ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 444

ਜਿਨ ਸਰਧਾ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਲਗੀ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਦੂਜੈ ਚਿਤੁ ਨ ਲਾਇਆ ਰਾਮ ॥ ਜੇ ਧਰਤੀ ਸਭ ਕੰਚਨੁ ਕਰਿ ਦੀਜੈ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਅਵਰੁ ਨ ਭਾਇਆ ਰਾਮ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ਪਰਮ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਅੰਤਿ ਚਲਦਿਆ ਨਾਲਿ ਸਖਾਈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਧਨੁ ਪੂੰਜੀ ਸੰਚੀ ਨਾ ਡੂਬੈ ਨਾ ਜਾਈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਇਸੁ ਜੁਗ ਮਹਿ ਤੁਲਹਾ ਜਮਕਾਲੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮੁ ਪਛਾਤਾ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਆਪਿ ਮਿਲਾਵੈ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 444}

pdArQ:- nwim—nwm ivc [ srDw—inScw [ dUjY—iksy hor pdwrQ ivc [ sB—swrI [ kMcnu—sonw [ kir—bxw ky [ BwieAw—cMgw l`gw [ min—mn ivc [ prm—sB qoN au~cw [ AMiq—A^Ir ivc [ sKweI—swQI [ pUMjI—srmwieAw [ sMcI—iek`TI kIqI [ jweI—zwieAw huMdI [ iesu jug mih—mnu`Kw jnm ivc, jgq ivc [ qulhw—dirAw qoN pwr lµGx leI CqIrIAW Awidk dw bxwieAw hoieAw shwrw [ jm kwlu—mOq, Awqmk mOq [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ pCwqw—sWJ pw leI [7[

ArQ:- (hy BweI!) ijnHW mnu`KW ny prmwqmw dw nwm ismrn ivc inScw p`kw kr ilAw, auh (hir-nwm dw ipAwr C`f ky) iksy hor pdwrQ ivc Awpxw ic`q nhIN joVdy [ jy swrI DrqI sonw bxw ky auhnW dy A`gy r`K dyeIey, qW BI prmwqmw dy nwm qoN Cut hor koeI pdwrQ auhnW ƒ ipAwrw nhIN l`gdw [ auhnW dy mn ivc prmwqmw dw nwm ipAwrw l`gdw hY (nwm dI brkiq nwl) auh sB qoN sRySt Awqmk Awnµd mwxdy hn, A^Ir vyly dunIAw qoN qurn l`igAW BI ieh hir-nwm auhnW dy nwl swQI bxdw hY [ auh sdw prmwqmw dw nwm-Dn nwm-srmwieAw iek`Tw krdy rihMdy hn, ieh Dn ieh srmwieAw nwh pwxI ivc fu`bdw hY nwh gvwcdw hY [

hy BweI! (sMswr-ndI qoN pwr lµGx leI) prmwqmw dw nwm ies jgq ivc (mwno) qulhw hY [ (jyhVw mnu`K nwm ismrdw rihMdw hY) Awqmk mOq aus dy nyVy nhIN Fu`kdI [ hy nwnk! ijs mnu`K ny gurU dI srn pY ky prmwqmw nwl fUMGI sWJ pw leI, prmwqmw myhr kr ky Awp aus ƒ Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY [7[

ਰਾਮੋ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਤੇ ਸਤਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣਿਆ ਰਾਮ ॥ ਸੇਵਕੋ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਲਾਗਾ ਜਿਨਿ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿ ਚੜਾਇਆ ਰਾਮ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿਆ ਬਹੁਤੁ ਮਨਿ ਸਰਧਿਆ ਗੁਰ ਸੇਵਕ ਭਾਇ ਮਿਲਾਏ ॥ ਦੀਨਾ ਨਾਥੁ ਜੀਆ ਕਾ ਦਾਤਾ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਏ ॥ ਗੁਰੂ ਸਿਖੁ ਸਿਖੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਏਕੋ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਚਲਾਏ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਮੰਤੁ ਹਿਰਦੈ ਦੇਵੈ ਨਾਨਕ ਮਿਲਣੁ ਸੁਭਾਏ ॥੮॥੨॥੯॥ {ਪੰਨਾ 444}

pdArQ:- sqy siq—siq siq, sdw kwiem rihx vwlw, sdw kwiem rihx vwlw [ gurmuiK—gurU dI srn pYx vwlw mnu`K [ ijin—ijs (syvk) ny [ Arip—Bytw kr ky [ cVHwieAw—cVHwvw cwVH id`qw [ min—mn ivc [ sriDAw—srDw pYdw hoeI [ Bwie—pRym dy kwrn [ Bwau—pRym [ dInw nwQu—grIbW dw rwKw [ jIAw kw—sB jIvW dw [ qy—qoN, pwsoN [ clwey—lVI qordw hY [ mMqu—aupdyS [ imlxu—imlwp [ suBwey—suBwie, sRySt pRym dy kwrn [8[

ArQ:- (hy BweI!) prmwqmw dw nwm sdw kwiem rihx vwlw hY prmwqmw dw nwm sdw-iQr rihx vwlw hY, jyhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY auh aus prmwqmw nwl fUMGI sWJ pWdw hY [ (pr) auhI (mnu`K) syvk (bx ky) gurU dI d`sI syvw ivc ru`Jdw hY ijs ny Awpxw mn Awpxw qn Bytw kr ky cVHwvy dy qOr qy (gurU A`gy) r`K id`qw hY [ ijs mnu`K ny Awpxw mn Awpxw qn gurU dy hvwly kr id`qw, aus dy mn ivc gurU vwsqy bhuq srDw pYdw ho jWdI hY (gurU aus ƒ) aus pRym dI brkiq nwl (pRBU-crnW ivc) imlw dyNdw hY (jyhVw pRym) gurU dy syvk dy ihrdy ivc hoxw cwhIdw hY [ (hy BweI!) prmwqmw grIbW dw Ksm hY sB jIvW ƒ dwqW dyx vwlw hY, auh prmwqmw pUry gurU pwsoN hI imldw hY [

(pRym dI brkiq nwl) gurU is`K (nwl iek-rUp ho jWdw) hY Aqy is`K gurU (ivc lIn ho jWdw) hY, is`K BI gurU vwly aupdyS (dI lVI) ƒ AgWh qordw rihMdw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K ƒ gurU prmwqmw dy nwm dw mMqr ihrdy ivc (vswx leI) dyNdw hY, pRym dw sdkw aus dw imlwp (prmwqmw nwl) ho jWdw hY [8[2[9[

not:

CMq m: 4 — 2
CMq m: 3 — 2
CMq m: 1 — 5
 . . . . . . ——
 . . joV . . . 9

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਸਾ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੨ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤਾ ਦੂਖ ਬਿਨਾਸਨੁ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਸੇਵਾ ਭਾਈ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਈ ਹਰਿ ਊਤਮੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਾਮੁ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਊਤਮੁ ਕਾਮੁ ਜਪੀਐ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਅਸਥਿਰੁ ਹੋਵੈ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੋਵੈ ਦੁਖ ਮੇਟੇ ਸਹਜੇ ਹੀ ਸੁਖਿ ਸੋਵੈ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਹੁ ਠਾਕੁਰ ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤਾ ਦੂਖ ਬਿਨਾਸਨੁ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜੀਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 444}

pdArQ:- krqw—krqwr, jgq-rcnw krn vwlw [ piqq—ivkwrW ivc if`gy hoey [ pwvnu—pivqR [ BweI—cMgI l`gI [ prm giq—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [ kwmu—kMm [ aUqmu—sRySt, au~qm [ jpIAY—jpxw cwhIdw hY [ AsiQru—(ivkwrW dy h`ilAW vloN) Afol-ic`q [ shjy—Awqmk Afolqw ivc [ suiK—Awqmk Awnµd ivc [ sovY—lIn rihMdw hY [ Twkur—hy Twkur! Awqm rwmu—srb-ivAwpk prmwqmw [1[

ArQ:- (hy BweI!) jgq dw rcn vwlw prmwqmw (jIvW dy) du`KW dw nws krn vwlw hY, aus prmwqmw dw nwm ivkwrW ivc if`gy hoey jIvW ƒ pivqR krn vwlw hY [ ijs mnu`K ƒ prmwqmw dI syvw-BgqI ipAwrI l`gdI hY auh sB qoN au~cI Awqmk AvsQw hwsl kr lYNdw hY [ (hy BweI!) hir-nwm ismrnw sB qoN sRySt kMm hY [ prmwqmw dw nwm ismrnw sB qoN sRySt kMm hY, hir-nwm ismrnw cwhIdw hY, hir-nwm ismrnw cwhIdw hY (jyhVw mnu`K hir-nwm ismrdw hY auh ivkwrW dy h`ilAW vloN) Afol-ic`q ho jWdw hY [ auh mnu`K jnmW dy gyV dw du`K Awqmk mOq dw du`K—ieh dovyN du`K imtw lYNdw hY, auh sdw Awqmk Afolqw ivc Awqmk Awnµd ivc lIn rihMdw hY [1[

hy hrI! hy mwlk! ikrpw kr [ (hy BweI! jy prmwqmw ikrpw kry qW) aus srb-ivAwpk prmwqmw (dw nwm) jipAw jw skdw hY [ (hy BweI!) jgq dw rcn vwlw prmwqmw (jIvW dy) du`KW dw nws krn vwlw hY, aus prmwqmw dw nwm ivkwrW ivc if`gy hoey jIvW ƒ pivqR krn jogw hY [1[

ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਕਲਿਜੁਗਿ ਊਤਮੁ ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਇ ਜੀਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਪੜੀਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਸੁਣੀਐ ਹਰਿ ਜਪਤ ਸੁਣਤ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪਿਆ ਦੁਖੁ ਬਿਨਸਿਆ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਰਮ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਬਲਿਆ ਘਟਿ ਚਾਨਣੁ ਅਗਿਆਨੁ ਅੰਧੇਰੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਤਿਨੀ ਆਰਾਧਿਆ ਜਿਨ ਮਸਤਕਿ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਕਲਿਜੁਗਿ ਊਤਮੁ ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਇ ਜੀਉ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 444}

pdArQ:- kiljuig—kljug ivc, mwieAw-gRsy sMswr ivc [ siqgur Bwie—gurU dy ipAwr ivc (itk ky) [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ pVIAY—piVHAw jw skdw hY [ suxIAY—suixAw jw skdw hY [ jwie—dUr ho jWdw hY [ prm—sB qoN au~cw [ igAwnu—Awqmk jIvn dI au~cI sUJ [ bilAw—pRbl hoieAw, cmikAw [ Git—ihrdy ivc [ AMDyru—hnyrw [ ijn msqik—ijnHW dy m`Qy auqy [ Duir—Dur drgwh qoN [ iliK—ilK ky [ pwie—r`K id`qw hY [2[

ArQ:- (hy BweI!) ies mwieAw-gRsy jgq ivc (hor swry pdwrQW nwloN) prmwqmw dw nwm sRySt pdwrQ hY, pr ieh hir-nwm gurU dy pRym ivc itk ky hI jipAw jw skdw hY [ guru dI srn pY ky hI prmwqmw dI is&iq-swlwh vwlI bwxI pVHI jw skdI hY [ gurU dI srn pY ky hI prmwqmw dI is&iq-swlwh suxI jw skdI hY [ prmwqmw dw nwm jpidAW suxidAW (hryk) du`K dUr ho jWdw hY [ ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm jipAw aus dw du`K nws ho igAw, ijs ny hir-nwm (Dn pRwpq kIqw) aus ny sB qoN au~cw Awnµd mwixAw [ gurU dI id`qI Awqmk jIvn dI sUJ ijs mnu`K dy AMdr cmk peI aus dy ihrdy ivc (shI jIvn dw) cwnx ho ipAw, aus ny Awpxy AMdroN AigAwnqw dw hnyrw dUr kr ilAw [

hy BweI! auhnW mnu`KW ny hI prmwqmw dw nwm ismirAw hY ijnHW dy m`Qy auqy prmwqmw ny DuroN ismrn dw lyK ilK ky r`K id`qw hY [ (hy BweI!) ies mwieAw-gRsy sMswr ivc (hor swry pdwrQW nwloN) prmwqmw dw nwm sRySt pdwrQ hY, pr ieh hir-nwm gurU dy ipAwr ivc juV ky hI jipAw jw skdw hY [2[

ਹਰਿ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ਪਰਮ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਲਾਹਾ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੁ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ ਭ੍ਰਮੁ ਚੂਕਾ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ ਜੀਉ ॥ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਭਾਗਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਵਿਖ ਦੁਖ ਉਤਰੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇਆ ॥ ਜਿਨ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ ਧੁਰਿ ਭਾਗ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ਤਿਨ ਸਫਲੁ ਜਨਮੁ ਪਰਵਾਣੁ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ਪਰਮ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਲਾਹਾ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੁ ਜੀਉ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 444-445}

pdArQ:- mn BwieAw—mn ivc cMgw l`gw [ lwhw—lwB, K`tI [ inrbwxu pdu—auh Awqmk AvsQw ijQy koeI vwsnw poh nhIN skdI [ inrbwxu—vwsnw-rihq [ sKweI—swQI [ BRmu—Btkxw [ cUkw—mu`k igAw [ iklivK—pwp [ nwim—nwm ivc [ Duir—Dur drgwh qoN [ iliK—ilK ky [3[

ArQ:- (hy BweI!) ijs mnu`K ƒ prmwqmw (dw nwm) mn ivc ipAwrw l`gw aus ny sB qoN au~cw Awqmk Awnµd pRwpq kr ilAw, aus ny auh Awqmk AvsQw K`t leI ijQy koeI vwsnw poh nhIN skdI [ ijs mnu`K ny pRBU-crnW ivc pRIiq joVI, hir-nwm aus dw sdw leI swQI bx igAw, aus dI (mwieAw vwlI) Btkxw mu`k geI, aus dw jnm mrn dw gyV mu`k igAw [ (hy BweI!) ijnHW mnu`KW ny prmwqmw dI is&iq-swlwh kIqI, auhnW dw jnm mrn, auhnW dI Btkxw auhnW dw (hryk iksm dw) fr dUr ho igAw, jnm jnmWqrW dy kIqy hoey auhnW dy pwp qy du`K lih gey, auh sdw leI prmwqmw dy nwm ivc lIn ho gey [

ijnHW ny Dur drgwh qoN ilKy BwgW Anuswr nwm dI dwiq pRwpq kr leI qy hir-nwm ismirAw auhnW dw mnu`Kw jIvn kwmXwb ho igAw auh pRBU dI drgwh ivc kbUl ho gey [ (hy BweI!) ijnHW mnu`KW ƒ prmwqmw (dw nwm) mn ivc ipAwrw l`gw auhnW ny sB qoN au~cw Awqmk Awnµd pRwpq kr ilAw, auhnW ny auh Awqmk AvsQw K`t leI ijQy koeI vwsnw poh nhIN skdI [3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh