ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 472

ਪਉੜੀ ॥ ਚਿਤੈ ਅੰਦਰਿ ਸਭੁ ਕੋ ਵੇਖਿ ਨਦਰੀ ਹੇਠਿ ਚਲਾਇਦਾ ॥ ਆਪੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈਆ ਆਪੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਾਇਦਾ ॥ ਵਡਹੁ ਵਡਾ ਵਡ ਮੇਦਨੀ ਸਿਰੇ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਇਦਾ ॥ ਨਦਰਿ ਉਪਠੀ ਜੇ ਕਰੇ ਸੁਲਤਾਨਾ ਘਾਹੁ ਕਰਾਇਦਾ ॥ ਦਰਿ ਮੰਗਨਿ ਭਿਖ ਨ ਪਾਇਦਾ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 472}

pdArQ:- icqY AMdir—(pRBU dy) ic`q ivc, iDAwn ivc [ sBu ko—hryk jIv [ vyiK—vyK ky, Bwv, ghu nwl [ clwiedw—qordw hY, kwry lweI r`Kdw hY [ vfhu vfw—v`ifAW qoN v`fw [ mydnI—isRStI, DrqI [ vf mydnI—v`fI hY isRStI aus dI [ isry isir—hryk jIv dy isr au~qy, QwauN QweIN [ aupTI—aultI [ Gwhu krwiedw—k`KoN hOly kr dyNdw hY, Bwv, koeI auhnW vl q`kdw BI nhIN [ dir—(lokW dy) dr au~qy [ mMgin—(auh sulqwn) mMgdy hn [ iBK—iB`iKAw, ^Yr [16[

ArQ:- pRBU hryk jIv ƒ Awpxy iDAwn ivc r`Kdw hY, qy hryk ƒ AwpxI nzr ivc r`K ky kwry lweI r`Kdw hY [ Awp hI (jIAW ƒ) vifAweIAW b^Sdw hY qy Awp hI auhnW ƒ kMm ivc lWdw hY [ pRBU v`ifAW qoN v`fw hY (Bwv, sB qoN v`fw hY), (aus dI rcI hoeI) isRStI BI byAMq hY [ (ieqnI byAMq isRStI huMidAW BI) hryk jIv ƒ pRBU QwauN QweIN DMiDAW ivc joVI r`Kdw hY [ jy kdy dunIAw dy pwqSwhW au~qy BI gu`sy dI nzr kry, qW auhnW ƒ k`KoN hOly kr dyNdw hY; (jy auh) lokW dy dr qy jw ky suAwl pWdy hn, qW AgoN koeI ^Yr BI nhIN pWdw [16[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਜੇ ਮੋਹਾਕਾ ਘਰੁ ਮੁਹੈ ਘਰੁ ਮੁਹਿ ਪਿਤਰੀ ਦੇਇ ॥ ਅਗੈ ਵਸਤੁ ਸਿਞਾਣੀਐ ਪਿਤਰੀ ਚੋਰ ਕਰੇਇ ॥ ਵਢੀਅਹਿ ਹਥ ਦਲਾਲ ਕੇ ਮੁਸਫੀ ਏਹ ਕਰੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅਗੈ ਸੋ ਮਿਲੈ ਜਿ ਖਟੇ ਘਾਲੇ ਦੇਇ ॥੧॥

pdArQ:- mohwkw—T`g, cor [ ijvyN sMsik®q Sbd ‘ktk’ dw A^Irlw ‘k’ pRwik®q ivc ‘A’ bx ky pMjwbI ivc rUp ‘kVw’ bx igAw hY, iqvyN ‘moSk’ (mo—k) qoN () dw ‘h’ ho ky ‘mohw’ bx igAw [ Sbd ‘mohkw’ dw ArQ hY “BYVw ijhw cor, cMdrw cor” [ Gru muhY—(iksy dw) Gr T`gy [ Gru muih—(prwieAw) Gr T`g ky [ ipqr—ipau dwdw Awidk v`fy jo mr cuky hox [ vsqu—cIz [ ipqrI cor kryie—(ies qrHW auh mnu`K Awpxy) ipqrW ƒ cor bxWdw hY [ vFIAih—v`Fy jWdy hn [ hQ dlwl ky—aus bRwhmx dy h`Q jo lokW dy ipqrW ƒ pdwrQ ApVwx leI dlwl (ivcolw) bxdw hY [ musPI eyh kryie—(pRBU) ieh inAwauN krdw hY [ Kty Gwly dyie—(mnu`K) K`tdw hY, kmWdw hY qy h`QoN dyNdw hY [1[

ArQ:- jy koeI T`g prwieAw Gr T`gy, prwey Gr ƒ T`g ky (auh pdwrQ) Awpxy ipqrW dy nimq dyvy, qW (jy s`c-mu`c ipCilAW dw id`qw A`pVdw hI hY qW) prlok ivc auh pdwrQ is\wixAw jWdw hY [ ies qrHW auh mnu`K Awpxy ipqrW ƒ (BI) cor bxWdw hY (ikauNik auhnW pwsoN corI dw mwl inkl AwauNdw hY) [ (AgoN) pRBU ieh inAW krdw hY ik (ieh corI dw mwl ApVwx vwly bRwhmx) dlwl dy h`Q v`Fy jWdy hn [ hy nwnk! (iksy dw ApVwieAw hoieAw A`gy kIh imlxw hY?) AgWh qW mnu`K ƒ auhI kuJ imldw hY jo K`tdw hY, kmWdw hY qy (h`QIN) dyNdw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਜਿਉ ਜੋਰੂ ਸਿਰਨਾਵਣੀ ਆਵੈ ਵਾਰੋ ਵਾਰ ॥ ਜੂਠੇ ਜੂਠਾ ਮੁਖਿ ਵਸੈ ਨਿਤ ਨਿਤ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥ ਸੂਚੇ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਹਿ ਬਹਨਿ ਜਿ ਪਿੰਡਾ ਧੋਇ ॥ ਸੂਚੇ ਸੇਈ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 472}

pdArQ:- jorU—iesqRI [ isrnwvxI—nHwauxI, mwhvwrI ^Un [ vwro vwr—hr mhIny, sdw [ jUTy—JUTy mnu`K dy [ jUTw—JUTw [ eyih—Ajyhy mnu`K [ sUcy—su`cy, piv`qr [ AwKIAih—AwKy jWdy hn [ ij—jo mnu`K [ soeI—auhI mnu`K [ ijn min—ijnHW dy mn ivc [ soie—auh pRBU [2[

ArQ:- ijvyN iesqRI ƒ sdw hr mhIny nHwauxI AwauNdI hY (qy ieh Apiv`qRqw sdw aus dy AMdroN hI pYdw ho jWdI hY), iqvyN JUTy mnu`K dy mUMh ivc sdw JUT hI rihMdw hY qy ies krky auh sdw du`KI hI rihMdw hY [ Ajyhy mnu`K su`cy nhIN AwKy jWdy jo inrw srIr ƒ hI Do ky (Awpxy vloN piv`qr bx ky) bYT jWdy hn [ hy nwnk! kyvl auhI mnu`K su`cy hn ijnHW dy mn iv`c pRBU v`sdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੁਰੇ ਪਲਾਣੇ ਪਉਣ ਵੇਗ ਹਰ ਰੰਗੀ ਹਰਮ ਸਵਾਰਿਆ ॥ ਕੋਠੇ ਮੰਡਪ ਮਾੜੀਆ ਲਾਇ ਬੈਠੇ ਕਰਿ ਪਾਸਾਰਿਆ ॥ ਚੀਜ ਕਰਨਿ ਮਨਿ ਭਾਵਦੇ ਹਰਿ ਬੁਝਨਿ ਨਾਹੀ ਹਾਰਿਆ ॥ ਕਰਿ ਫੁਰਮਾਇਸਿ ਖਾਇਆ ਵੇਖਿ ਮਹਲਤਿ ਮਰਣੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ॥ ਜਰੁ ਆਈ ਜੋਬਨਿ ਹਾਰਿਆ ॥੧੭॥

pdArQ:- qury—GoVy [ plwxy—kwTIAW (smyq) [ vyg—iqRKI cwl [ hr rMgI—hryk rMg dy [ hrm—mhl [ svwirAw—sjwey hoey hox [ mMfp—mhl, SwmIAwny [ lwie......pwswirAw—lwie kir pwswirAw bYTy, pswry lw ky bYTy hox, sjwvtW sjw ky bYTy hox [ cIj—coj, kOqk, qmwSy [ min Bwvdy cIj—mn-BwauNdy kOqk, mn-mMnIAW rMg-rlIAW [ hwirAw—(auh mnu`K Awpxw jnm) hwr jWdy hn [ Purmwieis—hukm [ jru—buFypw [ jobin hwirAw—jobn dy T`gy hoieAW ƒ [1[

ArQ:- ijnHW pws kwTIAW smyq, (Bwv, sdw iqAwr-br iqAwr) GoVy hvw vrgI iq`KI cwl vwly huMdy hn, jo Awpxy hrmW ƒ keI rMgW nwl sjWdy hn, jo mnu`K koTy mhl mwVIAW Awidk pswry pswr ky (AhMkwrI hoie) bYTy hn, jo mnu`K mn-mMnIAW rMg-rlIAW mwxdy hn, pr pRBU ƒ nhIN pCwxdy, auh Awpxw mnu`Kw jnm hwr bYTdy hn [ jo mnu`K (ZrIbW au~qy) hukm kr ky (pdwrQ) KWdy hn (Bwv, mOjW mwxdy hn) Aqy Awpxy mhlW ƒ q`k ky AwpxI mOq ƒ Bulw dyNdy hn, auhnW jvwnI dy T`igAW ƒ (Bwv, juAwnI dy nSy ivc msq pey hoey mnu`KW ƒ) (Z&lq ivc hI) buFypw Aw dbWdw hY [17[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਜੇ ਕਰਿ ਸੂਤਕੁ ਮੰਨੀਐ ਸਭ ਤੈ ਸੂਤਕੁ ਹੋਇ ॥ ਗੋਹੇ ਅਤੈ ਲਕੜੀ ਅੰਦਰਿ ਕੀੜਾ ਹੋਇ ॥ ਜੇਤੇ ਦਾਣੇ ਅੰਨ ਕੇ ਜੀਆ ਬਾਝੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਪਹਿਲਾ ਪਾਣੀ ਜੀਉ ਹੈ ਜਿਤੁ ਹਰਿਆ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਸੂਤਕੁ ਕਿਉ ਕਰਿ ਰਖੀਐ ਸੂਤਕੁ ਪਵੈ ਰਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੂਤਕੁ ਏਵ ਨ ਉਤਰੈ ਗਿਆਨੁ ਉਤਾਰੇ ਧੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 472}

pdArQ:- sB qY—sB QweIN [ jIAw bwJu—jIAW qoN ibnw [ pihlw pwxI—sB qoN pihlW pwxI, pwxI Awp BI [ ijqu—ijs nwl [ sBu koie—hryk jIv [ hirAw—hrw, ijMd vwlw [ eyv—ies qrHW [ auqwrY Doie—Do ky lwh dyNdw hY [1[

ArQ:- jy sUqk ƒ mMn leIey (Bwv, jy mMn leIey ik sUqk dw Brm r`Kxw cwhIdw hY, qW ieh BI cyqw r`Ko ik ies qrHW) sUqk sB QweIN huMdw hY; gohy qy lkVI dy AMdr BI kIVy huMdy hn (Bwv, jMmdy rihMdy hn); AMn dy ijqny BI dwxy hn, iehnW ivcoN koeI dwxw BI jIv qoN ibnw nhIN hY [ pwxI Awp BI jIv hY, ikauNik ies nwl hryk jIv hrw (Bwv, ijMd vwlw) huMdw hY [ sUqk ikvyN r`iKAw jw skdw hY? (Bwv, sUqk dw Brm pUry qOr qy mMnxw bVw hI kTn hY, ikauNik ies qrHW qW hr vyly hI) rsoeI ivc sUqk ipAw rihMdw hY [ hy nwnk! ies qrHW (Bwv, BrmW ivc ipAW) sUqk (mn qoN) nhIN auqrdw, ies ƒ (pRBU dw) igAwn hI Do ky lwh skdw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਮਨ ਕਾ ਸੂਤਕੁ ਲੋਭੁ ਹੈ ਜਿਹਵਾ ਸੂਤਕੁ ਕੂੜੁ ॥ ਅਖੀ ਸੂਤਕੁ ਵੇਖਣਾ ਪਰ ਤ੍ਰਿਅ ਪਰ ਧਨ ਰੂਪੁ ॥ ਕੰਨੀ ਸੂਤਕੁ ਕੰਨਿ ਪੈ ਲਾਇਤਬਾਰੀ ਖਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਹੰਸਾ ਆਦਮੀ ਬਧੇ ਜਮ ਪੁਰਿ ਜਾਹਿ ॥੨॥

pdArQ:- kUVu—JUTu (bolxw) [ pr iqRA rUpu—prweI iesqRI dw rUp [ kMin—kMn nwl [ lwieqbwrI—cuZlI [ pY Kwih—pey Kwih, pey KWdy hn, byprvwh ho ky (cuZlI) suxdy hn [ hMsw AwdmI—(vyKx ƒ) hMsW vrgy mnu`K, bwhroN sw& suQry mnu`K [ jmpuir—jmrwj dI purI ivc, nrk ivc [2[

ArQ:- mn dw sUqk loB hY (Bwv, ijnHW mnu`KW dy mn ƒ loB rUpI sUqk cMbiVAw hY); jIB dw sUqk JUT bolxw hY, (Bwv, ijnHW mnu`KW dI jIB ƒ JUT-rUp sUqk hY); (ijnHW mnu`K dIAW) A`KW ƒ prwieAw Dn Aqy prweIAW iesqrIAW dw rUp q`kx dw sUqk (cMbiVAw hoieAw hY); (ijnHW mnu`KW dy) kMn ivc BI sUqk hY ik kMn nwl byi&kr ho ky cuZlI suxdy hn; hy nwnk! (ieho ijhy) mnu`K (vyKx ƒ BwvyN) hMsW vrgy (sohxy) hox (qW BI auh) b`Dy hoey nrk ivc jWdy hn [2[

ਮਃ ੧ ॥ ਸਭੋ ਸੂਤਕੁ ਭਰਮੁ ਹੈ ਦੂਜੈ ਲਗੈ ਜਾਇ ॥ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣਾ ਹੁਕਮੁ ਹੈ ਭਾਣੈ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਹੈ ਦਿਤੋਨੁ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਝਿਆ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਸੂਤਕੁ ਨਾਹਿ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 472}

pdArQ:- sBo—au~kw kI, inrw purw [ dUjY—mwieAw ivc [ dUjY jwie—mwieAw ivc PisAW [ idqonu—(pRBU ny jIvW ƒ) id`qw hY [ sMbwih—iek`Tw kr ky [3[

ArQ:- sUqk inrw Brm hI hY, ieh (sUqk-rUp Brm) mwieAw ivc PisAW (mnu`K ƒ) Aw l`gdw hY [ (au\ qW) jIvW dw jMmxw mrnw pRBU dw hukm hY, pRBU dI rzw ivc hI jIv jMmdw qy mrdw hY [ (pdwrQW dw) Kwxw pIxw BI piv`qr hY (Bwv, mwVw nhIN, ikauNik) pRBU ny Awp iek`Tw kr ky irzk jIvW ƒ id`qw hY [ hy nwnk! ijnHW gurmuKW ny ieh g`l smJ leI hY, auhnW ƒ sUqk nhIN l`gdw [3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh