ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 909

ਨਦਰੀ ਆਵਦਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਬਿਨਸੈ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲਿ ਤੇਰੀ ਭਾਵਨੀ ਲਾਗੈ ਤਾ ਇਹ ਸੋਝੀ ਪਾਇ ॥੭॥ ਏਹੁ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਵੈ ਜੋਗੀ ਜਿ ਕੁਟੰਬੁ ਛੋਡਿ ਪਰਭਵਣੁ ਕਰਹਿ ॥ ਗ੍ਰਿਹ ਸਰੀਰ ਮਹਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਅਪਣਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਲਹਹਿ ॥੮॥ ਇਹੁ ਜਗਤੁ ਮਿਟੀ ਕਾ ਪੁਤਲਾ ਜੋਗੀ ਇਸੁ ਮਹਿ ਰੋਗੁ ਵਡਾ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਾਇਆ ॥ ਅਨੇਕ ਜਤਨ ਭੇਖ ਕਰੇ ਜੋਗੀ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਇ ਗਵਾਇਆ ॥੯॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅਉਖਧੁ ਹੈ ਜੋਗੀ ਜਿਸ ਨੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋਈ ਬੂਝੈ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਸੋ ਪਾਏ ॥੧੦॥ ਜੋਗੈ ਕਾ ਮਾਰਗੁ ਬਿਖਮੁ ਹੈ ਜੋਗੀ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਵੇਖੈ ਵਿਚਹੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ ॥੧੧॥ ਵਿਣੁ ਵਜਾਈ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਾਜੈ ਜੋਗੀ ਸਾ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਜਾਇ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਮੁਕਤਿ ਹੋਵਹਿ ਜੋਗੀ ਸਾਚੇ ਰਹਹਿ ਸਮਾਇ ॥੧੨॥੧॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 908-909}

pdArQ:- sBu ikCu—hryk cIz, sB kuJ [ ibnsY—nwsvMq hY [ syqI—nwl [ lwie—joVI r`K [ BwvnI—srDw, ipAwr [7[

jogI—hy jogI! ij—ijhVw, ik [ Coif—C`f ky [ prBvxu—dys-rtn, QW QW BONdy iPrnw [ krih—qUM krdw hYN [ igRh srIr mih—srIr-Gr ivc [ gur prswdI—gurU dI ikrpw nwl [ lhih—qUM l`B leyNgw [8[

iesu mih—ies (im`tI dy puqly) ivc [ krY—krdw hY [9[

AauKDu—dvweI [ ijs no—{sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ mMin—min, mn ivc [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw [ soeI—auhI mnu`K [ jog jugiq—jog dI jugqI,
pRBU-imlwp dw FMg [10[

mwrgu—rsqw [ ibKmu—AOKw [ ndir—ikrpw dI idRStI, imhr dI ingwh [ AMqir—Awpxy AMdr [ bwhir—swry sMswr ivc [ ivchu—Awpxy mn ivcoN [ Brmu—ivqkrw, myr-qyr [ cukwey—dUr krdw hY [11[

vwjY—v`jdI hY [ sw ikMgurI—auh vIxw [ khY—AwKdw hY [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI (vwlw) [ hovih—qUM ho jwieˆgw [ swcy—swic, sdw-iQr pRBU ivc [ rhih smwie—qUM lIn rhyNgw [12[

ArQ:- (hy jogI! jgq ivc jo kuJ) A`KIN id`s irhw hY (ieh) sB kuJ nwsvMq hY (ies dw moh C`f ky) qUM prmwqmw nwl Awpxw ic`q joVI r`K [ (pr, hy jogI!) ieh smJ qdoN hI peygI jdoN gurU nwl qyrI srDw bxygI [7[

hy jogI! qUM ieh ijhVw Awpxw prvwr C`f ky dys-rtn krdw iPrdw hYN, ies ƒ jog nhIN AwKIdw [ ies srIr-Gr ivc hI prmwqmw dw nwm (v`s irhw hY [ hy jogI! Awpxy AMdroN hI) gurU dI ikrpw nwl qUM Awpxy prmwqmw ƒ l`B skyNgw [8[

hy jogI! ieh sMswr (mwno) im`tI dw bu`q hY, ies ivc mwieAw dI iqRSnw dw v`fw rog l`gw hoieAw hY [ hy jogI! jy koeI mnu`K (iqAwgIAW vwly) ByK AwidkW dy AnykW jqn krdw rhy, qW BI ieh rog dUr nhIN kIqw jw skdw [9[

hy jogI! (ies rog ƒ dUr krn leI) prmwqmw dw nwm (hI) dvweI hY (pr ieh dvweI auhI mnu`K vrqdw hY) ijs auqy (imhr kr ky aus dy) mn ivc (ieh dvweI) vsWdw hY [ (ies Byq ƒ) auhI mnu`K smJdw hY jo gurU dy snmuK rihMdw hY, auhI mnu`K pRBU-imlwp dw FMg is`Kdw hY [10[

hy jogI! (ijs jog dw AsI izkr kr rhy hW aus) jog dw rsqw AOKw hY, ieh rsqw aus mnu`K ƒ l`Bdw hY ijs auqy (pRBU) imhr dI ingwh krdw hY [ auh mnu`K Awpxy AMdroN myr-qyr dUr kr lYNdw hY, Awpxy AMdr Aqy swry sMswr ivc isr& iek prmwqmw ƒ hI vyKdw hY [11[

hy jogI! qUM (AMimRq nwm dI) auh vIxw vjwieAw kr jo (AMqr Awqmy) ibnw vjwieAW v`jdI hY [ nwnk AwKdw hY—hy jogI! (jy qUM hir-nwm ismrn dI vIxw vjweyNgw, qW) qUM ivkwrW qoN ^lwsI (dw mwlk) ho jwihˆgw, Aqy sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc itikAw rhyNgw [12[1[

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਭਗਤਿ ਖਜਾਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝਿ ਬੁਝਾਈ ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਇ ਵਡਿਆਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚਿ ਰਹਹੁ ਸਦਾ ਸਹਜੁ ਸੁਖੁ ਉਪਜੈ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਈ ॥੨॥ ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਨਾਮ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਮਮਤਾ ਸਬਦਿ ਜਲਾਈ ॥੩॥ ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜੈ ਤਿਸ ਤੇ ਬਿਨਸੈ ਅੰਤੇ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ ॥੪॥ ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ ਦੂਰਿ ਨਹ ਦੇਖਹੁ ਰਚਨਾ ਜਿਨਿ ਰਚਾਈ ॥੫॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਰਵੈ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੬॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰਮੋਲਕੁ ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਪਾਇਆ ਜਾਈ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 909}

pdArQ:- gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly ny [ jwqw—pCwixAw, kdr pweI [ siqguir—siqgurU ny [ bUiJ—(Awp) smJ ky [ buJweI—smJ id`qI (is`K ƒ) [1[

dyie—dyNdw hY [ vifAweI—ie`zq-mwx [1[rhwau[

sic—sdw-iQr pRBU ivc [ shju suKu—Awqmk Afolqw vwlw suK [ ivchu—mn dy AMdroN [2[

Awpu—Awpw-Bwv [ nwm ilv—nwm dI lgn [ mmqw—mYN myrI dw suBwau [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [3[

ijs qy, iqs qy—{sMbMDk ‘qy’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} ijs prmwqmw qoN, aus pRBU dy hukm nwl [ aupjY—pYdw huMdw hY [ sKweI—swQI [4[

hjUir—hwzr-nwzr, AMg-sMg [ ijin—ijs (prmwqmw) ny [5[

scw—sdw-iQr [ scw sbdu—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dw Sbd [ rvY—mOjUd rihMdw hY [ Git AMqir—ihrdy ivc [ isau—nwl [ ilv—lgn [6[

inrmolku—ijs dy brwbr dw koeI dunIAwvI pdwrQ nhIN hY [ vfY Bwig—v`fI iksmq nwl [7[

ArQ:- hy sMq jno! (prmwqmw lok prlok ivc) aus mnu`K ƒ ie`zq dyNdw hY jo sdw gurU dy snmuK rihMdw hY [1[rhwau[

hy sMq jno! gurU dy snmuK rihx vwly ny hI prmwqmw dI BgqI dy ^zwny dI kdr smJI hY [ gurU ny (Awp ieh kdr) smJ (is`K ƒ) b^SI hY [1[

(hy sMq jno! gurU dy snmuK rih ky hI) qusI sdw-iQr pRBU ivc lIn rih skdy ho, (quhwfy AMdr) Awqmk Afolqw vwlw suK pYdw ho skdw hY Aqy (quhwfy) AMdroN kwm kRoD dUr ho skdw hY [2[

(hy sMq jno! gurU dy snmuK mnu`K ny hI) Awpw-Bwv C`f ky (Awpxy AMdr prmwqmw dy) nwm dI lgn bxweI hY Aqy (Awpxy AMdroN) mYN-myrI dI Awdq gurU dy Sbd dI rwhIN swVI hY [3[

(hy sMq jno! gurmuiK ƒ hI ieh smJ AwauNdI hY ik) jIv ijs prmwqmw qoN pYdw huMdw hY ausy dy hukm Anuswr hI nws ho jWdw hY, Aqy A^Ir smy isr& pRBU-nwm hI swQI bxdw hY [4[

(hy sMq jno!) ijs prmwqmw ny ieh jgq dI Kyf bxweI hY aus ƒ ies ivc hr QW hwzr-nwzr vyKo, ies ivcoN lWBy dUr nwh smJo [5[

(hy sMq jno! gurU dy snmuK hoieAW hI) sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dw Sbd mnu`K dy ihrdy ivc v`s skdw hY Aqy sdw-iQr pRBU nwl lgn l`g skdI hY [6[

(hy sMq jno! ijhVw) hir-nwm iksy dunIAwvI pdwrQ dy v`ty nhIN iml skdw auh gurU dI swD sMgiq ivc v`fI iksmq nwl iml jWdw hY [7[

ਭਰਮਿ ਨ ਭੂਲਹੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹੁ ਮਨੁ ਰਾਖਹੁ ਇਕ ਠਾਈ ॥੮॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਭੂਲੀ ਫਿਰਦੀ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਈ ॥੯॥ ਜੋਗੀ ਜੁਗਤਿ ਗਵਾਈ ਹੰਢੈ ਪਾਖੰਡਿ ਜੋਗੁ ਨ ਪਾਈ ॥੧੦॥ ਸਿਵ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਸਣਿ ਬੈਸੈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਜੋਗੁ ਪਾਈ ॥੧੧॥ ਧਾਤੁਰ ਬਾਜੀ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਰੇ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਈ ॥੧੨॥ ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ ਸਰਵਰੁ ਹੈ ਸੰਤਹੁ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੇ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੧੩॥ ਨਾਮਿ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਹਿ ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਸਬਦੇ ਮੈਲੁ ਗਵਾਈ ॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 909}

pdArQ:- Brim—Btkxw ivc (pY ky), BulyKy ivc [ iek TweI—ie`ko QW (pRBU-crnW ivc) [8[

BUlI iPrdI—Zlq jIvn-rwh qy peI hoeI hY [ ibrQw—ivArQ [9[

hMFY—Btkdw iPrdw hY [ pwKMif—pKMf (krn) nwl, (bwhrly ByK dy) pKMf nwl [ jogu—pRBU-imlwp [10[

isv ngrI mih—prmwqmw dy Shr ivc, swD sMgiq ivc [ Awsix—Awsx au~qy [ bYsY—bYTdw hY [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ jogu—prmwqmw nwl imlwp [11[

Dwqur bwjI—(mwieAw dI ^wqr) dOVn-B`jx vwlI Kyf, Btkdy iPrn dI Kyf [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ min—mn ivc [12[

srvru—sohxw sr, sohxw qlwb [ ilv—lgn, pRym dI lgn [ lweI—lwie, lw ky [13[

nwim—nwm ivc [ krih—jo bMdy krdy hn [ sbdy—Sbd dI rwhIN hI [14[

ArQ:- (hy sMq jno!) Btkxw ivc pY ky kurwhy nwh pey rho, gurU dw dr m`lI r`Ko, (Awpxy mn ƒ pRBU-crnW ivc hI) ie`ko QW itkweI r`Ko [8[

(hy sMq jno! prmwqmw dy) nwm qoN ibnW swrI lukweI kurwhy peI hoeI hY, Aqy Awpxw mnu`Kw jnm ivArQ gvw rhI hY [9[

(hy sMq jno! Dwrimk ByK dy) pKMf nwl pRBU dw imlwp hwsl nhIN huMdw; (ijhVw jogI inrw ies pKMf ivc ipAw hoieAw hY, aus) jogI ny pRBU-imlwp dI jugqI (h`QoN) gvw leI hY, auh (ivArQ) Btkdw iPrdw hY [10[

(hy sMq jno! ijhVw jogI gurU dy Sbd ivc juVdw hY, aus ny) gur-Sbd dI brkq nwl pRBU-imlwp hwsl kr ilAw hY, auh jogI swD sMgiq ivc itikAw hoieAw (mwno) Awsx auqy bYTw hoieAw hY [11[

(hy sMq jno! ijs mnu`K dy) mn ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY, auh gurU dy Sbd dI rwhIN Awpxy mn dI, mwieAw ip`Cy Btkx dI Kyf mukw lYNdw hY [12[

(hy sMq jno!) ieh mnu`K srIr sohxw qlwb hY, ijhVw mnu`K pRBU-crnW ivc suriq joVI r`Kdw hY, (auh, mwno, ies qlwb ivc) ieSnwn kr irhw hY [13[

(hy sMq jno!) ijhVy mnu`K pRBU dy nwm ivc ieSnwn krdy hn auh piv`qr jIvn vwly hn, auhnW ny gurU dy Sbd dI rwhIN (Awpxy mn dI ivkwrW vwlI) mYl dUr kr leI hY [14[

ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਅਚੇਤ ਨਾਮੁ ਚੇਤਹਿ ਨਾਹੀ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਬਿਨਸਿ ਜਾਈ ॥੧੫॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਤ੍ਰੈ ਮੂਰਤਿ ਤ੍ਰਿਗੁਣਿ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਈ ॥੧੬॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਛੂਟੈ ਚਉਥੈ ਪਦਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੧੭॥ ਪੰਡਿਤ ਪੜਹਿ ਪੜਿ ਵਾਦੁ ਵਖਾਣਹਿ ਤਿੰਨਾ ਬੂਝ ਨ ਪਾਈ ॥੧੮॥ ਬਿਖਿਆ ਮਾਤੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਏ ਉਪਦੇਸੁ ਕਹਹਿ ਕਿਸੁ ਭਾਈ ॥੧੯॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕੀ ਊਤਮ ਬਾਣੀ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਰਹੀ ਸਮਾਈ ॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 909}

pdArQ:- qRY gux—(mwieAw dy rjo qmo sqo) iqMn guxW (dy pRBwv) dy kwrn [ Acyq—Zwi&l, pRBU dI Xwd vloN by-prvwh [ ibnis jweI—jIv Awqmk mOqy mr jWdw hY [15[

mhysu—iSv [ qRY mUriq—iqMnW guxW nwl iek-imk, iqMn guxW dy pUrn pRBwv hyT [ Brim—Brm ivc, Btkxw ivc [ BulweI—kurwhy pY jWdw hY [16[

gur prswdI—gurU dI ikrpw nwl [ iqRkutI—{iqR-kutI—iqMn ivMgIAW lkIrW jo mn dI iK`J vyly mnu`K dy m`Qy auqy pY jWdIAW hn} iqRaUVI [ pid—drjy ivc [ cauQY pid—mwieAw dy iqMn guxW dy pRBwv qoN auqWh cOQI Awqmk AvsQw ivc [ ilv—suriq [17[

pVih—pVHdy hn {bhu-vcn} [ piV—(vyd Awidk Drm-pusqkW) pVH ky [ vwdu—JgVw, (dyviqAW Awidk dw prspr) lVweI-JgVw [ vKwxih—ibAwn krdy hn, sRoiqAW ƒ suxWdy hn [ bUJ—(Awqmk jIvn dI) sUJ [ iqMnw—auhnW (pMifqW) ny [18[

ibiKAw—mwieAw [ mwqy—msq [ iksu—hor iks ƒ? BweI—hy BweI! [19[

juig—jug ivc [ juig juig—hryk jug ivc, hryk smy ivc [ rhI smweI—(sBnW dy idlW ivc) rihMdI hY, (sBnW auqy) pRBwv pWdI hY [ Bgq jnw kI bwxI—prmwqmw dI BgqI krn vwly bMidAW dy boly hoey bcn [20[

ArQ:- (hy sMq jno! pRBU dI mwieAw bVI pRbl hY) mwieAw dy iqMn guxW dy kwrn (jIv pRBU dI Xwd v`loN) by-prvwh rihMdy hn, (pRBU dw) nwm Xwd nhIN krdy [ (hy sMq jno! prmwqmw dy) nwm qoN ibnw hryk jIv Awqmk mOq shyV lYNdw hY [15[

(hy sMq jno! koeI v`fy qoN v`fw BI hovy) bRhmw (hovy) ivSƒ (hovy) iSv (hovy) (prmwqmw dy nwm qoN ibnw hryk jIv mwieAw dy) iqMn guxW dy pUrn pRBwv hyT rihMdw hY [ mwieAw dy iqMn guxW dy pRBwv kwrn (pRBU-crnW qoN KuMiJAw hoieAw hryk jIv) Btkxw ivc pY ky kurwhy pY jWdw hY [16[

(hy sMq jno!) gurU dI ikrpw nwl (pRBU-nwm dI rwhIN ijs mnu`K dI) iqRaUVI (Bwv, mn dI iK`J) dUr huMdI hY, (auh mwieAw dy iqMn guxW dy pRBwv qoN auqWh rih ky) cOQI Awqmk AvsQw ivc itk ky pRBU-crnW ivc suriq joVdw hY [17[

(hy sMq jno!) pMifq lok (purwx Awidk pusqkW) pVHdy hn, iehnW ƒ pVH ky (sRoiqAW ƒ dyviqAW Awidk dw prspr) lVweI-JgVw suxWdy hn, (pr ies qrHW) auhnW ƒ (Awp ƒ au~cy Awqmk jIvn dI sUJ nhIN pYNdI [18[

mwieAw dy moh ivc Psy hoey (auh pMifq lok) Btkxw dy kwrn (Awp) kurwhy pey rihMdy hn [ iPr hy BweI! auh hor iks ƒ is`iKAw dyNdy hn? (auhnW dI is`iKAw dw iksy hor ƒ koeI lwB nhIN ho skdw) [19[

hy sMq jno! prmwqmw dI BgqI krn vwly bMidAW dw bol sRySt hoieAw krdw hY [ auh bol hryk jug ivc hI (hryk smy hI sBnW auqy) Awpxw pRBwv pWdw hY [20[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh