ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 495

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਾਹੇ ਰੇ ਮਨ ਚਿਤਵਹਿ ਉਦਮੁ ਜਾ ਆਹਰਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਪਰਿਆ ॥ ਸੈਲ ਪਥਰ ਮਹਿ ਜੰਤ ਉਪਾਏ ਤਾ ਕਾ ਰਿਜਕੁ ਆਗੈ ਕਰਿ ਧਰਿਆ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਾਧਉ ਜੀ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲੇ ਸਿ ਤਰਿਆ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਸੂਕੇ ਕਾਸਟ ਹਰਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਨਨਿ ਪਿਤਾ ਲੋਕ ਸੁਤ ਬਨਿਤਾ ਕੋਇ ਨ ਕਿਸ ਕੀ ਧਰਿਆ ॥ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹੇ ਠਾਕੁਰੁ ਕਾਹੇ ਮਨ ਭਉ ਕਰਿਆ ॥੨॥ ਊਡੈ ਊਡਿ ਆਵੈ ਸੈ ਕੋਸਾ ਤਿਸੁ ਪਾਛੈ ਬਚਰੇ ਛਰਿਆ ॥ ਉਨ ਕਵਨੁ ਖਲਾਵੈ ਕਵਨੁ ਚੁਗਾਵੈ ਮਨ ਮਹਿ ਸਿਮਰਨੁ ਕਰਿਆ ॥੩॥ ਸਭ ਨਿਧਾਨ ਦਸ ਅਸਟ ਸਿਧਾਨ ਠਾਕੁਰ ਕਰ ਤਲ ਧਰਿਆ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਬਲਿ ਬਲਿ ਸਦ ਬਲਿ ਜਾਈਐ ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਰਿਆ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 495}

pdArQ:- kwhy—ikauN? icqvih—qUM icqvdw hYN [ icqvih audmu—qUM au~dm icqvdw hYN, qUM icMqw-i&kr krdw hYN [ jw Awhir—ijs (irzk) dy Awhr ivc [ pirAw—ipAw hoieAw hYN [ sYl—phwV [ qw kw—auhnW dw [ AwgY—pihlW hI [ kir—bxw ky [1[

mwDau— {mw—mwieAw [ Dau—Dv, pqI [ mwieAw dw pqI} hy prmwqmw! is—auh bMdy [ prswid—ikrpw nwl [ prm pdu—au~cw Awqmk drjw [ kwst—kwT [ hirAw—hry [1[rhwau[

jnin—mW [ suq—pu`qr [ binqw—iesqRI [ DirAw—Awsrw [ isir isir—hryk dy isr auqy [ sMBwhy— {sz>hwX} ApVWdw hY [ mn—hy mn! [2[

aUfY—au~fdI hY [ aUif—au~f ky [ sY kosw—sYNkVy koh [ CirAw—C`fy hoey [ aun—auhnW ƒ [ ismrnu—Xwd, cyqw [3[

inDwn—^zwny [ ds Ast—ds qy A`T, ATwrW [ isDwn—is`iDAW [ kr ql—h`QW dIAW qlIAW au~qy [ sd—sdw [ bil—sdky [ jweIAY—jwxw cwhIdw hY [ pwrwvirAw—pwr Avwr, pwrlw qy aurlw bMnw [4[

ArQ:- hy myry pRBU jI! jyhVy mnu`K qyrI swD sMgiq ivc imldy hn auh (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdy hn [ gurU dI ikrpw nwl auh mnu`K sB qoN au~cw Awqmk drjw hwsl kr lYNdy hn, auh ieauN hry (Awqmk jIvn vwly) ho jWdy hn ijvyN koeI su`ky ru`K hry ho jwx [1[rhwau[

hy myry mn! qUM (aus irzk dI ^wqr) ikauN socW socdw rihMdw hYN jyhVw (irzk ApVwx dy) Awhr ivc prmwqmw Awp l`gw ipAw hY [ (vyK,) phwVW dy p`QrW ivc (prmwqmw ny) jIv pYdw kIqy hoey hn auhnW dw irzk aus ny pihlW hI iqAwr kr ky r`K id`qw huMdw hY [1[

hy mn! mW, ipau, hor lok, pu`qr, iesqRI—iehnW ivcoN koeI BI iksy dw Awsrw nhIN hY [ prmwqmw Awp hryk jIv vwsqy irzk ApVWdw hY [ hy mn! qUM (irzk vwsqy) ikauN shm krdw hYN? [2[

(hy mn! vyK, kUMj) au~fdI hY, qy au~f ky (Awpxy AwlHxy qoN) sYNkVy koh (dUr) Aw jWdI hY, aus dy b`cy aus dy ip`Cy iek`ly pey rihMdy hn [(d`s,) auhnW b`icAW ƒ kOx (cogw) KvWdw hY? kOx cogw cugWdw hY? (kUMj) Awpxy mn ivc auhnW ƒ Xwd krdI rihMdI hY (prmwqmw dI kudriq! ies Xwd nwl hI auh b`cy pldy rihMdy hn) [3[

(hy mn! dunIAw dy) swry ^zwny, ATwrW is`DIAW (krwmwqI qwkqW)—ieh sB prmwqmw dy h`QW dIAW qlIAW auqy itky rihMdy hn, hy nwnk! aus prmwqmw qoN sdky sdw kurbwn huMdy rihxw cwhIdw hY (qy Ardws krdy rihxw cwhIdw hY ik hy pRBU!) qyry guxW dw AMq nhIN pY skdw, qyrw aurlw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [4[1[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਿਰਿਆਚਾਰ ਕਰਹਿ ਖਟੁ ਕਰਮਾ ਇਤੁ ਰਾਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ॥ ਅੰਤਰਿ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਹਉਮੈ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਬਾਜੀ ਹਾਰੀ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਰਖਿ ਲੇਵਹੁ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ॥ ਕੋਟਿ ਮਧੇ ਕੋ ਵਿਰਲਾ ਸੇਵਕੁ ਹੋਰਿ ਸਗਲੇ ਬਿਉਹਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਸਤ ਬੇਦ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਭਿ ਸੋਧੇ ਸਭ ਏਕਾ ਬਾਤ ਪੁਕਾਰੀ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨ ਕੋਊ ਪਾਵੈ ਮਨਿ ਵੇਖਹੁ ਕਰਿ ਬੀਚਾਰੀ ॥੨॥ ਅਠਸਠਿ ਮਜਨੁ ਕਰਿ ਇਸਨਾਨਾ ਭ੍ਰਮਿ ਆਏ ਧਰ ਸਾਰੀ ॥ ਅਨਿਕ ਸੋਚ ਕਰਹਿ ਦਿਨ ਰਾਤੀ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਅੰਧਿਆਰੀ ॥੩॥ ਧਾਵਤ ਧਾਵਤ ਸਭੁ ਜਗੁ ਧਾਇਓ ਅਬ ਆਏ ਹਰਿ ਦੁਆਰੀ ॥ ਦੁਰਮਤਿ ਮੇਟਿ ਬੁਧਿ ਪਰਗਾਸੀ ਜਨ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਾਰੀ ॥੪॥੧॥੨॥ {ਪੰਨਾ 495}

pdArQ:- ikirAwcwr—ikirAw Awdwr, Dwrimk rsmW dw krnw, krm kWf [ krih—krdy hn [ Ktu—Cy [ Ktu krmw—Cy Dwrimk kMm (ieSnwn, sMiDAw, jp, hom, AiqQI-pUjw, dyv-pUjw) [ iequ—ies Awhr ivc [ sMswrI—dunIAwdwr [1[

Twkur—hy Twkur! DwrI—Dwir, Dwr ky [ koit—kRoVW [ mDy—ivc [ hoir— {l&z ‘hor’ qoN bhu-vcn} [ ibauhwrI—vpwrI, sOdy-bwz, mqlbI [1[rhwau[

siB—swry [ soDy—ivcwry [ mukiq—(mwieAw dy moh qoN) ^lwsI [ koaU—koeI BI [ kir bIcwrI—ivcwr kr ky [2[

ATsiT—ATwhT [ mjnu—ieSnwn, cu`BI [ BRim—BON BON ky [ Dr—DrqI [ soc—suc, srIrk pivqRqw [ krih—krdy hn [ AMiDAwrI—hnyrw [3[

Dwvq—BONidAW [ DwieE—BON ilAw [ Ab—hux [ hirduAwrI—hir duAwir, hrI dy dr qy [ myit—imtw ky [ buiD—(suc`jI) Akl [ prgwsI—rOSn kr id`qI [ gurmuiK—gurU dI srn pw ky [ qwrI—pwr lµGw lYNdw hY [4[

ArQ:- hy myry mwlk-pRBU! ikrpw kr ky mYƒ (durmiq qoN) bcweI r`K [ (mYN vyKdw hW ik) kRoVW mnu`KW ivcoN koeI ivrlw mnu`K (qyrw s`cw) Bgq hY (durmiq dy kwrn) hor swry mqlbI hI hn (Awpxy mqlb dI ^wqr vyKx ƒ hI Dwrimk kMm kr rhy hn) [1[rhwau[

hy BweI! dunIAwdwr mnu`K krm-kWf krdy hn, (ieSnwn, sMiDAw Awidk) Cy (pRis`D imQy hoey Dwrimk) krm kmWdy hn, iehnW kMmW ivc hI ieh lok prcy rihMdy hn [ pr iehnW dy mn ivc itkI hoeI haumY dI mYl (iehnW kMmW nwl) nhIN auqrdI [ gurU dI srn pYx qoN ibnw auh mnu`Kw jnm dI bwzI hwr jWdy hn [1[

hy BweI! swry SwsqR, swry vyd, swrIAW isimRqIAW ieh swry AsW pVqwl kr ky vyK ley hn, ieh swry BI iehI ieko g`l pukwr pukwr ky kih rhy hn, ik gurU dI srn Awaux qoN ibnw koeI mnu`K (mwieAw dy moh Awidk qoN) ^lwsI nhIN pw skdw [ hy BweI! qusI BI by-S`k mn ivc ivcwr kr ky vyK lvo (iehI g`l TIk hY) [2[

hy BweI! lok ATwhT qIrQW dy ieSnwn kr ky, qy, swrI DrqI qy BON ky Aw jWdy hn, idn rwq hor BI AnykW srIrk pivqRqw dy swDn krdy hn [ pr, gurU qoN ibnw auhnW dy AMdr mwieAw dy moh dw hnyrw itikAw rihMdw hY [3[

hy nwnk! (AwK—) BON BON ky swry jgq ivc BON ky jyhVy mnu`K Aw^r prmwqmw dy dr qy Aw if`gdy hn, prmwqmw auhnW dy AMdroN durmiq imtw ky auhnW dy mn ivc suc`jI Akl dw prkwS kr dyNdw hY, gurU dI srn pw ky auhnW ƒ (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw dyNdw hY [4[1[2[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਜਾਪ ਹਰਿ ਧਨੁ ਤਾਪ ਹਰਿ ਧਨੁ ਭੋਜਨੁ ਭਾਇਆ ॥ ਨਿਮਖ ਨ ਬਿਸਰਉ ਮਨ ਤੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਹਿ ਪਾਇਆ ॥੧॥ ਮਾਈ ਖਾਟਿ ਆਇਓ ਘਰਿ ਪੂਤਾ ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਚਲਤੇ ਹਰਿ ਧਨੁ ਬੈਸੇ ਹਰਿ ਧਨੁ ਜਾਗਤ ਸੂਤਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਗਿਆਨੁ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਲਾਇ ਧਿਆਨਾ ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਧਨੁ ਬੇੜੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤਾਰਿ ਪਰਾਨਾ ॥੨॥ ਹਰਿ ਧਨ ਮੇਰੀ ਚਿੰਤ ਵਿਸਾਰੀ ਹਰਿ ਧਨਿ ਲਾਹਿਆ ਧੋਖਾ ॥ ਹਰਿ ਧਨ ਤੇ ਮੈ ਨਵ ਨਿਧਿ ਪਾਈ ਹਾਥਿ ਚਰਿਓ ਹਰਿ ਥੋਕਾ ॥੩॥ ਖਾਵਹੁ ਖਰਚਹੁ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ਹਲਤ ਪਲਤ ਕੈ ਸੰਗੇ ॥ ਲਾਦਿ ਖਜਾਨਾ ਗੁਰਿ ਨਾਨਕ ਕਉ ਦੀਆ ਇਹੁ ਮਨੁ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰੰਗੇ ॥੪॥੨॥੩॥ {ਪੰਨਾ 495-496}

pdArQ:- jwp—dyv-pUjw leI ^ws mMqRW dy jwp [ qwp—DUxIAW qpwxIAW [ BwieAw—cMgw l`gw hY [ inmK—A`K Jmkx ijqnw smw [ n ibsrau—mYN nhIN BulWdw, ibsrauN [ qy—qoN [1[

mweI—hy mW! Kwit—K`t ky [ clqy—quridAW [ bYsy—bYiTAW [ sUqw—su`iqAW [1[rhwau[

sMig—nwl [ lwie iDAwnw—suriq joVdw hY [ qulhw—l`kVW bMnH ky ndI pwr krn leI bxwieAw hoieAw g`Tw [ qwir—qwry, pwr lµGw dyNdw hY [ prwnw—pwrly pwsy [2[

ivswrI—Bulw id`qI [ Din—Dn ny [ DoKw—i&kr [ lwihAw—dUr kr id`qw [ qy—qoN [ nviniD—DrqI dy swry nO ^zwny [ iniD—^zwnw [ nv—nO [ hwiQ cirE—h`Q Aw igAw, iml igAw [ Qok—pdwrQ [3[

qoit—kmI [ hlq—ieh lok [ plq—prlok [ lwid—l`d ky [ guir—gurU ny [ rMgy—rMig, rMg lvo [4[

ArQ:- hy mW! (iksy mW dw auh) pu`qr K`t ky Gr AwieAw smJ, jyhVw quridAW bYiTAW jwgidAW su`iqAW hr vyly hir-nwm-Dn dw hI vpwr krdw hY [1[rhwau[

hy mW! prmwqmw dw nwm-Dn hI (myry vwsqy dyv-pUjw leI ^ws mMqRW dw) jwp hY, hir-nwm Dn hI (myry vwsqy) DUxIAW dw qpwxw hY; prmwqmw dw nwm-Dn hI (myry Awqmk jIvn leI) ^urwk hY, qy, ieh ^urwk mYƒ cMgI l`gI hY [ hy mW! A`K Jmkx ijqny smy leI BI mYN Awpxy mn qoN nhIN BulWdw, mYN ieh Dn swD sMgiq ivc (rih ky) l`Bw hY [1[

hy mW! ijs mnu`K ny prmwqmw dy nwm-Dn ƒ hI qIrQ-ieSnwn smiJAw hY nwm-Dn ƒ hI SwsqR AwidkW dI ivcwr imiQAw hY, jyhVw mnu`K prmwqmw dy crnW ivc hI suriq joVdw hY (iesy ƒ smwDI lwxI smJdw hY,) ijs mnu`K ny sMswr-ndI qoN pwr lµGx leI hir-nwm-Dn ƒ qulhw bxw ilAw hY, byVI bxw ilAw hY, prmwqmw aus ƒ sMswr-smuMdr qoN qwr ky pwrly pwsy ApVw dyNdw hY [2[

hy mW! prmwqmw dy nwm-Dn ny myrI hryk iksm dI icMqw Bulw id`qI hY, myrw hryk i&kr dUr kr id`qw hY [ hy mW! prmwqmw dy nwm-Dn qoN (mYN ieauN smJdw hW ik) mYN dunIAw dy swry nO hI ^zwny hwsl kr ley hn, (swD sMgiq dI ikrpw nwl) ieh sB qoN kImqI nwm-Dn mYƒ l`B ipAw hY [3[

hy mW! gurU ny (mYƒ) nwnk ƒ nwm-Dn dw ^zwnw l`d ky dy id`qw hY, (qy AwiKAw hY—) ieh Dn Awp vrqo, dUijAW ƒ BI vrqwvo; ieh Dn kdy Gtdw nhIN; ies lok qy prlok ivc sdw nwl rihMdw hY, Awpxy mn ƒ hir-nwm dy rMg ivc rMg lvo [4[2[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh