ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 485

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਸਾ ਬਾਣੀ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਕੀ    ਏਕ ਅਨੇਕ ਬਿਆਪਕ ਪੂਰਕ ਜਤ ਦੇਖਉ ਤਤ ਸੋਈ ॥ ਮਾਇਆ ਚਿਤ੍ਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਬਿਮੋਹਿਤ ਬਿਰਲਾ ਬੂਝੈ ਕੋਈ ॥੧॥ ਸਭੁ ਗੋਬਿੰਦੁ ਹੈ ਸਭੁ ਗੋਬਿੰਦੁ ਹੈ ਗੋਬਿੰਦ ਬਿਨੁ ਨਹੀ ਕੋਈ ॥ ਸੂਤੁ ਏਕੁ ਮਣਿ ਸਤ ਸਹੰਸ ਜੈਸੇ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਲ ਤਰੰਗ ਅਰੁ ਫੇਨ ਬੁਦਬੁਦਾ ਜਲ ਤੇ ਭਿੰਨ ਨ ਹੋਈ ॥ ਇਹੁ ਪਰਪੰਚੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਲੀਲਾ ਬਿਚਰਤ ਆਨ ਨ ਹੋਈ ॥੨॥ ਮਿਥਿਆ ਭਰਮੁ ਅਰੁ ਸੁਪਨ ਮਨੋਰਥ ਸਤਿ ਪਦਾਰਥੁ ਜਾਨਿਆ ॥ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਮਨਸਾ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੀ ਜਾਗਤ ਹੀ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ॥੩॥ ਕਹਤ ਨਾਮਦੇਉ ਹਰਿ ਕੀ ਰਚਨਾ ਦੇਖਹੁ ਰਿਦੈ ਬੀਚਾਰੀ ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਕੇਵਲ ਏਕ ਮੁਰਾਰੀ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 485}

pdArQ:- pUrk—BrpUr [ jq—ij`Dr [ dyKau—mYN vyKdw hW [ qq—au~Dr [ soeI—auh pRBU hI [ icqR—mUrqW, qsvIrW [ bicqR—rMgw rMg dIAW [ ibmoihq—cMgI qrHW mohy jWdy hn [1[

sBu—hr QW [ sUqu—Dwgw [ mix—mxky [ sq—Sq, sYNkVy [ shMs—hzwrW [ Eiq poiq— {Skt. Aoq pRoq—auixAw hoieAw, pRoqw hoieAw} auxy hoey ivc, pRoqy hoey ivc, qwxy pyty ivc [1[rhwau[

qrMg—lihrW, iT`lHW [ Pyn—J`g [ budbudw—bulbulw [ iBMn—v`Krw [ prpMcu— {Skt. pRpzc}—ieh id`sdw qmwSw-rUp sMswr [ lIlw—Kyf [ ibcrq—ivcwirAW [ Awn—v`Krw, Eprw [2[

imiQAw—JUTw [ Brmu—vihm, Zlq i^Awl [ mnorQ—auh cIzW ijnHW dI ^wqr mn dOVdw iPrdw hY [ siq—sdw kwiem rihx vwly [ suik®q—nykI [ mnsw—smJ [ mwinAw—pqIj igAw, qs`lI ho geI [3[

rcnw—isRStI [ bIcwrI—ivcwr ky [ AMqir—AMdr [ inrMqir—iek-rs sB ivc [4[

ArQ:- ie`k prmwqmw Anyk rUp Dwr ky hr QW mOjUd hY qy BrpUr hY; mYN ij`Dr q`kdw hW, auh prmwqmw hI mOjUd hY [ pr (ies Byq ƒ) koeI ivrlw bMdw smJdw hY, ikauNik jIv Awm qOr qy mwieAw dy rMgw-rMg dy rUpW ivc cMgI qrHW mohy pey hn [1[

hr QW prmwqmw hY, hr QW prmwqmw hY, prmwqmw qoN s`KxI koeI QW nhIN; ijvyN ie`k Dwgw hovy qy (aus ivc) sYNkVy hzwrW mxky (pRoqy hoey hox) (iesy qrHW sB jIvW ivc prmwqmw dI hI jIvn-s`qw imlI hoeI hY, ijvyN) qwxy-pyty ivc (Dwgy imly hoey hn, iqvyN) auhI prmwqmw (sB ivc imilAw hoieAw) hY [1[rhwau[

pwxI dIAW iT`lHW, J`g Aqy bulbuly—ieh swry pwxI qoN v`Kry nhIN huMdy, iqvyN hI ieh id`sdw qmwSw-rUp jgq prmwqmw dI rcI hoeI Kyf hY, ghu nwl soicAW (ieh smJ Aw jWdI hY ik ieh aus qoN) v`Krw nhIN hY [2[

(ieh prpMc vyK ky jIvW ƒ) Zlq i^Awl bx igAw hY (ik ies dw Aswfw swQ p`kw inBx vwlw hY); ieh pdwrQ ieauN hI hn ijvyN supny ivc vyKy hoey pdwrQ; pr jIvW ny iehnW ƒ sdw (Awpxy nwl) itky rihx vwly smJ ilAw hY [ ijs mnu`K ƒ siqgurU BlI smJ b^Sdw hY auh ies vihm ivcoN jwg pYNdw hY qy aus dy mn ƒ qs`lI Aw jWdI hY (ik Awswfw qy iehnW pdwrQW dw swQ sdw leI nhIN hY) [3[

nwmdyv AwKdw hY—(hy BweI!) Awpxy ihrdy ivc ivcwr ky vyK lvo ik ieh prmwqmw dI rcI hoeI Kyf hY, ies ivc hryk Gt AMdr hr QW isr& ie`k prmwqmw hI v`sdw hY [4[1[

Bwv:- prmwqmw AwpxI ies rcI isRStI ivc hr QW mOjUd hY [ gurU dI ikrpw nwl mnu`K ƒ ieh sUJ pYNdI hY [

not:- pr Bgq-bwxI dy ivroDI s`jx ƒ ies ivc ‘vydWq mq dI ilSk’ id`s rhI hY [ hr hwlq ivc ivroDqw ju krnI hoeI [

ਆਸਾ ॥ ਆਨੀਲੇ ਕੁੰਭ ਭਰਾਈਲੇ ਊਦਕ ਠਾਕੁਰ ਕਉ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਉ ॥ ਬਇਆਲੀਸ ਲਖ ਜੀ ਜਲ ਮਹਿ ਹੋਤੇ ਬੀਠਲੁ ਭੈਲਾ ਕਾਇ ਕਰਉ ॥੧॥ ਜਤ੍ਰ ਜਾਉ ਤਤ ਬੀਠਲੁ ਭੈਲਾ ॥ ਮਹਾ ਅਨੰਦ ਕਰੇ ਸਦ ਕੇਲਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਨੀਲੇ ਫੂਲ ਪਰੋਈਲੇ ਮਾਲਾ ਠਾਕੁਰ ਕੀ ਹਉ ਪੂਜ ਕਰਉ ॥ ਪਹਿਲੇ ਬਾਸੁ ਲਈ ਹੈ ਭਵਰਹ ਬੀਠਲ ਭੈਲਾ ਕਾਇ ਕਰਉ ॥੨॥ ਆਨੀਲੇ ਦੂਧੁ ਰੀਧਾਈਲੇ ਖੀਰੰ ਠਾਕੁਰ ਕਉ ਨੈਵੇਦੁ ਕਰਉ ॥ ਪਹਿਲੇ ਦੂਧੁ ਬਿਟਾਰਿਓ ਬਛਰੈ ਬੀਠਲੁ ਭੈਲਾ ਕਾਇ ਕਰਉ ॥੩॥ ਈਭੈ ਬੀਠਲੁ ਊਭੈ ਬੀਠਲੁ ਬੀਠਲ ਬਿਨੁ ਸੰਸਾਰੁ ਨਹੀ ॥ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਨਾਮਾ ਪ੍ਰਣਵੈ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਤੂੰ ਸਰਬ ਮਹੀ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 485}

pdArQ:- AwnIly—ilAWdw [ kuMB—GVw [ BrweIly—BrwieAw [ audk—pwxI [ Twkur— {Skt. Twkuran idol, deity} mUrqI, bu`q [ kau—ƒ [ krau—mYN krwvW [ jI—jIv [ bITlu— {ivÕTlone who is at a distance} mwieAw dy pRBwv qoN pry hrI [ BYlw—Bielw {Skt. Buto live, exist, stay, abide. mrwTI bolI ‘BUq kwl’ bxwaux vwsqy ik®Aw-DwqU dy A^Ir qy ‘lw’ lgweIdw hY, ijvyN ‘Aw’ qoN ‘Awielw’, ‘kup’ qoN ‘koiplw’ Awidk; iqvyN hI ‘BU’ qoN ‘Bielw’ jW ‘BYlw’} v`sdw sI, mOjUd sI [ kwie—kwhdy leI? ikauN? [1[

jqR—ij`Qy [ jwau—mYN jWdw hW [ kylw—Anµd, coj qmwSy [1[rhwau[

proeIly—pro leI [ hau—mYN [ bwsu—sugMDI, vwSnw [ Bvrh—BOry ny [2[

rIDweIly—irMnHw leI [ nYvydu— {Skt. nYvyªan offering of eatables presented to a deity or idol} mUrqI A`gy Kwx vwly pdwrQ dI Byt [ ibtwirE—jUTw kIqw [ bCrY—v`Cy ny [3[

aUBY—auqWh [ eIBY—hyTW [ Qnµqir—Qwn+AMqir [ Qwn Qnµqir—Qwn Qwn AMqir, hr QW ivc [ pRxvY—bynqI krdw hY [ mhI—DrqI [ srb mhI—swrI isRStI ivc [4[

ArQ:- GVw ilAw ky (aus ivc) pwxI Brw ky (jy) mYN mUrqI ƒ ieSnwn krwvW (qW auh ieSnwn prvwn nhIN, pwxI jUTw hY, ikauNik) pwxI ivc ibqwlI l`K (jUnW dy) jIv rihMdy hn [ (pr myrw) inrlyp pRBU qW pihlW hI (auhnW jIvW ivc) v`sdw sI (qy ieSnwn kr irhw sI; qW iPr mUrqI ƒ) mYN kwhdy leI ieSnwn krwvW? [1[

mYN ij`Dr jWdw hW, au~Dr hI inrlyp pRBU mOjUd hY (sB jIvW ivc ivAwpk ho ky) bVy Anµd coj qmwSy kr irhw hY [1[rhwau[

Pu`l ilAw ky qy mwlw pRo ky jy mYN mUrqI dI pUjw krW (qW auh Pu`l jUTy hox kr ky auh pUjw prvwn nhIN, ikauNik auhnW Pu`lW dI) sugMDI pihlW BOry ny lY leI; (pr myrw) bITl qW pihlW hI (aus BOry ivc) v`sdw sI (qy sugMDI lY irhw sI, qW iPr iehnW Pu`lW nwl) mUrqI dI pUjw mYN kwhdy leI krW? [2[

du`D ilAw ky KIr irMnHw ky jy mYN ieh Kwx vwlw au~qm pdwrQ mUrqI A`gy Byt r`KW (qW du`D jUTw hox kr ky Bojn prvwn nhIN, ikauNik cox vyly) pihlW v`Cy ny du`D jUTw kr id`qw sI; (pr myrw) bITl qW pihlW hI (aus v`Cy ivc) v`sdw sI (qy du`D pI irhw sI, qW ies mUrqI A`gy) mYN ikauN nYvyd Byt DrW? [3[

(jgq ivc) hyTW auqWh (hr QW) bITl hI bITl hY, bITl qoN s`Kxw jgq rih hI nhIN skdw [ nwmdyv aus bITl A`gy bynqI krdw hY—(hy bITl!) qUM swrI isRStI ivc hr QW ivc BrpUr hYN [4[2[

not:- iksy isAwxy ilKwrI qy kvI dy i^Awl dI fUMGweI ƒ shI qrHW smJx leI ieh zrUrI hoieAw krdw hY ik aus dy vrqy l&zW dy Bwv ƒ aus dy Awpxy rcnw-BMfwr ivcoN ghu nwl vyiKAw jwey [ keI vwrI aus dy Awpxy vrqy l&zW dI cox ivc ^ws Byd hoieAw krdw hY, ieh g`l su`t pwx vwlI nhIN hoieAw krdI [ ies Sbd ivc vyKo l&z ‘Twkur’ qy ‘bITl’ dI vrqoN [ ij`Qy ‘ieSnwn pUjw nYvyd’ dw izkr hY, au~Qy l&z ‘Twkur’ vriqAw hY, pr ij`Qy srb-ivAwpkqw d`sI hY au~Qy ‘bITl’ iliKAw hY [ mUrqI dw izkr iqMn vwrI kIqw hY, iqMny hI vwrI aus ƒ ‘Twkur’ hI AwiKAw hY qy ‘bITl’ dw nwm srb-ivAwpk prIpUrn prmwqmw ƒ id`qw hY [ lokW dIAW GVIAW hoeIAW khwxIAW qoN AsW ieh XkIn nhIN bxwauxw ik nwmdyv jI iksy bITul-mUrqI dy pujwrI sn; nwmdyv jI dw bITlu AsW nwmdyv jI dI AwpxI bwxI ivcoN vyKxw hY ik ikho ijhw hY; auh bITl hY ‘Qwn Qnµqir’ [

Bwv:- mUrqI-pUjw dw KMfn; srb-ivAwpk pRBU dI BgqI dw aupdyS [

ਆਸਾ ॥ ਮਨੁ ਮੇਰੋ ਗਜੁ ਜਿਹਬਾ ਮੇਰੀ ਕਾਤੀ ॥ ਮਪਿ ਮਪਿ ਕਾਟਉ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸੀ ॥੧॥ ਕਹਾ ਕਰਉ ਜਾਤੀ ਕਹ ਕਰਉ ਪਾਤੀ ॥ ਰਾਮ ਕੋ ਨਾਮੁ ਜਪਉ ਦਿਨ ਰਾਤੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਰਾਂਗਨਿ ਰਾਂਗਉ ਸੀਵਨਿ ਸੀਵਉ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਘਰੀਅ ਨ ਜੀਵਉ ॥੨॥ ਭਗਤਿ ਕਰਉ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਨ ਗਾਵਉ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਅਪਨਾ ਖਸਮੁ ਧਿਆਵਉ ॥੩॥ ਸੁਇਨੇ ਕੀ ਸੂਈ ਰੁਪੇ ਕਾ ਧਾਗਾ ॥ ਨਾਮੇ ਕਾ ਚਿਤੁ ਹਰਿ ਸਉ ਲਾਗਾ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 485}

pdArQ:- gju—(k`pVw imxn vwlw) gz [ kwqI—kYNcI [ mip mip—imx imx ky, mwp mwp ky, k`C k`C ky [ kwtau—mYN k`t irhw hW [ PwsI—PwhI [1[

khw krau—mYN kIh (prvwh) krdw hW? mYƒ prvwh nhIN [ pwqI—goq [ jwqI—(AwpxI nIvIN) zwq [1[rhwau[

rWgin—auh BWfw ijs ivc nIlwrI k`pVy rMgdw hY, m`tI [ rWgau—mYN rMgdw hW [ sIvin—sIaUx, nwm dI sIaUx [ sIvau—mYN sIaUNdw hW [ GrIA—iek GVI BI [ n jIvau—mYN jIaU nhIN skdw [2[

krau—mYN krdw hW [ gwvau—mYN gwauNdw hW [ iDAwvau—mYN iDAwauNdw hW [3[

suieny kI sUeI—gurU dw Sbd-rUp kImqI sUeI [ rupw—cWdI [ rupy kw Dwgw—(gur-Sbd dI brkiq nwl) Su`D inrml hoeI ibRqI-rUp Dwgw [4[

not:- Bgq rivdws ƒ au~cI zwq vwilAW bolI mwrI ik qUM hYN qW cimAwr hI, qW Bgq jI ny d`isAw ik dyh-A`iDAws kr ky swry jIv cimAwr bxy pey hn—vyKo, ‘cmrtw gwiT n jneI’ [

Bgq kbIr ƒ julwh hox dw myhxw id`qw qW kbIr jI ny ikhw ik prmwqmw BI julwh hI hY, ieh koeI myhxy dI g`l nhIN—vyKo, ‘korI ko kwhU mrmu n jwnw’ [

ies Sbd ivc nwmdyv jI au~cI zwq dw mwx krn vwilAW ƒ kih rhy hn ik quhwfy Bwxy mYN nIvIN zwq dw CINbw hW, pr mYƒ hux ieh fr-^qrw jW nmoSI nhIN rhI [

ArQ:- mYƒ hux iksy (au~cI-nIvIN) zwq-goq dI prvwh nhIN rhI, ikauNik mYN idn rwq prmwqmw dw nwm ismrdw hW [rhwau[

myrw mn gz (bx igAw hY), myrI jIB kYNcI (bx geI hY), (pRBU dy nwm ƒ mn ivc vsw ky qy jIB nwl jp ky) mYN (Awpxy mn-rUp gz nwl) k`C k`C ky (jIB-kYNcI nwl) mOq dy fr dI PwhI k`tI jw irhw hW [1[

(ies srIr) m`tI ivc mYN (Awpxy Awp ƒ nwm nwl) rMg irhw hW qy pRBU dy nwm dI sIaUx sIaUN irhw hW, prmwqmw dy nwm qoN ibnw mYN iek GVI Br BI nhIN jIau skdw [2[

mYN pRBU dI BgqI kr irhw hW, hrI dy gux gw irhw hW, A`Ty pihr Awpxy Ksm-pRBU ƒ Xwd kr irhw hW [3[

mYƒ (gurU dw Sbd) sony dI sUeI iml geI hY, (aus dI brkq nwl myrI surq Su`D inrml ho geI hY, ieh, mwno, myry pws) cWdI dw Dwgw hY; (ieh sUeI Dwgy nwl) mYN nwmy dw mn pRBU dy nwl sIqw igAw hY [4[3[

Bwv:- ismrn dI vifAweI—nIvIN zwq vwlw BI jy nwm jpy, qW aus ƒ dunIAw dy fr qW ikqy rhy, mOq dw fr BI nhIN rihMdw [ aus dI ic`q-ibRqI inrml ho jWdI hY, qy auh sdw pRBU dI Xwd ivc msq rihMdw hY [

ਆਸਾ ॥ ਸਾਪੁ ਕੁੰਚ ਛੋਡੈ ਬਿਖੁ ਨਹੀ ਛਾਡੈ ॥ ਉਦਕ ਮਾਹਿ ਜੈਸੇ ਬਗੁ ਧਿਆਨੁ ਮਾਡੈ ॥੧॥ ਕਾਹੇ ਕਉ ਕੀਜੈ ਧਿਆਨੁ ਜਪੰਨਾ ॥ ਜਬ ਤੇ ਸੁਧੁ ਨਾਹੀ ਮਨੁ ਅਪਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਿੰਘਚ ਭੋਜਨੁ ਜੋ ਨਰੁ ਜਾਨੈ ॥ ਐਸੇ ਹੀ ਠਗਦੇਉ ਬਖਾਨੈ ॥੨॥ ਨਾਮੇ ਕੇ ਸੁਆਮੀ ਲਾਹਿ ਲੇ ਝਗਰਾ ॥ ਰਾਮ ਰਸਾਇਨ ਪੀਓ ਰੇ ਦਗਰਾ ॥੩॥੪॥ {ਪੰਨਾ 485}

pdArQ:- kuMc—kuMj, auprlI pqlI KlVI [ ibKu—zihr [ audk—pwxI [ mwih—ivc [ bgu—bglw [ iDAwnu mwfY—iDAwn joVdw hY [1[

jpMnw kIjY—jwp krIdw hY [ jb qy—jd qk [ suDu—piv`qr [rhwau[

isMGc— {isMG-c} Syr dw, Syr vwlw, inrdieqw vwlw [ AYsy—Aijhy (bMdy) ƒ [ Tg dyau—T`gW dw dyv, T`gW dw gurU, v`fw T`g [ bKwnY—(jgq) AwKdw hY [2[

nwmy ky suAwmI—nwmdyv dy mwlk pRBU ny; hy nwmdyv! qyry prmwqmw ny [ lwihly—lwh id`qw hY, mukw id`qw hY [ ry—hy BweI! dgrw—p`Qr {mrwTI} [ ry dgrw—hy p`Qr-ic`q! [3[

ArQ:- s`p kuMj lwh dyNdw hY pr (AMdroN) zihr nhIN C`fdw; pwxI ivc (Klo ky) ijvyN bglw smwDI lWdw hY (ies qrHW jy AMdr iqRSnw hY qW bwhroN ByK bxwaux nwl jW A`KW mItx nwl koeI Awqmk lwB nhIN hY) [1[

hy BweI! jd qk (AMdroN) Awpxw mn piv`qr nhIN hY, qd qk smwDI lwx jW jwp krn dw kIh lwB hY? [rhwau[

jo mnu`K zulm vwlI rozI hI kmwauxI jwxdw hY, (qy bwhroN A`KW mItdw hY, ijvyN smwDI lweI bYTw hY) jgq AYsy bMdy ƒ v`fy T`g AwKdw hY [2[

hy nwmdyv! qyry mwlk pRBU ny (qyry AMdroN ieh pKMf vwlw) JgVw mukw id`qw hY [ hy kTor-ic`q mnu`K! prmwqmw dw nwm-AMimRq pI (Aqy pKMf C`f) [3[4[

Sbd dw Bwv:- ausy mnu`K dI bMdgI QWie pY skdI hY, jo rozI kmwx ivc BI koeI vl-Cl nhIN krdw Aqy iksy dw h`k nhIN mwrdw [

not:- ie`Qy Dwrimk pKMf (ivKwvy) dI inKyDI kIqI geI hY [

vyKo byxI jI—‘qin cMdnu msqik pwqI’ [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh