwmI—hryk dy AMdr dI jwxn vwlw [ dyKq—drsn kridAW [ iqRpiq AGweI—pUrn qOr qy r`j jWdw hY [19[

eykMkwru—srb-ivAwpk pRBU [ jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [20[

kau—ƒ [ nwnku jwcY—nwnk mMgdw hY [ mweI—hy mW! [21[

ArQ:- (hy BweI! ijhVw) prmwqmw mOq-rihq hsqI vwlw hY, jo jUnW ivc nhIN AwauNdw, jo Awpxy Awp qoN prgt huMdw hY, auh pRBU (gurU dI) rwhIN jgq dy (mwieAw dy moh dy) hnyry ƒ (dUr kr ky Awqmk jIvn dw cwnx krdw hY [18[

hy BweI! prmwqmw sB dy idl dI jwxn vwlw hY, sB jIvW ƒ dwqW dyx vwlw hY, (gurU dI srn pY ky aus dw) drsn kIiqAW (mwieAw dI iqRSnw vloN) pUrn qOr qy r`j jweIdw hY [19[

(hy BweI! gurU dI rwhIN ieh smJ pYNdI hY ik) srb-ivAwpk prmwqmw mwieAw dy pRBwv qoN pry rihx vwlw prmwqmw, iksy qoN BI nwh frn vwlw prmwqmw jl ivc Ql iv`c hr QW mOjUd hY [20[

hy mW! (gurU dI rwhIN hI prmwqmw ny AwpxI) BgqI dw dwn (Awpxy) BgqW ƒ (sdw) id`qw hY [ (dws) nwnk BI (gurU dI rwhIN hI) aus prmwqmw pwsoN (ieh ^Yr) mMgdw hY [21[1[6[

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸਲੋਕੁ ॥ ਸਿਖਹੁ ਸਬਦੁ ਪਿਆਰਿਹੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕੀ ਟੇਕ ॥ ਮੁਖੁ ਊਜਲੁ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਨਾਨਕ ਸਿਮਰਤ ਏਕ ॥੧॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਾਤਾ ਰਾਮ ਪਿਆਰੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਬਣਿ ਆਈ ਸੰਤਹੁ ॥੧॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਖੇਪ ਨਿਬਾਹੀ ਸੰਤਹੁ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲਾਹਾ ਦਾਸ ਕਉ ਦੀਆ ਸਗਲੀ ਤ੍ਰਿਸਨ ਉਲਾਹੀ ਸੰਤਹੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਲਾਲੁ ਇਕੁ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੨॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਉ ਲਾਗੋ ਧਿਆਨਾ ਸਾਚੈ ਦਰਸਿ ਸਮਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੩॥ ਗੁਣ ਗਾਵਤ ਗਾਵਤ ਭਏ ਨਿਹਾਲਾ ਹਰਿ ਸਿਮਰਤ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੪॥ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਰਵਿਆ ਸਭ ਅੰਤਰਿ ਕਤ ਆਵੈ ਕਤ ਜਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੫॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ ਸਭ ਜੀਆ ਕਾ ਸੁਖਦਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੬॥ ਆਪਿ ਬੇਅੰਤੁ ਅੰਤੁ ਨਹੀ ਪਾਈਐ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਸਭ ਠਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੭॥ ਮੀਤ ਸਾਜਨ ਮਾਲੁ ਜੋਬਨੁ ਸੁਤ ਹਰਿ ਨਾਨਕ ਬਾਪੁ ਮੇਰੀ ਮਾਈ ਸੰਤਹੁ ॥੮॥੨॥੭॥ {ਪੰਨਾ 916}

pdArQ:- sbdu—gurU dw Sbd, gurU dI aucwrI hoeI pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI, prmwqmw dI is&iq-swlwh [ isKhu—Awdq pkwE, suBwau bxwE [ ipAwirho—hy ipAwry sjxo [ tyk—Awsrw [ aUjlu—aujlw, by-dwZ [1[

rwqw—rMigAw igAw [ bix AweI—prmwqmw nwl fUMGI sWJ bx geI [1[

siqguir—gurU ny [ Kyp—{˜yp} vpwr dw mwl, syp, Awpo ivc kIqw hoieAw iekrwr, sWJ [ inbwhI—inbwh id`qI, qoV isry cwVH id`qI [ sMqhu—sMq jno! lwhw—lwB, K`tI [ kau—ƒ [ sglI—swrI [ aulwhI—lwh id`qI, dUr kr id`qI [1[rhwau[

Kojq Kojq—Koj kridAW kridAW [ lwlu—bVw hI kImqI pdwrQ [2[

isau—nwl [ crn kml isau—sohxy crnW nwl [ swcY dris—sdw-iQr pRBU dy drsn ivc [ smweI—lIn ho geI [3[

inhwlw—pRsMn-ic`q [ iqRpiq AGweI—pUrn qOr qy r`j gey [4[

Awqm rwmu—srb-ivAwpk prmwqmw [ kq—ik`ØQy? [5[

Awid—SurU qoN hI [ jugwid—jugW dy SurU qoN [ hosI—sdw leI kwiem rhygw [6[

nhI pweIAY—nhIN pwieAw jw skdw [ pUir rihAw—ivAwpk hY, mOjUd hY [7[

mIq—im`qr [ mwlu—Dn-pdwrQ [ jobnu—jvwnI [ suq—pu`qr [ mweI—mW [8[

ArQ:- hy ipAwry im`qro! prmwqmw dI is&iq-swlwh krn dI Awdq bxwE, ieh is&iq-swlwh hI (mnu`K vwsqy) swrI aumr dw shwrw hY [ hy nwnk! (AwK—hy im`qro!) iek prmwqmw dw nwm ismridAW (lok prlok ivc) muK aujlw rihMdw hY Aqy sdw hI suKI rihMdw hY [1[

hy sMq jno! ijs mnu`K dw mn qy qn ipAwry pRBU dy pRym-rMg ivc rMigAw rihMdw hY, pRBU dI pRymw-BgqI dy kwrn pRBU nwl aus dI fUMGI sWJ bx jWdI hY [1[

hy sMq jno! ijs mnu`K dI pRBU nwl sWJ gurU ny isry cwVH id`qI, aus syvk ƒ gurU ny prmwqmw dy nwm dw lwB b^S id`qw, qy, ies qrHW aus dI swrI mwiek iqRSnw mukw id`qI [1[rhwau[

hy sMq jno! (gurU dI srn pY ky Kojx vwly ny) Koj kridAW kridAW prmwqmw dw nwm-hIrw l`B ilAw [ aus lwl dw mu`l nhIN pwieAw jw skdw [2[

hy sMq jno! (gurU dI ikrpw nwl ijs mnu`K dI) suriq pRBU dy sohxy crnW ivc juV geI, sdw-iQr pRBU dy drSn ivc aus dI sdw leI lInqw ho geI [3[

hy sMq jno! prmwqmw dI is&iq-swlwh dy gIq gWidAW gWidAW qno mno iKV jweIdw hY, prmwqmw dw ismrn kridAW (mwieAw dI iqRSnw vloN) pUry qOr qy r`j jweIdw hY [4[

hy sMq jno! (gurU dI srn pY ky ijs mnu`K ƒ) srb-ivAwpk prmwqmw sB jIvW dy AMdr v`sdw id`s pYNdw hY, ausdw jnm mrn dw gyV mu`k jWdw hY [5[

hy sMq jno! (gurU ny ijs mnu`K dI Kyp qoV isry cwVH id`qI, aus ƒ ieh id`s pYNdw hY ik) prmwqmw sB dw mu`F hY, prmwqmw jugW dy SurU qoN hY, prmwqmw ies vyly vI mOjUd hY, prmwqmw sdw leI kwiem rhygw [ auh prmwqmw sB jIvW ƒ suK dyx vwlw hY [6[

hy sMq jno! prmwqmw byAMq hY, aus dy guxW dw A^Irlw bMnw l`ØiBAw nhIN jw skdw [ auh pRBU sBnIN QweIN ivAwpk hY [7[

hy nwnk! (AwK—) hy sMq jno! auh prmwqmw hI myrw im`qr hY, myrw s`jx hY, myrw Dn-mwl hY, myrw jobn hY, myrw pu`qr hY, myrw ipau hY, myrI mW hY (iehnIN sBnIN QweIN mYƒ prmwqmw dw hI shwrw hY) [8[2[7[

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਚਿਤਾਰੀ ॥ ਘੂਮਨ ਘੇਰਿ ਮਹਾ ਅਤਿ ਬਿਖੜੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਨਕ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅੰਤਰਿ ਸੂਖਾ ਬਾਹਰਿ ਸੂਖਾ ਹਰਿ ਜਪਿ ਮਲਨ ਭਏ ਦੁਸਟਾਰੀ ॥੧॥ ਜਿਸ ਤੇ ਲਾਗੇ ਤਿਨਹਿ ਨਿਵਾਰੇ ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ॥੨॥ ਉਧਰੇ ਸੰਤ ਪਰੇ ਹਰਿ ਸਰਨੀ ਪਚਿ ਬਿਨਸੇ ਮਹਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥੩॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਇਹੁ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਇਕੁ ਕੇਵਲ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੀ ॥੪॥ ਨ ਕੋਈ ਸੂਰੁ ਨ ਕੋਈ ਹੀਣਾ ਸਭ ਪ੍ਰਗਟੀ ਜੋਤਿ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰੀ ॥੫॥ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਸਮਰਥ ਅਕਥ ਅਗੋਚਰ ਰਵਿਆ ਏਕੁ ਮੁਰਾਰੀ ॥੬॥ ਕੀਮਤਿ ਕਉਣੁ ਕਰੇ ਤੇਰੀ ਕਰਤੇ ਪ੍ਰਭ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੀ ॥੭॥ ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਨਾਨਕ ਵਡਿਆਈ ਤੇਰਿਆ ਸੰਤ ਜਨਾ ਰੇਣਾਰੀ ॥੮॥੩॥੮॥੨੨॥ {ਪੰਨਾ 916}

pdArQ:- mn bc k®im—mn dI rwhIN, bol dI rwhIN Aqy kMm dI rwhIN [ icqwrI—icqwir, cyqy krdw rhu [ GUmnGyir—(ivkwrW dIAW lihrW dw) c`kr [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ pwir auqwrI—pwir auqwir, (AwpxI jIvn-byVI ƒ) pwr lµGw [1[rhwau[

AMqir—ihrdy ivc [ sUKw—suK [ bwhir—dunIAw dw kwr-ivhwr kridAW [ jip—jp ky [ mln mey—mly jWdy hn {l&z ‘mln’ Aqy ‘miln’ dw &rk cyqy r`ØKo [ miln—mlIn} [ dustwrI—{dust-ArI} BYVy (kwmwidk) vYrI [1[

ijs qy—ijs (prmwqmw) qoN {sMbMDk ‘qy’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ lwgy—cMbVy [ iqnih—{iqin hI} aus (pRBU) ny hI [ DwrI—Dwir, Dwr ky, kr ky [2[

auDry—(GuMmx-GyrI ivcoN) bc gey [ pry—pVy, pey [ pic—sV ky [3[

swDU—gurU [ ADwrI—Awsrw [4[

sUru—sUrmw [ hIxw—kmzor, il`sw [ sB—hr QW [5[

smrQ—sB qwkqW dw mwlk [ AkQ—ijs dy gux ibAwn nwh kIqy jw skx [ Agocr—{A-go-cr, go—igAwn-ieMdRy [ cr—phuMc} [ ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ rivAw—ivAwpk [ murwrI—{mur-Air} prmwqmw [6[

krqy—hy krqwr! pwrwvwrI—pwr-Avwr, pwrlw aurlw bMnw [7[

ryxwrI—crn-DUV [8[

ArQ:- hy BweI! Awpxy mn dI rwhIN, Awpxy hryk bol dI rwhIN, Awpxy hryk kMm dI rwhIN prmwqmw dw nwm cyqy r`ØiKAw kr [ hy nwnk! (AwK—hy BweI! jgq ivc ivkwrW dIAW lihrW dI) bVI iBAwnk GuMmx-GyrI hY [ gurU dI srn pY ky (ies ivcoN AwpxI izMdgI dI byVI ƒ) pwr lµGw [1[

hy BweI! prmwqmw dw nwm jp jp ky (kwmwidk) cMdry vYrI mly-dly jWdy hn, (qdoN) ihrdy ivc sdw suK bixAw rihMdw hY, dunIAw nwl vrqidAW BI suK hI itikAw rihMdw hY [1[

hy BweI! ijs pRBU dI rzw Anuswr (ieh cMdry vYrI) cMbVdy hn, auhI pRBU jI AwpxI ikrpw kr ky iehnW ƒ dUr krdw hY [2[

hy BweI! sMq jn qW prmwqmw dI srn pY jWdy hn auh qW (iehnW vYrIAW dI mwr qoN) bc jWdy hn, pr v`Øfy AhMkwrI mnu`K (iehnW ivc) sV ky Awqmk mOqy mr jWdy hn [3[

hy BweI! (sMq jnW ny) gurU dI sMgiq ivc rih ky prmwqmw dw nwm-Pl l`B ilAw, isr& hir-nwm ƒ auhnW AwpxI izMdgI dw Awsrw bxwieAw [4[

pr, hy pRBU! (Awpxy Awp ivc) nwh koeI jIv sUrmw hY nwh koeI il`sw hY [ hr iek jIv ivc qyrI hI joiq prgt ho rhI hY [5[

hy pRBU! qUM sB qwkqW dw mwlk hYN, qyrIAW qwkqW ibAwn qoN pry hn, igAwn-ieMidRAW dI rwhIN qyry qk phuMc nhIN ho skdI [ hy pRBU! qUM Awp sB jIvW ivc ivAwpk hYN [6[

hy krqwr! hy pRBU! koeI jIv qyrI kImq nhIN pw skdw [ qyrw AMq qyrw aurlw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [7[

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) qyry sMq jnW dI crn-DUV ilAW qyry nwm dI dwiq imldI hY, (lok prlok ivc) ie`zq imldI hY [8[3[8[22[

AstpdIAW mhlw 1 — 9
 . . . . . . . . . 3 —   5
 . . . . . . . . . 5 —   8
 . . . . . . . . . .    ——
 . . . . joV . . . . . .  22

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh