ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 491

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਸਭੁ ਕੋ ਕਹੈ ਕਹਿਐ ਰਾਮੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਰਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਤਾ ਫਲੁ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥੧॥ ਅੰਤਰਿ ਗੋਵਿੰਦ ਜਿਸੁ ਲਾਗੈ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥ ਹਰਿ ਤਿਸੁ ਕਦੇ ਨ ਵੀਸਰੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਹਿ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚੀਤਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਿਰਦੈ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕੈ ਕਪਟੁ ਵਸੈ ਬਾਹਰਹੁ ਸੰਤ ਕਹਾਹਿ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮੂਲਿ ਨ ਚੁਕਈ ਅੰਤਿ ਗਏ ਪਛੁਤਾਹਿ ॥੨॥ ਅਨੇਕ ਤੀਰਥ ਜੇ ਜਤਨ ਕਰੈ ਤਾ ਅੰਤਰ ਕੀ ਹਉਮੈ ਕਦੇ ਨ ਜਾਇ ॥ ਜਿਸੁ ਨਰ ਕੀ ਦੁਬਿਧਾ ਨ ਜਾਇ ਧਰਮ ਰਾਇ ਤਿਸੁ ਦੇਇ ਸਜਾਇ ॥੩॥ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਸੋਈ ਜਨੁ ਪਾਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਕੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਵਿਚਹੁ ਹਉਮੈ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਹਰਿ ਭੇਟੈ ਸੋਈ ॥੪॥੪॥੬॥ {ਪੰਨਾ 491}

pdArQ:- sBu ko—hryk jIv [ khY—(jIB nwl) AwKdw hY [ n hoeI—(sPlqw) nhIN huMdI [ prswdI—prswid, ikrpw nwl [ min—mn ivc [ koie—koeI mnu`K [1[

AMqir—ihrdy ivc [ ijsu AMqir—ijs mnu`K dy AMdr [ iqsu—aus mnu`K ƒ [ krih—(auh mnu`K) krdy hn {bhu-vcn} [ min—mn ivc [ cIiq—ic`q ivc [1[rhwau[

ihrdY—ihrdy ivc [ kptu—DoKw [ khwih—AKvWdy hn [ n cukeI—nw cukY, nhIN mu`kdI [ AMiq—AMq vyly [ gey—jdoN c`l pey [ pCuqwih—(qdoN) pCuqWdy hn [2[

AMqr kI—AMdr dI {l&z ‘AMqir’ Aqy ‘AMqr’ dw &rk cyqy r`Ko [ vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’} [

duibDw—du-ic`qw-pn; mn dw iKMfwau [ dyie—dyNdw hY [3[

krmu—b^SS [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ BytY—iml pYNdw hY [4[

ArQ:- (hy BweI!) ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw leI ipAwr bxdw hY, prmwqmw aus mnu`K ƒ kdy Bu`ldw nhIN [ (ijnHW mnu`KW dy AMdr ipAwr bxdw hY) auh sdw Awpxy mn ivc ic`q ivc prmwqmw ƒ Xwd krdy rihMdy hn [1[rhwau[

(jy) hryk mnu`K (inrI jIB nwl hI) prmwqmw dw nwm AwKdw rhy, (qW inrw jIB nwl) prmwqmw dw nwm AwiKAW (sPlqw) nhIN huMdI [ jdoN iksy mnu`K dy mn ivc gurU dI ikrpw nwl prmwqmw Aw v`sy, qdoN aus ƒ aus ismrn dw Pl imldw hY [1[

(hy BweI!) ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc T`gI v`sdI hY, pr bwhrly ByK nwl (Awpxy Awp ƒ auh) sMq AKvWdy hn auhnW dy AMdroN mwieAw dI iqRSnw kdy BI nhIN mu`kdI; Aw^r jdoN auh jgq qoN qur pYNdy hn qdoN h`Q mldy hn [2[

(hy BweI!) jy koeI mnu`K AnykW qIrQW dy ieSnwn dw jqn krdw rhy, qW BI aus dy AMdr dI haUmy dI mYl nhIN lihMdI, qy, ijs mnu`K dy mn dw iKMfwau dUr nhIN huMdw (auh mwieAw dy moh ivc Btkdw rihMdw hY) aus ƒ Drm rwj szw dyNdw hY [3[

(hy BweI! ijs mnu`K auqy prmwqmw dI) b^SS hovy auhI mnu`K prmwqmw ƒ imldw hY [ (pr auN\) koeI ivrlw mnu`K hI gurU dI srn pY ky (ieh Byq) smJdw hY [ hy nwnk! (AwK—) jdoN jyhVw mnu`K Awpxy mn ivcoN haumY ƒ mwr mukWdw hY qdoN auhI mnu`K prmwqmw ƒ imldw hY [4[4[6[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਤਿਸੁ ਜਨ ਸਾਂਤਿ ਸਦਾ ਮਤਿ ਨਿਹਚਲ ਜਿਸ ਕਾ ਅਭਿਮਾਨੁ ਗਵਾਏ ॥ ਸੋ ਜਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਜਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਹਰਿ ਚਰਣੀ ਚਿਤੁ ਲਾਏ ॥੧॥ ਹਰਿ ਚੇਤਿ ਅਚੇਤ ਮਨਾ ਜੋ ਇਛਹਿ ਸੋ ਫਲੁ ਹੋਈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਵਹਿ ਪੀਵਤ ਰਹਹਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੇ ਤਾ ਪਾਰਸੁ ਹੋਵੈ ਪਾਰਸੁ ਹੋਇ ਤ ਪੂਜ ਕਰਾਏ ॥ ਜੋ ਉਸੁ ਪੂਜੇ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਏ ਦੀਖਿਆ ਦੇਵੈ ਸਾਚੁ ਬੁਝਾਏ ॥੨॥ ਵਿਣੁ ਪਾਰਸੈ ਪੂਜ ਨ ਹੋਵਈ ਵਿਣੁ ਮਨ ਪਰਚੇ ਅਵਰਾ ਸਮਝਾਏ ॥ ਗੁਰੂ ਸਦਾਏ ਅਗਿਆਨੀ ਅੰਧਾ ਕਿਸੁ ਓਹੁ ਮਾਰਗਿ ਪਾਏ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਵਿਣੁ ਨਦਰੀ ਕਿਛੂ ਨ ਪਾਈਐ ਜਿਸੁ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਅਪਣਾ ਸਬਦੁ ਵਰਤਾਏ ॥੪॥੫॥੭॥ {ਪੰਨਾ 491}

pdArQ:- inhcl—Afol [ ijs kw— {l&z ‘ijsu’ dw   u  sMbMDk ‘kw’ dy kwrn au~f igAw hY} [ inrmlu—pivqR [ ij—ijhVw [ gurmuiK—gurU vl mUMh kr ky [1[

cyiq—cyqy kr, ismr [ Acyq—hy Zw&l! ieCih—qUM cwhyNgw [ pwvih—qUM pRwpq kryNgw [ pIvq rhih—(jy) qUM pINdw rhyNgw [1[rhwau[

Byty—iml pey [ pwrsu—lohy ƒ sonw bxw dyx vwlI p`QrI [ pUj—Awdr-mwx [ dIiKAw—is`iKAw [ swcu—sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw [2[

hoveI—hovey, hovY, huMdI [ mwrig—(shI) rsqy auqy [3[

ndrI—myhr dI nzr [ prswdI—prswid, ikrpw nwl [ sbdu—is&iq-swlwh dI bwxI [ vrqwey—vMfdw hY, vsWdw hY [4[

ArQ:- hy (myry gw&l mn! prmwqmw ƒ cyqy krdw rhu, qYƒ auhI Pl iml jweygw jyhVw qUM mMgyNgw [ (gurU dI srn pau) gurU dI ikrpw nwl qUM prmwqmw dy nwm dw rs hwsl kr leyNgw, qy, jy qUM aus rs ƒ pINdw rhyNgw, qW qYƒ sdw Awnµd imilAw rhygw [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw ijs mnu`K dw AhMkwr dUr kr dyNdw hY, aus mnu`K ƒ Awqmk SWqI pRwpq ho jWdI hY, aus dI Akl (mwieAw-moh ivc) folxoN ht jWdI hY [ jyhVw mnu`K gurU dI srn pY ky (ieh Byq) smJ lYNdw hY, qy, prmwqmw dy crnW ivc Awpxw ic`q joVdw hY, auh mnu`K pivqR jIvn vwlw bx jWdw hY [1[

hy BweI! jdoN iksy mnu`K ƒ gurU iml pYNdw hY qdoN auh pwrs bx jWdw hY (auh hor mnu`KW ƒ BI au~cy jIvn vwlw bxwx-jogw ho jWdw hY), jdoN auh pwrs bxdw hY qdoN lokW pwsoN Awdr-mwx hwsl krdw hY [ jyhVw BI mnu`K aus dw Awdr krdw hY auh (au~cw Awqmk jIvn-rUp) Pl pRwpq krdw hY [ (pwrs bixAw hoieAw mnu`K hornW ƒ au~cy jIvn dI) is`iKAw dyNdw hY, qy, sdw-iQr rihx vwly pRBU dy ismrn dI Akl dyNdw hY [2[

(pr, hy BweI!) pwrs bxn qoN ibnw (dunIAw pwsoN) Awdr-mwx nhIN imldw, (ikauNik) Awpxw mn ismrn ivc pqIjx qoN ibnw hI auh mnu`K hornW ƒ (ismrn dI) is`iKAw dyNdw hY [ jyhVw mnu`K Awp qW igAwn qoN s`Kxw hY, Awp qW mwieAw dy moh ivc AMnHw hoieAw ipAw hY, pr Awpxy Awp ƒ gurU AKvWdw hY auh iksy hor ƒ (shI jIvn dy) rsqy auqy nhIN pw skdw [3[

hy nwnk! (iksy dy v`s dI g`l nhIN) prmwqmw dI myhr dI ingwh qoN ibnw kuJ BI pRwpq nhIN huMdw (Awqmk jIvn dI dwiq nhIN imldI) [ ijs mnu`K auqy myhr dI nzr krdw hY auh mnu`K ieh dwiq hwsl kr lYNdw hY [ gurU dI ikrpw dI brkiq nwl prmwqmw (ijs mnu`K ƒ) vifAweI b^Sdw hY aus dy ihrdy ivc AwpxI is&iq-swlwh dI bwxI vsWdw hY [4[5[7[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੩ ਪੰਚਪਦੇ ॥ ਨਾ ਕਾਸੀ ਮਤਿ ਊਪਜੈ ਨਾ ਕਾਸੀ ਮਤਿ ਜਾਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਮਤਿ ਊਪਜੈ ਤਾ ਇਹ ਸੋਝੀ ਪਾਇ ॥੧॥ ਹਰਿ ਕਥਾ ਤੂੰ ਸੁਣਿ ਰੇ ਮਨ ਸਬਦੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇ ॥ ਇਹ ਮਤਿ ਤੇਰੀ ਥਿਰੁ ਰਹੈ ਤਾਂ ਭਰਮੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਚਰਣ ਰਿਦੈ ਵਸਾਇ ਤੂ ਕਿਲਵਿਖ ਹੋਵਹਿ ਨਾਸੁ ॥ ਪੰਚ ਭੂ ਆਤਮਾ ਵਸਿ ਕਰਹਿ ਤਾ ਤੀਰਥ ਕਰਹਿ ਨਿਵਾਸੁ ॥੨॥ ਮਨਮੁਖਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਮੁਗਧੁ ਹੈ ਸੋਝੀ ਕਿਛੂ ਨ ਪਾਇ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਨ ਬੁਝਈ ਅੰਤਿ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਇ ॥੩॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਕਾਸੀ ਸਭਿ ਤੀਰਥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਆ ਬੁਝਾਇ ॥ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਤਿਸੁ ਸੰਗਿ ਰਹਹਿ ਜਿਨ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥੪॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਹੁਕਮੁ ਬੁਝਿਆ ਏਕੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਭੁ ਸਚੁ ਹੈ ਸਚੇ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੫॥੬॥੮॥ {ਪੰਨਾ 491}

pdArQ:- aUpjY—pYdw huMdI hY [ jwie—clI jWdI hY [ siqgur imilAY—jy gurU ƒ iml peIey [ soJI—smJ [1[

mMin—mn ivc [ iQru—Afol [ Brmu—Btkxw [1[rhwau[

iklivK—pwp [ pMcBU—(kwmwidk) pMjW dy v`s ivc Awey hoey ƒ [ vis—v`s ivc [2[

mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [ mugDu—mUrK [ buJeI—buJey, buJY, smJdw [3[

siB—swry [ siqguir—gurU ny [ ATsiT— {A`T Aqy s`T} ATwhT [ sMig—nwl [ ijn ihrdY—ijnHW dy ihrdy ivc [4[

hukmu—rzw [ eyku—iek prmwqmw hI [ min—mn ivc [ scu—At`l [ scy—sdw-iQr hrI ivc [5[

ArQ:- hy myry mn! qUM prmwqmw dI is&iq-swlwh suixAw kr [ hy BweI! gurU dy Sbd ƒ Awpxy mn ivc vsweI r`K [ jdoN (is&iq-swlwh dI brkiq nwl, gur-Sbd dI brkiq nwl) qyrI ieh Akl mwieAw dy moh ivc folxoN bcI rhygI, qdoN qyry AMdroN Btkxw dUr ho jwiegI [1[rhwau[

hy BweI! nwh hI kWSI (Awidk qIrQW qy igAW) suc`jI Akl pYdw huMdI hY, nwh hI kWSI (Awidk qIrQW qy nwh igAW) cMgI Akl dUr ho jWdI hY gurU ƒ imilAW (mnu`K dy AMdr) cMgI Akl pYdw huMdI hY, qdoN mnu`K ƒ ieh smJ AwauNdI hY [1[

hy BweI! qUM prmwqmw dy crn Awpxy ihrdy ivc sMBwl, qyry swry pwp nws ho jwxgy [ jy qUM (pRBU-crnW dI brkiq nwl) kwmwidk pMjW dy v`s ivc Awey hoey mn ƒ Awpxy v`s ivc kr leyN, qW qUM qIrQW auqy hI invws kr irhw hYN [2[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dw ieh mn (sdw) mUrK (hI itikAw rihMdw) hY, aus ƒ (au~cy Awqmk jIvn dI) rqw BI smJ nhIN pYNdI [ auh prmwqmw dy nwm (dI kdr) ƒ nhIN smJdw, Aw^r auh h`Q mldw hI (jgq qoN) qur jWdw hY [3[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ siqgurU ny (Awqmk jIvn dI) sUJ b^S id`qI (aus dy vwsqy) ieh mn hI kWSI hY, ieh mn hI swry qIrQ hY ieh mn hI swrIAW isimRqIAW hY, aus mnu`K dy nwl ATwhT hI qIrQ v`sdy hn [

hy BweI! ijnHW mnu`KW dy mn ivc sdw prmwqmw v`isAw rihMdw hY (auhnW vwsqy ieh mn hI kWSI hY) [4[

hy nwnk! jy mnu`K gurU ƒ iml pey qW auh prmwqmw dI rzw ƒ smJ lYNdw hY, qW iek prmwqmw aus dy mn ivc Aw v`sdw hY [ (auh mnu`K sdw ieauN XkIn r`Kdw hY qy AwKdw hY—hy pRBU!) jo kuJ qYƒ cMgw l`gdw hY auh sdw At`l inXm hY [ (hy BweI! jy mnu`K ƒ gurU iml pey qW auh) sdw-iQr rihx vwly prmwqmw ivc lIn rihMdw hY [5[6[8[

not:- ieh Sbd Aqy Aglw Sbd dovyN pMj pMj bMdW vwly hn [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh