ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 463

ਮਹਲਾ ੨ ॥ ਜੇ ਸਉ ਚੰਦਾ ਉਗਵਹਿ ਸੂਰਜ ਚੜਹਿ ਹਜਾਰ ॥ ਏਤੇ ਚਾਨਣ ਹੋਦਿਆਂ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- sau cMdw—iek sO cMdRmw [ eyqy cwnx—ieqny cwnx [ gur ibnu—gurU qoN ibnw [ Gor AMDwr—Gu`p hnyrw [

ArQ:- jy (iek) sO cMdRmw cVHn Aqy hzwr sUrj cVHn, jy ieqny BI cwnx ho jwx (Bwv, cwnx krn vwly jy ieqny BI cMdRmw sUrj Awidk gRih AkwS ivc cVH pYx), gurU qoN ibnw (Pyr BI) Gu`p hnyrw hY [2[

ਮਃ ੧ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਨ ਚੇਤਨੀ ਮਨਿ ਆਪਣੈ ਸੁਚੇਤ ॥ ਛੁਟੇ ਤਿਲ ਬੂਆੜ ਜਿਉ ਸੁੰਞੇ ਅੰਦਰਿ ਖੇਤ ॥ ਖੇਤੈ ਅੰਦਰਿ ਛੁਟਿਆ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਉ ਨਾਹ ॥ ਫਲੀਅਹਿ ਫੁਲੀਅਹਿ ਬਪੁੜੇ ਭੀ ਤਨ ਵਿਚਿ ਸੁਆਹ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- nwnk—hy nwnk! n cyqnI—nhIN cyqdy [ min AwpxY—Awpxy mn ivc [ iql bUAwV ijau—bUAwV iqlW vWg [ Cuty—Cu`tV pey hn [ CuitAw—Cu`tV pey hoieAW dy [ sau—(iek) sO [ nwh—Ksm [ bpuVy—ivcwry [ bUAwV—siVAw hoieAw (s: ÒXuÕt) [

not:- auprly slok nµ: 2 ivc ‘sau cMdw’ pd AwieAw hY [ ies slok ivc ‘sau nwh’ pd vriqAw igAw hY [ keI s`jx pihly ‘sau’ dw ArQ ‘sYNkVw’ krdy hn Aqy dUjy ‘sau’ dw ArQ ‘Shu’ ‘Ksm’ krdy hn [ ieh au~kw hI ASu`D hY [ dohI QWeI Sbd ‘sau’ dw joV ieko hI hY [ dUjy QW ‘sau’ dw aucwrn krn vyly ‘h’ dw aucwrn kr ky ‘shu’ AwKxw v`fI Bu`l hY [ ies dUjy ‘sau’ dw aucwrn qy ArQ ‘shu’ krn vwly s`jx Sbd ‘nwh’ dw ArQ ‘nhIN’ krdy hn [ iek ieh hor Bu`l hY [ ies qrHW auh sjx ies Sbd ‘nwh’ ƒ ik®Aw-ivSySx (Adverb) bxw dyNdy hn [ gurbwxI ƒ ivAwkrx Anuswr pVHn vwly s`jx jwxdy hn ik jdoN kdy ieh Sbd ik®Aw-ivSySx hovy, qW ies dw rUp ‘nwih’ huMdw hY, Bwv ies dy AMq ivc ( i ) huMdI hY, ikauNik ieh ‘nwih’ Sbd Asl ivc sMsik®q dy do SbdW ‘n’ (n) Aqy ‘ih’ (ih) dy joV qoN bixAw hoieAw hY [

Sbd ‘nwh’ sMsik®q dy Sbd ‘nwQ’ (nwQ) dw pRwik®q rUp hY [ ‘Q’ qoN ‘h’ ikauN ho igAw, ies ivSy au~qy ‘gurbwxI ivAwkrx’ ivc ivsQwr nwl ivcwr kIqI geI hY [ gurbwxI ivc keI QweIN Sbd ‘nwh’ AwieAw hY, ijs dw ArQ hY ‘Ksm’ [ nwhu—iek Ksm (iek-vcn, Singular) nwh—(bhuqy) Ksm (bhu-vcn, Plural)—vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’ [

ArQ:- hy nwnk! (jo mnu`K) gurU ƒ cyqy nhIN krdy Awpxy Awp ivc cqr (bxy hoey) hn, auh ieauN hn ijvyN iksy suM\I pYlI ivc AMdroN sVy iql inKsmy pey hoey hn [ hy nwnk! (bySk) AwK ik pYlI ivc inKsmy pey hoey auhnW bUAwV iqlW dy sO Ksm hn, auh ivcwry Pu`ldy BI hn (Bwv, auhnW ƒ Pu`l BI l`gdy hn), Pldy BI hn, Pyr BI auhnW dy qn ivc (Bwv, auhnW dI PlI ivc iqlW dI QW) suAwh hI huMdI hY [

not:- Sbd ‘sau’ dw ArQ ‘shu’ Aqy ‘nwh’ dw ArQ ‘nwih’ krn vwly s`jx Swied ie`Qy ieh ieqrwz krn ik inKsmy bUitAW dy sO Ksm ikvyN hoey [ ies dy au~qr ivc kyvl ieh bynqI hY ik iksy s`jx dy Awpxy mn dy i^AwlW dI puStI krn vwsqy gurbwxI dy ArQ gurbwxI dy prq`K ivAwkrx dy ault nhIN kIqy jw skdy [ auN\ ieh g`l hY BI bVI sw& [ kdy kdy by-ruqI vrKw qy b`dlW dI ilSk dy kwrn CoilAW dy &slW dy &sl sV jWdy hn [ nw qw auhnW ivc dwxy hI pYNdy hn Aqy nw hI auh pSUAW dy Kwx dy kMm Aw skdy hn [ izmIdwrW pws ivhl nwh hox krky, auh &sl inKsmy hI KyqW ivc pey rihMdy hn [ qdoN ipMfW dy kmIx qy ZrIb loVvMdy lok roz jw ky bwlx vwsqy BrIAW dIAW BrIAW bMnH ky lY AwauNdy hn [ auQy ieh g`l prq`K vyKIdI hY ik ie`k izmIdwr Ksm dy nw hox krky kmIx Awidk auhnW dy keI Ksm Aw bxdy hn [

iesy qrHW jdoN AsI Awpxy mn ivc cqr bx ky gurU ƒ mnoN ivswr dyNdy hW, gurU dI rwhbrI dI loV nhIN smJdy, qW kwmwidk sO Ksm ies mn dy Aw bxdy hn, Bwv, mn kdy iksy ivkwr Aqy kdy iksy ivkwr dw iSkwr ipAw bxdw hY [

ਪਉੜੀ ॥ ਆਪੀਨ੍ਹ੍ਹੈ ਆਪੁ ਸਾਜਿਓ ਆਪੀਨ੍ਹ੍ਹੈ ਰਚਿਓ ਨਾਉ ॥ ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ ॥ ਦਾਤਾ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਤੂੰ ਤੁਸਿ ਦੇਵਹਿ ਕਰਹਿ ਪਸਾਉ ॥ ਤੂੰ ਜਾਣੋਈ ਸਭਸੈ ਦੇ ਲੈਸਹਿ ਜਿੰਦੁ ਕਵਾਉ ॥ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- AwpIn@Y—Awp hI ny, (Akwl purK) ny Awp hI [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ nwau—nwmxw, vifAweI [ duXI—dUjI [ swjIAY—bxweI hY [ kir—kr ky, bxw ky [ cwau—qmwSw [ quis—qRü`T ky, pRsMn ho ky [ dyvih—qUM dyNdw hYN [ krih—qUM krdw hYN [ pswau—pRswd, ikrpw, b^SS [ jwxoeI—jwxnhwrw, jwxU [ sBsY—sBnW dw [ dy—dy ky [ lYsih—lY lvyNgw [ ijMdu kvwau—ijMd Aqy ijMd dw kvwau (ilbws, poSwk), Bwv, srIr [1[

ArQ:- Akwl purK ny Awp hI Awpxy Awp ƒ swijAw, Aqy Awp hI Awpxw nwmxw bxwieAw [ iPr, aus ny kudrq rcI (Aqy aus ivc) Awsx jmw ky, (Bwv, kudrq ivc ivAwpk ho ky, ies jgq dw) Awp qmwSw vyKx l`g ipAw hY [

(hy pRBU!) qUM Awp hI (jIvW ƒ) dwqW dyx vwlw hYN Aqy Awp hI (iehnW dy) swjx vwlw hYN [ (qUM Awp hI qRü`T ky (jIvW ƒ) dyNdw hYN Aqy b^SS krdw hYN [ qUM sBnW jIAW dI jwxnhwr hYN [ ijMd Aqy srIr dy ky (qUM Awp hI) lY lvyNgw (Bwv, qUM Awp hI ijMd qy srIr dyNdw hYN, Awp hI muV lY lYNdw hYN) [ qUM (kudrq ivc) Awsx jmw ky qmwSw vyK irhw hYN [1[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ॥ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਲੋਅ ਸਚੇ ਆਕਾਰ ॥ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਕਰਣੇ ਸਰਬ ਬੀਚਾਰ ॥ ਸਚਾ ਤੇਰਾ ਅਮਰੁ ਸਚਾ ਦੀਬਾਣੁ ॥ ਸਚਾ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮੁ ਸਚਾ ਫੁਰਮਾਣੁ ॥ ਸਚਾ ਤੇਰਾ ਕਰਮੁ ਸਚਾ ਨੀਸਾਣੁ ॥ ਸਚੇ ਤੁਧੁ ਆਖਹਿ ਲਖ ਕਰੋੜਿ ॥ ਸਚੈ ਸਭਿ ਤਾਣਿ ਸਚੈ ਸਭਿ ਜੋਰਿ ॥ ਸਚੀ ਤੇਰੀ ਸਿਫਤਿ ਸਚੀ ਸਾਲਾਹ ॥ ਸਚੀ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਧਿਆਇਨਿ ਸਚੁ ॥ ਜੋ ਮਰਿ ਜੰਮੇ ਸੁ ਕਚੁ ਨਿਕਚੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- scy—sdw-iQr rihx vwly [ KMf—tukVy, ih`sy, isRStI dy ih`sy [ bRhmMf—isRStI, jgq [ loA—cOdW lok [ Awkwr—srUp, Skl, rMg rMg dy jIA jMq, pdwrQ Awidk jo idKweI dy rhy hn [ krxy—kMm [ srb—swry [ Amru—hukmu, pwqSwhI [ dIbwxu—dIvwn, kcihrI, drbwr [ nIswxu—inSwn, jlvw, zhUr [ krmu—b^SS [ scy—(auh jIv) s`cy hn, sdw-iQr hn [ scY—s`cy dy (ivc) [ qwix—qwx ivc [ scY joir—s`cy dy jor ivc [ scy pwiqswh—hy s`cy pwqSwh! kudriq—rcnw [ mir—mr ky [ mir jMmy—mr ky jMmy, Bwv, mrdy hn qy jMmdy hn, jMmx mrn dy gyV ivc pYNdy hn [ su—auh jIv [ kcu—inkcu inrol k`cy [1[

ArQ:- hy s`cy pwqSwh! qyry (pYdw kIqy hoey) KMf qy bRihmMf s`cy hn (Bwv, KMf qy bRihmMf swjx vwlw qyrw ieh islislw sdw leI At`l hY) [

qyry (isrjy hoey cONdW) lok qy (ieh byAMq) Awkwr BI sdw-iQr rihx vwly hn; qyry kMm qy swrIAW ivcwrW nws-rihq hn [

hy pwqSwh! qyrI pwqSwhI qy qyrw drbwr At`l hn, qyrw hukm qy qyrw (SwhI) &urmwn BI At`l hn [ qyrI b^SS sdw leI iQr hY qy qyrIAW b^SSW dw inSwn BI (Bwv, ieh byAMq pdwrQ jo qUM jIAW ƒ dy irhw hYN) sdw vwsqy kwiem hY [

l`KW kroVW jIv, jo qYƒ ismr rhy hn, s`cy hn (Bwv, byAMq jIvW dw qYƒ ismrnw—ieh BI qyrw iek Aijhw clwieAw hoieAw kMm hY jo sdw leI iQr hY) [ (ieh KMf, bRihmMf, lok, Awkwr, jIA jMq Awidk) swry hI s`cy hrI dy qwx qy zor ivc hn (Bwv, iehnW sBnW dI hsqI, sBnW dw Awsrw pRBU Awp hY) [

qyrI is&iq-swlwh krnI qyrw iek At`l islislw hY; hy s`cy pwiqSwh! ieh swrI rcnw hI qyrw iek nw mu`kx vwlw prbMD hY [

hy nwnk! jo jIv aus AibnwSI pRBU ƒ ismrdy hn, auh BI aus dw rUp hn; pr jo jMmx mrn dy gyV ivc pey hn, auh (Ajy) iblkul k`cy hn (Bwv, aus Asl joq dw rUp nhIN hoey) [1[

not:- Sbd ‘scu’ sMsik®q Sbd ‘sqX’ (sÄX) dw pMjwbI rUp hY, ‘sqX’ dw ArQ hY ‘AslI’, jo s`c-mu`c hoNd ivc hY [

keI mqW vwly ieh i^Awl krdy hn ik jgq Asl ivc kuJ nhIN hY [ gurU nwnk swihb ies slok ivc &urmwauNdy hn ik KMfW, bRihmMfW Awidk vwlw ieh swrw islslw Brm rUp nhIN hY; hsqI vwly r`b dw s`c-mu`c ieh hsqI vwlw hI pswrw hY [ pr hY ieh swrI Kyf aus dy Awpxy h`Q ivc [ smu`cy qOr qy ieh swrI kudrq aus dw iek At`l prbMD hY, pr ies dy ivc jy vKo vKry pdwrQ, jIAw jMqW dy srIr Awidk leIey qW ieh nwsvMq hn [ hW, jo aus ƒ ismrdy hn, auh aus dw rUp ho jWdy hn [

ਮਃ ੧ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜਾ ਵਡਾ ਨਾਉ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜਾ ਸਚੁ ਨਿਆਉ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜਾ ਨਿਹਚਲ ਥਾਉ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜਾਣੈ ਆਲਾਉ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਬੁਝੈ ਸਭਿ ਭਾਉ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜਾ ਪੁਛਿ ਨ ਦਾਤਿ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜਾ ਆਪੇ ਆਪਿ ॥ ਨਾਨਕ ਕਾਰ ਨ ਕਥਨੀ ਜਾਇ ॥ ਕੀਤਾ ਕਰਣਾ ਸਰਬ ਰਜਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- jw—ijs dw, ijs pRBU dw, ik aus pRBU dw [ nwau—nwm, nwmxw, js [ inhcl—Ac`l, nw c`lx vwlw, AibnwsI [ Awlwau—Alwp, jIvW dy Alwp, jIvW dy bcn, jo kuJ jIv boldy hn, jIAW dIAW ArdwsW [ Bwau—vlvly, qrMg [ jw—ik auh [ puiC—(iksy ƒ) pu`C ky [ Awpy Awip—Awp hI Awp hY, Bwv, suqMqr hY [ kwr—aus dw ricAw hoieAw ieh swrw Kyl, aus dI kudrqI klw [ kIqw krxw—aus dI rcI hoeI isRStI [ rjwie—r`b dy hukm ivc [

ArQ:- aus pRBU dI is&iq kIqI nhIN jw skdI ijs dw nwmxw v`fw hY [ pRBU dw ieh iek v`fw gux hY ik aus dw nwauN (sdw) At`l hY [ aus dI ieh iek v`fI is&q hY ik aus dw Awsx Afol hY [ pRBU dI ieh iek bVI vifAweI hY ik auh swry jIvW dIAW ArdwsW ƒ jwxdw hY Aqy swirAW dy idlW dy vlvilAW ƒ smJdw hY [

r`b dI ieh iek au~cI is&q hY ik iksy dI slwh lY ky (jIvW ƒ) dwqW nhIN dy irhw (Awpxy Awp byAMq dwqW b^Sdw hY) (ikauNik) aus vrgw hor koeI nhIN hY [

hy nwnk! r`b dI kudriq ibAwn nhIN kIqI jw skdI, swrI rcnw aus Awpxy hukm ivc rcI hY [2[

ਮਹਲਾ ੨ ॥ ਇਹੁ ਜਗੁ ਸਚੈ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ ਸਚੇ ਕਾ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਹੁਕਮਿ ਸਮਾਇ ਲਏ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਹੁਕਮੇ ਕਰੇ ਵਿਣਾਸੁ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਭਾਣੈ ਕਢਿ ਲਏ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਨਿਵਾਸੁ ॥ ਏਵ ਭਿ ਆਖਿ ਨ ਜਾਪਈ ਜਿ ਕਿਸੈ ਆਣੇ ਰਾਸਿ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਕਉ ਆਪਿ ਕਰੇ ਪਰਗਾਸੁ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- scY kI hY koTVI—sdw kwiem rihx vwly r`b dI QW hY [ iekn@w—keI jIvW ƒ [ hukim—Awpxy hukm Anuswr [ smwie ley—Awpxy ivc smw lYNdw hY [ BwxY—AwpxI rzw Anuswr [ kiF ley—(mwieAw dy moh ivcoN) k`F lYNdw hY [ eyv iB—eys qrHW BI, ieh g`l BI [ AwiK n jwpeI—AwKI nhIN jw skdI [ ij—ik [ iksY—iks jIv ƒ [ AwxY rwis—rws ilAwauNdw hY, is`Dy rwhy pwauNdw hY, byVw pwr krdw hY [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ jwxIAY—smJ AwauNdI hY [ jw kau—ijs mnu`K au~qy [3[

ArQ:- ieh jgq pRBU dy rihx dI QW hY, pRBU ies ivc v`s irhw hY [ keI jIvW ƒ Awpxy hukm Anuswr (ies sMswr-swgr ivcoN bcw ky) Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY Aqy keI jIvW ƒ Awpxy hukm Anuswr hI iesy ivc fob dyNdw hY [ keI jIvW ƒ AwpxI rzw Anuswr mwieAw dy moh ivcoN k`F lYNdw hY, keIAW ƒ iesy ivc PsweI r`Kdw hY [

ieh g`l BI d`sI nhIN jw skdI ik r`b iks dw byVw pwr krdw hY [ hy nwnk! ijs (vfBwgI) mnu`K ƒ cwnx b^Sdw hY, aus ƒ gurU dI rwhIN smJ pY jWdI hY [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਨਕ ਜੀਅ ਉਪਾਇ ਕੈ ਲਿਖਿ ਨਾਵੈ ਧਰਮੁ ਬਹਾਲਿਆ ॥ ਓਥੈ ਸਚੇ ਹੀ ਸਚਿ ਨਿਬੜੈ ਚੁਣਿ ਵਖਿ ਕਢੇ ਜਜਮਾਲਿਆ ॥ ਥਾਉ ਨ ਪਾਇਨਿ ਕੂੜਿਆਰ ਮੁਹ ਕਾਲ੍ਹ੍ਹੈ ਦੋਜਕਿ ਚਾਲਿਆ ॥ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਰਤੇ ਸੇ ਜਿਣਿ ਗਏ ਹਾਰਿ ਗਏ ਸਿ ਠਗਣ ਵਾਲਿਆ ॥ ਲਿਖਿ ਨਾਵੈ ਧਰਮੁ ਬਹਾਲਿਆ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 463}

pdArQ:- jIA aupwie kY—jIvW ƒ pYdw kr ky [ Drmu—Drm rwj [ iliK nwvY—nwvW ilKx leI, jIAW dy kIqy krmW dw lyKw ilKx leI [ EQY—aus Drm-rwj dy A`gy [ inbVY—inbVdI hY [ cuix—cux ky [ jjmwilAw—jzwmI jIv, kohVy jIv, gMdy jIv, mMd-krmI jIv [ scy hI sic—inrol s`c hI rwhIN, Bwv, EQy inbyVy dw mwp ‘inrol scu’ hY [

not:- ies pauVI dI dUjI quk dw pwT Awm qOr qy Zlq kIqw jw irhw hY, ‘scy hI sic’ dy QW ‘sco hI scu’ prclq ho igAw hY [ ivAwkrx qoN nwvwk& hox dy kwrx ‘scy hI sic’ ASu`D prqIq hox l`g ipAw [ Swied iksy s`jx ƒ ieh i^Awl BI AwieAw hovy ik Cwpy ivc ZlqI nwl ‘scy hI sic’ Cp igAw hY, cwhIdw ‘sco hI scu’ sI [ keI s`jx gutikAW ivc Aqy tIikAW ivc ‘scy hI sic’ dy QW ‘sco hI scu’ Cwpx l`g pey hn [

Qwau n pwiein—QW nhIN pWdy [ muh kwl@Y—mUMh kwly nwl, mUMh kwlw kr ky [ dojik—dozk ivc [ cwilAw—D`ky jWdy hn, pwey jWdy hn [ qyrY nwie—qyry nwm ivc [ ijix—ij`q ky [ hwir—(bwzI) hwr ky [ is—auh mnu`K [ Tgx vwilAw—T`gx vwly mnu`K, vl-Pryb krn vwly mnu`K [2[

ArQ:- hy nwnk! jIvW ƒ pYdw kr ky prmwqmw ny Drm-rwj ƒ (auhnW dy isr qy) muk`rr kIqw hoieAw hY ik jIvW dy kIqy krmW dw lyKw ilKdw rhy [

Drm-rwj dI kcihrI ivc inrol s`c duAwrw (jIvW dy krmW dw) inbyVw huMdw hY (Bwv, EQy inbyVy dw mwp ‘inrol scu’ hY, ijnHW dy p`ly ‘scu’ huMdw hY auhnW ƒ Awdr imldw hY qy) mMd-krmI jIv cux ky v`Kry kIqy jWdy hn [ kUV T`gI krn vwly jIvW ƒ EQy itkwxw nhIN imldw; kwlw mUMh kr ky auhnW ƒ dozk ivc D`ikAw jWdw hY [

(hy pRBU!) jo mnu`K qyry nwm ivc rMgy hoey hn, auh (eyQoN) bwzI ij`q ky jWdy hn qy T`gI krn vwly bMdy (mnu`Kw jnm dI bwzI) hwr ky jWdy hn [ (qUM, hy pRBU!) Drm-rwj ƒ (jIvW dy kIqy krmW dw) lyKw ilKx vwsqy (auhnW dy au~qy) muk`rr kIqw hoieAw hY [2[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਨਾਦ ਵਿਸਮਾਦੁ ਵੇਦ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਜੀਅ ਵਿਸਮਾਦੁ ਭੇਦ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰੂਪ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰੰਗ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਨਾਗੇ ਫਿਰਹਿ ਜੰਤ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਪਉਣੁ ਵਿਸਮਾਦੁ ਪਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਅਗਨੀ ਖੇਡਹਿ ਵਿਡਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਧਰਤੀ ਵਿਸਮਾਦੁ ਖਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਾਦਿ ਲਗਹਿ ਪਰਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸੰਜੋਗੁ ਵਿਸਮਾਦੁ ਵਿਜੋਗੁ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਭੁਖ ਵਿਸਮਾਦੁ ਭੋਗੁ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਿਫਤਿ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਾਲਾਹ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਉਝੜ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰਾਹ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਨੇੜੈ ਵਿਸਮਾਦੁ ਦੂਰਿ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਦੇਖੈ ਹਾਜਰਾ ਹਜੂਰਿ ॥ ਵੇਖਿ ਵਿਡਾਣੁ ਰਹਿਆ ਵਿਸਮਾਦੁ ॥ ਨਾਨਕ ਬੁਝਣੁ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 463-464}

pdArQ:- ivdmwdu—not:- sMsik®q pusqkW ivc swDwrn qOr qy kwvÎw dy A`T rs (vlvlw, qrMg) igxy gey hn [ (isMgRwr, hwsX, kruxw, rOdR vIr, iBAwnk, bIBq Aqy AdBuq) [ pr keI vwrI ‘SWq rs’ rlw ky ku`l nO rs imQy jWdy hn [

‘AdBuq’ rs kIh hY? hYrwngI; Acrjqw, ivsmwd [ kudrq dy byAMq rMgw-rMg dy pdwrQW ƒ vyK ky mnu`K dy mn ivc iek hYrwngI pYdw huMdI hY, ijs qoN ‘AdBuq’ rs auqpMn huMdw hY [

kudrq dy byAMq pdwrQW ƒ vyK ky (ijnHW ƒ vyK ky mnu`K dI Akl cik®q ijhI ho jwey, ijnHW qoN kwdr dI kwrIgIrI dw kmwl prgt hovy) mnu`K dy mn ivc iek Q`rwht ijhI, iek kWbw ijhw Aw jWdw hY [ ies Q`rwht ies kWby ƒ ‘ivsmwd’ ikhw jWdw hY [

nwd—Avwz, rwg [ vyd—ihMdU mq dy Drm pusqk [ Byd—jIvW dy Byd, jIvW dIAW byAMq iksmW [ AgnI Kyfih ivfwxI—AgnIAW jo Acrj KyfW KyfdIAW hn [ {not:- AgnIAW keI iksm dIAW igxIAW jWdIAW hn—bVvw AgnI, jo smuMdr ivc hY; dwvw AgnI, jMgl dI A`g; jTr AgnI, pyt dI A`g, jo Bojn pcWdI hY; kop AgnI; icMqw-AgnI; igAwn AgnI; rwj-AgnI [ hvw dIAW AgnIAW iqMn iksm dIAW hn—gwrHpqÎ, AwhnIÎ, diKHx) [

KwxI—isRStI dI auqp`qI dIAW cwr KwxW AMf, jyr, audk, syq, (AMfw, ijaur, pwxI qy muVHkw); iehnW cOhW KwxIAW dI pYdwieS dy nwm iehnW dy Anuswr ieh hn—AMfj, jyrj, auqBj, syqj [ swid—suAwd ivc [ sMjogu—myl, jIvW dw myl [ ivjogu—ivCoVw [ Bogu—pdwrQW dw vrqxw [ auJV—AslI rwh qoN KuMJ ky ku-rsqw [ ivfwxu—Acrj kOqk [ vyiK—vyK ky [ rihAw ivsmwdu—ivsmwd pYdw ho irhw hY, ihrdy ivc Q`rwht pYdw ho rhI hY, mn ivc kWbw ho irhw hY [ buJxu—(ies ‘ivfwxu’ ƒ) smJxw [

ArQ:- hy nwnk! (r`b dI) Acrj kudrq ƒ pUry BwgW nwl smiJAw jw skdw hY; ies ƒ vyK ky mn ivc kWbw ijhw iCV irhw hY [

keI nwd qy keI vyd; byAMq jIv qy jIvW dy keI Byd; jIvW dy qy hor pdwrQW dy keI rUp qy keI rMg—ieh sB kuJ vyK ky ivsmwd AvsQw bx rhI hY [

keI jMq (sdw) nµgy hI iPr rhy hn; ikqy paux hY Aqy ikqy pwxI hY, ikqy keI AgnIAW Acrj KyfW kr rhIAW hn; DrqI qy DrqI dy jIvW dI auqp`qI dIAW cwr KwxIAW—ieh kudrq vyK ky mn ivc Q`rwht pYdw ho rhI hY [

jIv pdwrQW dy suAwd ivc l`g rhy hn; ikqy jIvW dw myl hY, ikqy ivCoVw hY; ikqy Bu`K (sqw rhI hY), ikqy pdwrQW dw Bog hY (Bwv, ikqy keI pdwrQ Cky jw rhy hn), ikqy (kudrq dy mwlk dI) is&iq-swlwh ho rhI hY, ikqy AOJV hY, ikqy rsqy hn—ieh Acrj Kyf vyK ky mn ivc hYrq ho rhI hY [

(koeI AwKdw hY r`b) nyVy hY (koeI AwKdw hY) dUr hY; (koeI AwKdw hY ik) sB QweIN ivAwpk ho ky jIvW dI sMBwl kr irhw hY—ies Acrj kOqk ƒ q`k ky Jrnwt iCV rhI hY [ hy nwnk! ies ielwhI qmwSy ƒ v`fy BwgW nwl smiJAw jw skdw hY [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh