ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 461

ਨਿਧਿ ਸਿਧਿ ਚਰਣ ਗਹੇ ਤਾ ਕੇਹਾ ਕਾੜਾ ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਵਸਿ ਜਿਸੈ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਅਸਾੜਾ ॥ ਗਹਿ ਭੁਜਾ ਲੀਨੇ ਨਾਮ ਦੀਨੇ ਕਰੁ ਧਾਰਿ ਮਸਤਕਿ ਰਾਖਿਆ ॥ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰੁ ਨਹ ਵਿਆਪੈ ਅਮਿਉ ਹਰਿ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ॥ ਸਾਧਸੰਗੇ ਨਾਮ ਰੰਗੇ ਰਣੁ ਜੀਤਿ ਵਡਾ ਅਖਾੜਾ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਸੁਆਮੀ ਬਹੁੜਿ ਜਮਿ ਨ ਉਪਾੜਾ ॥੪॥੩॥੧੨ {ਪੰਨਾ 461}

pdArQ:- iniD—^zwnw [ isiD—krwmwqI qwkq [ ghy—PV ley [ qw—qdoN [ kwVw—icMqw-i&kr [ vis—v`s ivc [ AswVw—swfw [ gih Bujw—bWh PV ky [ kru—h`Q {iek-vcn} [ msqik—m`Qy auqy [ rwiKAw—bcw ilAw [ nh ivAwpY—jor nhIN pw skdw [ Aimau—AMimRq, Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ sMgy—sMgiq ivc [ rMgy—rMg ivc, pRym ivc [ rxu—jMg dw mYdwn [ AKwVw—ipV (ijQy phlvwn Guldy hn) [ jim—jm ny [ aupwVw— {aÄpwtn, aÈpwifA, aupwVw} auKyiVAw, pYrW qoN k`iFAw, Fwh ilAw [ bhuiV—muV, iPr [4[

ArQ:- hy BweI! jdoN iksy mnu`K ny aus prmwqmw dy crn PV ley jo swrIAW inDIAW dw swrIAW is`DIAW dw mwlk hY aus ƒ qdoN koeI icMqw-iPkr nhIN rih jWdw (ikauNik, hy BweI!) swfy isr auqy auh prmwqmw rwKw hY ijs dy v`s ivc hryk cIz hY [

(hy BweI! ijs mnu`K ƒ) bwhoN PV ky (prmwqmw Awpxy ivc) lIn kr lYNdw hY, ijs ƒ Awpxy nwm dI dwq dyNdw hY, aus dy m`Qy auqy h`Q r`K ky aus ƒ (ivkwrW qoN) bcw lYNdw hY [ (hy BweI! prmwqmw dI ikrpw nwl ijs mnu`K ny) Awqmk jIvn dyx vwly hir-nwm-rs dw suAwd c`K ilAw, aus auqy sMswr-smuMdr (Awpxw) jor nhIN pw skdw [ aus ny swD sMgiq ivc itk ky, hir-nwm dy pRym ivc lIn ho ky ieh rx ij`q ilAw ieh v`fw ipV ij`q ilAw (ij`Qy kwmwidk phlvwnW nwl sdw Gol huMdw rihMdw hY) [

nwnk bynqI krdw hY—jyhVw mnu`K mwlk-pRBU dI srn ipAw rihMdw hY aus ƒ (ies jIvn-Gol ivc) muV kdy jm pYrW qoN auKyV nhIN skdw [4[3[12[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਕਮਾਇਅੜੋ ਸੋ ਆਇਓ ਮਾਥੈ ॥ ਜਿਸੁ ਪਾਸਿ ਲੁਕਾਇਦੜੋ ਸੋ ਵੇਖੀ ਸਾਥੈ ॥ ਸੰਗਿ ਦੇਖੈ ਕਰਣਹਾਰਾ ਕਾਇ ਪਾਪੁ ਕਮਾਈਐ ॥ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਕੀਜੈ ਨਾਮੁ ਲੀਜੈ ਨਰਕਿ ਮੂਲਿ ਨ ਜਾਈਐ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਿਮਰਹੁ ਚਲੈ ਤੇਰੈ ਸਾਥੇ ॥ ਭਜੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਦਾ ਨਾਨਕ ਮਿਟਹਿ ਦੋਖ ਕਮਾਤੇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 461}

pdArQ:- kmwieAVo—qUM kmwieAw hY [ so—auh kmwieAw hoieAw cMgw mMdw krm [ mwQY—m`Qy auqy [ AwieE mwQY—m`Qy auqy Aw igAw hY, BwgW ivc iliKAw igAw hY [ pwis—pwsoN [ swQY—(qyry) nwmu hI (bYTw) [ krxhwrw—isrjxhwrw [ kwie—ikauN? suik®qu—Blw krm [ kIjY—krnw cwhIdw hY [ mUil—iblkul [ kmwqy—kmwqy hoey [1[

ArQ:- hy BweI! jo kuJ idn rwq hr vyly cMgw mMdw kMm qUM kIqw hY, auh sMskwr-rUp bx ky qyry mn ivc au~kirAw igAw hY [ hy BweI! ijs pwsoN qUM (Awpxy kIqy kMm) lukWdw irhw hYN auh qW qyry nwl hI bYTw vyKdw jw irhw hY [

hy BweI! isrjxhwr (hryk jIv dy) nwl (bYTw hryk dy kIqy kMm) vyKdw rihMdw hY [ so koeI mMd krm nhIN krnw cwhIdw, (sgoN) Blw krm krnw cwhIdw hY, prmwqmw dw nwm ismrnw cwhIdw hY (nwm dI brkiq nwl) nrk ivc kdy BI nhIN peIdw [

hy BweI! A`Ty phr prmwqmw dw nwm ismrdw rhu, prmwqmw dw nwm qyry nwl swQ krygw [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) swD sMgiq ivc itk ky prmwqmw dw Bjn kirAw kr (Bjn dI brkiq nwl ipCly) kIqy hoey ivkwr imt jWdy hn [1[

ਵਲਵੰਚ ਕਰਿ ਉਦਰੁ ਭਰਹਿ ਮੂਰਖ ਗਾਵਾਰਾ ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਦੇ ਰਹਿਆ ਹਰਿ ਦੇਵਣਹਾਰਾ ॥ ਦਾਤਾਰੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ ਸੁਆਮੀ ਕਾਇ ਮਨਹੁ ਵਿਸਾਰੀਐ ॥ ਮਿਲੁ ਸਾਧਸੰਗੇ ਭਜੁ ਨਿਸੰਗੇ ਕੁਲ ਸਮੂਹਾ ਤਾਰੀਐ ॥ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਦੇਵ ਮੁਨਿ ਜਨ ਭਗਤ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰਾ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਭਜੀਐ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੁ ਕਰਣੈਹਾਰਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 461}

pdArQ:- vMc {vzc`—tyFI cwly qurnw vzcX—T`g lYxw} [ vl—ivMg [ vl vMc—T`gI Pryb, vlCl [ audru—iF`f [ Brih—qUM Brdw hYN [ kwie—ikauN? mnhu—mn qoN [ sMgy—sMgiq ivc [ insMgy—sMg lwh ky, Jwkw lwh ky [ smUh—Fyr [ kul smUh—swrIAW kulW [ isD—jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ swiDk—swDnW krn vwly [ dyv—dyvqy [ muin—smwDIAW lwx vwly [ ADwrw—Awsrw [ krxYhwrw—pYdw krn vwlw [2[

ArQ:- hy mUrK! hy gMvwr! qUM (hornW nwl) vl-Cl kr ky (Awpxw) pyt Brdw hYN (rozI kmWdw hYN [ qYƒ ieh g`l Bu`l cukI hoeI hY ik) hrI dwqwr (sBnW jIvW ƒ) hryk cIz dy irhw hY [ hy BweI! sB dwqW dyx vwlw mwlk sdw dieAwvwn rihMdw hY, aus ƒ kdy BI Awpxy mn qoN Bulwxw nhIN cwhIdw [ hy BweI! swD sMgiq ivc iml (-bYT), Jwkw lwh ky aus dw Bjn kirAw kr, (Bjn dI brkiq nwl AwpxIAW) swrIAW kulW qwr leIdIAW hn [ jog-swDnW ivc pu`gy jogI, jog-swDn krn vwly, dyvqy, smwDIAW lwx vwly, Bgq—sBnW dI izMdgI dw hir-nwm hI shwrw bixAw cilAw Aw irhw hY [

nwnk bynqI krdw hY—hy BweI! sdw aus prmwqmw dw Bjn krnw cwhIdw hY jo Awp hI swry sMswr dw pYdw krn vwlw hY [2[

ਖੋਟੁ ਨ ਕੀਚਈ ਪ੍ਰਭੁ ਪਰਖਣਹਾਰਾ ॥ ਕੂੜੁ ਕਪਟੁ ਕਮਾਵਦੜੇ ਜਨਮਹਿ ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਸੰਸਾਰੁ ਸਾਗਰੁ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਤਰਿਆ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਏਕੁ ਧਿਆਇਆ ॥ ਤਜਿ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਨਿੰਦ ਨਿੰਦਾ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ ਆਇਆ ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਰਵਿਆ ਸੁਆਮੀ ਊਚ ਅਗਮ ਅਪਾਰਾ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਟੇਕ ਜਨ ਕੀ ਚਰਣ ਕਮਲ ਅਧਾਰਾ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 461}

pdArQ:- Kotu—DoKw [ n kIceI—nhIN krnw cwhIdw [ prKxhwrw—(Koty Kry dI) pCwx kr skx vwlw [ kUVu—JUT [ kptu—Pryb [ jnmih—(muV muV) jMmdy hn [ swgru—smuMdr [ iqnI—auhnW mnu`KW ny [ qij—iqAwg ky [ AinMd—nwh inMdx-jog, Bly [ AinMd inMdw—BilAW dI inMdw [ jil—pwxI ivc [ Qil—DrqI ivc [ mihAil—mhI qil, DrqI dy ql auqy, pulwV ivc, AwkwS ivc [ Agm—AphuMc [ tyk—shwrw [3[

ArQ:- (hy BweI! kdy iksy nwl) DoKw nhIN krnw cwhIdw, (prmwqmw Kry Koty dI) pCwx krn dI smr`Qw r`Kdw hY [ jyhVy mnu`K (hornW ƒ T`gx vwsqy) JUT boldy hn, auh sMswr ivc (muV muV) jMmdy (mrdy) rihMdy hn [

hy BweI! ijnHW mnu`KW ny iek prmwqmw dw ismrn kIqw hY, jyhVy kwm kRoD iqAwg ky BilAW dI inMdw C`f ky pRBU dI srn Aw gey hn, auh sMswr-smuMdr qoN pwr lµG gey hn [

nwnk bynqI krdw hY (—hy BweI!) jyhVw prmwqmw pwxI ivc DrqI ivc AwkwS ivc hr QW mOjUd hY, jo sB qoN au~cw hY, jo AphuMc hY qy byAMq hY, auh Awpxy syvkW (dI izMdgI) dw shwrw hY, aus dy sohxy koml crn aus dy syvkW leI Awsrw hn [3[

ਪੇਖੁ ਹਰਿਚੰਦਉਰੜੀ ਅਸਥਿਰੁ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ॥ ਮਾਇਆ ਰੰਗ ਜੇਤੇ ਸੇ ਸੰਗਿ ਨ ਜਾਹੀ ॥ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਸਾਥੀ ਸਦਾ ਤੇਰੈ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਿ ਸਮਾਲੀਐ ॥ ਹਰਿ ਏਕ ਬਿਨੁ ਕਛੁ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਭਾਉ ਦੁਤੀਆ ਜਾਲੀਐ ॥ ਮੀਤੁ ਜੋਬਨੁ ਮਾਲੁ ਸਰਬਸੁ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੁ ਕਰਿ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕੁ ਵਡਭਾਗਿ ਪਾਈਐ ਸੂਖਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਹੀ ॥੪॥੪॥੧੩ {ਪੰਨਾ 461}

pdArQ:- pyKu—vyK [ hircMdaurVI—hircMd-ngrI, gMDrb-ngrI, AwkwS ivc i^AwlI ngrI, DUeyN dw phwV [ AsiQru—sdw kwiem rihx vwlw [ jyqy—ijqny BI hn [ sMig—nwl [ sy—auh {bhu-vcn} [ n jwhI—n jwih, nhIN jWdy [ rYix—rwq [ smwlIAY—ihrdy ivc sWB r`Kxw cwhIdw hY [ Avru—hor [ Bwau—ipAwr [ duqIAw—dUjw [ jwlIAY—swV dyxw cwhIdw hY [ mIqu—im`qr [ srbsu— {svLÔv [ Ôv—Dn [ svL—swrw} Awpxw sB kuJ [ kir—bxw, imQ [ mwhI—mwih, ivc [ vfBwig—v`fI iksmiq nwl [ sUiK—suK ivc [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ smwhI—smwih, lIn rihMdy hn [4[

ArQ:- (hy BweI! ieh swrw sMswr jo id`s irhw hY ies ƒ) DUeyN dw phwV (kr ky) vyK (ies ivc) koeI BI cIz sdw kwiem rihx vwlI nhIN [ mwieAw dy ijqny BI mOj-myly hn auh swry (iksy dy) nwl nhIN jWdy [ hy BweI! prmwqmw hI sdw qyry nwl inBx vwlw swQI hY, idn rwq hr vyly aus ƒ Awpxy ihrdy ivc sWB r`Kxw cwhIdw hY [ iek prmwqmw qoN ibnw hor kuJ BI (sdw itky rihx vwlw) nhIN (ies vwsqy prmwqmw qoN ibnw) koeI hor ipAwr (mn ivcoN) swV dyxw cwhIdw hY [

hy BweI! im`qr, jvwnI, Dn, Awpxw hor sB kuJ—ieh sB kuJ iek prmwqmw ƒ hI Awpxy mn ivc smJ [ nwnk bynqI krdw hY (—hy BweI!) prmwqmw v`fI iksmiq nwl imldw hY (ijnHW ƒ imldw hY auh sdw) Awnµd ivc Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdy hn [4[4[13[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ਛੰਤ ਘਰੁ ੮    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਮਲਾ ਭ੍ਰਮ ਭੀਤਿ ਕਮਲਾ ਭ੍ਰਮ ਭੀਤਿ ਹੇ ਤੀਖਣ ਮਦ ਬਿਪਰੀਤਿ ਹੇ ਅਵਧ ਅਕਾਰਥ ਜਾਤ ॥ ਗਹਬਰ ਬਨ ਘੋਰ ਗਹਬਰ ਬਨ ਘੋਰ ਹੇ ਗ੍ਰਿਹ ਮੂਸਤ ਮਨ ਚੋਰ ਹੇ ਦਿਨਕਰੋ ਅਨਦਿਨੁ ਖਾਤ ॥ ਦਿਨ ਖਾਤ ਜਾਤ ਬਿਹਾਤ ਪ੍ਰਭ ਬਿਨੁ ਮਿਲਹੁ ਪ੍ਰਭ ਕਰੁਣਾ ਪਤੇ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਅਨੇਕ ਬੀਤੇ ਪ੍ਰਿਅ ਸੰਗ ਬਿਨੁ ਕਛੁ ਨਹ ਗਤੇ ॥ ਕੁਲ ਰੂਪ ਧੂਪ ਗਿਆਨਹੀਨੀ ਤੁਝ ਬਿਨਾ ਮੋਹਿ ਕਵਨ ਮਾਤ ॥ ਕਰ ਜੋੜਿ ਨਾਨਕੁ ਸਰਣਿ ਆਇਓ ਪ੍ਰਿਅ ਨਾਥ ਨਰਹਰ ਕਰਹੁ ਗਾਤ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 461-462}

pdArQ:- kmlw— {kmlw} l`CmI, mwieAw [ BRm BIiq—Brm dI kMD [ BRm—Btkxw [ hy—hY [ qIKx—qyz, iqR`Kw [ md—nSw [ ibprIiq— {ivprIq} aulty pwsy lY jwx vwlI [ AvD—aumr [ AkwrQ—ivArQ [ ghbr—sMGxw [ bn—jMgl [ Gor—iBAwnk [ mUsq—curw irhw hY, lu`t irhw hY [ idnkro—idnkru, sUrj [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ Kwq—(aumr ƒ) Kw irhw hY [ pRB—hy pRBU! kruxwpqy—hy qrs-srUp pRBU! kruxw—qrs [ pqy—hy pqI! gqy—Awqmk hwlq [ DUp—sugMDI [ mwq—mW, rwKw [ kr—h`Q {bhu-vcn} [ ipRA—hy ipAwry! nrhr—hy pRBU! gwq—giq, au~cI Awqmk AvsQw [1[

ArQ:- (hy BweI!) mwieAw Btkxw ivc pwx vwlI kMD hY (ijs ny prmwqmw nwloN jIvW dI iv`Q bxw r`KI hY), mwieAw Btkxw ivc pwx vwlI (qy pRBU nwloN auhlw bxwx vwlI) kMD hY [ ies mwieAw dw nSw iqR`Kw hY, pr (jIvn-rwh qoN) aulty pwsy lY jwx vwlw hY [ (mwieAw ivc PisAW) mnu`K dI aumr ivArQ clI jWdI hY [ (hy BweI! ieh sMswr iek) iBAwnk sMGxw jMgl hY; iBAwnk sMGxw jMgl hY, (ieQy mnu`K dy ihrdy-) Gr ƒ (mnu`K dw Awpxw hI) cor-mn lu`tI jw irhw hY, qy, sUrj (Bwv, smw) hr vyly (ies dI aumr ƒ) mukweI jw irhw hY [ (hy BweI! guzrdy jw rhy) idn (mnu`K dI aumr ƒ) KweI jWdy hn, prmwqmw dy Bjn qoN ibnw (mnu`K dI aumr ivArQ) bIqdI jw rhI hY [

hy pRBU! hy qrs-srUp pqI! (myry au~qy qrs kr, qy mYƒ) iml [ (hy BweI!) jnm mrn dy AnykW gyV lµG gey hn, pr ipAwry pRBU dI sMgiq qoN ibnw myrw koeI cMgw hwl nhIN hY [

(hy ipAwry pRBU!) myrI koeI cMgI kul nhIN, myrw suMdr rUp nhIN, AMdr (guxW dI) sugMDI nhIN, mYƒ Awqmk jIvn dI koeI sUJ-bUJ nhIN (hy ipAwry!) qYQoN ibnw myrw hor koeI rwKw nhIN [ (qyrw syvk) nwnk (dovyN) h`Q joV ky qyrI srn ipAw hY, hy ipAwry! hy nwQ! hy pRBU! myrI Awqmk AvsQw au~cI bxw [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh