ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 475

ਸਲੋਕੁ ਮਹਲਾ ੨ ॥ ਏਹ ਕਿਨੇਹੀ ਦਾਤਿ ਆਪਸ ਤੇ ਜੋ ਪਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾ ਕਰਮਾਤਿ ਸਾਹਿਬ ਤੁਠੈ ਜੋ ਮਿਲੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- dwiq—b^SS [ Awps qy—Awpxy Awp qoN, Awpxy au~dm nwl [ krmwiq—(&w: krwmwq) b^SS, dwq [

{not:- ieh Sbd ‘ikrwmiq’ qoN nhIN hY, Sbd ‘dwiq’ dy nwl b^SS ArQ vwlw Sbd hI Fu`kdw hY [}

ArQ:- jy AwKIey ik mYN Awpxy au~dm nwl ieh cIz leI hY, qW ieh (mwlk vloN) b^SS nhIN AKvw skdI [ hy nwnk! b^SS auhI hY jo mwlk dy q`RüiTAW imly [1[

ਮਹਲਾ ੨ ॥ ਏਹ ਕਿਨੇਹੀ ਚਾਕਰੀ ਜਿਤੁ ਭਉ ਖਸਮ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇਵਕੁ ਕਾਢੀਐ ਜਿ ਸੇਤੀ ਖਸਮ ਸਮਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- ijqu—ijs dI rwhIN, ijs dI cwkrI dy krn nwl [ kwFIAY—AwKIdw hY, ikhw jWdw hY [ ij—jo syvk [ smwie—lIn ho jwey, smw jwey, iek-rUp ho jwey [2[

ArQ:- ijs syvw dy krn nwl (syvk dy idl ivcoN) Awpxy mwlk dw fr dUr nw hovy, auh syvw AslI syvw nhIN [ hy nwnk! (s`cw) syvk auhI AKvWdw hY jo Awpxy mwlk dy nwl iek-rUp ho jWdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਨਕ ਅੰਤ ਨ ਜਾਪਨ੍ਹ੍ਹੀ ਹਰਿ ਤਾ ਕੇ ਪਾਰਾਵਾਰ ॥ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਸਾਖਤੀ ਫਿਰਿ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਮਾਰ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਗਲੀ ਜੰਜੀਰੀਆ ਇਕਿ ਤੁਰੀ ਚੜਹਿ ਬਿਸੀਆਰ ॥ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਕਰੇ ਆਪਿ ਹਉ ਕੈ ਸਿਉ ਕਰੀ ਪੁਕਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਣਾ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਫਿਰਿ ਤਿਸ ਹੀ ਕਰਣੀ ਸਾਰ ॥੨੩॥ {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- hir qw ky—aus hrI dy [ swKqI—bnwvt, pYdwieS [ ieik—keI jIv [ qurI—GoiVAW au~qy [ ibsIAwr—bhuq swry [ hau—mYN [ kY isau—iks dy Agy [ krxw—isRStI [ ijin—ijs (pRBU) ny [23[

ArQ:- hy nwnk! aus pRBU dy pwrly aurwrly bMinAW dy AMq nhIN pY skdy [ auh Awp hI jIvW dI pYdwieS krdw hY qy Awp hI aunHW ƒ mwr dyNdw hY [ keI jIvW dy gl ivc zMjIr pey hoey hn (Bwv, keI kYd ZulwmI Awidk dy kSt sih rhy hn), Aqy bySumwr jIv GoiVAW qy cVH rhy hn (Bwv, mwieAw dIAW mOjW lY rhy hn) [ (ieh swry Kyf qmwSy) auh pRBU Awp hI kr irhw hY, (aus qoN ibnw hor koeI dUjw nhIN hY) mYN iks dy A`gy (ies dI) &irAwd kr skdw hW? hy nwnk! ijs krqwr ny isRStI rcI hY, iPr auhI aus dI sMBwlxw kr irhw hY [23[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਆਪੇ ਭਾਂਡੇ ਸਾਜਿਅਨੁ ਆਪੇ ਪੂਰਣੁ ਦੇਇ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹੀ ਦੁਧੁ ਸਮਾਈਐ ਇਕਿ ਚੁਲ੍ਹ੍ਹੈ ਰਹਨ੍ਹ੍ਹਿ ਚੜੇ ॥ ਇਕਿ ਨਿਹਾਲੀ ਪੈ ਸਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਇਕਿ ਉਪਰਿ ਰਹਨਿ ਖੜੇ ॥ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਸਵਾਰੇ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- pUrxu dyie—Brdw hY, pUrnqw (auhnW BWifAW ivc) dyNdw hY [ iekn@I—keI BWifAW ivc [ smweIAY—smwauNdw hY, pYNdw hY [ inhwlI—qulweI [ pY svin@—lµmIAW qwx ky sONdy hn, by-i&kr ho ky sONdy hn [ aupir—(auhnW dI) syvw vwsqy, rwKI vwsqy [ ndir—imhr dI nzr [1[

ArQ:- pRBU ny (jIvW dy srIr-rUp) BWfy Awp hI bxwey hn, qy auh jo kuJ iehnW ivc pWdw hY, (Bwv, jo du`K su`K iehnW dI iksmq ivc dyNdw hY, Awp hI dyNdw hY) [ keI BWifAW ivc du`D ipAw rihMdw hY qy keI ivcwry cu`lHy au~qy hI qpdy rihMdy hn (Bwv, keI jIvW dy BwgW ivc suK qy sohxy sohxy pdwrQ hn, Aqy keI jIv sdw kSt hI shwrdy hn) [ keI (BwgW vwly) qulweIAW au~qy byi&kr ho ky sONdy hn, keI ivcwry (auhnW dI rwKI Awidk syvw vwsqy) auhnW dI hzUrI ivc Kloqy rihMdy hn [ pr, hy nwnk! ijnHW au~qy imhr dI nzr krdw hY, aunHW ƒ sMvwrdw hY (Bwv, auhnW dw jIvn suDwrdw hY) [1[

ਮਹਲਾ ੨ ॥ ਆਪੇ ਸਾਜੇ ਕਰੇ ਆਪਿ ਜਾਈ ਭਿ ਰਖੈ ਆਪਿ ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਕੈ ਦੇਖੈ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਿ ॥ ਕਿਸ ਨੋ ਕਹੀਐ ਨਾਨਕਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- jweI—pYdw kIqI hoeI ƒ, isRStI ƒ [ Qwip—Qwp ky, itkw ky [ auQwip—nws kr ky [ sBu ikCu—Bwv, sB kuJ krn dy smr`Q [2[

ArQ:- pRBU Awp hI isRStI ƒ pYdw krdw hY, Awp hI ies ƒ sjWdw hY, isRStI dI sMBwl BI Awp hI krdw hY, ies isRStI ivc jIvW ƒ pYdw kr ky vyKdw hY, Awp hI itkWdw hY qy Awp hI FWhdw hY [

hy nwnk! (aus qoN ibnw) iksy hor dy Agy &irAwd nhIN ho skdI, auh Awp hI sB kuJ krn dy smr`Q hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਵਡੇ ਕੀਆ ਵਡਿਆਈਆ ਕਿਛੁ ਕਹਣਾ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਸੋ ਕਰਤਾ ਕਾਦਰ ਕਰੀਮੁ ਦੇ ਜੀਆ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ ॥ ਸਾਈ ਕਾਰ ਕਮਾਵਣੀ ਧੁਰਿ ਛੋਡੀ ਤਿੰਨੈ ਪਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਏਕੀ ਬਾਹਰੀ ਹੋਰ ਦੂਜੀ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ॥ ਸੋ ਕਰੇ ਜਿ ਤਿਸੈ ਰਜਾਇ ॥੨੪॥੧॥ ਸੁਧੁ   {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- vifAweIAw—gux, is&qW [ krImu—krm krn vwlw, b^SS krn vwlw [ dy—dyNdw hY [ sMbwih—(sMvh—To carry or bear along. Cause, to collect, to essemble. iek`qr krnw) iek`Tw kr ky [ dy sMbwih—sMbwih dyNdw hY, ApVWdw hY [ iqMnY—iqnH hI, ausy ny Awp hI, pRRBU ny Awp hI [ eykI bwhrI—iek QW qoN ibnw, pRBU dI iek QW qoN ibnw [ jwie—qW [ rjwie—mrzI [24[

ArQ:- pRBU dy guxW sMbMDI koeI g`l khI nhIN jw skdI, (Bwv, guxW dw AMq nhIN pY skdw) [ auh Awp hI isrjnhwr hY, Awp hI kudrq dw mwlk hY, Awp hI b^SS krn vwlw hY qy Awp hI jIvW ƒ irzk ApVWdw hY [ swry jIv auhI krdy hn jo aus pRBU ny Awp hI (auhnW dy BwgW ivc) pw C`fI hY [

hy nwnk! iek pRBU dI tyk qoN ibnw hor koeI QW nhIN, jo kuJ aus dI mrzI hY auhI krdw hY [24[1[ suD [

ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾ ਕੀ ॥ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀਉ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀਉ ॥ ਆਸਾ ਸ੍ਰੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ॥ ਗੁਰ ਚਰਣ ਲਾਗਿ ਹਮ ਬਿਨਵਤਾ ਪੂਛਤ ਕਹ ਜੀਉ ਪਾਇਆ ॥ ਕਵਨ ਕਾਜਿ ਜਗੁ ਉਪਜੈ ਬਿਨਸੈ ਕਹਹੁ ਮੋਹਿ ਸਮਝਾਇਆ ॥੧॥ ਦੇਵ ਕਰਹੁ ਦਇਆ ਮੋਹਿ ਮਾਰਗਿ ਲਾਵਹੁ ਜਿਤੁ ਭੈ ਬੰਧਨ ਤੂਟੈ ॥ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖ ਫੇੜ ਕਰਮ ਸੁਖ ਜੀਅ ਜਨਮ ਤੇ ਛੂਟੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਇਆ ਫਾਸ ਬੰਧ ਨਹੀ ਫਾਰੈ ਅਰੁ ਮਨ ਸੁੰਨਿ ਨ ਲੂਕੇ ॥ ਆਪਾ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੁ ਨ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹਿਆ ਇਨ ਬਿਧਿ ਅਭਿਉ ਨ ਚੂਕੇ ॥੨॥ ਕਹੀ ਨ ਉਪਜੈ ਉਪਜੀ ਜਾਣੈ ਭਾਵ ਅਭਾਵ ਬਿਹੂਣਾ ॥ ਉਦੈ ਅਸਤ ਕੀ ਮਨ ਬੁਧਿ ਨਾਸੀ ਤਉ ਸਦਾ ਸਹਜਿ ਲਿਵ ਲੀਣਾ ॥੩॥ ਜਿਉ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬੁ ਬਿੰਬ ਕਉ ਮਿਲੀ ਹੈ ਉਦਕ ਕੁੰਭੁ ਬਿਗਰਾਨਾ ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਐਸਾ ਗੁਣ ਭ੍ਰਮੁ ਭਾਗਾ ਤਉ ਮਨੁ ਸੁੰਨਿ ਸਮਾਨਾਂ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 475}

pdArQ:- gur crx lwig—Awpxy siqgurU dI crnIN pY ky [ ibnvqw—bynqI krdw hW [ kh—kwhdy leI? jI—jIv [ aupwieAw—pYdw kIqw jWdw hY [ kvn kwij—iks kMm krky? aupjY—pYdw huMdw [ moih—mYƒ [

dyv—hy gurdyv! hy siqgurU! mwrig—(is`Dy) rsqy auqy [ ijqu—ijs rwh au~qy quirAW [ BY—jgq dw fr [ bMDn—mwieAw vwly jkV [ qUtY—tu`t jwx [ jIA—jIv dy [ PyV krm—kIqy krmW (Anuswr) [ jIA PyV krm—jIv dy kIqy krmW Anuswr [ jnm mrn duK suK—jnm qoN lY ky mrn qk dy swry suK-du`K, swrI aumr dy jMjwl [ jnm qy—jnm qoN hI, mUloN hI, au~ky hI [ CUtY—mu`k jwx [1[rhwau[

Pws—PwhIAW [ bMD—bMDn [ PwrY—pwVdw, mukwauNdw [ Aru—Aqy [ suMin—suM\ ivc, APur AvsQw ivc, aus AvsQw ivc ij`Qy mwieAw dy Purny pYdw n hox [ n lUky—lukdw nhIN, itkdw nhIN, Awsrw nhIN lYNdw [ Awpw pdu—Awpxw Aslw [ inrbwxu—vwSnw-rihq [ cIin@Aw—pCwixAw [ ien ibiD—iehnIN krnIN [ AiBau— {A-iBau} nwh iB`jx vwlI AvsQw, korwpn [2[

khI n—ikqy BI nhIN, khIN n, (pRBU qoN v`KrI) ikqy BI nhIN [ aupjI jwxY—(pRBU qoN v`KrI) pYdw hoeI smJdw hY, (pRBU qoN v`KrI) hsqI vwlw smJdw hY [ ibhUxw—s`Kxw, suM\w [ Bwv ABwv ibhUxw—cMgy mMdy i^AwlW dI prK krn qoN s`Kxw [ audY—jMmxw, jnm [ Asq—fu`b jwxw, mOq [ mn buiD—mn dI m`q [ audY......buiD—mn dI audy Asq vwlI m`q, mn dI auh m`q jo audy Asq ivc pwx vwlI hY, mn dI auh m`q jo jnm mrn dy gyV ivc pWdI hY [ nwsI—(jdoN) nws huMdI hY [ shij—sihj ivc, Afol AvsQw ivc [3[

pRiqibMbu— {Skt. pRiqibNbreflection, an image} Aks [ ibMb— {Skt. ibNbAn object compared. pRiqibNbAn object to which a ibNb is compared} ijs ivc Aks id`sdw hY, SISw jW pwxI [ audk kuMBu—pwxI dw BirAw hoieAw GVw [ ibgrwnw—tu`tdw hY [ gux—r`sI [ gux BRmu—r`sI dw BulyKw, r`sI dy s`p id`sx dw BulyKw (ieh BulyKw ik ieh id`sdw jgq prmwqmw nwloN koeI v`KrI hsqI hY) [ qau—qdoN [ suMin—APur pRBU ivc [4[

ArQ:- hy gurdyv! myry au~qy imhr kr, mYƒ (izMdgI dy shI) rsqy au~qy pw, ijs rwh qy quirAW myry dunIAw vwly shm qy mwieAw vwly jkV tut jwx, myry ipCly kIqy krmW Anuswr myrI ijMd dy swrI aumr dy jMjwl au~kw hI mu`k jwx [1[rhwau[

mYN Awpxy gurU dI crnIN l`g ky bynqI krdw hW qy pu`Cdw hW—hy gurU! mYƒ ieh g`l smJw ky d`s ik jIv kwhdy leI pYdw kIqw jWdw hY, qy iks kwrn jgq jMmdw mrdw rihMdw hY (Bwv, jIv ƒ mnu`Kw-jnm dy mnorQ dI sUJ gurU qoN hI pY skdI hY) [1[

hy myry gurdyv! myrw mn (Awpxy gloN) mwieAw dIAW PwhIAW qy bMDn qoVdw nhIN, nwh hI ieh (mwieAw dy pRBwv qoN bcx leI) APur pRBU ivc juVdw hY [ myry ies mn ny Awpxy vwSnw-rihq Asly dI pCwx nhIN kIqI, qy iehnIN g`lIN ies dw korw-pn dUr nhIN hoieAw [2[

hy gurdyv! myrw mn, jo cMgy mMdy i^AwlW dI prK krn dy Asmr`Q sI, ies jgq ƒ—jo iksy hwlq ivc BI pRBU qoN v`Krw itk nhIN skdw—aus qoN v`KrI hsqI vwlw smJdw irhw hY [ (pr qyrI imhr nwl jdoN qoN) myry mn dI auh m`q nws hoeI hY jo jnm mrn dy gyV ivc pWdI hY, qW hux sdw ieh Afol AvsQw ivc itikAw rihMdw hY [3[

hy kbIr! hux AwK—(hy gurdyv!) ijvyN, jdoN pwxI nwl BirAw hoieAw GVw tu`t jWdw hY qW (aus pwxI ivc pYx vwlw) Aks pwxI nwl hI iml jWdw hY (Bwv, ijvyN pwxI Aqy Aks dI hsqI aus GVy ivcoN mu`k jWdI hY), iqvyN qyrI imhr nwl r`sI (qy s`p) vwlw BulyKw imt igAw hY (ieh BulyKw mu`k igAw hY ik ieh id`sdw jgq prmwqmw nwloN koeI v`KrI hsqI hY), qy myrw mn APur pRBU ivc itk igAw hY [4[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh