ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 493

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਊਤਮ ਊਤਮ ਬਾਣੀ ਮੁਖਿ ਬੋਲਹਿ ਪਰਉਪਕਾਰੇ ॥ ਜੋ ਜਨੁ ਸੁਣੈ ਸਰਧਾ ਭਗਤਿ ਸੇਤੀ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਹਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੧॥ ਰਾਮ ਮੋ ਕਉ ਹਰਿ ਜਨ ਮੇਲਿ ਪਿਆਰੇ ॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਸਤਿਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਹਮ ਪਾਪੀ ਗੁਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਡਭਾਗੀ ਵਡਭਾਗੇ ਜਿਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੇ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਵਹਿ ਗੁਰਮਤਿ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰੇ ॥੨॥ ਜਿਨ ਦਰਸਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸਤ ਪੁਰਖ ਨ ਪਾਇਆ ਤੇ ਭਾਗਹੀਣ ਜਮਿ ਮਾਰੇ ॥ ਸੇ ਕੂਕਰ ਸੂਕਰ ਗਰਧਭ ਪਵਹਿ ਗਰਭ ਜੋਨੀ ਦਯਿ ਮਾਰੇ ਮਹਾ ਹਤਿਆਰੇ ॥੩॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਹੋਹੁ ਜਨ ਊਪਰਿ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਉਬਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਨ ਹਰਿ ਕੀ ਸਰਣਾਈ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਹਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 493}

pdArQ:- hir jn—prmwqmw dy Bgq [ muiK—mUMhoN [ bolih—boldy hn [ pr aupkwry—dUijAW dI BlweI krn leI [ syqI—nwl [ insqwry—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lYNdw hY [1[

rwm—hy rwm! myil—imlwA [ guir—gurU ny [1[rhwau[

gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K [ ADwry—Awsrw [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ BMfwry—^zwny [2[

qy—auh bMdy [ jim—jm ny, Awqmk mOq ny [ sy—auh bMdy [ kUkr—ku`qy [ sUkr—sUAr [ grDB—Koqy [ pvih—pYNdy hn [ diX—ipAwry pRBU ny [ mwry—Awqmk mOqy mwry hoey hn [ hiqAwry—inrdeI [3[

lyhu aubwry—bcw lY [ BwvY—psMd AwauNdw hY [4[

ArQ:- hy ipAwry rwm! mYƒ Awpxy sMq jn imlw [ hy BweI! pUrw siqgurU mYƒ ijMd-jwn vrgw ipAwrw hY [ mYƒ pwpI ƒ gurU ny (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw ilAw hY [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dy sMq jn au~cy jIvn vwly huMdy hn; auhnW dy bcn sRySt huMdy hn, ieh sRySt bcn auh Awpxy mUMhoN lokW dI BlweI vwsqy boldy hn [ jyhVw mnu`K sMq jnW dy au~qm bcn srDw nwl suxdw hY ipAwr nwl suxdw hY, prmwqmw ikrpw kr ky aus ƒ (Bv-swgr qoN) pwr lµGw dyNdw hY [1[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K v`fy BwgW vwly bx jWdy hn ikauNik prmwqmw dw nwm auhnW (dI izMdgI) dw Awsrw bx jWdw hY, auh Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm rs pRwpq kr lYNdw hn, gurU dI miq auqy quirAW (auhnW dy AMdr) pRBU-BgqI dy ^zwny Br jWdy hn [2[

pr ijnHW mnu`KW ny mhw purK siqgurU dw drSn nhIN kIqw auh AwpxI iksmq hwr bYTdy hn, Awqmk mOq ny auhnW ƒ mwr ilAw huMdw hY [ auh mnu`K ku`qy, sUAr, Koqy Awidk dIAW jUnW ivc pYNdy rihMdy hn, auhnW inrdeI mnu`KW ƒ prmwqmw ny Awqmk mOqy mwr id`qw huMdw hY [3[

hy nwnk! (AwK—) hy dInW au~qy dieAw krn vwly pRBU! Awpxy dws au~qy myhr kr, qy, dws ƒ (sMswr-smuMdr qoN) bcw lY [ hy BweI! prmwqmw dy syvk prmwqmw dI srn pey rihMdy hn, jdoN prmwqmw ƒ cMgw l`gdw hY auh auhnW ƒ (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lYNdw hY [4[3[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹੋਹੁ ਦਇਆਲ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਲਾਵਹੁ ਹਉ ਅਨਦਿਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨਿਤ ਧਿਆਈ ॥ ਸਭਿ ਸੁਖ ਸਭਿ ਗੁਣ ਸਭਿ ਨਿਧਾਨ ਹਰਿ ਜਿਤੁ ਜਪਿਐ ਦੁਖ ਭੁਖ ਸਭ ਲਹਿ ਜਾਈ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਖਾ ਹਰਿ ਭਾਈ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਸੁ ਗਾਵਾ ਅੰਤਿ ਬੇਲੀ ਦਰਗਹ ਲਏ ਛਡਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੁ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੋਚ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਲਾਈ ॥ ਮੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਲੋਚ ਲਗੀ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਪ੍ਰਭਿ ਲੋਚ ਪੂਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਣਾਈ ॥੨॥ ਮਾਣਸ ਜਨਮੁ ਪੁੰਨਿ ਕਰਿ ਪਾਇਆ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਧ੍ਰਿਗੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਈ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਰਸ ਕਸ ਦੁਖੁ ਖਾਵੈ ਮੁਖੁ ਫੀਕਾ ਥੁਕ ਥੂਕ ਮੁਖਿ ਪਾਈ ॥੩॥ ਜੋ ਜਨ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਰਣਾ ਤਿਨ ਦਰਗਹ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸਾਬਾਸਿ ਕਹੈ ਪ੍ਰਭੁ ਜਨ ਕਉ ਜਨ ਨਾਨਕ ਮੇਲਿ ਲਏ ਗਲਿ ਲਾਈ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 493}

pdArQ:- lwvhu—joVo [ hau—mYN [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ iDAweI—mYN ismrdw rhW [ siB—swry [ inDwn—^zwny [ ijqu jpIAY—ijs dw nwm jipAW [ lih jweI—lih jWdI hY [1[

mn—hy mn! sKw—im`qr [ BweI—Brw [ gwvw—gwvW, mYN gWdw hW [ AMiq—Aw^r vyly [1[rhwau[

pRBU—mwlk [ AMqrjwmI—idl dI jwxn vwlw [ loc—qWG [ min—mn ivc [ mY qin—myry ihrdy ivc [ syqI—nwl [ pRiB—pRBU ny [2[

puMin— {puNX} Bly krm, cMgI iksmiq [ iDRgu—iPtkwr-jog [ ibrQw—ivArQ [ rs ks—keI iksm dy pdwrQ [ muiK—mUMh au~qy [ Quk pweI—QukdI hY, iPtkwr pWdI hY [3[

iqn—auhnW ƒ [ dy—dyNdw hY [ kau—ƒ [ gil—gl nwl [ lweI—lwie, lw ky [4[

ArQ:- hy myry mn! prmwqmw dw nwm myrw im`qr hY myrw Brw hY [ mYN gurU dI is`iKAw dI brkiq nwl prmwqmw dI is&iq-swlwh dy gIq gWdw hW [ Aw^r vyly prmwqmw dw nwm hI mddgwr bxdw hY, pRBU dI hzUrI ivc nwm hI sur^rU krWdw hY [1[rhwau[

hy pRBU! myry au~qy dieAwvwn hohu, myrw mn (Awpxy crnW ivc) joVI r`K, mYN hr vyly sdw qyrw nwm ismrdw hrW [ hy myry mn! swry suK swry ^zwny aus prmwqmw dy hI pws hn, ijs dw nwm jipAW swry du`K (dUr ho jWdy hn), (mwieAw dI) swrI Bu`K lih jWdI hY [1[

hy hrI! qUM Awp hI sB dwqW dyx vwlw hYN, qUM Awp hI (sBnW dw) mwlk hYN, qUM sB dy idl dI jwxn vwlw hYN [ qUM Awp hI myhr kr ky myry mn ivc AwpxI BgqI dI qWG pYdw kIqI hoeI hY [ hy BweI! myry mn ivc myry ihrdy ivc prmwqmw dy nwl imlwp dI qWG pYdw hoeI hoeI hY [ prmwqmw ny mYƒ siqgurU dI srn pw ky myrI qWG pUrI kr id`qI hY [2[

hy BweI! mnu`Kw jnm bVI iksmq nwl imldw hY, pr prmwqmw dw nwm ismrn qoN ibnw iPtkwr-jog ho jWdw hY; nwm qoN ibnw ivArQ clw jWdw hY [ mnu`K pRBU dw nwm Bulw ky dunIAw dy AnykW iksm dy pdwrQ KWdw rihMdw hY, du`K hI shyVdw hY, mUMhoN iP`ky bol boldw rihMdw hY, lukweI aus ƒ iPtkwrW hI pWdI hY [3[

hy BweI! jyhVy mnu`K prmwqmw dI srn pey rihMdy hn, auhnW ƒ prmwqmw AwpxI hzUrI ivc Awdr-mwx dyNdw hY [ hy nwnk! prmwqmw Awpxy syvk ƒ ‘DMn DMn’ AwKdw hY, ‘swbwS’ AwKdw hY, Awpxy syvk ƒ Awpxy gl nwl lw ky Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY [4[4[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀ ਮੇਰੀ ਮੋ ਕਉ ਦੇਵਹੁ ਦਾਨੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰਾਨ ਜੀਵਾਇਆ ॥ ਹਮ ਹੋਵਹ ਲਾਲੇ ਗੋਲੇ ਗੁਰਸਿਖਾ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਪੁਰਖੁ ਧਿਆਇਆ ॥੧॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਬਿਰਹੁ ਗੁਰਸਿਖ ਪਗ ਲਾਇਆ ॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਨ ਸਖਾ ਗੁਰ ਕੇ ਸਿਖ ਭਾਈ ਮੋ ਕਉ ਕਰਹੁ ਉਪਦੇਸੁ ਹਰਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੇਲੇ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਵਚਨ ਗੁਰੂ ਸਤਿਗੁਰ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਗੁਰ ਕੇ ਸਿਖ ਪਿਆਰੇ ਹਰਿ ਨਿਰਬਾਣੀ ਨਿਰਬਾਣ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ॥੨॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਗੁਰ ਕੀ ਹਰਿ ਪਿਆਰੀ ਜਿਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮੀਠਾ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥ ਜਿਨ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਤਿ ਸੰਗੁ ਨ ਪਾਇਆ ਸੇ ਭਾਗਹੀਣ ਪਾਪੀ ਜਮਿ ਖਾਇਆ ॥੩॥ ਆਪਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਭੁ ਧਾਰੇ ਹਰਿ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਬੋਲੇ ਗੁਣ ਬਾਣੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇਆ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 493-494}

pdArQ:- gurmiK—gurU dy snmuK rihx vwly [ sKI shylI myrI—hy myrI sKIho shylIho! mo kau—mYƒ [ pRwn jIvwieAw—ijvwlx vwlw, Awqmk jIvn dyx vwlw! hm hovh—AsI hovWgy, mYN huMdw hW [ lwly—dws [ goly—Zulwm [ Anidnu—hr roz, hr vyly [1[

min—mn ivc [ qin—ihrdy ivc [ ibrhu—pRym, lgn [ pg—pYr [ sKw—im`qr [1[rhwau[

vcn gurU—gurU dy bcn [ BwieAw—cMgy l`gdy [ inrbwxI—inrlyp [ inrbwx pdu—vwsnw-rihq Awqmk drjw [2[

sMgu—myl, swQ [ jim—jm ny, Awqmk mOq ny [3[

jnu nwnku boly—dws nwnk boldw hY [ gux bwxI—prmwqmw dy guxW nwl BrI bwxI [ nwim—nwm ivc [4[

ArQ:- hy gurU dy snmuK rihx vwly is`Ko! hy myrI sKI shylIho! mYƒ Awqmk jIvn dyx vwly hir-nwm dI dwiq idau [ mYN auhnW guris`KW dw dws hW, Zulwm hW, jyhVy hr vyly srb-ivAwpk prmwqmw ƒ ismrdy rihMdy hn [1[

hy myrI ijMd dy swQI gur-is`Ko! hy Brwvo! (myry cMgy BwgW ƒ prmwqmw ny) myry mn ivc myry ihrdy ivc guris`KW dy crnW dw pRym pYdw kr id`qw hY [ qusI mYƒ ieho ijhw aupdyS kro, (ijs dI brkiq nwl) quhwfw imlwieAw prmwqmw mYƒ iml pey [1[rhwau[

hy Brwvo! jdoN prmwqmw ƒ cMgw l`gdw hY qdoN auhnW gurU dy snmuK rihx vwly mnu`KW dw imlwp krWdw hY ijnHW ƒ gurU dy bcn Awpxy mn ivc ipAwry l`gdy hn [ gurU dy auh ipAwry is`K v`fy BwgW vwly hn jyhVy inrlyp prmwqmw ƒ iml ky vwSnw-rihq Awqmk drjw hwsl kr lYNdy hn [2[

hy Brwvo! ijnHW mnu`KW ƒ prmwqmw dw im`Tw nwm Awpxy mn ivc ipAwrw l`gdw hY auhnW ƒ siqgurU dI swD sMgiq BI ipAwrI l`gdI hY [

pr ijnHW mnu`KW ƒ siqgurU dI sMgiq dw swQ psMd nhIN AwauNdw, auh bd-iksmq rih jWdy hn, auhnW pwpIAW ƒ Awqmk mOq ny smUlcw Kw ilAw huMdw hY [3[

hy Brwvo! jdoN dieAwvwn prmwqmw Awp iksy mnu`K auqy dieAw krdw hY, qdoN auh Awp hI aus mnu`K ƒ gurU dI rwhIN imlwieAw hoieAw iml pYNdw hY [ dws nwnk BI prmwqmw dI is&iq-swlwh vwlI bwxI gurbwxI hI (in`q) aucwrdw hY [ gurbwxI dI brkiq nwl mnu`K prmwqmw dy nwm ivc lIn ho jWdw hY [4[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh