ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 906

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਜਿਉ ਆਇਆ ਤਿਉ ਜਾਵਹਿ ਬਉਰੇ ਜਿਉ ਜਨਮੇ ਤਿਉ ਮਰਣੁ ਭਇਆ ॥ ਜਿਉ ਰਸ ਭੋਗ ਕੀਏ ਤੇਤਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਭਵਜਲਿ ਪਇਆ ॥੧॥ ਤਨੁ ਧਨੁ ਦੇਖਤ ਗਰਬਿ ਗਇਆ ॥ ਕਨਿਕ ਕਾਮਨੀ ਸਿਉ ਹੇਤੁ ਵਧਾਇਹਿ ਕੀ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਹਿ ਭਰਮਿ ਗਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਸੰਜਮੁ ਸੀਲੁ ਨ ਰਾਖਿਆ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਜਰ ਮਹਿ ਕਾਸਟੁ ਭਇਆ ॥ ਪੁੰਨੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਨ ਸੰਜਮੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਬਿਨੁ ਬਾਦਿ ਜਇਆ ॥੨॥ ਲਾਲਚਿ ਲਾਗੈ ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰਿਓ ਆਵਤ ਜਾਵਤ ਜਨਮੁ ਗਇਆ ॥ ਜਾ ਜਮੁ ਧਾਇ ਕੇਸ ਗਹਿ ਮਾਰੈ ਸੁਰਤਿ ਨਹੀ ਮੁਖਿ ਕਾਲ ਗਇਆ ॥੩॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਨਿੰਦਾ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਨ ਸਰਬ ਦਇਆ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਗਤਿ ਪਤਿ ਪਾਵਹਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਨਰਕਿ ਗਇਆ ॥੪॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਵੇਸ ਕਰਹਿ ਨਟੂਆ ਜਿਉ ਮੋਹ ਪਾਪ ਮਹਿ ਗਲਤੁ ਗਇਆ ॥ ਇਤ ਉਤ ਮਾਇਆ ਦੇਖਿ ਪਸਾਰੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਕੈ ਮਗਨੁ ਭਇਆ ॥੫॥ ਕਰਹਿ ਬਿਕਾਰ ਵਿਥਾਰ ਘਨੇਰੇ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦ ਬਿਨੁ ਭਰਮਿ ਪਇਆ ॥ ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਮਹਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗਾ ਗੁਰਮਤਿ ਲੇਵਹੁ ਰੋਗੁ ਗਇਆ ॥੬॥ ਸੁਖ ਸੰਪਤਿ ਕਉ ਆਵਤ ਦੇਖੈ ਸਾਕਤ ਮਨਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ਭਇਆ ॥ ਜਿਸ ਕਾ ਇਹੁ ਤਨੁ ਧਨੁ ਸੋ ਫਿਰਿ ਲੇਵੈ ਅੰਤਰਿ ਸਹਸਾ ਦੂਖੁ ਪਇਆ ॥੭॥ ਅੰਤਿ ਕਾਲਿ ਕਿਛੁ ਸਾਥਿ ਨ ਚਾਲੈ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸਭੁ ਤਿਸਹਿ ਮਇਆ ॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਅਪਰੰਪਰੁ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਲੈ ਪਾਰਿ ਪਇਆ ॥੮॥ ਮੂਏ ਕਉ ਰੋਵਹਿ ਕਿਸਹਿ ਸੁਣਾਵਹਿ ਭੈ ਸਾਗਰ ਅਸਰਾਲਿ ਪਇਆ ॥ ਦੇਖਿ ਕੁਟੰਬੁ ਮਾਇਆ ਗ੍ਰਿਹ ਮੰਦਰੁ ਸਾਕਤੁ ਜੰਜਾਲਿ ਪਰਾਲਿ ਪਇਆ ॥੯॥ ਜਾ ਆਏ ਤਾ ਤਿਨਹਿ ਪਠਾਏ ਚਾਲੇ ਤਿਨੈ ਬੁਲਾਇ ਲਇਆ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰਣਾ ਸੋ ਕਰਿ ਰਹਿਆ ਬਖਸਣਹਾਰੈ ਬਖਸਿ ਲਇਆ ॥੧੦॥ ਜਿਨਿ ਏਹੁ ਚਾਖਿਆ ਰਾਮ ਰਸਾਇਣੁ ਤਿਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਖੋਜੁ ਭਇਆ ॥ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਬੁਧਿ ਗਿਆਨੁ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪਾਇਆ ਮੁਕਤਿ ਪਦਾਰਥੁ ਸਰਣਿ ਪਇਆ ॥੧੧॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਮ ਕਰਿ ਜਾਣਾ ਹਰਖ ਸੋਗ ਤੇ ਬਿਰਕਤੁ ਭਇਆ ॥ ਆਪੁ ਮਾਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਪਾਏ ਨਾਨਕ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇ ਲਇਆ ॥੧੨॥੭॥ {ਪੰਨਾ 906-907}

pdArQ:- baury—hy kmly jIv! mrxu—mOq [ rs Bog—rsW dy Bog [ qyqw—auqnw hI [ ivswir—Bulw ky [ Bvjil—Bvjl ivc, jnm mrn dy c`kr ivc [1[

grib—AhMkwr ivc [ gieAw—Ps igAw [ kink—sonw [ kwmnI—iesqRI [ isau—nwl [ hyqu—moh [ kI—ikauN? Brim—Btkxw ivc [1[rhwau[

sMjmu—ieMidRAW ƒ rokx dw au~dm [ squ—au~cw Awcrn [ jqu—kwm-vwsnw vloN bcwau [ pRyq ipMjr mih—(ivkwrW dy kwrn) ApivqR hoey srIr-ipMjr ivc [ kwstu—l`kV, l`kV vWg su`kw hoieAw, kur^q, koml BwvW qoN s`Kxw [ bwid—ivArQ [ jwieAw—jnimAw [2[

lwlic—lwlc ivc [ Awvq jwvq—mwieAw dI ^wqr dOVidAW B`jidAW [ gieAw—(ivArQ) igAw [ jw—jdoN [ Dwie—dOV ky, dOiVAw Aw ky [ gih—PV ky [ muiK kwl—kwl dy mUMh ivc [3[

Aih—idn [ inis—rwq [ qwiq—eIrKw, swVw [ srb—swry jIvW auqy [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ piq—ie`zq [4[

ntUAw—sÍWgI, mdwrI [ ijau—vWg [ glqu—Zlqwn [ ieq auq—ieDr auDr, hr pwsy [5[

ivQwr—iKlwry [ Gnyry—bhuq [ Brim—Btkxw ivc [ gur miq—gurU dI is`iKAw [6[

sMpiq—Dn [ swkq min—swkq dy mn ivc, mwieAw-vyVHy jIv dy mn ivc [ iPir—muV [ shsw—sihm [7[

AMiq kwil—A^Irly vyly, aus smy jdoN aumr dw A^Ir ho jWdw hY [ iqsih—aus prmwqmw dI hI [ mieAw—dieAw [ lY—lY ky [8[

iksih—iks ƒ? Asrwl—frwauxw (Azdhw vrgw) [ swgr Asrwil—frwauxy swgr ivc [ dyiK—vyK ky [ jMjwil—jMjwl ivc [ prwil—prwlI (vrgw) inkMmw [9[

iqnih—aus (prmwqmw) ny hI [ pTwhy—Byjy [ iqnY—ausy (hrI) ny hI [10[

ijin—ijs (ijs jIv) ny [ rswiexu—rs-AXnu, rsW dw Gr, swry Awnµd dyx vwlw [ Koju—Byq dI smJ [ iriD isiD—krwmwqI qwkqW [ qy—qoN [ mukiq pdwrQ—(nwm dw) srmwieAw jo ivkwrW qoN mwieAw-moh qoN ^lwsI idvWdw hY [11[

sm—brwbr; ieko ijhw [ sog—icMqw, A&sos [ ibrkqu—auprwm, inrlyp [ Awpu—Awpw-Bwv ƒ [ mwir—mwr ky [ shij—Afol Awqmk AvsQw ivc [12[

ArQ:- (hy jIv!) Awpxw srIr qy Dn vyK vyK ky qUM AhMkwr ivc AwieAw rihMdw hYN [ sony qy iesqRI nwl qUM moh vDweI jw irhw hYN [ qUM ikauN prmwqmw dw nwm ivswr irhw hYN, qy, ikauN Btkxw ivc pY igAw hYN? [1[rhwau[

hy J`ly jIv! ijvyN qUM (jgq ivc) AwieAw hYN iqvyN (ieQoN) clw BI jwvyNgw, ijvyN qYƒ jnm imilAw hY iqvyN mOq BI ho jwiegI (ieQy iksy hwlq ivc sdw bYT nhIN rihxw) [ ijauN ijauN qUM dunIAw dy rsW dy Bog mwxdw hYN, iqauN iqauN auqnw hI (qyry srIr ƒ qy Awqmw ƒ) du`K-rog cMbV irhw hY [ (iehnW BogW ivc msq ho ky) prmwqmw dw nwm ivswr ky qUM jnm mrn dy c`kr ivc ipAw smJ [1[

(hy jIv! qUM Awpxy Awp ƒ) kwm-vwsnw vloN nhIN bcwieAw, qUM au~cw Awcrn nhIN bxwieAw, qUM ieMidRAW ƒ mMdy pwsy vloN rokx dw au~dm nhIN kIqw, qUM im`Tw suBwau nhIN bxwieAw [ (ivkwrW dy kwrn) ApivqR hoey srIr-ipMjr ivc qUM l`kV (vrgw kur^q-idl) ho cukw hYN [ qyry AMdr nwh dUijAW dI BlweI dw i^Awl hY, nwh dUijAW dI syvw dI qWG hY, nwh Awcrink pivqRqw hY, nwh koeI bMDyj hY [ swD sMgiq qoN vWijAW rih ky qyrw mnu`Kw jnm ivArQ jw irhw hY [2[

(hy jIv!) qUM mwieAw dy lwlc ivc l`gw ipAw hYN, prmwqmw dw nwm qUM Bulw id`qw hY [ mwieAw dI ^wqr dOVidAW B`jidAW qyrw jIvn (AjweIN) jWdw hY [ jdoN jm Acncyq Aw ky qYƒ kysW qoN PV ky ptkw ky mwrygw, kwl dy mUMh ivc phuMcy hoey ƒ qYƒ (ismrn dI) suriq nhIN Aw skygI [3[

idn rwq qUM prweI inMdw krdw hYN dUijAW nwl eIrKw krdw hYN [ qyry ihrdy ivc nwh prmwqmw dw nwm hY qy nwh sB jIvW vwsqy dieAw-ipAwr [ gurU dy Sbd qoN ibnw nwh qUM au~cI Awqmk AvsQw hwsl kr skyNgw nwh hI (lok prlok dI) ie`zq [ prmwqmw dy nwm qoN KuMJ ky qUM nrk ivc ipAw hoieAw hYN [4[

(hy jIv! mwieAw dI ^wqr) qUM iKn-pl ivc sÍWgI vWg keI rUp Dwrdw hYN [ qUM moh ivc pwpW ivc Zlqwn hoieAw ipAw hYN [ hr pwsy mwieAw dw iKlwrw vyK ky qUM mwieAw dy moh ivc msq ho irhw hYN [5[

(hy J`ly jIv!) qUM ivkwrW dI ^wqr AnykW iKlwry iKlwrdw hYN gurU dy Sbd dI lgn qoN ibnw qUM (ivkwrW dI) Btkxw ivc Btkdw hYN [ qYƒ haumY dw v`fw rog v`fw du`K cMbiVAw hoieAw hY [ jy qUM cwhuMdw hYN ieh rog dUr ho jwey qW gurU dI is`iKAw lY [6[

mwieAw-vyiVHAw jIv jdoN suKW ƒ qy Dn ƒ AwauNdw vyKdw hY qW ies dy mn ivc AhMkwr pYdw huMdw hY [ pr ijs prmwqmw dw id`qw hoieAw ieh srIr qy Dn hY auh muV moV lYNdw hY [ mwieAw-vyVHy jIv ƒ sdw iehI sihm dw rog KweI jWdw hY [7[

(hy jIv! ieh srIr, ieh Dn, ieh sonw, ieh iesqRI) jo kuJ id`s irhw hY, ieh sB kuJ aus prmwqmw dI myhr sdkw imilAw hoieAw hY, pr AMq vyly iehnW ivcoN BI (iksy dy) nwl nhIN jw skdw [ (dunIAw dy ieh pdwrQ dyx vwlw) auh prmwqmw swry jgq dw mUl hY, sB ivc ivAwpk hY, byAMq hY [ jyhVw mnu`K aus dw nwm Awpxy ihrdy ivc itkWdw hY, auh (sMswr-smuMdr dIAW moh dIAW lihrW ivcoN) pwr lµG jWdw hY [8[

(hy swkq jIv! mrnw qW sBnW ny hY, iPr qUM Awpxy iksy) mry sMbMDI ƒ roNdw hYN qy (ro ro ky) iks ƒ suxWdw hY? (prmwqmw dI Xwd qoN KuMJ ky) qUM bVy frwauxy sMswr-smuMdr ivc goqy Kw irhw hYN [

mwieAw-vyiVHAw jIv Awpxy prvwr ƒ, Dn ƒ, sohxy GrW ƒ vyK vyK ky inkMmy jMjwl ivc PisAw ipAw hY [9[

AsI jIv jdoN sMswr ivc AwauNdy hW qW aus prmwqmw ny hI swƒ ByijAw huMdw hY, ieQoN jWdy hW qdoN BI ausy ny bulw ByijAw huMdw hY [ jo kuJ auh pRBU krnw cwhuMdw hY auh kr irhw hY [ (AsI jIv aus dI rzw ƒ Bu`l jWdy hW, pr) auh b^Sxhwr hY auh b^S lYNdw hY [10[

(jy jIv!) prmwqmw dw nwm swry Awnµd rs dyx vwlw hY, ijs ijs bMdy ny ieh nwm-rs c`K ilAw hY auhnW dI sMgiq ivc irhW ies Byq dI smJ AwauNdI hY [ gurU dI srn pY ky gurU qoN hI prmwqmw dw nwm-pdwrQ imldw hY, ies nwm ivc sB krwmwqI qwkqW hn, au~cI Akl hY, shI jIvn-rwh dI sUJ hY, qy ies nwm nwl hI mwieAw dy moh qoN ^lwsI imldI hY [11[

jyhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY auh (vwprdy) du`K suK ƒ ieko ijhw jwxdw hY, auh ^uSI ZmI qoN inrlyp rihMdw hY [ hy nwnk! gurU dI srn ipAw mnu`K Awpw-Bwv mwr ky prmwqmw ƒ iml pYNdw hY qy Afol Awqmk AvsQw ivc rihMdw hY [12[7[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh