ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 456

ਕੋਟਿ ਦੇਵੀ ਜਾ ਕਉ ਸੇਵਹਿ ਲਖਿਮੀ ਅਨਿਕ ਭਾਤਿ ॥ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਜਾ ਕਉ ਅਰਾਧਹਿ ਪਉਣ ਪਾਣੀ ਦਿਨਸੁ ਰਾਤਿ ॥ ਨਖਿਅਤ੍ਰ ਸਸੀਅਰ ਸੂਰ ਧਿਆਵਹਿ ਬਸੁਧ ਗਗਨਾ ਗਾਵਏ ॥ ਸਗਲ ਖਾਣੀ ਸਗਲ ਬਾਣੀ ਸਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਵਏ ॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਣ ਚਤੁਰ ਬੇਦਹ ਖਟੁ ਸਾਸਤ੍ਰ ਜਾ ਕਉ ਜਪਾਤਿ ॥ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਨਾਨਕ ਮਿਲੀਐ ਸੰਗਿ ਸਾਤਿ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 456}

pdArQ:- liKmI—Dn dI dyvI [ Aink Bwiq—AnykW qrIikAW nwl [ gupq—Axid`sdy [ niKAqR—qwry [ ssIAr— {__Dr} cMdrmw [ sUr—sUrj [ bsuD—DrqI [ ggn—AwkwS [ gwvey—gwvY, gwauNdw hY [ KwxI—(AMfj, jyrj, syqj, auqBj—iehnW cwr) KwxIAW (dw hryk jIv) [ iDAwvey—iDAwvY, iDAwauNdw hY [ cqur—cwr [ Ktu—Cy [ jpwiq—jpq [ piqq pwvn—ivkwrW ivc ifgy hoieAW ƒ pivqR krn vwlw [ Bgiq vCl—BgqI ƒ ipAwr krn vwlw [ sMig swiq—sdw-iQr sq sMg ivc [ swiq—siq, sdw-iQr [3[

ArQ:- (hy BweI!) kRoVW dyvIAW ijs prmwqmw dI syvw-BgqI krdIAW hn, Dn dI dyvI lCmI AnykW qrIikAW nwl ijs dI syvw krdI hY, id`sdy Axid`sdy swry jIv-jMqU ijs prmwqmw dw AwrwDn krdy hn, hvw pwxI idn rwq ijs ƒ iDAwauNdy hn; (byAMq) qwry cMdrmw Aqy sUrj ijs prmwqmw dw iDAwn Drdy hn, DrqI ijs dI is&iq-swlwh krdI hY, swrIAW KwxIAW qy swrIAW bolIAW (dw hryk jIv) ijs prmwqmw dw sdw hI iDAwn Dr irhw hY, sqweI isimRqIAW, ATwrW purwx, cwr vyd, Cy SwsqR ijs prmwqmw ƒ jpdy rihMdy hn, aus piqq-pwvn pRBU ƒ aus Bgiq-vCl hrI ƒ, hy nwnk! sdw kwiem rihx vwlI swD sMgiq dI rwhIN hI iml skIdw hY [3[

ਜੇਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਈ ਰਸਨਾ ਤੇਤ ਭਨੀ ॥ ਅਨਜਾਨਤ ਜੋ ਸੇਵੈ ਤੇਤੀ ਨਹ ਜਾਇ ਗਨੀ ॥ ਅਵਿਗਤ ਅਗਨਤ ਅਥਾਹ ਠਾਕੁਰ ਸਗਲ ਮੰਝੇ ਬਾਹਰਾ ॥ ਸਰਬ ਜਾਚਿਕ ਏਕੁ ਦਾਤਾ ਨਹ ਦੂਰਿ ਸੰਗੀ ਜਾਹਰਾ ॥ ਵਸਿ ਭਗਤ ਥੀਆ ਮਿਲੇ ਜੀਆ ਤਾ ਕੀ ਉਪਮਾ ਕਿਤ ਗਨੀ ॥ ਇਹੁ ਦਾਨੁ ਮਾਨੁ ਨਾਨਕੁ ਪਾਏ ਸੀਸੁ ਸਾਧਹ ਧਰਿ ਚਰਨੀ ॥੪॥੨॥੫॥ {ਪੰਨਾ 456}

pdArQ:- jyqI—ijqnI isRStI [ jnweI—d`sI hY, sUJ id`qI hY [ rsnw—jIB [ qyq—auqnI [ BnI—kih id`qI hY [ An jwnq—(ijqnI hor isRStI dw) mYƒ pqw nhIN [ qyqI—auh swrI [ Aivgq—AidRSt [ mMJy—ivc, AMdr [ jwick—mMgqy [ vis—vs ivc [ jIA—(jyhVy) jIv [ qw kI—auhnW dI [ aupmw—vifAweI [ ikq—ikqnI? gnI—mYN d`sW [ mwnu—Awdr [ sIsu—isr [ swDh crnI—gurmuKW dy pYrW auqy [ Dir—DrI r`Ky [4[

ArQ:- hy BweI! ijqnI isRStI dI sUJ pRBU ny mYƒ id`qI hY auqnI myrI jIB ny ibAwn kr id`qI hY (ik ieqnI isRStI prmwqmw dI syvw-BgqI kr rhI hY) [ pr hor ijqnI lukweI dw mYƒ pqw nhIN jyhVI auh lukweI pRBU dI syvw-BgqI krdI hY auh mYQoN igxI nhIN jw skdI [ auh prmwqmw AidRSt hY, aus dy gux igxy nhIN jw skdy, auh (mwno) byAMq fUMGw smuMdr hY, auh sB dw mwlk hY, sB jIvW dy AMdr BI hY qy sB qoN v`Krw BI hY, swry jIv-jMq aus (dy dr) dy mMgqy hn, auh iek sB ƒ dwqW dyx vwlw hY, auh iksy vI jIv qoN dUr nhIN hY auh sB dy nwl v`sdw hY qy prq`K hY [

hy BweI! auh prmwqmw Awpxy BgqW dy v`s iv`c hY, jyhVy jIv aus ƒ iml pYNdy hn auhnW dI vifAweI mYN ikqnI ku ibAwn krW? (ibAwn nhIN kIqI jw skdI) [ (jy aus dI myhr hovy qW) nwnk (aus dy Bgq-jnW dy) crnW au~qy Awpxw isr r`KI r`Ky [4[2[5[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸਲੋਕ ॥ ਉਦਮੁ ਕਰਹੁ ਵਡਭਾਗੀਹੋ ਸਿਮਰਹੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਸਭ ਸੁਖ ਹੋਵਹਿ ਦੂਖੁ ਦਰਦੁ ਭ੍ਰਮੁ ਜਾਇ ॥੧॥ ਛੰਤੁ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਗੋਬਿੰਦ ਨਹ ਅਲਸਾਈਐ ॥ ਭੇਟਤ ਸਾਧੂ ਸੰਗ ਜਮ ਪੁਰਿ ਨਹ ਜਾਈਐ ॥ ਦੂਖ ਦਰਦ ਨ ਭਉ ਬਿਆਪੈ ਨਾਮੁ ਸਿਮਰਤ ਸਦ ਸੁਖੀ ॥ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਅਰਾਧਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨਿ ਮੁਖੀ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦਇਆਲ ਰਸਾਲ ਗੁਣ ਨਿਧਿ ਕਰਿ ਦਇਆ ਸੇਵਾ ਲਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕੁ ਪਇਅੰਪੈ ਚਰਣ ਜੰਪੈ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਗੋਬਿੰਦ ਨਹ ਅਲਸਾਈਐ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 456}

pdArQ:- hir rwie—pRBU pwiqSwh [ hovih—huMdy hn, imldy hn [ jwie—dUr ho jWdw hY [ BRmu—Btkxw [1[

CMqu [ nh AlsweIAY—Awls nhIN krnw cwhIdw [ Bytq—imilAW [ swDU—gurU [ sMig—nwl [ jmpuir—jm dI purI ivc [ n ibAwpY—jor nhIN pw skdw [ sd—sdw [ swis swis—hryk swh dy nwl [ min—mn ivc [ muKI—muiK, mUMh nwl [ rswl—hy swry rsW dy Gr! guxixiD—hy guxW dy ^zwny! lweIAY—lw lY [ pieAMpY— {pwid—pwie, pie [ AMpY—ArpY [ pYrW qy Bytw Drdw hY, pyS krdw hY}, bynqI pyS krdw hY [ jMpY—jpdw hY [1[

ArQ:- hy nwnk! (AwK—) hy v`fy BwgW vwilE! ijs prmwqmw dw ismrn kIiqAW swry suK iml jWdy hn, qy hryk iksm dw du`K drd Btkxw dUr ho jWdw hY, aus pRBU-pwiqSwh dw ismrn krdy rho (aus dy ismrn dw sdw) au~dm krdy rho [1[

CMq [ hy vfBwgIho! goibMd dw nwm jpidAW (kdy) Awls nhIN krnw cwhIdw, gurU dI sMgiq ivc imilAW (qy hir-nwm jipAW) jm dI purI ivc nhIN jwxw pYNdw [ prmwqmw dw nwm ismridAW koeI du`K koeI drd koeI fr Awpxw jor nhIN pw skdw, sdw suKI rhIdw hY [ hy BweI! hryk swh dy nwl prmwqmw dI ArwDnw krdw rhu, aus pRBU ƒ Awpxy mn ivc ismr, Awpxy mUMh nwl (aus dw nwm) aucwr [

hy ikrpw dy somy! hy dieAw dy Gr! hy guxW dy ^zwny pRBU! (myry auqy) dieAw kr (mYƒ nwnk ƒ AwpxI) syvw-BgqI ivc joV [ nwnk (qyry dr qy) bynqI krdw hY, qyry crnW dw iDAwn Drdw hY [ hy BweI! goibMd dw nwm jpidAW kdy Awls nhIN krnw cwhIdw [1[

ਪਾਵਨ ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨਾ ॥ ਭਰਮ ਅੰਧੇਰ ਬਿਨਾਸ ਗਿਆਨ ਗੁਰ ਅੰਜਨਾ ॥ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨ ਪ੍ਰਭ ਨਿਰੰਜਨ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਪੂਰਿਆ ॥ ਇਕ ਨਿਮਖ ਜਾ ਕੈ ਰਿਦੈ ਵਸਿਆ ਮਿਟੇ ਤਿਸਹਿ ਵਿਸੂਰਿਆ ॥ ਅਗਾਧਿ ਬੋਧ ਸਮਰਥ ਸੁਆਮੀ ਸਰਬ ਕਾ ਭਉ ਭੰਜਨਾ ॥ ਨਾਨਕੁ ਪਇਅੰਪੈ ਚਰਣ ਜੰਪੈ ਪਾਵਨ ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 456}

pdArQ:- pwvn—pivqR [ piqq punIq—ivkwrW ivc if`gy hoieAW ƒ pivqR krn vwlw [ inrMjn—ijs auqy mwieAw dI kwlK Asr nhIN kr skdI, inr-AMjn [ Brm—Btkxw [ AMDyr—hnyrw [ AMjnw—surmw [ jil—pwxI ivc [ Qil—DrqI ivc [ mhIAil—mhI qil, DrqI dI sqh auqy, AwkwS ivc, pulwV ivc [ inmK—A`K dy Prkx ijqnw smw [ irdY—ihrdy ivc [ iqsih—iqsu hI, aus dy hI [ ivsUirAw—ivsUry, icMqw-iPkr, Jory [ AgwiD boD—AQwh igAwn dw mwlk [ Bau—fr [2[

ArQ:- hy BweI! inrlyp prmwqmw dw nwm pivqR hY, ivkwrW ivc if`gy hoey jIvW ƒ piv`qr krn vwlw hY [ hy BweI! gurU dI b^SI hoeI Awqmk jIvn dI sUJ (iek AYsw) surmw hY (jo mn dI) Btkxw dy hnyry dw nws kr dyNdw hY [ gurU dy id`qy igAwn dw surmw (ieh smJ pYdw kr dyNdw hY ik) prmwqmw inrlyp (huMidAW BI) pwxI ivc DrqI ivc AwkwS ivc hr QW ivAwpk hY, ijs dy ihrdy ivc auh pRBU A`K dy Prkx ijMny smyN leI BI v`sdw hY aus dy swry icMqw-i&kr imt jWdy hn [

hy BweI! prmwqmw AQwh igAwn dw mwlk hY, sB kuJ krn jogw hY, sB dw mwlk hY, sB dw fr nws krn vwlw hY [ nwnk bynqI krdw hY aus dy crnW dw iDAwn Drdw hY (qy AwKdw hY ik) inrlyp prmwqmw dw nwm pivqR hY, ivkwrW iv`c fu`by jIvW ƒ pivqR krn vwlw hY [2[

ਓਟ ਗਹੀ ਗੋਪਾਲ ਦਇਆਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧੇ ॥ ਮੋਹਿ ਆਸਰ ਤੁਅ ਚਰਨ ਤੁਮਾਰੀ ਸਰਨਿ ਸਿਧੇ ॥ ਹਰਿ ਚਰਨ ਕਾਰਨ ਕਰਨ ਸੁਆਮੀ ਪਤਿਤ ਉਧਰਨ ਹਰਿ ਹਰੇ ॥ ਸਾਗਰ ਸੰਸਾਰ ਭਵ ਉਤਾਰ ਨਾਮੁ ਸਿਮਰਤ ਬਹੁ ਤਰੇ ॥ ਆਦਿ ਅੰਤਿ ਬੇਅੰਤ ਖੋਜਹਿ ਸੁਨੀ ਉਧਰਨ ਸੰਤਸੰਗ ਬਿਧੇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਪਇਅੰਪੈ ਚਰਨ ਜੰਪੈ ਓਟ ਗਹੀ ਗੋਪਾਲ ਦਇਆਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧੇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 456}

pdArQ:- ghI—PVI [ gopwl—hy gopwl! ik®pw inDy—hy ikrpw dy ^zwny! moih—mYƒ [ quA—qyry [ isDy—is`DI, jIvn-sPlqw [ kwrn krn—isRStI dw mUl [ krn—isRStI [ Bv—jnm [ Kojih—Kojdy hn [ sunI—mYN suxI hY [ auDrn ibDy—smuMdr qoN pwr lµGx dI ivDI [3[

ArQ:- hy isRStI dy pwlxhwr! hy dieAw dy somy! hy ikrpw dy ^zwny! mYN qyrI Et leI hY [ mYƒ qyry hI crnW dw shwrw hY [ qyrI srn ivc hI rihxw myry jIvn dI kwmXwbI hY [ hy hrI! hy suAwmI! hy jgq dy mUl! qyry crnW dw Awsrw ivkwrW ivc if`gy hoey bMidAW ƒ bcwx-jogw hY, sMswr-smuMdr dy jnm-mrn dy GuMmx-Gyr ivcoN pwr lµGwx jogw hY [ qyrw nwm ismr ky AnykW bMdy (sMswr-smuMdr ivcoN) pwr lµG rhy hn [

hy pRBU! jgq-rcnw dy AwrMB ivc BI qUM hI hYN, AMq ivc BI qUM hI (AsiQr) hYN [ byAMq jIv qyrI Bwl kr rhy hn [ qyry sMq jnW dI sMgiq hI iek AYsw qrIkw hY ijs nwl sMswr-smuMdr dy ivkwrW qoN bc skIdw hY [ nwnk qyry dr qy bynqI krdw hY, qyry crnW dw iDAwn Drdw hY [ hy gopwl! hy dieAwl! hy ik®pw dy ^zwny! mYN qyrw p`lw PiVAw hY [3[

ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਹਰਿ ਬਿਰਦੁ ਆਪਿ ਬਨਾਇਆ ॥ ਜਹ ਜਹ ਸੰਤ ਅਰਾਧਹਿ ਤਹ ਤਹ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ॥ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪਿ ਲੀਏ ਸਮਾਇ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ਭਗਤ ਕਾਰਜ ਸਾਰਿਆ ॥ ਆਨੰਦ ਹਰਿ ਜਸ ਮਹਾ ਮੰਗਲ ਸਰਬ ਦੂਖ ਵਿਸਾਰਿਆ ॥ ਚਮਤਕਾਰ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਦਹ ਦਿਸ ਏਕੁ ਤਹ ਦ੍ਰਿਸਟਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕੁ ਪਇਅੰਪੈ ਚਰਣ ਜੰਪੈ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਹਰਿ ਬਿਰਦੁ ਆਪਿ ਬਨਾਇਆ ॥੪॥੩॥੬॥ {ਪੰਨਾ 456-457}

pdArQ:- Bgiq vClu—BgqI nwl ipAwr krn vwlw [ ibrdu—mu`F kdImW dw suBwau [ jh jh—ij`Qy ij`Qy [ ArwDih—ArwDn krdy hn [ pRgtwieAw—(Awpxy Awp ƒ) prgt kr dyNdw hY [ pRiB—pRBU ny [ lIey smwie—(Awpxy crnW ivc) lIn kIqy hoey hn [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ Bgq kwrj—BgqW dy kMm [ swirAw—svwry hn [ hir js—prmwqmw dI is&iq-swlwh [ cmqkwr—Jlk [ pRgwsu—cwnx [ dh—ds [ ids—qr&W [ dh ids—dsIN pwsIN {pUrb p`Cm Awidk cwry pwsy +cwr nu`krW+aupr+hyTW} [ qh—au~Qy, BgqW dy ihrdy ivc [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw AwpxI BgqI (dy kwrn Awpxy BgqW) nwl ipAwr krn vwlw hY, Awpxw ieh mu`F-kdImW dw suBwau aus ny Awp hI bxwieAw hoieAw hY, (so,) ij`Qy ij`Qy (aus dy) sMq (aus dw) AwrwDn krdy hn au~Qy au~Qy auh jw drSn dyNdw hY [ hy BweI! prmwqmw ny Awp hI (Awpxy Bgq Awpxy crnW ivc) lIn kIqy hoey hn, Awqmk Afolqw ivc qy pRym ivc itkwey hoey hn, Awpxy BgqW dy swry kMm pRBU Awp hI svwrdw hY [ Bgq prmwqmw dI is&iq-swlwh krdy hn, hir-imlwp dI ^uSI dy gIq gWdy hn, Awqmk Awnµd mwxdy hn, qy Awpxy swry du`K Bulw lYNdy hn [ hy BweI! ijs prmwqmw dy nUr dI Jlk joiq dw cwnx dsIN pwsIN (swry hI sMswr ivc) ho irhw hY auhI prmwqmw Bgq jnW dy ihrdy ivc prgt ho jWdw hY [ nwnk bynqI krdw hY, pRBU-crnW dw iDAwn Drdw hY, (qy AwKdw hY ik) prmwqmw AwpxI BgqI (dy kwrn Awpxy BgqW) nwl ipAwr krn vwlw hY, Awpxw ieh mu`F-kdImW dw suBwau aus ny Awp hI bxwieAw hoieAw hY [4[3[6[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh