ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 490

ਰਾਗੁ ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੩ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਧ੍ਰਿਗੁ ਇਵੇਹਾ ਜੀਵਣਾ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਪਾਇ ॥ ਜਿਤੁ ਕੰਮਿ ਹਰਿ ਵੀਸਰੈ ਦੂਜੈ ਲਗੈ ਜਾਇ ॥੧॥ ਐਸਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੀਐ ਮਨਾ ਜਿਤੁ ਸੇਵਿਐ ਗੋਵਿਦ ਪ੍ਰੀਤਿ ਊਪਜੈ ਅਵਰ ਵਿਸਰਿ ਸਭ ਜਾਇ ॥ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਚਿਤੁ ਗਹਿ ਰਹੈ ਜਰਾ ਕਾ ਭਉ ਨ ਹੋਵਈ ਜੀਵਨ ਪਦਵੀ ਪਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਿਉ ਇਕੁ ਸਹਜੁ ਉਪਜਿਆ ਵੇਖੁ ਜੈਸੀ ਭਗਤਿ ਬਨੀ ॥ ਆਪ ਸੇਤੀ ਆਪੁ ਖਾਇਆ ਤਾ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਆ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਈ ॥੨॥ ਬਿਨੁ ਭਾਗਾ ਐਸਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਨ ਪਾਈਐ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਕੂੜੈ ਕੀ ਪਾਲਿ ਵਿਚਹੁ ਨਿਕਲੈ ਤਾ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਐਸੇ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਕਿਆ ਓਹੁ ਸੇਵਕੁ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਗੁਰ ਆਗੈ ਜੀਉ ਧਰੇਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਭਾਣਾ ਚਿਤਿ ਕਰੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਆਪੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇਇ ॥੪॥੧॥੩॥ {ਪੰਨਾ 490}

pdArQ:- iDRgu—iPtkwr-jog [ ijqu—ijs (jIaUx) ivc [ ijqu kMim—ijs kMm ivc [ dUjY—mwieAw (dy moh) ivc [1[

mnw—hy mn! ijqu syivAY—ijs dI syvw kIiqAW [ Avr—hor dI (pRIiq) [ syqI—nwl [ gih rhY—juiVAw rhy [ jrw—buFypw [ pdvI—drjw [1[rhwau[

isau—nwl [ shju—Awqmk Afolqw [ jYsI—Ascrj ijhI [ syqI—nwl [ Awp syqI—mn dI rwhIN [ Awpu—Awpw-Bwv [ joqI—prmwqmw dI joiq ivc [ joiq—suriq [ smeI—smweI, lIn ho geI [2[

sBu koie—hryk jIv [ kUV—JUT, mwieAw dw moh [ pwil—kMD [3[

jIau—ijMd, Awpxw Awp [ Dryie—Dr dyNdw hY [ iciq—ic`q ivc [4[

ArQ:- hy myry mn! ieho ijhy gurU dI srn pYxw cwhIdw hY ijs dI srn ipAW prmwqmw nwl ipAwr pYdw ho jwey, Aqy hor (mwieAw Awidk) dw ipAwr swrw Bul jwey, (ijs dI srn ipAW) prmwqmw nwl ic`q sdw juiVAw rhy, Aqy ieho ijhw Awqmk jIvn dw drjw iml jwey ijs ƒ kdy buFypy dw fr nwh ho sky (jo Awqmk drjw kdy kmzor nwh ho sky) [1[rhwau[

(hy myry mn!) ieho ijhw jIvn iPtkwr-jog hY ijs jIaUx ivc prmwqmw nwl ipAwr nwh bxy, (AYsw BI kMm iPtkwr-jog hY) ijs kMm ivc l`igAW prmwqmw Bu`l jwey, Aqy mnu`K mwieAw dy moh ivc jw Psy [1[

hy BweI! prmwqmw nwl ipAwr pwieAW (mnu`K dy AMdr) iek (Acrj) Awqmk Afolqw pYdw huMdI hY, hYrwn krn vwlI BgqI (dw rMg) bxdw hY [ AMdry AMdr hI (mnu`K dy AMdroN) Awpw-Bwv (AhMkwr) mu`k jWdw hY, (jdoN Awpw-Bwv mu`kdw hY) qdoN mn pivqR ho jWdw hY, qdo mnu`K dI suriq r`bI nUr ivc lIn rihMdI hY [2[

(pr, hy BweI!) cwhy hryk mnu`K ipAw qWG kry, iksmq qoN ibnw Ajyhw gurU nhIN imldw (ijs dy imilAW mnu`K dy) AMdroN mwieAw dy moh vwlI kMD dUr ho jwey [ (jdoN ieh kMD inkl jWdI hY qy hrI nwl imlwp ho jWdw hY) qdoN mnu`K ƒ sdw leI Awnµd pRwpq ho jWdw hY [3[

hy nwnk! (ijs syvk ƒ ieho ijhw gurU iml pYNdw hY) auh syvk Ajyhy gurU dI kIh syvw krdw hY? (b`s, iehI syvw krdw hY ik) gurU dy A`gy AwpxI ijMd Bytw kr dyNdw hY (Bwv, auh syvk) gurU dI mrzI ƒ Awpxy ic`q ivc itkw lYNdw hY (gurU dy hukm ivc qurdw hY [ pr Bwxw mMnwxw BI koeI sOKI Kyf nhIN, ijs mnu`K auqy) gurU Awp hI ikrpw krdw hY (auh mnu`K gurU dy hukm ƒ sdw mMndw hY) [4[1[3[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਤੁਮ ਸੇਵਾ ਕਰਹੁ ਦੂਜੀ ਸੇਵਾ ਕਰਹੁ ਨ ਕੋਇ ਜੀ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਮਨਹੁ ਚਿੰਦਿਆ ਫਲੁ ਪਾਈਐ ਦੂਜੀ ਸੇਵਾ ਜਨਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ਜੀ ॥੧॥ ਹਰਿ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰੀਤਿ ਹੈ ਹਰਿ ਮੇਰੀ ਹਰਿ ਮੇਰੀ ਕਥਾ ਕਹਾਨੀ ਜੀ ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਭੀਜੈ ਏਹਾ ਸੇਵ ਬਨੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਸਾਸਤ੍ਰ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਬੰਧਪੁ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਭਾਈ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਮੈ ਭੂਖ ਲਾਗੈ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤੈ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਸਾਕੁ ਅੰਤਿ ਹੋਇ ਸਖਾਈ ॥੨॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਹੋਰ ਰਾਸਿ ਕੂੜੀ ਹੈ ਚਲਦਿਆ ਨਾਲਿ ਨ ਜਾਈ ॥ ਹਰਿ ਮੇਰਾ ਧਨੁ ਮੇਰੈ ਸਾਥਿ ਚਾਲੈ ਜਹਾ ਹਉ ਜਾਉ ਤਹ ਜਾਈ ॥੩॥ ਸੋ ਝੂਠਾ ਜੋ ਝੂਠੇ ਲਾਗੈ ਝੂਠੇ ਕਰਮ ਕਮਾਈ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਹਰਿ ਕਾ ਭਾਣਾ ਹੋਆ ਕਹਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਈ ॥੪॥੨॥੪॥ {ਪੰਨਾ 490}

pdArQ:- jI—hy BweI! qy—qoN, nwl [ mnhu icMidAw—mn qoN icqivAw hoieAw [ ibrQw—ivArQ [1[

rIiq—jIvn-jugiq [ kQw khwnI—mn prcwvy dIAW g`lW [ pRswid—ikrpw nwl [ BIjY—iB`j jwey, ig`J jwey [ bnI—P`bI [1[rhwau[

bMDpu—irSqydwr [ BweI—Brw [ nwim—nwm nwl [ iqRpqY—r`jdw hY [ sKweI—swQI [2[

rwis—srmwieAw [ kUVI—nwsvMq [ hau—mYN [ jwau—jwauN, mYN jWdw hW [3[

JUTy—nwsvMq pdwrQW ivc [ lwgY—ipAwr pWdw hY [ kmweI—kmWdw hY [ Bwxw—rzw [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw nwl ipAwr myrI jIvn-jugiq hY, prmwqmw dI is&iq-swlwh myry vwsqy mn-prcwvy dIAW g`lW hn [ b`s! mYƒ iehI syvw-BgqI cMgI l`gdI hY ik gurU dI ikrpw nwl myrw mn prmwqmw dI Xwd ivc ig`J jwey [1[rhwau[

hy BweI! isr& prmwqmw dI syvw-BgqI kro iksy hor (dyvI dyvqy Awidk) dI syvw-pUjw nwh kro [ prmwqmw dI syvw BgqI kIiqAW mn-ie`Cq Pl pw leIdw hY, iksy hor (dyvI dyvqy Awidk) dI pUjw nwl AwpxI izMdgI hI ivArQ clI jWdI hY [1[

hy BweI! prmwqmw dw nwm hI myry vwsqy isimRqIAW dI mrXwdw hY qy SwsqRW dI ivcwr hY, prmwqmw hI myrw irSqydwr hY, prmwqmw hI myrw Brw-BweI hY [ prmwqmw dy ismrn dI mYƒ Bu`K l`gdI hY (myrI Awqmk izMdgI dy kwiem rihx vwsqy mYƒ ismrn dI ^urwk dI loV pYNdI hY), prmwqmw dy nwm ivc juiVAW myrw mn (mwieAw vloN) r`j jWdw hY [ prmwqmw myrw sMbMDI hY, prmwqmw hI myrw AMq vyly dw swQI hY [1[

(hy BweI! dunIAw dy Dn pdwrQ dw kIh mwx? prmwqmw dy nwm qoN ibnw hor srmwieAw JUTw hY, (jgq qoN) qurn vyly (mnu`K dy) nwl nhIN jWdw [ (so,) prmwqmw dw nwm hI myrw Dn hY, ieh Dn myry nwl swQ krdw hY, mYN ijQy BI jWdw hW ieh Dn myry nwl jWdw hY [3[

hy BweI! jyhVw mnu`K nwl nwh inBx vwly pdwrQW ivc pRIiq pweI r`Kdw hY, aus dw jIvn hI auhnW pdwrQW nwl iek-imk ho jWdw hY, auh inq auhnW nwsvMq pdwrQW dI ^wqr hI dOV-B`j krdw rihMdw hY [

(pr) nwnk AwKdw hY—ieh prmwqmw dI rzw hI hY (ik koeI hir-nwm ivc msq hY qy koeI JUTy pdwrQW ivc l`gw ipAw hY), ies rzw ƒ cMgw jW mMdw nhIN AwiKAw jw skdw [4[2[4[

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜੁਗ ਮਾਹਿ ਨਾਮੁ ਦੁਲੰਭੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਵਈ ਵੇਖਹੁ ਕੋ ਵਿਉਪਾਇ ॥੧॥ ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਸਹਜੇ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾਂ ਭਉ ਪਾਏ ਆਪਣਾ ਬੈਰਾਗੁ ਉਪਜੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਬੈਰਾਗੈ ਤੇ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਸਿਉ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਸੇਇ ਮੁਕਤ ਜਿ ਮਨੁ ਜਿਣਹਿ ਫਿਰਿ ਧਾਤੁ ਨ ਲਾਗੈ ਆਇ ॥ ਦਸਵੈ ਦੁਆਰਿ ਰਹਤ ਕਰੇ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸੋਝੀ ਪਾਇ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਤੇ ਗੁਰੁ ਹੋਇਆ ਵੇਖਹੁ ਤਿਸ ਕੀ ਰਜਾਇ ॥ ਇਹੁ ਕਾਰਣੁ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ॥੪॥੩॥੫॥ {ਪੰਨਾ 490}

pdArQ:- jug mih—jgq ivc, zmwny ivc [ dulµBu—durl`B, bVI AOiKAweI nwl imlx vwlw [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ hoveI—hovey, hovY, huMdI [ ko—koeI iDr BI [ ivaupwie—inrnw kr ky [1[

sd—sdw [ min—mn ivc [ shjy—Awqmk Afolqw ivc [1[rhwau[

jW—jdoN [ Bau—fr-Adb [ bYrwgu—mwieAw vloN auprwmqw [ qy—qoN [ isau—nwl [2[

syie—auh bMdy {bhu-vcn} [ mukq—ivkwrW qoN Awzwd [ ij—jyhVy [ ijxih—ij`qdy hn [ Dwqu—mwieAw [ lwgY—cMbVdI [ duAwir—duAwr ivc [ rhq—irhwieS [ iqRBvx—iqMnW BvnW ivc ivAwpk pRBU [3[

gur qy—gurU qoN [ iqs kI— {l&z ‘iqsu’ dw   u  sMbMDk ‘kI’ dy kwrn au~f igAw hY} [ rjwie—mrzI [ krqw—krqwr [4[

ArQ:- hy BweI! mYN Awpxy gurU qoN sdw kurbwn jWdw hW, sdky jWdw hW [ jy gurU iml pey qW pRBU mnu`K dy mn ivc Aw v`sdw hY, qy, mnu`K Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdw hY [1[rhwau[

hy BweI! jgq ivc (hor pdwrQ qW suKYn iml jWdy hn, pr) prmwqmw dw nwm bVI muSikl nwl imldw hY, ieh nwm gurU dI srn ipAW hI imldw hY [ qy, ijqnw icr hir-nwm nwh imly auqnw icr ivkwrW qoN ^lwsI nhIN huMdI, by-S`k koeI BI iDr koeI hor aupwau kr ky (inrnw kr ky) vyK lvo [1[

jdoN prmwqmw (iksy mnu`K dy ihrdy ivc) Awpxw fr-Adb pWdw hY aus dy mn ivc mwieAw vloN auprwmqw pYdw ho jWdI hY [ ies auprwmqw dI hI brkiq nwl prmwqmw iml pYNdw hY, qy, mnu`K prmwqmw (dy crnW) nwl suriq joVI r`Kdw hY [2[

hy BweI! jyhVy mnu`K Awpxw mn ij`q lYNdy hn, auh mwieAw dy bMDnW qoN Awzwd ho jWdy hn, auhnW au~qy muV mwieAw Awpxw zor nhIN pw skdI [ jyhVw BI mnu`K (ieMidRAW dI phuMc qoN auqWh) ic`q-AwkwS ivc (au~cy Awqmk mMfl ivc) AwpxI irhwieS bxw lYNdw hY, aus ƒ iqMn BvnW ivc ivAwpk pRBU dI smJ pY jWdI hY [3[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) vyKo, prmwqmw dI Acrj mrzI! (jyhVw BI mnu`K gurU dI srn pYNdw hY auh) gurU dI srn pYx nwl gurU dw rUp bx jWdw hY [ prmwqmw Awp hI ieh sb`b bxWdw hY, (gurU dI srn pey mnu`K dI) Awqmw prmwqmw dI joiq ivc lIn ho jWdI hY [4[3[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh