ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 454

ਜਿਉ ਰਾਤੀ ਜਲਿ ਮਾਛੁਲੀ ਤਿਉ ਰਾਮ ਰਸਿ ਮਾਤੇ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ॥ ਗੁਰ ਪੂਰੈ ਉਪਦੇਸਿਆ ਜੀਵਨ ਗਤਿ ਭਾਤੇ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ॥ ਜੀਵਨ ਗਤਿ ਸੁਆਮੀ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਆਪਿ ਲੀਏ ਲੜਿ ਲਾਏ ॥ ਹਰਿ ਰਤਨ ਪਦਾਰਥੋ ਪਰਗਟੋ ਪੂਰਨੋ ਛੋਡਿ ਨ ਕਤਹੂ ਜਾਏ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਸੁਘਰੁ ਸਰੂਪੁ ਸੁਜਾਨੁ ਸੁਆਮੀ ਤਾ ਕੀ ਮਿਟੈ ਨ ਦਾਤੇ ॥ ਜਲ ਸੰਗਿ ਰਾਤੀ ਮਾਛੁਲੀ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਮਾਤੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 454}

pdArQ:- rwqI—msq [ jil—jl ivc [ ris—rs ivc, Awnµd ivc [ mwqy—msq [ gur pUrY—pUry gurU ny [ jIvn giq—cMgw Awqmk jIvn dyx vwlw [ Bwqy—Bw jWdy hn, cMgy l`gdy hn [ AMqrjwmI—hryk dy idl dI jwxn vwlw [ liV—lV nwl, p`ly nwl [ kqhU—ikqy BI [ suGru—suc`jw (sohxI Awqmk GwVq vwlw) [ srUpu—sohxw, rUp vwlw [ sujwnu—isAwxw [ dwqy—dwiq-sMg nwl [2[

ArQ:- (hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ) pUry gurU ny (hir-nwm ismrn dw) aupdyS dy id`qw, auh prmwqmw dy nwm dy suAwd ivc ieauN msq rihMdy hn ijvyN (fUMGy) pwxI ivc m`CI ^uS rihMdI hY, auh mnu`K Awqmk-jIvn-dwqy pRBU ƒ ipAwry l`gdy hn [

hy BweI! Awqmk jIvn dyx vwlw mwlk-pRBU hryk dy idl dI jwxn vwlw hY auh auhnW mnu`KW ƒ Awp hI Awpxy lV lw lYNdw hY, auh srb-ivAwpk pRBU auhnW dy AMdr Awpxy sRySt nwm-rqn prgt kr dyNdw hY auhnW ƒ iPr C`f ky ikqy nhIN jWdw [

hy nwnk! prmwqmw sohxI Awqmk GwVq vwlw hY, sohxy rUp vwlw hY, isAwxw hY, (ijnHW mnu`KW ƒ pUrw gurU aupdyS idMdw hY auhnW auqy hoeI hoeI) aus prmwqmw dI bKSS kdy imtdI nhIN (ies vwsqy auh mnu`K) hir-nwm ivc ieauN msq rihMdy hn ijvyN m`CI (fUMGy) pwxI dI sMgiq ivc [2[

ਚਾਤ੍ਰਿਕੁ ਜਾਚੈ ਬੂੰਦ ਜਿਉ ਹਰਿ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰਾ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ॥ ਮਾਲੁ ਖਜੀਨਾ ਸੁਤ ਭ੍ਰਾਤ ਮੀਤ ਸਭਹੂੰ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ॥ ਸਭਹੂੰ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਾਰਾ ਤਾ ਕੀ ਗਤਿ ਨਹੀ ਜਾਣੀਐ ॥ ਹਰਿ ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ ਨ ਬਿਸਰੈ ਕਬਹੂੰ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਰੰਗੁ ਮਾਣੀਐ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਪੁਰਖੁ ਜਗਜੀਵਨੋ ਸੰਤ ਰਸੁ ਪੀਵਨੋ ਜਪਿ ਭਰਮ ਮੋਹ ਦੁਖ ਡਾਰਾ ॥ ਚਾਤ੍ਰਿਕੁ ਜਾਚੈ ਬੂੰਦ ਜਿਉ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਪਿਆਰਾ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 454}

pdArQ:- cwiqRku—ppIhw [ jwcY—mMgdw hY [ bUMid—kxI [ pRwn ADwrw—ijMd dw shwrw [ KjInw—^zwny [ suq—pu`qr [ sB hUM qy—sBnW nwloN [ purKu—srb-ivAwpk [ inrwrw—inrwlw, AOKw [ giq—Awqmk AvsQw [ jwnIAY—jwxI jw skdI [ swis—hryk swh dy nwl [ igrwis—hryk igrwhI dy nwl [ mwxIAY—mwixAw jw skdw hY [ jg jIvno—jgjIvn, jgq dI izMdgI (dw shwrw) [ jip—jp ky [ fwrw—dUr kr ley [3[

ArQ:- hy BweI! ijvyN ppIhw (sÍWq nC`qR dI vrKw dI) kxI mMgdw hY (iqvyN sMq jn prmwqmw dy nwm-jl dI bUMd mMgdy hn, iqvyN sMq jnW vwsqy) prmwqmw dw nwm-jl izMdgI dw shwrw; dunIAw dw Dn-pdwrQ, ^zwny, pu`qr, Brw, im`qr—iehnW sBnW nwloN auhnW ƒ prmwqmw ipAwrw l`gdw hY [ hy BweI! ijs prmwqmw dI au~cI Awqmk AvsQw jwxI nhIN jw skdI auh (swry sMswr qoN) inrwlw qy srb-ivAwpk pRBU auhnW ƒ ipAwrw l`gdw hY; hryk swh dy nwl hryk igrwhI dy nwl—kdy BI prmwqmw auhnW ƒ Bu`ldw nhIN [ (pr, hy BweI!) aus prmwqmw dy imlwp dw Awnµd gurU dy Sbd dI brkiq nwl hI mwixAw jw skdw hY [

hy BweI! jyhVw prmwqmw srb-ivAwpk hY swry jgq dI izMdgI (dw shwrw) hY, sMq jn aus dy nwm-jl dw rs pINdy hn, aus dw nwm jp jp ky auh (Awpxy AMdroN) Btkxw qy moh dy du`K dUr kr lYNdy hn [ hy BweI! ijvyN ppIhw (vrKw dI) bUMd mMgdw hY iqvyN sMq jnW vwsqy prmwqmw dw nwm-jl jIvn dw Awsrw hY [3[

ਮਿਲੇ ਨਰਾਇਣ ਆਪਣੇ ਮਾਨੋਰਥੋ ਪੂਰਾ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ॥ ਢਾਠੀ ਭੀਤਿ ਭਰੰਮ ਕੀ ਭੇਟਤ ਗੁਰੁ ਸੂਰਾ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ॥ ਪੂਰਨ ਗੁਰ ਪਾਏ ਪੁਰਬਿ ਲਿਖਾਏ ਸਭ ਨਿਧਿ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਆਦਿ ਮਧਿ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ਸੁੰਦਰ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਘਨੇਰੇ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਸਾਧੂ ਧੂਰਾ ॥ ਹਰਿ ਮਿਲੇ ਨਰਾਇਣ ਨਾਨਕਾ ਮਾਨੋਰਥਪੂਰਾ ॥੪॥੧॥੩ {ਪੰਨਾ 454}

pdArQ:- FwTI—Fih peI [ BIiq—kMD [ BrMm—Btkxw [ sUrw—sUrmw [ pUrn—swry guxW dw mwlk [ purib—pihly jnm ivc [ iniD—^zwnw [ dieAwlw—dieAw krn vwlw [ Awid—SurU ivc [ miD—ivckwr [ AMiq—A^Ir ivc [ gur—v`fw [ gopwlw—DrqI dw pwlxhwr [ shj—Awqmk Afolqw [ Gnyry—bhuq [ piqq pwvn—ivkwrW ivc if`gy hoieAW ƒ pivqR krn vwlw [ swDU—gurU [ mwnorQuo—(Asl l&z ‘mwnorQu’ hY, ieQy ‘mwnorQo’ pVHnw hY} [4[

ArQ:- (hy BweI!) jyhVy mnu`K Awpxy prmwqmw (dy crnW) ivc lIn ho jWdy hn auhnW dw izMdgI dw inSwnw pUrw ho jWdw hY (pRBU-crnW ivc lIn hoxw hI ienswnI jIvn dw mnorQ hY), sUrmy gurU ƒ imilAW (auhnW dy AMdroN) Btkxw dI kMD Fih jWdI hY (jyhVI prmwqmw nwloN ivCoVI r`KdI sI) [ (pr, hy BweI!) pUrn gurU BI auhnW ƒ hI imldw hY ijnHW dy m`Qy auqy pUrbly jIvn Anuswr swry swry guxW dy ^zwny dInW auqy dieAw krn vwly prmwqmw ny (gurU-imlwp dw lyK) iliKAw hoieAw hY [ (Ajyhy vf-BwgIAW ƒ ieh inScw bx jWdw hY ik) auh sB qoN v`fw qy isRStI dw pwlxhwr pRBU hI jgq dy SurU ivc (At`l) sI, jgq-rcnw dy ivckwr (At`l) hY, qy A^Ir ivc BI (At`l) rhygw [

hy BweI! ivkwrW ivc if`gy hoieAW ƒ pivqR krn vwly gurU dI crn-DUV ijs mnu`K ƒ pRwpq ho jWdI hY aus ƒ Awqmk Afolqw dy AnykW su`K-Awnµd iml jWdy hn [ hy nwnk! (AwK—) jyhVw mnu`K pRBU-crnW ivc iml jWdw hY aus dw jIvn-mnorQ sPl ho jWdw hY [4[1[3[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ਛੰਤ ਘਰੁ ੬    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਲੋਕੁ ॥ ਜਾ ਕਉ ਭਏ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਪ੍ਰਭ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੇਈ ਜਪਾਤ ॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਰਾਮ ਸਿਉ ਭੇਟਤ ਸਾਧ ਸੰਗਾਤ ॥੧॥ ਛੰਤੁ ॥ ਜਲ ਦੁਧ ਨਿਆਈ ਰੀਤਿ ਅਬ ਦੁਧ ਆਚ ਨਹੀ ਮਨ ਐਸੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹਰੇ ॥ ਅਬ ਉਰਝਿਓ ਅਲਿ ਕਮਲੇਹ ਬਾਸਨ ਮਾਹਿ ਮਗਨ ਇਕੁ ਖਿਨੁ ਭੀ ਨਾਹਿ ਟਰੈ ॥ ਖਿਨੁ ਨਾਹਿ ਟਰੀਐ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹਰੀਐ ਸੀਗਾਰ ਹਭਿ ਰਸ ਅਰਪੀਐ ॥ ਜਹ ਦੂਖੁ ਸੁਣੀਐ ਜਮ ਪੰਥੁ ਭਣੀਐ ਤਹ ਸਾਧਸੰਗਿ ਨ ਡਰਪੀਐ ॥ ਕਰਿ ਕੀਰਤਿ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਣੀਐ ਸਗਲ ਪ੍ਰਾਛਤ ਦੁਖ ਹਰੇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਛੰਤ ਗੋਵਿੰਦ ਹਰਿ ਕੇ ਮਨ ਹਰਿ ਸਿਉ ਨੇਹੁ ਕਰੇਹੁ ਐਸੀ ਮਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹਰੇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 454}

pdArQ:- jw kau—ijnHW auqy [ ik®pwl—dieAwvwn [ syeI—auh bMdy [ jpwq—jpdy hn [ isau—nwl [ swD sMgiq—gurU dI sMgiq ivc [1[

CMqu [ inAweI—vWg [ rIiq—mrXwdw [ Ab—hux, qdoN [ Awc—syk [ mn—hy mn! hry—hrI dI [ auriJE—Ps igAw [ Ail—BOrw [ bwsn—sugMDI [ mgn—msq [ trY—twldw, pry htdw [ trIAY—htxw cwhIdw [ hiB—swry [ rs—suAwd [ ArpIAY—Bytw kr dyxy cwhIdy hn [ jh—ij`Qy [ pMQu—rsqw [ BxIAY—AwiKAw jWdw hY [ qh—auQy [ n frpIAY—nhIN frIdw [ kIriq—is&iq-swlwh [ guxIAY—guxW dI [ pRwCq—pCqwvy [ hry—dUr kr dyNdw hY [ CMq—is&iq-swlwh dy gIq [ mn—hy mn! kryhu—kr [ hry—hrI dI [1[

ArQ:- sloku [ ijnHW mnu`KW auqy pRBU jI dieAwvwn huMdy hn auhI mnu`K prmwqmw dw nwm sdw jpdy hn [ pr, hy nwnk! gurU dI sMgiq ivc imilAW hI auhnW dI pRIiq prmwqmw nwl bxdI hY [1[

CMqu [ hy BweI! prmwqmw qy jIvwqmw dy ipAwr dI mrXwdw pwxI qy du`D dy ipAwr vrgI hY [ (jdoN pwxI du`D nwl ie`k-rUp ho jWdw hY) qdoN (pwxI) du`D ƒ syk nhIN l`gx dyNdw [ hy mn! prmwqmw dw ipAwr ieho ijhw hI hY (auh jIv ƒ ivkwrW dw syk nhIN l`gx dyNdw) [ (jdoN kOl-Pu`l iKVdw hY AwpxI sugMDI iKlwrdw hY) qdoN BOrw kOl-Pu`L dI sugMDI ivc msq ho jWdw hY (kOl-Pu`l qoN) iek iKn vwsqy BI pry nhIN htdw qy (Pu`l dIAW p`qIAW ivc) Ps jWdw hY [ (iesy qrHW hy BweI!) prmwqmw dI pRIiq qoN iek iKn leI BI pry nhIN htxw cwhIdw, swry srIrk suhj swry mwiek suAwd (aus pRIiq qoN) sdky kr dyxy cwhIdy hn [ (ies dw nqIjw ieh inkldw hY ik) ij`Qy jmW (dy dys) dw rsqw d`isAw jWdw hY ij`Qy suxIdw hY (ik jmW pwsoN) du`K (imldw hY) auQy gurU dI sMgiq krn dI brkiq nwl koeI fr nhIN AwauNdw [

so, hy mn! prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw rhu, auh prmwqmw swry pCuqwvy swry du`K dUr kr dyNdw hY [ hy nwnk! AwK—(hy mn! goibMd hrI dIAW is&qW dy gIq gWdw rhu [ prmwqmw nwl ipAwr bxweI r`K [ hy mn! prmwqmw dI pRIiq ieho ijhI hY (ik ivkwrW dw syk nhIN l`gx dyNdI, qy jmW dy v`s pYx nhIN dyNdI) [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh