ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 460

ਫਾਥੋਹੁ ਮਿਰਗ ਜਿਵੈ ਪੇਖਿ ਰੈਣਿ ਚੰਦ੍ਰਾਇਣੁ ॥ ਸੂਖਹੁ ਦੂਖ ਭਏ ਨਿਤ ਪਾਪ ਕਮਾਇਣੁ ॥ ਪਾਪਾ ਕਮਾਣੇ ਛਡਹਿ ਨਾਹੀ ਲੈ ਚਲੇ ਘਤਿ ਗਲਾਵਿਆ ॥ ਹਰਿਚੰਦਉਰੀ ਦੇਖਿ ਮੂਠਾ ਕੂੜੁ ਸੇਜਾ ਰਾਵਿਆ ॥ ਲਬਿ ਲੋਭਿ ਅਹੰਕਾਰਿ ਮਾਤਾ ਗਰਬਿ ਭਇਆ ਸਮਾਇਣੁ ॥ ਨਾਨਕ ਮ੍ਰਿਗ ਅਗਿਆਨਿ ਬਿਨਸੇ ਨਹ ਮਿਟੈ ਆਵਣੁ ਜਾਇਣੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 460}

pdArQ:- PwQohu—qUM Ps irhw hYN [ pyiK—vyK ky [ rYix—rwq (vyly) [ cMdRwiexu—cMd vrgI cwnxI {rwq dy hnyry ivc iSkwrI hrn ƒ PVn leI ic`tw cwnx krdw hY} [ sUKhu—suKW qoN [ Cfih—qUM C`fdw [ Giq—pw ky [ hircMdaurI—hircMd-ngrI, gMDrb-ngrI [ lib—l`b ivc, jIB dy csky ivc [ mwqw—msq [ grib—AhMkwr ivc [ smwiexu—lIn [ AigAwin—Awqmk jIvn vloN by-smJI ivc [3[

ArQ:- hy jIv! ijvyN hrn rwq vyly (iSkwr dw kIqw hoieAw) cMd vrgw cwnx vyK ky (iSkwrI dy jwl ivc) Psdw hY (iqvyN qUM mwiek pdwrQW dI ilSk vyK ky mwieAw dy jwl ivc) Ps irhw hYN, (ijnHW suKW dI ^wqr qUM Psdw hYN auhnW) suKW qoN du`K pYdw ho rhy hn, (iPr BI) qUM sdw pwp kmw irhw hYN [ hy jIv! qUM pwp krny C`fdw nhIN hYN (qYƒ ieh BI cyqw nhIN irhw ik jmdUq qyry gl ivc) glwvW pw ky (CyqI hI) lY jwx vwly hn [ qUM AkwS dI i^AwlI ngrI (vrgI mwieAw) ƒ vyK ky T`igAw jw irhw hYN, qUM ies T`gI-rUp syj ƒ (Awnµd nwl) mwx irhw hYN [ hy jIv! qUM jIB dy csky ivc, mwieAw dy loB ivc, AhMkwr ivc msq hYN, qUM sdw haumY ivc lIn itikAw rihMdw hYN [

hy nwnk! (AwK—) ieh jIv-hrn Awqmk jIvn vloN by-smJI dy kwrn Awqmk mOqy mr rhy hn iehnW dw jnm mrn dw gyV nhIN mu`k skdw [2[

ਮਿਠੈ ਮਖੁ ਮੁਆ ਕਿਉ ਲਏ ਓਡਾਰੀ ॥ ਹਸਤੀ ਗਰਤਿ ਪਇਆ ਕਿਉ ਤਰੀਐ ਤਾਰੀ ॥ ਤਰਣੁ ਦੁਹੇਲਾ ਭਇਆ ਖਿਨ ਮਹਿ ਖਸਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਇਓ ॥ ਦੂਖਾ ਸਜਾਈ ਗਣਤ ਨਾਹੀ ਕੀਆ ਅਪਣਾ ਪਾਇਓ ॥ ਗੁਝਾ ਕਮਾਣਾ ਪ੍ਰਗਟੁ ਹੋਆ ਈਤ ਉਤਹਿ ਖੁਆਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝੁ ਮੂਠਾ ਮਨਮੁਖੋ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 460}

pdArQ:- griq—toey ivc [ hsqI—hwQI [ duhylw—AOKw [ iciq—ic`q ivc [ sjweI gxq—szwvW dI igxqI [ guJw—lukw ky [ eIq—ies lok ivc [ auqih—prlok ivc [ mUTw—T`igAw jWdw hY [ mnmuKo—mnmuKu, Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [3[

ArQ:- (ijvyN, guV Awidk) im`Ty au~qy (bYT ky) m`KI (guV nwl cMbVdI jWdI hY) au~f nhIN skdI, (qy au~Qy hI) mr jWdI hY (iqvyN, Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K mwiek pdwrQW dy moh ivc Ps jWdw hY, Awqmk mOq shyV lYNdw hY, qy jIvn au~cw nhIN kr skdw) [ (kwm-v`s hoieAw) hwQI (aus) toey ivc if`g pYNdw hY (jo hwQI ƒ PVn vwsqy pu`itAw jWdw hY qy aus ivc kwgz dI hQxI KVI kIqI huMdI hY) iesy qrHW Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K ivkwrW dy toey ivc if`g pYNdw hY [ (hy BweI! ivkwrW ivc if`gy rih ky) sMswr-smuMdr qoN pwr nhIN lµG skIdw (ivkwrW dy kwrn) sMswr-smuMdr qoN pwr lµGxw AOKw ho jWdw hY, kdy mwlk-pRBU ic`q ivc nhIN v`s skdw [ ieqny du`K vwprdy hn, ieqnI szw imldI hY ik lyKw nhIN kIqw jw skdw, mnmuK Awpxw kIqw Bugqdw hY [ jyhVw jyhVw pwp krm luk ky krdw hY auh Aw^r au~GV pYNdw hY, mnmuK ies lok ivc BI qy prlok ivc BI by-ie`zqI krWdw hY [ hy nwnk! (AwK—) Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw AhMkwirAw hoieAw mnu`K gurU dI srn pYx qoN ibnw (ivkwrW dI h`QIN Awqmk jIvn) lutw bYTdw hY [3[

ਹਰਿ ਕੇ ਦਾਸ ਜੀਵੇ ਲਗਿ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਚਰਣੀ ॥ ਕੰਠਿ ਲਗਾਇ ਲੀਏ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਸਰਣੀ ॥ ਬਲ ਬੁਧਿ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਅਪਣਾ ਆਪਿ ਨਾਮੁ ਜਪਾਇਆ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਆਪਿ ਹੋਆ ਆਪਿ ਜਗਤੁ ਤਰਾਇਆ ॥ ਰਾਖਿ ਲੀਏ ਰਖਣਹਾਰੈ ਸਦਾ ਨਿਰਮਲ ਕਰਣੀ ॥ ਨਾਨਕ ਨਰਕਿ ਨ ਜਾਹਿ ਕਬਹੂੰ ਹਰਿ ਸੰਤ ਹਰਿ ਕੀ ਸਰਣੀ ॥੪॥੨॥੧੧ {ਪੰਨਾ 460}

pdArQ:- jIvy—Awqmk jIvn dy mwlk bx gey [ lig—l`g ky [ kMiT—gl nwl [ rKxhwrY—shwieqw krn dI smrQw vwly hrI ny [ inrml—pivqR [ krxI—Awcrn [ nrik—nrk ivc [ kbhUM—kdy BI [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy dws prmwqmw dI crnIN pY ky au~cy Awqmk jIvn vwly bx jWdy hn, aus mwlk-pRBU dI srn pYNdy hn, qy auh pRBU auhnW ƒ Awpxy gl nwl lw lYNdw hY [ prmwqmw auhnW ƒ Awpxw Awqmk bl dyNdw hY, au~cI Akl dyNdw hY, Awpxy nwl fUMGI sWJ b^Sdw hY, Awpxy ivc auhnW dI suriq joVI r`Kdw hY, qy, auhnW pwsoN Awpxw nwm jpWdw hY, swD sMgiq ivc Awp auhnW dy ihrdy AMdr prgt huMdw hY qy auhnW ƒ Awp hI sMswr-smuMdr qoN pwr lµGWdw hY [

hy nwnk! r`Kxhwr prmwqmw Awpxy sMqW ƒ (ivkwrW qoN) Awp bcWdw hY, (qweIeyN sMq jnW dw) Awcrn sdw pivqR rihMdw hY, prmwqmw dI srn pey rihx krky nrk ivc nhIN pYNdy [4[2[11[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਵੰਞੁ ਮੇਰੇ ਆਲਸਾ ਹਰਿ ਪਾਸਿ ਬੇਨੰਤੀ ॥ ਰਾਵਉ ਸਹੁ ਆਪਨੜਾ ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਸੋਹੰਤੀ ॥ ਸੰਗੇ ਸੋਹੰਤੀ ਕੰਤ ਸੁਆਮੀ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣੀ ਰਾਵੀਐ ॥ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਚਿਤਾਰਿ ਜੀਵਾ ਪ੍ਰਭੁ ਪੇਖਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੀਐ ॥ ਬਿਰਹਾ ਲਜਾਇਆ ਦਰਸੁ ਪਾਇਆ ਅਮਿਉ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸਿੰਚੰਤੀ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕੁ ਮੇਰੀ ਇਛ ਪੁੰਨੀ ਮਿਲੇ ਜਿਸੁ ਖੋਜੰਤੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 460}

pdArQ:- vM\u—clw jw [ Awlsw—hy Awls! rwvau—ihrdy ivc ismrdI hW, ismrn dw Awnµd mwxdI hW [ sMig—nwl [ sohMqI—soB rhI hW, myrw jIvn sohxw bxdw jWdw hY [ idnsu—idn [ rYxI—rwq [ rwvIAY—ismrnw cwhIdw hY [ swis swis—hryk swh dy nwl [ icqwir—cyqy kr ky, ismr ky [ gwvIAY—gwxy cwhIdy hn [ ibrhw—ibCoVw [ ljwieAw—Srm Kw igAw, dUr ho igAw [ Aimau—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ idRsit—ingwh nwl [ isMcMqI—isMijAw [1[

ArQ:- hy myry Awls! clw jw (myrI ^lwsI kr, mYN pRBU-pqI dw ismrn krW) [ (hy sKI!) mYN prmwqmw pws bynqI krdI hW (ik myrw Awls dUr ho jwey) [ (hy sKI! ijauN ijauN) mYN Awpxy ipAwry pRBU-pqI ƒ Awpxy ihrdy ivc vsWdI hW (iqauN iqauN) pRBU dy crnW ivc juV ky myrw jIvn sohxw bxdw jw irhw hY [ hy sKI! aus Ksm-pRBU ƒ idn rwq hr vyly ihrdy ivc vswxw cwhIdw hY, jyhVI jIv-iesqRI suAwmI kMq dy crnW ivc juVdI hY aus dw jIvn sohxw bx jWdw hY! hy sKI! hryk swh dy nwl pRBU ƒ ismr ky qy pRBU dw drsn krky myry AMdr Awqmk jIvn pYdw ho irhw hY! hy sKI! aus hrI dy gux sdw gwxy cwhIdy hn [

(ijs jIv-iesqRI dy ihrdy ivc pRBU ny AwpxI) ingwh nwl Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl isMijAw aus ny pRBU-pqI dw drSn kr ilAw aus dy AMdroN (pRBU-crnW qoN) ivCoVw dUr ho igAw [

nwnk bynqI krdw hY (qy AwKdw hY—hy sKI!) myrI mn dI murwd pUrI ho geI hY, mYƒ auh pRBU iml ipAw hY ijs ƒ mYN Bwl rhI sW [1[

ਨਸਿ ਵੰਞਹੁ ਕਿਲਵਿਖਹੁ ਕਰਤਾ ਘਰਿ ਆਇਆ ॥ ਦੂਤਹ ਦਹਨੁ ਭਇਆ ਗੋਵਿੰਦੁ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ॥ ਪ੍ਰਗਟੇ ਗੁਪਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਲਾਲਨ ਸਾਧਸੰਗਿ ਵਖਾਣਿਆ ॥ ਆਚਰਜੁ ਡੀਠਾ ਅਮਿਉ ਵੂਠਾ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਜਾਣਿਆ ॥ ਮਨਿ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ਵਜੀ ਵਧਾਈ ਨਹ ਅੰਤੁ ਜਾਈ ਪਾਇਆ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸੁਖ ਸਹਜਿ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਿ ਬਣਾਇਆ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 460}

pdArQ:- vM\hu—cly jwau [ iklivK—pwp [ iklivKhu—hy pwpo! Gir—ihrdy-Gr ivc [ dUqh dhnu—duSmxW dw sVn [ swD sMig—gurU dI sMgiq ivc [ vKwixAw—is&iq-swlwh kIqI [ Awcrju—hYrwn krn vwlw kOqk [ Aimau—AMimRq, Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ vUTw—Aw v`isAw [ pRswdI—pRswid, ikrpw nwl [ jwixAw—fUMGI sWJ pweI [ min—mn ivc [ vjI vDweI—vDx Pulx dw pRBwv pRbl ho igAw, cVHdI klw pRgt ho peI [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ mylw—imlwp [2[

ArQ:- hy pwpo! (myry ihrdy-) Gr ivc (myrw) krqwr Aw v`isAw hY (hux qusI myry ihrdy ivcoN) cly jwvo [ hy BweI! ijs ihrdy ivc goivMd prgt ho jwey, aus ivcoN ivkwr-vYrIAW dw nws ho jWdw hY, qy ipAwry gopwl goivMd jI (aus mnu`K dy ihrdy ivc) prgt huMdy hn jyhVw mnu`K swD sMgiq ivc goivMd dI is&iq-swlwh krdw hY [ jyhVw mnu`K gurU dI ikrpw duAwrw goibMd nwl fUMGI sWJ pWdw hY auh (Awpxy AMdr iek) hYrwn kr dyx vwlw qmwSw vyKdw hY (ik aus dy ihrdy ivc) Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl Aw v`sdw hY, aus dy mn ivc byAMq TMf pY jWdI hY aus dy AMdr byAMq cVHdI klw bx jWdI hY [

nwnk bynqI krdw hY (—hy BweI! ijs mnu`K auqy myhr krdw hY aus ƒ) pRBU Awp hI Awnµd-meI Awqmk Afolqw ivc itkWdw hY, pRBU Awp hI aus dw Awpxy nwl imlwp bxWdw hY [2[

ਨਰਕ ਨ ਡੀਠੜਿਆ ਸਿਮਰਤ ਨਾਰਾਇਣ ॥ ਜੈ ਜੈ ਧਰਮੁ ਕਰੇ ਦੂਤ ਭਏ ਪਲਾਇਣ ॥ ਧਰਮ ਧੀਰਜ ਸਹਜ ਸੁਖੀਏ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਭਜੇ ॥ ਕਰਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਰਾਖਿ ਲੀਨੇ ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਸਭ ਤਜੇ ॥ ਗਹਿ ਕੰਠਿ ਲਾਏ ਗੁਰਿ ਮਿਲਾਏ ਗੋਵਿੰਦ ਜਪਤ ਅਘਾਇਣ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਸਗਲ ਆਸ ਪੁਜਾਇਣ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 460}

pdArQ:- fITiVAw—vyiKAw [ nwrwiex—prmwqmw [ jY jY—is&iq-swlwh, nmskwr [ Drmu—Drm-rwj [ dUq—jmdUq [ Bey plwiex—B`j gey [ shj—Awqmk Afolqw [ AnugRhu—dieAw [ qjy—iqAwg id`qy [ gih—PV ky [ kMiT—gl nwl [ guir—gurU dI rwhIN [ AGwiex—iqRpqI, rjyvW [3[

ArQ:- jyhVy mnu`K prmwqmw dw ismrn krdy hn auhnW ƒ nrk nhIN vyKxy pYNdy [ Drm rwj (BI) auhnW ƒ nmskwr krdw hY, jmdUq auhnW qoN pry dOV jWdy hn [ swD sMgiq ivc prmwqmw dw Bjn kr ky auh mnu`K suKI ho jWdy hn auhnW ƒ Drm pRwpq ho jWdw hY DIrj pRwpq ho jWdI hY Awqmk Afolqw iml jWdI hY [ prmwqmw myhr kr ky auhnW ƒ (moh mmqw Awidk ivkwrW qoN) bcw lYNdw hY, auh mnu`K moh mmqw Awidk sB iqAwg dyNdy hn [ ijnHW ƒ prmwqmw gurU dI rwhIN Awpxy nwl imlWdw hY auhnW ƒ (bwhoN) PV ky Awpxy gl nwl lw lYNdw hY [ prmwqmw dw nwm jp ky auh (mwieAw dI iqRSnw v`loN) r`j jWdy hn [

nwnk bynqI krdw hY—auh mnu`K mwlk-pRBU dw ismrn kr ky AwpxIAW swrIAW murwdW pUrIAW kr lYNdy hn [3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh