ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 445

ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਹਰਿ ਮੀਠ ਲਗਾਨਾ ਤੇ ਜਨ ਪਰਧਾਨਾ ਤੇ ਊਤਮ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲੋਗ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਡਾਈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਰਸ ਭੋਗ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਰਸ ਭੋਗ ਮਹਾ ਨਿਰਜੋਗ ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ॥ ਸੇ ਧੰਨੁ ਵਡੇ ਸਤ ਪੁਰਖਾ ਪੂਰੇ ਜਿਨ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਰੇਣੁ ਮੰਗੈ ਪਗ ਸਾਧੂ ਮਨਿ ਚੂਕਾ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਜੀਉ ॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਹਰਿ ਮੀਠ ਲਗਾਨਾ ਤੇ ਜਨ ਪਰਧਾਨਾ ਤੇ ਊਤਮ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲੋਗ ਜੀਉ ॥੪॥੩॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 445}

pdArQ:- mITw—im`Tw, ipAwrw [ qy jn—auh bMdy! prDwnw—mMny pRmMny, ie`zq-dwr [ hir log—r`b dy ipAwry mnu`K [ vfweI—Awdr-mwx [ sKweI—swQI, im`qr [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ Bog—Awnµd [ inrjog—inrlyp [ sy—auh bMdy [ DMnu—BwgW vwly [ sq purKw—au~cy jIvn vwly mnu`K [ ryxu—crn-DUV [ pg—pYr [ swDU—gurU [ min—mn ivc (itikAw hoieAw) [ sogu—Zm [ ivjog—ivCoVw [4[

ArQ:- hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ prmwqmw ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY auh mnu`K (jgq ivc) ie`zq vwly ho jWdy hn, auh r`b dy ipAwry bMdy (hor ^lkiq nwloN) sRySt jIvn vwly bx jWdy hn [ prmwqmw dw nwm (auhnW vwsqy) ie`zq-mwx hY, prmwqmw dw nwm auhnW dw (sdw leI) swQI hY, gurU dy Sbd ivc juV ky auh prmwqmw dy nwm-rs dw Awnµd mwxdy hn [ auh mnu`K sdw hir-nwm-rs mwxdy hn, ijs dI brkiq nwl auh bVy inrlyp rihMdy hn, v`fI iksmq nwl auhnW ƒ prmwqmw dy nwm dw Awnµd iml igAw huMdw hY [ hy BweI! ijnHW mnu`KW ny gurU dI miq lY ky pRBU dw nwm ismirAw, auh v`fy BwgW vwly bx gey auh au~cy qy pUry Awqmk jIvn vwly bx gey [

dws nwnk (BI) gurU dy crnW dI DUV mMgdw hY (ijnHW ƒ ieh crn-DUV pRwpq ho jWdI hY, auhnW dy) mn ivc v`s irhw icMqw i&kr dUr ho jWdw hY auhnW dy mn ivc v`sdw pRBU-crnW qoN ivCoVw dUr ho jWdw hY [

hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ prmwqmw ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY auh mnu`K (jgq ivc) ie`zq vwly ho jWdy hn, auh r`b dy ipAwry bMdy (hor ^lkiq nwloN) sRySt jIvn vwly bx jWdy hn [4[3[10[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਸਤਜੁਗਿ ਸਭੁ ਸੰਤੋਖ ਸਰੀਰਾ ਪਗ ਚਾਰੇ ਧਰਮੁ ਧਿਆਨੁ ਜੀਉ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਹਰਿ ਗਾਵਹਿ ਪਰਮ ਸੁਖੁ ਪਾਵਹਿ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਿਆਨੁ ਜੀਉ ॥ ਗੁਣ ਗਿਆਨੁ ਪਦਾਰਥੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਿਰਤਾਰਥੁ ਸੋਭਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਈ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੋ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪਾਵੈ ਮਾਨੁ ਜੀਉ ॥ ਸਤਜੁਗਿ ਸਭੁ ਸੰਤੋਖ ਸਰੀਰਾ ਪਗ ਚਾਰੇ ਧਰਮੁ ਧਿਆਨੁ ਜੀਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 445}

pdArQ:- sq juig—sqjug ivc, aus Awqmk AvsQw ivc jyhVI sqjug vwlI khI jWdI hY [ sBu—hr QW [ pg cwry Drmu—chu pYrW vwlw Drm (-rUp DOl) {AM\wx lok i^Awl krdy sn ik DrqI ƒ iek bld ny Awpxy isM|W auqy cu`ikAw hoieAw hY} [ min—mn ivc [ qin—qn ivc, ihrdy ivc [ hir gwvih—prmwqmw dI is&iq-swlwh krdy hn [ prm—sB qoN au~cw [ pwvih—pRwpq krdy hn [ hir gux igAwnu—prmwqmw dy guxW dI fUMGI sWJ [ ikrqwrQu—sPl [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ ilv lweI—suriq joVI [ sKweI—im`qr, swQI [ pwvY—hwsl krdw hY [ mwnu—Awdr [1[

ArQ:- sqjugI Awqmk AvsQw ivc itky hoey mnu`K ƒ hr QW sMqoK (Awqmk shwrw) dyeI r`Kdw hY, hr vyly mukMml Drm aus dy jIvn dw inSwnw huMdw hY [ (sqjugI) Awqmk AvsQw ivc itky hoey (mnu`K) Awpxy mn ivc ihrdy ivc prmwqmw dI is&iq-swlwh krdy rihMdy hn, qy sB qoN au~cw Awqmk Awnµd mwxdy rihMdy hn, auhnW dy ihrdy ivc prmwqmw dy guxW nwl fUMGI sWJ itkI rihMdI hY [

sqjugI Awqmk AvsQw ivc itikAw hoieAw mnu`K prmwqmw dy guxW nwl fUMGI sWJ ƒ kImqI cIz jwxdw hY, hir-nwm ismrn ivc Awpxy jIvn ƒ sPl smJdw hY, gurU dI srn pY ky aus ƒ (hr QW) soBw imldI hY [ aus ƒ Awpxy AMdr qy swry jgq ivc iek prmwqmw hI v`sdw id`sdw hY, aus qoN ibnw koeI hor aus ƒ nhIN id`sdw [

(hy BweI!) jyhVw mnu`K prmwqmw dy crnW ivc suriq joVdw hY, prmwqmw aus dw (sdw leI) swQI bx jWdw hY, auh mnu`K prmwqmw dI hzUrI ivc Awdr pWdw hY [ (hy BweI!) AjyhI sqjugI Awqmk AvsQw ivc itky hoey mnu`K ƒ hr QW sMqoK (Awqmk shwrw dyeI r`Kdw hY) hr g`ly mukMml Drm aus dy jIvn dw inSwnw bixAw rihMdw hY [1[

ਤੇਤਾ ਜੁਗੁ ਆਇਆ ਅੰਤਰਿ ਜੋਰੁ ਪਾਇਆ ਜਤੁ ਸੰਜਮ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ਜੀਉ ॥ ਪਗੁ ਚਉਥਾ ਖਿਸਿਆ ਤ੍ਰੈ ਪਗ ਟਿਕਿਆ ਮਨਿ ਹਿਰਦੈ ਕ੍ਰੋਧੁ ਜਲਾਇ ਜੀਉ ॥ ਮਨਿ ਹਿਰਦੈ ਕ੍ਰੋਧੁ ਮਹਾ ਬਿਸਲੋਧੁ ਨਿਰਪ ਧਾਵਹਿ ਲੜਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਅੰਤਰਿ ਮਮਤਾ ਰੋਗੁ ਲਗਾਨਾ ਹਉਮੈ ਅਹੰਕਾਰੁ ਵਧਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਧਾਰੀ ਮੇਰੈ ਠਾਕੁਰਿ ਬਿਖੁ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਲਹਿ ਜਾਇ ਜੀਉ ॥ ਤੇਤਾ ਜੁਗੁ ਆਇਆ ਅੰਤਰਿ ਜੋਰੁ ਪਾਇਆ ਜਤੁ ਸੰਜਮ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ਜੀਉ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 445}

pdArQ:- AMqir—ijs mnu`K dy AMdr [ joru—D`kw [ sMjmu—ieMidRAW ƒ kwbU krn dy ‘jq’ Awidk jqn [ pgu—pYr [ min—mn ivc [ jlwie—swVdw hY [ ibsloDu— {ibs—zhr [ loDu—lwl jW ic`ty Pu`lW vwlw iek iksm dw ru`K hY} ivhulw ru`K [ inrp—rwjy [ Dwvih—dOVdy hn, iek dUjy auqy hmly krdy hn [ mmqw—Apx`q [ myrY Twkuir—myry Twkur ny [ ibKu—zhr [ nwim—nwm dI rwhIN [2[

ArQ:- (hy BweI!) ijs mnu`K dy AMdr (dUijAW auqy) D`kw (krn dw suBwau) Aw v`sdw hY, aus dy Bw dw qRyqw jug Aw jWdw hY (aus dy AMdr mwno qRyqw jug vwpr irhw hY [ auh mnu`K prmwqmw dw ismrn Bulw ky) vIrj ƒ rokxw (hI Drm smJ lYNdw hY) auh mnu`K ieMidRAW ƒ v`s krn vwly krm hI kmWdw hY [ aus mnu`K dy AMdroN (Drm-bld dw) cOQw pYr iqlk jWdw hY (aus dy AMdr Drm-bld) iqMnW pYrW dy shwry KloNdw hY, aus dy mn ivc aus dy ihrdy ivc k®oD pYdw huMdw hY jo aus (dy Awqmk jIvn) ƒ swVdw hY [

(hy BweI!) aus mnu`K dy mn ivc ihrdy ivc k®oD pYdw hoieAw rihMdw hY jo, mwno, iek v`fw ivhulw ru`K (au~gw hoieAw) hY [ (D`kw krn dy suBwv qoN pYdw hoey ies k®oD dy kwrn hI) rwjy iek dUjy auqy hmly krdy hn, Awpo ivc lV lV ky du`K pWdy hn [ ijs mnu`K dy AMdr mmqw dw rog l`g jWdw hY aus dy AMdr haumY vDdI hY AhMkwr vDdw hY pr ijs mnu`K au~qy myry mwlk pRBU ny myhr kIqI, gurU dI miq dI brkiq nwl hir-nwm dI brkiq nwl aus dy AMdroN ieh zhr auqr jWdI hY [ (hy BweI!) ijs mnu`K dy AMdr (dUijAW au~qy) D`kw (krn dw suBwau) Aw v`sdw hY aus dy AMdr, mwno, qRyqw jug vwpr irhw hY [2[

ਜੁਗੁ ਦੁਆਪੁਰੁ ਆਇਆ ਭਰਮਿ ਭਰਮਾਇਆ ਹਰਿ ਗੋਪੀ ਕਾਨ੍ਹ੍ਹੁ ਉਪਾਇ ਜੀਉ ॥ ਤਪੁ ਤਾਪਨ ਤਾਪਹਿ ਜਗ ਪੁੰਨ ਆਰੰਭਹਿ ਅਤਿ ਕਿਰਿਆ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ਜੀਉ ॥ ਕਿਰਿਆ ਕਰਮ ਕਮਾਇਆ ਪਗ ਦੁਇ ਖਿਸਕਾਇਆ ਦੁਇ ਪਗ ਟਿਕੈ ਟਿਕਾਇ ਜੀਉ ॥ ਮਹਾ ਜੁਧ ਜੋਧ ਬਹੁ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹੇ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਪਚੈ ਪਚਾਇ ਜੀਉ ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲਿ ਗੁਰੁ ਸਾਧੁ ਮਿਲਾਇਆ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਮਲੁ ਲਹਿ ਜਾਇ ਜੀਉ ॥ ਜੁਗੁ ਦੁਆਪੁਰੁ ਆਇਆ ਭਰਮਿ ਭਰਮਾਇਆ ਹਰਿ ਗੋਪੀ ਕਾਨ੍ਹ੍ਹੁ ਉਪਾਇ ਜੀਉ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 445}

pdArQ:- Brim—(mwieAw dI) Btkxw ivc [ gopI kwnü@—iesqRI mrd {‘nwcMqI gopI jMnw’} [ qwpih—qpdy hn, klyS shwrdy hn [ puMn—(imQy hoey) nyk kMm [ joD—joDy, sUrmy [ pcY—sVdw hY [ pcwie—swVdw hY [ dieAwil—dieAwl ny [ swDu—gurU [ imil—iml ky [3[

ArQ:- jo jo iesqRI mrd prmwqmw ny pYdw kIqw hY (ieh swry iesqRI mrd jo hrI ny pYdw kIqy hn, iehnW ivcoN jyhVw jyhVw mwieAw dI) Btkxw ivc Btk irhw hY (aus dy vwsqy, mwno) duAwpur jug AwieAw hoieAw hY [ (Ajyhy lok Btkxw ivc pY ky) qp swDdy hn, DUxIAW qpwx dy kSt shwrdy hn, j`g Awidk (imQy hoey) puMn krm krdy hn [ (jyhVw BI mnu`K prmwqmw dw ismrn C`f ky hor hor Dwrimk imiQAw hoieAw) ikirAw krm krdw hY (aus dy AMdroN Drm-bld Awpxy dovyN) pYr iKskw lYNdw hY (aus dy AMdr Drm-bld) do pYrW dy Awsry itikAw rihMdw hY [ (ieh duAwpur jug dw pRBwv hI smJo ik mwieAw dI Btkxw ivc Ps ky) bVy bVy sUrmy v`fy ju`D mcw dyNdy hn [ (mwieAw dI Btkxw dy kwrn hI mnu`K Awp) haumY ivc sVdw hY qy hornW ƒ swVdw hY [

dInW auqy dieAw krn vwly prmwqmw ny ijs mnu`K ƒ pUrw gurU imlw id`qw, gurU ƒ iml ky (aus dy AMdroN mwieAw dI) mYl lih jWdI hY [ (hy BweI!) jo jo iesqRI mrd prmwqmw ny pYdw kIqw hY, jyhVw jyhVw mwieAw dI Btkxw ivc Btk irhw hY (aus dy vwsqy, mwno) duAwpur jug AwieAw hoieAw hY [3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh