ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 913

ਕਿਨਹੀ ਕਹਿਆ ਮੈ ਕੁਲਹਿ ਵਡਿਆਈ ॥ ਕਿਨਹੀ ਕਹਿਆ ਬਾਹ ਬਹੁ ਭਾਈ ॥ ਕੋਈ ਕਹੈ ਮੈ ਧਨਹਿ ਪਸਾਰਾ ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਧਾਰਾ ॥੪॥ ਕਿਨਹੀ ਘੂਘਰ ਨਿਰਤਿ ਕਰਾਈ ॥ ਕਿਨਹੂ ਵਰਤ ਨੇਮ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ॥ ਕਿਨਹੀ ਤਿਲਕੁ ਗੋਪੀ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ ॥੫॥ ਕਿਨਹੀ ਸਿਧ ਬਹੁ ਚੇਟਕ ਲਾਏ ॥ ਕਿਨਹੀ ਭੇਖ ਬਹੁ ਥਾਟ ਬਨਾਏ ॥ ਕਿਨਹੀ ਤੰਤ ਮੰਤ ਬਹੁ ਖੇਵਾ ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੇਵਾ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 913}

pdArQ:- kulih—kul dI, cMgy ^wndwn dI [ bwh bhu BweI—bhuq Brw hn, bhuq bwhW hn [ Dnih—Dn dw [ pswrw—iKlwrw, AwDwrw, Awsrw [4[

GUGr inriq—GuMGrU pw ky nwc [ gopI cMdn—duAwrkw dy qlwb dI pIlI im`tI dw [5[

isD—Xog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ cytk—ir`DIAW is`DIAW dy qmwSy [ Qwt—bnwvt [ Kyvw—clwey hn (ijvyN mlwh byVI clWdw hY) [ syvw—BgqI [6[

ArQ:- (hy BweI!) iksy ny AwiKAw ik mYN au~cy ^wndwn dI ie`zq vwlw hW, iksy ny AwiKAw hY ik myry bVy Brw hn, myry bVy swQI hn [ koeI AwKdw hY mYN bhuq Dn kmwieAw hoieAw hY [ pr mYƒ ZrIb ƒ isr& prmwqmw dw Awsrw hY [4[

(hy BweI!) iksy ny GuMGrU bMnH ky (dyviqAW A`gy) nwc SurU kIqy hoey hn, iksy ny (gl ivc) mwlw pweI hoeI hY Aqy vrq r`Kx dy nym Dwry hoey hn [ iksy mnu`K ny (m`ØQy auqy) gopI cMdn dw it`kw lwieAw hoieAw hY [ pr mYN ZrIb qW isr& prmwqmw dw nwm hI ismrdw hW [5[

(hy BweI!) iksy mnu`K ny is`DW vwly nwtk-cytk ivKwlxy SurU kIqy hoey hn, iksy mnu`K ny swDUAW vwly keI ByK bxwey hoey hn, iksy mnu`K ny AnykW qMqRW mMqRW dI dukwn clweI hoeI hY [ pr mYN ZrIb isr& prmwqmw dI BgqI hI krdw hW [6[

ਕੋਈ ਚਤੁਰੁ ਕਹਾਵੈ ਪੰਡਿਤ ॥ ਕੋ ਖਟੁ ਕਰਮ ਸਹਿਤ ਸਿਉ ਮੰਡਿਤ ॥ ਕੋਈ ਕਰੈ ਆਚਾਰ ਸੁਕਰਣੀ ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਰਣੀ ॥੭॥ ਸਗਲੇ ਕਰਮ ਧਰਮ ਜੁਗ ਸੋਧੇ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨ ਪ੍ਰਬੋਧੇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਉ ਸਾਧਸੰਗੁ ਪਾਇਆ ॥ ਬੂਝੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਹਾ ਸੀਤਲਾਇਆ ॥੮॥੧॥ {ਪੰਨਾ 913}

pdArQ:- cquru—isAwxw [ Ktu—Cy [ Ktu krm—SwsqRW dy d`sy hoey Cy krm (dwn dyxw qy lYxw, j`g krny qy krwxy, iv`ØidAw pVHnI qy pVHwxI) [ sihq—nwl [ isau—nwl, smyq [ mMØifq—sijAw hoieAw [ Awcwr—SwsqRW dy d`Øsy hoey krm Drm [ su krxI—sRySt krxI [7[

sgly—swry [ soDy—prKy hn [ pRboDy—jwgdw [ jau—jdoN [ swD sMgu—gurmuKW dw myl [ bUJI—bu`J geI [ sIqlwieAw—SWq, TMFw [8[

ArQ:- (hy BweI!) koeI mnu`K (Awpxy Awp ƒ) isAwxw pMØifq AKvWdw hY, koeI mnu`K (Awpxy Awp ƒ) SwsqRW dy d`sy hoey Cy krmW nwl sjweI r`Kdw hY, koeI mnu`K SwsqRW dy krm-kWf ƒ sRySt krxI smJ ky krdw rihMdw hY [ pr mYN ZrIb isr& prmwqmw dI srn ipAw rihMdw hW [6[

(hy BweI! AsW) swry jugW dy swry krm Drm prK vyKy hn, prmwqmw dy nwm qoN ibnw (mwieAw dy moh dI nINd ivc su`qw hoieAw) ieh mn jwgdw nhIN [ hy nwnk! AwK—(hy BweI!) jdoN (iksy mnu`K ny) swD sMgiq pRwpq kr leI, (aus dy AMdroN mwieAw dI) iqRSnw bu`J geI, aus dw mn TMFw-Twr ho igAw [8[1[

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਇਸੁ ਪਾਨੀ ਤੇ ਜਿਨਿ ਤੂ ਘਰਿਆ ॥ ਮਾਟੀ ਕਾ ਲੇ ਦੇਹੁਰਾ ਕਰਿਆ ॥ ਉਕਤਿ ਜੋਤਿ ਲੈ ਸੁਰਤਿ ਪਰੀਖਿਆ ॥ ਮਾਤ ਗਰਭ ਮਹਿ ਜਿਨਿ ਤੂ ਰਾਖਿਆ ॥੧॥ ਰਾਖਨਹਾਰੁ ਸਮ੍ਹਾਰਿ ਜਨਾ ॥ ਸਗਲੇ ਛੋਡਿ ਬੀਚਾਰ ਮਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਏ ਤੁਧੁ ਬਾਪ ਮਹਤਾਰੀ ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਏ ਭ੍ਰਾਤ ਪੁਤ ਹਾਰੀ ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਏ ਤੁਧੁ ਬਨਿਤਾ ਅਰੁ ਮੀਤਾ ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕਉ ਰਖਿ ਲੇਹੁ ਚੀਤਾ ॥੨॥ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਤੁਧੁ ਪਵਨੁ ਅਮੋਲਾ ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਤੁਧੁ ਨੀਰੁ ਨਿਰਮੋਲਾ ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਤੁਧੁ ਪਾਵਕੁ ਬਲਨਾ ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕੀ ਰਹੁ ਮਨ ਸਰਨਾ ॥੩॥ ਛਤੀਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਿਨਿ ਭੋਜਨ ਦੀਏ ॥ ਅੰਤਰਿ ਥਾਨ ਠਹਰਾਵਨ ਕਉ ਕੀਏ ॥ ਬਸੁਧਾ ਦੀਓ ਬਰਤਨਿ ਬਲਨਾ ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਚਿਤਿ ਰਖੁ ਚਰਨਾ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 913}

pdArQ:- pwnI qy—ipqw dI bUMd qoN [ ijin—ijs (pRBU) ny [ qU—qYƒ [ GirAw—GiVAw, bxwieAw [ ly—lY ky [ dyhurw—dyh, srIr [ aukiq—XukqI, bu`DI [ lY—lY ky [ suriq prIiKAw—pCwnx dI qwkq [ grB—pyt [ qU—qYƒ [1[

smHwir—sMBwl, Xwd r`K [ jnw—hy jn! sgly—swry [ mnw—hy mn! [1[rhwau[

ijin—ijs (pRBU) ny [ mhqwrI—mW [ BRwq—Brw [ hwrI—hwlI, kwmy, nOkr [ quDu—qYƒ [ binqw—iesqRI [ Aru—Aqy [ cIqw—ic`q ivc [2[

pvnu—hvw [ Amolw—inrmolk, kImqI [ nIru—pwxI [ pwvku—A`g [ blnw—bwlx [ mn—hy mn! [3[

CqIh AMØimRq—C`qI iksmW dy sohxy Kwxy {Kt rs, imT rs, myil kY, CqIh Bojn hoin rsoeI—Bw: gurdws} [ AMqir—pyt dy AMdr [ kau—vwsqy [ bsuDw—DrqI [ blnw—swmwn, vlyvw, vrqx-vlyvw [ iciq—ic`q ivc [4[

ArQ:- hy BweI! sdw r`ØiKAw kr skx vwly prmwqmw ƒ Xwd kirAw kr [ hy myry mn! (pRBU dI Xwd qoN ibnw) hor swry ivcwr (ijhVy ivcwr pRBU dI Xwd BulWdy hn, auh) C`f dyh [1[rhwau[

hy BweI! ijs pRBU ny ipqw dI bUMd qoN qYƒ bxwieAw, qyrw ieh im`tI dw puqlw GV id`qw; ijs pRBU ny bu`DI, ijMd Aqy prKx dI qwkq qyry AMdr pw ky qYƒ mW dy pyt ivc (shI slwmq) r`ØiKAw (aus ƒ sdw Xwd r`K) [1[

hy BweI! ijs pRBU ny qYƒ mwpy id`Øqy, ijs pRBU ny qYƒ Brw pu`qr qy nOkr id`Øqy, ijs pRBU ny qYƒ iesqRI Aqy s`jx-im`qr id`Øqy, aus mwlk-pRBU ƒ sdw Awpxy ic`q ivc itkweI r`K [2[

hy BweI! ijs pRBU ny qYƒ iksy BI mu`l qoN nwh iml skx vwlI hvw id`qI, ijs pRBU ny qYƒ inrmolk pwxI id`qw, ijs pRBU ny qYƒ A`g id`qI, bwlx id`qw, hy mn! qUM aus mwlk-pRBU dI srn ipAw rhu [3[

hy BweI! ijs prmwqmw ny qYƒ AnykW iksmW dy suAwdly Kwxy id`Øqy, iehnW KwixAW ƒ hzm krn leI qyry AMdr imhdw Awidk AMg bxwey, qYƒ DrqI id`qI, qYƒ hor vrqx-vlyvw id`qw, aus mwlk-pRBU dy crn Awpxy ic`q iv`c pRo r`K [4[

ਪੇਖਨ ਕਉ ਨੇਤ੍ਰ ਸੁਨਨ ਕਉ ਕਰਨਾ ॥ ਹਸਤ ਕਮਾਵਨ ਬਾਸਨ ਰਸਨਾ ॥ ਚਰਨ ਚਲਨ ਕਉ ਸਿਰੁ ਕੀਨੋ ਮੇਰਾ ॥ ਮਨ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਪੂਜਹੁ ਪੈਰਾ ॥੫॥ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਜਿਨਿ ਤੂ ਕਰਿਆ ॥ ਸਗਲ ਜੋਨਿ ਮਹਿ ਤੂ ਸਿਰਿ ਧਰਿਆ ॥ ਅਬ ਤੂ ਸੀਝੁ ਭਾਵੈ ਨਹੀ ਸੀਝੈ ॥ ਕਾਰਜੁ ਸਵਰੈ ਮਨ ਪ੍ਰਭੁ ਧਿਆਈਜੈ ॥੬॥ ਈਹਾ ਊਹਾ ਏਕੈ ਓਹੀ ॥ ਜਤ ਕਤ ਦੇਖੀਐ ਤਤ ਤਤ ਤੋਹੀ ॥ ਤਿਸੁ ਸੇਵਤ ਮਨਿ ਆਲਸੁ ਕਰੈ ॥ ਜਿਸੁ ਵਿਸਰਿਐ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨ ਸਰੈ ॥੭॥ ਹਮ ਅਪਰਾਧੀ ਨਿਰਗੁਨੀਆਰੇ ॥ ਨਾ ਕਿਛੁ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰਮਾਰੇ ॥ ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਵਡਭਾਗੀ ਮਿਲਿਆ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸੰਗਿ ਪਾਥਰ ਤਰਿਆ ॥੮॥੨॥ {ਪੰਨਾ 913}

pdArQ:- pyKn kau—vyKx vwsqy [ nyqR—A`KW [ krnw—kMn [ hsq—h`Q [ bwsn—n`k [ myrw—myrU, iSromxI [ mn—hy mn! [5[

ApivqR—gMdy QW qoN [ qU—qYƒ [ sgl—swrIAW [ isir—isr auqy [ isir DirAw—iSromxI bxwieAw [ sIJu—kwmXwb ho [ BwvY—cwhy [ kwrju—mnu`Kw jnm dw mnorQ [ svrY—sMvrdw hY [ mn—hy mn! iDAweIjY—iDAwauxw cwhIdw hY [6[

eIhw—ies lok ivc [ aUhw—prlok ivc [ EhI—auh prmwqmw hI [ jq kq—ij`ØQy ik`ØQy [ qohI—qyry nwl [ min—mn ivc [ krY—(jIv) krdw hY [ ijsu ivsirAY—ijs ƒ (ivswirAW) [ inmK—A`K Jmkx ijqnw smw [ n srY—nhIN inB AwauNdI [7[

hm—AsI (sMswrI jIv) [ krmwry—cMgy krm [ boihQu—jhwz [ vfBwgI—v`fy BwgW nwl [ sMig—nwl, aus boihQ dy nwl [ pQr—p`Qr-idl bMdy [8[

ArQ:- hy myry mn! aus mwlk-pRBU dy pYr sdw pUjdw rhu (inmRqw Dwrn kr ky aus pRBU dw ismrn krdw rhu, ijs ny) qYƒ (dunIAw dy rMg-qmwSy) vyKx vwsqy A`KW id`qIAW hn Aqy suxn vwsqy kMn id`qy hn, ijs ny kwr krn leI qYƒ h`Q id`Øqy hn, Aqy n`k qy jIB id`qI hY, ijs ny qurn leI qYƒ pYr id`Øqy hn Aqy isr (swry AMgW ivcoN) iSromxI bxwieAw hY [

(hy BweI! aus prmwqmw ƒ ismirAw kr) ijs ny gMd qoN qYƒ piv`qr bxw id`qw, ijs ny qYƒ swrIAW jUnIAW auqy srdwr bxw id`qw [ qyrI mrzI hY hux qUM (aus dw ismrn kr ky izMdgI ivc) kwmXwb ho cwhy nwh ho [ pr hy mn! prmwqmw dw ismrn krnw cwhIdw hY, (ismrn kIqIAW hI mnu`Kw jIvn dw) mnorQ sPl huMdw hY [6[

hy BweI! ies lok ivc qy prlok ivc iek auh prmwqmw hI (shweI) hY, ij`ØQy ik`ØQy JwqI mwrI jwey auQy auQy (prmwqmw hI) qyry nwl hY [ (pr vyKo mnu`K dI mMd-Bwgqw!) aus prmwqmw ƒ ismridAW (mnu`K) mn ivc Awls krdw hY, ijs ƒ ivswirAW iek pl-Br smw BI sOKw nhIN lµG skdw [7[

(hy BweI! mwieAw dy moh ivc Ps ky) AsI sMswrI jIv pwpI bx jWdy hW, gux-hIx ho jWdy hW, AsI nwh koeI syvw-BgqI krdy hW, nwh hI swfy kMm cMgy huMdy hn [ hy dws nwnk! (AwK—ijnHW mnu`KW ƒ v`Øfy BwgW nwl gurU-jhwz iml ipAw, aus jhwz dI sMgiq ivc auh p`Qr-idl mnu`K BI sMswr-smuMdr qoN pwr lµG gey [8[2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh