ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 483

ਆਸਾ ॥ ਜਉ ਮੈ ਰੂਪ ਕੀਏ ਬਹੁਤੇਰੇ ਅਬ ਫੁਨਿ ਰੂਪੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਤਾਗਾ ਤੰਤੁ ਸਾਜੁ ਸਭੁ ਥਾਕਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਸਿ ਹੋਈ ॥੧॥ ਅਬ ਮੋਹਿ ਨਾਚਨੋ ਨ ਆਵੈ ॥ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਮੰਦਰੀਆ ਨ ਬਜਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਮਾਇਆ ਲੈ ਜਾਰੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਗਾਗਰਿ ਫੂਟੀ ॥ ਕਾਮ ਚੋਲਨਾ ਭਇਆ ਹੈ ਪੁਰਾਨਾ ਗਇਆ ਭਰਮੁ ਸਭੁ ਛੂਟੀ ॥੨॥ ਸਰਬ ਭੂਤ ਏਕੈ ਕਰਿ ਜਾਨਿਆ ਚੂਕੇ ਬਾਦ ਬਿਬਾਦਾ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਮੈ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਭਏ ਰਾਮ ਪਰਸਾਦਾ ॥੩॥੬॥੨੮॥ {ਪੰਨਾ 483}

pdArQ:- bhuqyry rUp—keI jUnW [ qwgw—(moh dw) Dwgw [ qMqu—(moh dI) qwr [ swju—(moh dw swrw) AfMbr [ bis—v`s ivc [1[

moih—mYƒ [ nwcno—mwieAw dy h`QW au~qy n`cxw [ mMdrIAw—FolkI [1[rhwau[

PUtI—tu`t geI hY [2[

srb BUq—swry jIvW ivc [ bwd ibbwdw—JgVy, vYr-ivroD [ prswdw—ikrpw, dieAw [3[

ArQ:- (prmwqmw dI ikrpw nwl) hux mYN (mwieAw dy h`QW qy) n`cxoN ht igAw hW, hux myrw mn ieh (mwieAw dy moh dI) FolkI nhIN vjwauNdw [1[rhwau[

(mwieAw dy moh ivc Ps ky) mYN ijhVy keI jnmW ivc iPrdw irhw, hux auh jnm-mrn dw gyV mu`k igAw hY, myry mn dw moh dw Dwgw, moh dI qwr Aqy moh dy swry AfMbr sB mu`k gey hn; hux myrw mn prmwqmw dy nwm dy v`s ivc ho igAw hY [1[

(pRBU dI ikrpw nwl) mYN kwm k®oD qy mwieAw dy pRBwv ƒ swV id`qw hY, (myry AMdroN) iqRSnw dI mtkI tu`t geI hY, myrw kwm dw koJw colw hux purwxw ho igAw hY, Btkxw mu`k geI hY [ (mu`kdI g`l), swrI (mwieAw dI Kyf hI) ^qm ho geI hY [2[

kbIr AwKdw hY—myry au~qy prmwqmw dI ikrpw ho geI hY, mYƒ pUrw pRBU iml ipAw hY, mYN swry jIvW ivc hux ie`k prmwqmw ƒ v`sdw smJ ilAw hY, ies vwsqy myry swry vYr-ivroD mu`k gey hn [3[6[28[

not:- ies Sbd ƒ kbIr jI dy iesy rwg ivc id`qy Sbd nµ: 18 nwl rlw ky pVHo [ Sbd nµ: 18 ƒ smJx ivc bVI shwieqw dyvygw [

ਆਸਾ ॥ ਰੋਜਾ ਧਰੈ ਮਨਾਵੈ ਅਲਹੁ ਸੁਆਦਤਿ ਜੀਅ ਸੰਘਾਰੈ ॥ ਆਪਾ ਦੇਖਿ ਅਵਰ ਨਹੀ ਦੇਖੈ ਕਾਹੇ ਕਉ ਝਖ ਮਾਰੈ ॥੧॥ ਕਾਜੀ ਸਾਹਿਬੁ ਏਕੁ ਤੋਹੀ ਮਹਿ ਤੇਰਾ ਸੋਚਿ ਬਿਚਾਰਿ ਨ ਦੇਖੈ ॥ ਖਬਰਿ ਨ ਕਰਹਿ ਦੀਨ ਕੇ ਬਉਰੇ ਤਾ ਤੇ ਜਨਮੁ ਅਲੇਖੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਚੁ ਕਤੇਬ ਬਖਾਨੈ ਅਲਹੁ ਨਾਰਿ ਪੁਰਖੁ ਨਹੀ ਕੋਈ ॥ ਪਢੇ ਗੁਨੇ ਨਾਹੀ ਕਛੁ ਬਉਰੇ ਜਉ ਦਿਲ ਮਹਿ ਖਬਰਿ ਨ ਹੋਈ ॥੨॥ ਅਲਹੁ ਗੈਬੁ ਸਗਲ ਘਟ ਭੀਤਰਿ ਹਿਰਦੈ ਲੇਹੁ ਬਿਚਾਰੀ ॥ ਹਿੰਦੂ ਤੁਰਕ ਦੁਹੂੰ ਮਹਿ ਏਕੈ ਕਹੈ ਕਬੀਰ ਪੁਕਾਰੀ ॥੩॥੭॥੨੯॥ {ਪੰਨਾ 483}

pdArQ:- DrY—r`Kdw hY [ mnwvY—mMnq mMndw hY [ mnwvY Alhu—A`lw dy nwm qy kurbwnI dyNdw hY [ suAwdiq—suAwd dI ^wqr [ sMGwrY—mwrdw hY [ Awpw dyiK—Awpxy suAwrQ ƒ A`KW A`gy r`K ky [ Avr nhI dyKY—hornW dy suAwrQ ƒ nhIN vyKdw [1[

kwjI—hy kwzI! qohI mih—qyry ivc BI [ qyrw—qyrw swihb [ Kbir n krih—qUM smJdw nhIN [ dIn ky baury—mzhb (dI Srh) ivc kmly hoey, hy kwzI! AlyKY—A-lyKY, iksy lyKy ivc nhIN AwieAw, koeI lwB nhIN hoieAw [1[rhwau[

swcu—sdw kwiem rihx vwlw [ kqyb—p`CmI mqW dIAW ikqwbW (kurwn, qOryq, AMjIl, zMbUr) [ nhI koeI—(aus pRBU dI joiq qoN ibnw) koeI nhIN jI skdw [ nwhI kCu—koeI (Awqmk) lwB nhIN [ Kbir—sUJ, igAwn [2[

gYbu—luikAw hoieAw [ pukwrI—pukwir, au~cI kUk ky [3[

ArQ:- hy kwzI! (swry jgq dw) mwlk ie`k r`b hY, auh qyrw BI r`b hY qy qyry AMdr BI mOjUd hY, pr qUM soc-ivcwr ky q`kdw nhIN [ hy Srh ivc kmly hoey kwzI! qUM (ies Byq ƒ) smJdw nhIN, ies vwsqy qyrI aumr qyrw jIvn AjweIN jw irhw hY [1[rhwau[

(hy BweI! kwzI) rozw r`Kdw hY (roizAW dy A^Ir qy eId vwly idn) A`lw dy nwm qy kurbwnI dyNdw hY, pr Awpxy suAwd dI ^wqr (ieh) jIv mwrdw hY [ Awpxy hI suAwrQ ƒ A`KW A`gy r`K ky hornW dI prvwh nhIN krdw; qW qy ieh sB au~dm ivArQ JKW mwrn vwlI g`l hI hY [1[

hy kwzI! quhwfIAW AwpxIAW mzhbI ikqwbW BI iehI AwKdIAW hn ik A`lwh sdw kwiem rihx vwlw hY (swrI dunIAw A`lwh dI pYdw kIqI hoeI hY, aus A`lwh dy (nUr qoN ibnw) koeI znwnI mrd jIaUNdw nhIN rih skdw, pr hy kmly kwzI! jy qyry idl ivc ieh sUJ nhIN peI qW (mzhbI ikqwbW ƒ inrw) pVHn qy ivcwrn dw koeI lwB nhIN [2[

hy kwzI! kbIr au~cI kUk ky AwKdw hY (Bwv, pUry XkIn nwl AwKdw hY), qUM BI Awpxy idl ivc ivcwr kr ky vyK lY, r`b swry srIrW ivc luikAw bYTw hY, ihMdU qy muslmwn ivc BI ie`k auhI v`sdw hY [3[7[29[

ਆਸਾ ॥ ਤਿਪਦਾ ॥ ਇਕਤੁਕਾ ॥ ਕੀਓ ਸਿੰਗਾਰੁ ਮਿਲਨ ਕੇ ਤਾਈ ॥ ਹਰਿ ਨ ਮਿਲੇ ਜਗਜੀਵਨ ਗੁਸਾਈ ॥੧॥ ਹਰਿ ਮੇਰੋ ਪਿਰੁ ਹਉ ਹਰਿ ਕੀ ਬਹੁਰੀਆ ॥ ਰਾਮ ਬਡੇ ਮੈ ਤਨਕ ਲਹੁਰੀਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਧਨ ਪਿਰ ਏਕੈ ਸੰਗਿ ਬਸੇਰਾ ॥ ਸੇਜ ਏਕ ਪੈ ਮਿਲਨੁ ਦੁਹੇਰਾ ॥੨॥ ਧੰਨਿ ਸੁਹਾਗਨਿ ਜੋ ਪੀਅ ਭਾਵੈ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਫਿਰਿ ਜਨਮਿ ਨ ਆਵੈ ॥੩॥੮॥੩੦॥ {ਪੰਨਾ 483}

pdArQ:- ky qweI—dI ^wqr [ gusweI—DrqI dw Ksm [1[

myro—myrw [ ipru—pqI [ hau—mYN [ bhurIAw—Skt.1. wife. 2. a bride, 3. a daughter-in-law. vDutI1. a young woman, 2. a daughter-in-law. ies qoN pMjwbI l&z hY vhutI} l&z ‘bhU’ sMsik®q dw l&z ‘vDU’ hY ies dy ArQ—(1) vhutI, (2) ƒh [ pr ies Sbd ivc ies dw sw& ArQ ‘vhutI’ hI hY} [ bhurIAw—AM\wx ijhI vhutI, AM\wx iesqRI [ qnk—CotI ijhI [ lhurIAw—AM\wxI bwlVI [1[rhwau[

Dn—iesqRI [ ipr—Ksm dw [ bsyrw—vsybw [ syj—ihrdw-rUp syj [ duhyrw—muSkl, AOKw [ pY—prMqU [2[

DMin—BwgW vwlI [ suhwgin—suhwg vwlI, cMgy BwgW vwlI [ pIA—Ksm ƒ [ kih—khy, AwKdw hY [3[

not:- kbIr jI ny ies Sbd ivc keI g`lW ieSwry-mwqR hI d`sIAW hn—(1) ‘mY qnk lhurIAw’ ivc isr& ieSwrw hI kIqw hY; pr auh AM\wxpuxw ikhVw hY, auh ivsQwr nwl nhIN d`isAw [ (2) ‘imlnu duhyrw’ ikauN hY—ieh g`l BI l&z ‘qnk lhurIAw’ ivc hI gupq r`KI hY [ (3) ‘pIA BwvY’—pr ikvyN pqI ƒ Bwvy, ieh i^Awl BI KohilAw nhIN hY [ ieh swrIAW gUJ g`lW smJx leI gurU nwnk dyv jI dy Awsw rwg ivc hI id`qy hoey hyT-ilKy do Sbd ghu nwl pVHo:

Awsw mhlw 1 ]

eyk n BrIAw, gux kir Dovw ] myrw shu jwgY, hau inis Bir sovw ]1] ieau ikau kMq ipAwrI hovw ] shu jwgY, hau inis Bir sovw ]1]rhwau] Aws ipAwsI syjY Awvw ] AwgY sh Bwvw, ik n Bwvw ]2] ikAw jwnw, ikAw hoiegw rI mweI ] hir drsn ibnu, rhnu n jweI ]1]rhwau] pRym n cwiKAw, myrI iqs n buJwnI ] gieAw su jobnu, Dn pCuqwnI ]3] AjY su jwgau Aws ipAwsI ] BeIly audwsI, rhau inrwsI ]1]rhwau] haumY Koie kry sIgwru ] qau kwmix syjY rvY Bqwru ]4] qau nwnk kMqY min BwvY ] Coif vfweI Apxy Ksm smwvY ]1]rhwau]26]

Awsw mhlw 1 ]

pyvkVY Dn KrI ieAwxI ] iqsu sh kI mY swr n jwxI ]1] shu myrw eyku, dUjw nhI koeI ] ndir kry mylwvw hoeI ]1]rhwau] swhurVY Dn swcu pCwixAw ] shij suBwie Apxw ipru jwixAw ]2] gur prswdI AYsI miq AwvY ] qW kwmix kMqY min BwvY ]3] khqu nwnku, BY Bwv kw kry sIgwru ] sd hI syjY rvY Bqwru ]4]27]

iehnW iqMnW hI SbdW ƒ iek`iTAW do-cwr vwrI ghu nwl pVHo [ ikqny hI sWJy l&z hn, ikAw suMdr imlvyN i^Awl hn [ ijhVIAW g`lW kbIr jI ny ie`k l&z ‘lhurIAw’ ivc gupq r`K id`qIAW hn, auh gurU nwnk dyv jI ny iehnW do SbdW ivc smJw id`qIAW hn [ ieauN ipAw jwpdw hY ijvyN dovyN r`bI AwiSk ipAwr qy ibrhoN dy vlvly ivc ie`k dUjy A`gy Awpo-Awpxw idl KolH ky r`K rhy hn [

dUjy l&zW ivc ieh kih lvo ik Bgq kbIr jI dI bwxI gurU nwnk dyv jI ny Awp hI iek`TI kIqI sI qy Awpxy SbdW nwl Awpxy is`KW leI sWB r`Kx vwsqy ilAWdI sI [

ArQ:- prmwqmw myrw Ksm hY, mYN aus dI AM\wx ijhI vhutI hW (myrw aus nwl myl nhIN huMdw, ikauNik) myrw Ksm-pRBU bhuq v`fw hY qy mYN in`kI ijhI bwlVI hW [1[rhwau[

mYN pqI-pRBU ƒ imlx leI hwr-isMgwr lwieAw, pr jgq-dI-ijMd jgq-dy-mwlk pRBU-pqI jI mYƒ imly nhIN [1[

(mYN jIv-) vhutI qy Ksm (-pRBU) dw vsybw ie`ko QW hI hY, swfI dohW dI syj ie`ko hI hY, pr (iPr BI) aus ƒ imlxw bhuq AOKw hY [2[

kbIr AwKdw hY—mubwirk hY auh BwgW vwlI iesqRI jo Ksm ƒ ipAwrI l`gdI hY, auh (jIv-) iesqRI iPr jnm (mrn) ivc nhIN AwauNdI [3[8[30[

ਆਸਾ ਸ੍ਰੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਕੇ ਦੁਪਦੇ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹੀਰੈ ਹੀਰਾ ਬੇਧਿ ਪਵਨ ਮਨੁ ਸਹਜੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥ ਸਗਲ ਜੋਤਿ ਇਨਿ ਹੀਰੈ ਬੇਧੀ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨੀ ਮੈ ਪਾਈ ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੀ ਕਥਾ ਅਨਾਹਦ ਬਾਨੀ ॥ ਹੰਸੁ ਹੁਇ ਹੀਰਾ ਲੇਇ ਪਛਾਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਹੀਰਾ ਅਸ ਦੇਖਿਓ ਜਗ ਮਹ ਰਹਾ ਸਮਾਈ ॥ ਗੁਪਤਾ ਹੀਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਭਇਓ ਜਬ ਗੁਰ ਗਮ ਦੀਆ ਦਿਖਾਈ ॥੨॥੧॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 483}

pdArQ:- hIrY—(jIv-Awqmw rUp) hIry ny [ hIrw—prmwqmw-hIrw [ byiD—ivMnH ky [ pvn mnu—pvn vrgw cMcl mn (vyKo kbIr jI dw Sbd nµ: 10 rwg soriT ivc: ‘sMqhu mn pvnY suKu binAw [ ikCU jogu prwpiq ginAw) [ shjy—shj AvsQw ivc ij`Qy mn foldw nhIN [ sgl joiq—swrIAW joqW, swry jIA-jMq [ iein hIrY—ies pRBU-lwl ny [ mY pweI—ieh g`l mYN l`BI hY [ byDI—ivMnH leIAW hn [1[

hMsu huie—jo jIv hMs bx jWdw hY [ lyie pCwnI—pCwx lYNdw hY [ Anwhd—ie`k-rs, sdw [rhwau[

As—AYsw, auh [ gur gm—phuc vwly gurU ny [2[

ArQ:- pRBU dI is&iq-swlwh nwl qy ie`k-rs gurU dI bwxI ivc juV ky jo jIv hMs bx jWdw hY auh (pRBU-) hIry ƒ pCwx lYNdw hY (ijvyN hMs moqI pCwx lYNdw hY) [1[rhwau[

jdoN (jIv-) hIrw (pRBU-) hIry ƒ ivMnH lYNdw hY (Bwv, jdoN jIv prmwqmw dy crnW ivc surq joV lYNdw hY) qW ies dw cMcl mn Afol AvsQw ivc sdw itikAw rihMdw hY [ ieh pRBU-hIrw AYsw hY jo swry jIAw-jMqW ivc mOjUd hY—ieh g`l mYN siqgurU dy aupdyS dI brkq nwl smJI hY [1[

kbIr AwKdw hY—jo pRBU-hIrw swry jgq ivc ivAwpk hY, jdoN aus qk phuMc vwly siqgurU ny mYƒ aus dw dIdwr krwieAw, qW mYN auh hIrw (Awpxy AMdr hI) vyK ilAw, auh luikAw hoieAw hIrw (myry AMdr hI) pRq`K ho igAw [2[1[31[

ਆਸਾ ॥ ਪਹਿਲੀ ਕਰੂਪਿ ਕੁਜਾਤਿ ਕੁਲਖਨੀ ਸਾਹੁਰੈ ਪੇਈਐ ਬੁਰੀ ॥ ਅਬ ਕੀ ਸਰੂਪਿ ਸੁਜਾਨਿ ਸੁਲਖਨੀ ਸਹਜੇ ਉਦਰਿ ਧਰੀ ॥੧॥ ਭਲੀ ਸਰੀ ਮੁਈ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰੀ ॥ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਜੀਵਉ ਮੇਰੀ ਅਬ ਕੀ ਧਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜਬ ਲਹੁਰੀ ਆਈ ਬਡੀ ਕਾ ਸੁਹਾਗੁ ਟਰਿਓ ॥ ਲਹੁਰੀ ਸੰਗਿ ਭਈ ਅਬ ਮੇਰੈ ਜੇਠੀ ਅਉਰੁ ਧਰਿਓ ॥੨॥੨॥੩੨॥ {ਪੰਨਾ 483}

pdArQ:- pihlI—myry mn dI pihlI ibrqI [ krUip—BYVy rUp vwlI [ kujwiq—BYVy Asly vwlI, cMdry Gr dI jMmI hoeI [ kulKnI—BYVy l`CxW vwlI [ pyeIAY—p`ky Gr ivc, ies lok ivc [ burI—BYVI, BYVIAW vwdIAW vwlI [ Ab kI—hux vwlI ibrqI [ srUip—suhxy rUp vwlI [ sujwin—suhxI Akl vwlI, isAwxI [ sulKnI—suhxy l`CxW vwlI [ audir—audr ivc, pyt ivc, Awpxy AMdr [ DrI—mYN itkw leI hY [1[

BlI srI—Blw hoieAw, cMgI g`l hoeI [ brI—vrI hoeI, ivAwhI hoeI, sÍIkwr kIqI hoeI, cuxI hoeI, psMd kIqI hoeI [ jugu jugu—sdw hI [ jIvau—jIaUNdI rhy, r`b kr ky jIaUNdI rhy {not:- ivAwkrx Anuswr l&z ‘jIvau’ hukmI Biv`Kq, A`n-purK hY, iek-vcn hY, ijvyN—‘iBjau isjau kMmlI Alh vrsau myhu’ ivc l&z ‘iBjau, isjau’ Aqy ‘vrsau’ hn} [ DrI—sWBI hoeI [1[rhwau[

khu—AwK [ lhurI—CotI, grIbxI, grIbVy suBwv vwlI ibrqI [ bfI—AhMkwr vwlI ibrqI [ suhwgu—cMgI iksmq, zor, dbwau, jbw [ tirE—tl igAw hY, mu`k igAw hY [ jyTI—bfI, AhMkwrn ibrqI [ Aauru DirE—koeI hor l`B ilAw hY [2[

ArQ:- cMgw hI hoieAw hY ik myrI auh mwno-ibrqI ^qm ho geI hY jo mYƒ pihlW cMgI l`igAw krdI sI [ ijhVI mYƒ hux imlI hY, r`b kry auh sdw jINdI rhy [1[rhwau[

myry mn dI pihlI ibrqI BYVy rUp vwlI, cMdry Gr dI jMmI hoeI qy cMdry l`CxW vwlI sI [ aus ny myry ies jIvn ivc BI cMdrI hI rihxw sI qy myry prlok ivc igAW BI BYVI hI rihxw sI [ ijhVI ibrqI mYN hux Awqmk Afolqw dI rwhIN Awpxy AMdr vsweI hY auh suhxy rUp vwlI, suc`jI qy cMgy l`CxW vwlI hY [1[

hy kbIr! AwK—jdoN dI ieh grIbVy suBwv vwlI ibrqI mYƒ imlI hY, AhMkwrn ibrqI dw zor myry au~qoN tl igAw hY [ ieh inmRqw vwlI m`q hux sdw myry nwl rihMdI hY, qy aus AhMkwr-bu`DI ny ikqy koeI hor QW jw l`Bw hovygw [2[2[32[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh