ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 458

ਅਪਰਾਧੀ ਮਤਿਹੀਨੁ ਨਿਰਗੁਨੁ ਅਨਾਥੁ ਨੀਚੁ ॥ ਸਠ ਕਠੋਰੁ ਕੁਲਹੀਨੁ ਬਿਆਪਤ ਮੋਹ ਕੀਚੁ ॥ ਮਲ ਭਰਮ ਕਰਮ ਅਹੰ ਮਮਤਾ ਮਰਣੁ ਚੀਤਿ ਨ ਆਵਏ ॥ ਬਨਿਤਾ ਬਿਨੋਦ ਅਨੰਦ ਮਾਇਆ ਅਗਿਆਨਤਾ ਲਪਟਾਵਏ ॥ ਖਿਸੈ ਜੋਬਨੁ ਬਧੈ ਜਰੂਆ ਦਿਨ ਨਿਹਾਰੇ ਸੰਗਿ ਮੀਚੁ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਆਸ ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ ਸਾਧੂ ਰਾਖੁ ਨੀਚੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 458}

pdArQ:- miq hInu—AkloN s`Kxw [ AnwQu—inAwsrw [ sT—ivkwrI [ kToru—krVy ihrdy vwlw {kwT-aur} [ kIcu—ic`kV [ ml—mYl [ AhM—haumY [ mmqw—Apx`q [ cIiq—ic`q ivc [ Awvey—AwvY, AwauNdI [ binqw—iesqRI [ ibnod—coj-qmwSy [ lptwvey—lptwvY, lpt rhI hY, cMbVI hoeI hY [ iKsY—iKsk irhw hY [ jobnu—jvwnI [ bDY—vD irhw hY [ jrUAw—buFypw [ inhwry—q`k rhI hY, aufIk rhI hY [ sMig—(myry) nwl [ mIcu—mOq [ swDU—gurU [2[

ArQ:- hy pRBU! mYN gunwhgwr hW, AkloN s`Kxw hW, gux-hIx hW, inAwsrw hW, mMdy suBwv vwlw hW [ hy pRBU! mYN ivkwrI hW, by-qrs hW, nIvIN kul vwlw hW, moh dw ic`kV myry auqy Awpxw dbwau pw irhw hY [

hy pRBU! Btkxw ivc pYx vwly krmW dI mYl mYƒ l`gI hoeI hY, myry AMdr AhMkwr hY, mmqw hY, (ies vwsqy) mOq mYƒ cyqy nhIN AwauNdI [ mYN iesqRI dy coj-qmwiSAW ivc mwieAw dy mOj-myilAW ivc (Zrk hW), mYƒ AigAwnqw cMbVI hoeI hY [

hy pRBU! myrI jvwnI Fl rhI hY, buFypw vD irhw hY, mOq (myry) nwl (myrI izMdgI dy) idn q`k rhI hY [ qyrw dws nwnk (qyry dr qy) bynqI krdw hY, mYƒ qyrI hI Aws hY, mYƒ nIc ƒ gurU dI srn r`K [2[

ਭਰਮੇ ਜਨਮ ਅਨੇਕ ਸੰਕਟ ਮਹਾ ਜੋਨ ॥ ਲਪਟਿ ਰਹਿਓ ਤਿਹ ਸੰਗਿ ਮੀਠੇ ਭੋਗ ਸੋਨ ॥ ਭ੍ਰਮਤ ਭਾਰ ਅਗਨਤ ਆਇਓ ਬਹੁ ਪ੍ਰਦੇਸਹ ਧਾਇਓ ॥ ਅਬ ਓਟ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭ ਮੁਰਾਰੀ ਸਰਬ ਸੁਖ ਹਰਿ ਨਾਇਓ ॥ ਰਾਖਨਹਾਰੇ ਪ੍ਰਭ ਪਿਆਰੇ ਮੁਝ ਤੇ ਕਛੂ ਨ ਹੋਆ ਹੋਨ ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇਰੀ ਤਰੈ ਭਉਨ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 458}

pdArQ:- Brmy—Btkdy rhy [ sMkt mhw—v`fy du`K [ jon—jUnW dy (join) [ lpit rihE—cMbiVAw [ iqh sMig—auhnW nwl [ son—sonw, Dn-pdwrQ [ Bwr Agnq—Axigxq (pwpW dy) Bwr [ pRdysh—prdysW ivc, keI jnmW ivc [ DwieE—dOVdw irhw [ Et—Awsrw [ murwrI—hy murwrI! {mur-Air} hy prmwqmw! nwieE—nwm ivc [ qy—qoN, pwsoN [ n hoAw—nhIN ho sikAw [ n hon—nhIN ho skygw [ Baun—Bvn, Bvswgr, sMswr-smuMdr [3[

ArQ:- hy pRBU! hy murwrI! mYN AnykW jnmW ivc BtikAw hW, mYN keI jUnW dy v`fy du`K shwry hn [ Dn qy pdwrQW dy Bog mYƒ im`Ty l`g rhy hn, mYN iehnW nwl hI cMbiVAw rihMdw hW [ AnykW  pwpW dw Bwr cu`k ky mYN Btkdw Aw irhw hW, AnykW prdysW ivc (jUnW ivc) dOV cuikAw hW (du`K hI du`K vyKy hn) [ hux mYN qyrw p`lw PiVAw hY, qy, hy hrI! qyry nwm ivc mYƒ swry suK iml gey hn [

hy r`iKAw krn dy smrQ ipAwry pRBU! (sMswr-smuMdr qoN pwr lµGx leI) mYQoN hux qk kuJ nhIN ho sikAw, AgWh ƒ BI kuJ nhIN ho skygw [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) ijs mnu`K auqy qyrI ikrpw ho jWdI hY, aus ƒ Awqmk Afolqw qy suK Awnµd pRwpq ho jWdy hn, auh sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY [3[

ਨਾਮ ਧਾਰੀਕ ਉਧਾਰੇ ਭਗਤਹ ਸੰਸਾ ਕਉਨ ॥ ਜੇਨ ਕੇਨ ਪਰਕਾਰੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਸੁ ਸੁਨਹੁ ਸ੍ਰਵਨ ॥ ਸੁਨਿ ਸ੍ਰਵਨ ਬਾਨੀ ਪੁਰਖ ਗਿਆਨੀ ਮਨਿ ਨਿਧਾਨਾ ਪਾਵਹੇ ॥ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਪ੍ਰਭ ਬਿਧਾਤੇ ਰਾਮ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਵਹੇ ॥ ਬਸੁਧ ਕਾਗਦ ਬਨਰਾਜ ਕਲਮਾ ਲਿਖਣ ਕਉ ਜੇ ਹੋਇ ਪਵਨ ॥ ਬੇਅੰਤ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਇ ਪਾਇਆ ਗਹੀ ਨਾਨਕ ਚਰਣ ਸਰਨ ॥੪॥੫॥੮॥ {ਪੰਨਾ 458}

pdArQ:- nwm DwrIk—(isr& Bgq-) nwm Dwrn vwly [ sMsw—shm [ kaun—kyhVw [ jyn kyn prkwry—ijs iksy qrIky nwl (BI ho sky) [ jsu—is&iq-swlwh [ sRvn—kMnW nwl [ suin—sux [ bwnI—is&iq-swlwh dI bwxI [ purK igAwnI—hy igAwnvwn bMdy! min—mn ivc [ inDwnw—^zwnw [ pwvhy—pwvih, l`B leyNgw [ rMig—pRym-rMg ivc [ rwqy—r`qy hoey, msq [ ibDwqy—isrjxhwr [ gwvhy—gwvih, gWdy hn [ bsuD—bsuDw, DrqI [ bnrwj—bnspqI [ kau—vwsqy [ pvn—hvw [ byAMq AMqu—byAMq (pRBU) dw AMq [ ghI—(mYN) PVI hY [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw ny qW auh bMdy BI (ivkwrW qoN) bcw ley ijnHW ny isr& Awpxw nwm hI Bgq rKwieAw hoieAw sI [ (s`cy) BgqW ƒ (qW sMswr-smuMdr dw) koeI shm nhIN rih skdw [ (so, hy BweI!) ijs qrHW BI ho sky Awpxy kMnW nwl prmwqmw dI is&iq-swlwh suxdy irhw kro [

hy igAwnvwn bMdy! Awpxy kMnW nwl qUM pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI sux (ies qrHW qUM) mn ivc nwm-^zwnw l`B leyNgw [ (hy BweI! BwgW vwly hn auh mnu`K jyhVy) isrjxhwr hrI pRBU dy pRym-rMg ivc msq ho ky aus dy gux gWdy hn [

(hy BweI!) jy swrI DrqI kwZz bx jwey, jy swrI bnspqI klm bx jwey, qy jy hvw ilKx vwsqy (ilKwrI) bx jwey, qW BI byAMq prmwqmw dy guxW dw AMq nhIN pwieAw jw skdw [ hy nwnk! (AwK—mYN aus prmwqmw dy) crnW dw Awsrw ilAw hY [4[5[8[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪੁਰਖ ਪਤੇ ਭਗਵਾਨ ਤਾ ਕੀ ਸਰਣਿ ਗਹੀ ॥ ਨਿਰਭਉ ਭਏ ਪਰਾਨ ਚਿੰਤਾ ਸਗਲ ਲਹੀ ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਮੀਤ ਸੁਰਿਜਨ ਇਸਟ ਬੰਧਪ ਜਾਣਿਆ ॥ ਗਹਿ ਕੰਠਿ ਲਾਇਆ ਗੁਰਿ ਮਿਲਾਇਆ ਜਸੁ ਬਿਮਲ ਸੰਤ ਵਖਾਣਿਆ ॥ ਬੇਅੰਤ ਗੁਣ ਅਨੇਕ ਮਹਿਮਾ ਕੀਮਤਿ ਕਛੂ ਨ ਜਾਇ ਕਹੀ ॥ ਪ੍ਰਭ ਏਕ ਅਨਿਕ ਅਲਖ ਠਾਕੁਰ ਓਟ ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਗਹੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 458}

pdArQ:- purK pqy—sB jIvW dw Ksm [ qw kI—aus (Bgvwn) dI [ ghI—pkVI [ prwn—ijMd [ lhI—lih geI [ suq—pu`qr [ suirjn—gurmuK [ iest—ipAwry [ bMDp—irSqydwr [ gih—PV ky [ kMiT—gl nwl [ guir—gurU ny [ ibml—pivqR (krn vwlw) [ sMq—sMqW ny [ mihmw—vifAweI [ kCU—kuJ BI [ eyk Anyk—iek qoN Anyk rUp Dwrn vwlw [ AlK—ijs dw srUp ibAwn nwh kIqw jw sky [ iqsu Et—aus (prmwqmw dw) Awsrw [1[

ArQ:- (hy BweI!) jyhVw Bgvwn sB jIvW dw Ksm hY ijnHW sMq jnW ny aus dw Awsrw ilAw hoieAw hY (aus Awsry dI brkiq nwl) auhnW dI ijMd (dunIAw dy) frW qoN rihq ho geI hY, auhnW dI hryk iksm dI icMqw dUr ho geI hY [ auhnW ny Bgvwn ƒ hI Awpxy mW ipau pu`qr im`qr s`jx ipAwry irSqydwr smJ r`iKAw hY [ gurU ny auhnW ƒ Bgvwn dy crnW ivc joV id`qw hY, (Bgvwn ny auhnW dI bWh) PV ky auhnW ƒ Awpxy gl lw ilAw hY [ auh sMq jn prmwqmw dI is&iq aucwrdy rihMdy hn [

hy BweI! aus prmwqmw dy byAMq gux hn, AnykW vifAweIAW hn, aus (dI bzurgI) dw rqw Br BI mu`l nhIN d`isAw jw skdw [ auh pRBU Awpxy iek srUp qoN Anyk-rUp bixAw hoieAw hY, aus dy shI srUp dw ibAwn nhIN kIqw jw skdw, auh sB dw mwlk hY [ hy nwnk! (AwK—sMq jnW ny) aus prmwqmw dw Awsrw ilAw hoieAw hY [1[

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਨੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸਹਾਈ ਆਪਿ ਭਏ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰ ਹਾਰੁ ਬਿਖੁ ਕੇ ਦਿਵਸ ਗਏ ॥ ਗਤੁ ਭਰਮ ਮੋਹ ਬਿਕਾਰ ਬਿਨਸੇ ਜੋਨਿ ਆਵਣ ਸਭ ਰਹੇ ॥ ਅਗਨਿ ਸਾਗਰ ਭਏ ਸੀਤਲ ਸਾਧ ਅੰਚਲ ਗਹਿ ਰਹੇ ॥ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਪਾਲ ਦਇਆਲ ਸੰਮ੍ਰਿਥ ਬੋਲਿ ਸਾਧੂ ਹਰਿ ਜੈ ਜਏ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਪੂਰਨ ਸਾਧਸੰਗਿ ਪਾਈ ਪਰਮ ਗਤੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 458}

pdArQ:- bnu—jl {vnz jly kwnny} [ shweI—mddgwr [ aur hwru—ihrdy dw hwr [ ibKu—zhr [ idvs—idn [ gqu—clw igAw [ rhy—mu`k gey [ swD AMcl—gurU dw p`lw [ gih rhy—PV r`iKAw [ sMimRQ—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw Awp ijs mnu`K dw mddgwr bxdw hY, aus dy vwsqy sMswr-smuMdr Awqmk jIvn dyx vwlw jl bx jWdw hY [ jyhVw mnu`K prmwqmw dy nwm ƒ Awpxy ihrdy dw hwr bxw lYNdw hY, aus dy vwsqy (Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw dy moh dw) zhr Kwx vwly idn bIq jWdy hn [ aus dI Btkxw mu`k jWdI hY, aus dy AMdroN moh qy ivkwr nws ho jWdy hn, aus dy jnmW dy gyV mu`k jWdy hn [

jyhVw mnu`K gurU dw p`lw PVI r`Kdw hY, ivkwrW dI A`g nwl BirAw hoieAw sMswr-smuMdr aus dy vwsqy TMFw-Twr ho jWdw hY [

hy nwnk! gurU dI srn pY ky goivMd gupwl dieAwl smr`Q prmwqmw dI jY jYkwr krdw irhw kr [ gurU dI sMgiq ivc rih ky pUrn prmwqmw dw nwm ismr ky sB qoN au~cI Awqmk AvsQw pRwpq kr leIdI hY [2[

ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਸੰਗਿ ਏਕੋ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ॥ ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਆਪਿ ਵਿਰਲੈ ਕਿਨੈ ਲਹਿਆ ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਪੂਰਿ ਪੂਰਨ ਕੀਟ ਹਸਤਿ ਸਮਾਨਿਆ ॥ ਆਦਿ ਅੰਤੇ ਮਧਿ ਸੋਈ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਜਾਨਿਆ ॥ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪਸਰਿਆ ਬ੍ਰਹਮ ਲੀਲਾ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਣ ਨਿਧਿ ਜਨਿ ਕਹਿਆ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹਰਿ ਏਕੁ ਨਾਨਕ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 458}

pdArQ:- jh—ij`Qy [ dyKau—dyKauN, mYN vyKdw hW [ qh—au~Qy [ sMig—nwl [ riv rihAw—v`s irhw hY [ Gt—srIr [ ivrlY iknY—iksy ivrly mnu`K ny [ lihAw—l`Bw, smiJAw hY [ jil—pwxI ivc [ Qil—DrqI ivc [ mhIAil—mhI qil, DrqI dy qly auqy, pulwV ivc [ kIt—kIVw [ hsiq—hwQI [ smwinAw—ieko ijhw [ Awid—jgq-rcnw dy SurU ivc [ AMqyA^Ir ivc [ miD—ivckwr, hux [ pRswdI—pRswid, ikrpw nwl [ lIlw—Kyf [ iniD—^zwnw [ jin—jn ny, iksy ivrly syvk ny [ kihAw—ismirAw [ AMqrjwmI—idl dI jwxn vwlw [3[

ArQ:- hy BweI! mYN ij`Dr vyKdw hW, auDr hI myry nwl mYƒ iek prmwqmw hI mOjUd id`sdw hY, auh Awp hI hryk srIr ivc invws r`Kdw hY, pr iksy ivrly mnu`K ny ieh g`l smJI hY [ auh ivAwpk pRBU pwxI ivc DrqI ivc pulwV ivc hr QW v`s irhw hY, kIVI ivc hwQI ivc ieko ijhw [ jgq-rcnw dy SurU ivc auh Awp hI sI, rcnw dy AMq iv`c vI auh Awp hI hovygw, hux BI auh Awp hI Awp hY [ gurU dI ikrpw nwl hI ies g`l dI smJ AwauNdI hY [

hy BweI! hr pwsy prmwqmw dw hI pswrw hY, prmwqmw dI hI rcI hoeI Kyf ho rhI hY, auh prmwqmw swry guxW dw ^zwnw hY [ iksy ivrly syvk ny aus ƒ jipAw hY [ hy nwnk! hryk dy idl dI jwxn vwly aus mwlk ƒ ismrdw rhu, auh hrI Awp hI hr QW mOjUd hY [3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh