ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 441

ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਧਾਵਤੁ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹਿਆ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਸਿਆ ਆਏ ॥ ਨਾਮੁ ਵਿਹਾਝੇ ਨਾਮੁ ਲਏ ਨਾਮਿ ਰਹੇ ਸਮਾਏ ॥ ਧਾਵਤੁ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹਿਆ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਦਸਵਾ ਦੁਆਰੁ ਪਾਇਆ ॥ ਤਿਥੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੋਜਨੁ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਉਪਜੈ ਜਿਤੁ ਸਬਦਿ ਜਗਤੁ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹਿ ਰਹਾਇਆ ॥ ਤਹ ਅਨੇਕ ਵਾਜੇ ਸਦਾ ਅਨਦੁ ਹੈ ਸਚੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਏ ॥ ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਧਾਵਤੁ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹਿਆ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਸਿਆ ਆਏ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 441}

pdArQ:- Dwvqu—Btkdw (mn) [ QMim@Aw—(Btkx vloN) rok ilAw jWdw hY [ inj Gir—Awpxy Asl Gr ivc, pRBU-crnW ivc [ Awey—Awie, Aw ky [ ivhwJy—^rIddw hY [ ley—lYNdw hY, ismrdw hY [ nwim—nwm ivc [ siqguir imilAY—jy gurU iml pey [ dsvw duAwru—nO golkW dy pRBwv ivcoN inkl ky auh dsvW drvwzw ijQy Btkxw mu`k jWdI hY [ iqQY—aus Awqmk AvsQw ivc [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm [ shj Duin—Awqmk Afolqw dI rO [ ijqu—ijs Awqmk AvsQw ivc [ sbid—Sbd ivc (juV ky) [ jgqu—jgq dw moh [ QMim@—rok ky [ scy—sdw-iQr pRBU ivc hI [4[

ArQ:- (hy BweI!) jy gurU iml pey qW ieh Btkdw mn (Btkxw vloN) ruk jWdw hY, ieh pRBU-crnW ivc Aw itkdw hY [ (iPr ieh) prmwqmw dy nwm dw sOdw krdw hY (Bwv,) prmwqmw dw nwm jpdw rihMdw hY, nwm ivc lIn rihMdw hY [ (hy BweI! jy gurU iml pey qW Btkdw mn (Btkx vloN) ruk jWdw hY (iehI Awqmk AvsQw hY auh) dsvW drvwzw jo ies ƒ l`B pYNdw hY (jo igAwn-ieMidRAW qy krm-ieMidRAW qoN au~cw rihMdw hY) [ aus Awqmk AvsQw ivc (phuMc ky ieh mn) Awqmk jIvn dyx vwly nwm dI ^urwk KWdw hY; (ies dy AMdr) Awqmk Afolqw dI rO c`l pYNdI hY, aus Awqmk AvsQw ivc (ieh mn) gur-Sbd dI brkiq nwl dunIAw dy moh ƒ rok r`Kdw hY [ (ijvyN AnykW iksmW dy swj v`jx nwl bVw suMdr rwg pYdw huMdw hY, iqvyN) aus Awqmk AvsQw ivc (mn dy AMdr, mwno) AnykW sMgIqk swj v`jx l`g pYNdy hn, ies dy AMdr sdw Awnµd bixAw rihMdw hY, mn sdw-iQr prmwqmw ivc lIn rihMdw hY [

(hy BweI! qYƒ) nwnk ieauN d`sdw hY ik gurU iml pey qW ieh Btkdw mn (Btkx vloN) ruk jWdw hY, qy pRBU-crnW ivc Aw itkdw hY [4[

ਮਨ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਆਪਣਾ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣੁ ॥ ਮਨ ਹਰਿ ਜੀ ਤੇਰੈ ਨਾਲਿ ਹੈ ਗੁਰਮਤੀ ਰੰਗੁ ਮਾਣੁ ॥ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣਹਿ ਤਾਂ ਸਹੁ ਜਾਣਹਿ ਮਰਣ ਜੀਵਣ ਕੀ ਸੋਝੀ ਹੋਈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਜਾਣਹਿ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਨ ਹੋਈ ॥ ਮਨਿ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ਵਜੀ ਵਧਾਈ ਤਾ ਹੋਆ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਮਨ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਅਪਣਾ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣੁ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 441}

pdArQ:- mn—hy mn! joiq—nUr, cwnx [ mUlu—Aslw [ pCwxu—sWJ bxweI r`K [ gurmqI—gurU dI miq lY ky [ rMgu—Awqmk Awnµd [ shu—^sm-pRBU [ soJI—smJ [ prswdI—prswid, ikrpw nwl [ jwxih—jy qUM sWJ pw leyN [ dUjw Bwau—(pRBU qoN ibnw mwieAw Awidk dw) hor ipAwr [ min—mn ivc [ vjI vDweI—cVHdI klw pRbl ho jwey (ijvyN vwjw v`ijAW hor sB in`kw-motw rOlw suxweI nhIN dyNdw) [ qw—qdoN, qW [5[

ArQ:- hy myry mn! qUM aus prmwqmw dI AMs hYN jo inrw nUr hI nUr hY (hy mn!) Awpxy aus Asly nwl sWJ bxw [ hy mn! auh prmwqmw sdw qyry AMg-sMg v`sdw hY, gurU dI miq lY ky aus dy imlwp dw suAwd lY [ hy mn! jy qUM Awpxw Aslw smJ leyN qW aus Ksm-pRBU nwl qyrI fUMGI jwx-pCwx bx jweygI, qdoN qYƒ ieh smJ BI Aw jwiegI ik Awqmk mOq kIh cIz hY qy Awqmk izMdgI kIh hY [

hy mn! jy gurU dI ikrpw nwl iek prmwqmw nwl fUMGI sWJ pw leyN, qW qyry AMdr (prmwqmw qoN ibnw) koeI hor moh pRbl nhIN ho skygw [

jdoN mnu`K dy mn ivc SWqI pYdw ho jWdI hY jdoN ies dy AMdr cVHdI klw pRbl ho jWdI hY qdoN ieh pRBU dI hzUrI ivc kbUl ho jWdw hY [

nwnk ieauN d`sdw hY—hy myry mn! qUM aus prmwqmw dI AMs hYN jo inrw cwnx hI cwnx hY (hy mn! Awpxy aus Asly nwl sWJ bxw [5[

ਮਨ ਤੂੰ ਗਾਰਬਿ ਅਟਿਆ ਗਾਰਬਿ ਲਦਿਆ ਜਾਹਿ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਣੀ ਮੋਹਿਆ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੂਨੀ ਭਵਾਹਿ ॥ ਗਾਰਬਿ ਲਾਗਾ ਜਾਹਿ ਮੁਗਧ ਮਨ ਅੰਤਿ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਵਹੇ ॥ ਅਹੰਕਾਰੁ ਤਿਸਨਾ ਰੋਗੁ ਲਗਾ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਵਹੇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੁਗਧ ਚੇਤਹਿ ਨਾਹੀ ਅਗੈ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਵਹੇ ॥ ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਮਨ ਤੂੰ ਗਾਰਬਿ ਅਟਿਆ ਗਾਰਬਿ ਲਦਿਆ ਜਾਵਹੇ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 441}

pdArQ:- mn—hy mn! gwrib—AhMkwr nwl [ AitAw—ilbiVAw hoieAw [ jwih—jweyNgw [ Bvwih—BvwieAw jwihˆgw [ mugD—mUrK [ pCuqwvhy—pCuqwvih, pCuqwihˆgw [ iqsnw—lwlc [ gvwvhy—gvwvih [ mnmuK—hy Awp-hudry (mn)! cyqih nwhI—qUM cyqdw nhIN [ jwvhy—jwvih, jweyNgw [6[

ArQ:- hy mn! qUM (hux) AhMkwr nwl ilbiVAw ipAw hYN, AhMkwr nwl l`idAw hoieAw hI (jgq qoN) clw jwvyNgw, (vyKx ƒ) sohxI mwieAw ny qYƒ (Awpxy) moh ivc PswieAw hoieAw hY (ies dw nqIjw ieh inklygw ik) qYƒ muV muV AnykW jUnW ivc pwieAw jwiegw [ hy mUrK mn! jdoN qUM AhMkwr ivc PisAw hoieAw hI (ieQoN) quryNgw qW qurn vyly h`Q mlyNgw, qYƒ AhMkwr cMbiVAw hoieAw hY qYƒ iqRSnw dw rog l`gw hoieAw hY qUM (ieh mnu`Kw) jnm ivArQ gvw irhw hYN [

hy Awp-hudry mUrK mn! qUM prmwqmw ƒ nhIN ismrdw, prlok jw ky APsos kryNgw [ (qYƒ) nwnk ieauN d`sdw hY ik qUM ie`Qy AhMkwr nwl BirAw hoieAw hYN (jgq qoN qurn vyly BI) AhMkwr nwl l`idAw hoieAw hI jwvyNgw [6[

ਮਨ ਤੂੰ ਮਤ ਮਾਣੁ ਕਰਹਿ ਜਿ ਹਉ ਕਿਛੁ ਜਾਣਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਮਾਣਾ ਹੋਹੁ ॥ ਅੰਤਰਿ ਅਗਿਆਨੁ ਹਉ ਬੁਧਿ ਹੈ ਸਚਿ ਸਬਦਿ ਮਲੁ ਖੋਹੁ ॥ ਹੋਹੁ ਨਿਮਾਣਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਅਗੈ ਮਤ ਕਿਛੁ ਆਪੁ ਲਖਾਵਹੇ ॥ ਆਪਣੈ ਅਹੰਕਾਰਿ ਜਗਤੁ ਜਲਿਆ ਮਤ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪੁ ਗਵਾਵਹੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਕਰਹਿ ਕਾਰ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਲਾਗਿ ਰਹੁ ॥ ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਆਪੁ ਛਡਿ ਸੁਖ ਪਾਵਹਿ ਮਨ ਨਿਮਾਣਾ ਹੋਇ ਰਹੁ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 441}

pdArQ:- ij—ik [ hau—mYN [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ inmwxw—Awijz, mwx-rihq [ AMqir—(qyry) AMdr [ hau buiD—‘mYN mYN’ krn vwlI Akl [ sic—sdw-iQr hrI ivc [ sbid—Sbd ivc [ Awpu—Awpxw Awp [ lKwvhy—jxweyN, ivKweyN [ AhMkwir—AhMkwr ivc [ BwxY—rzw ivc [ Cif—C`f ky [ mn—ry mn! [7[

ArQ:- hy mn! vyKIN, ikqy ieh mwx nwh kr bYTIN ik mYN isAwxw hW, gurU dI srn pY ky mwx iqAwgI r`K [ (hy mn!) qyry AMdr prmwqmw qoN iv`Q hY, qyry AMdr ‘mYN, mYN’ krn vwlI Akl hY, ies mYl ƒ sdw-iQr hir-nwm ivc juV ky gurU dy Sbd ivc itk ky dUr kr [ hy mn! inrmwx ho ky gurU dy crnW ivc Fih pau [ vyKIN, ikqy Awpxw Awp jqwx nwh l`g peIN [ jgq Awpxy hI AhMkwr ivc sV irhw hY, vyKIN ikqy qUM BI (AhMkwr ivc pY ky) Awpxy Awp dw nws nw kr leIN [ (ies ^qry qoN qW hI bcyNgw, jy) qUM gurU dy hukm ivc qur ky kMm kryNgw [ (so, hy mn!) gurU dy hukm ivc itikAw rhu [ (hy mn! qYƒ) nwnk ieauN smJWdw hY—hy mn! AhMkwr C`f dy, AhMkwr C`f ky suK pwvyNgw [7[

ਧੰਨੁ ਸੁ ਵੇਲਾ ਜਿਤੁ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਸੋ ਸਹੁ ਚਿਤਿ ਆਇਆ ॥ ਮਹਾ ਅਨੰਦੁ ਸਹਜੁ ਭਇਆ ਮਨਿ ਤਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਸੋ ਸਹੁ ਚਿਤਿ ਆਇਆ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇਆ ਅਵਗਣ ਸਭਿ ਵਿਸਾਰੇ ॥ ਜਾ ਤਿਸੁ ਭਾਣਾ ਗੁਣ ਪਰਗਟ ਹੋਏ ਸਤਿਗੁਰ ਆਪਿ ਸਵਾਰੇ ॥ ਸੇ ਜਨ ਪਰਵਾਣੁ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਇਕੁ ਨਾਮੁ ਦਿੜਿਆ ਦੁਤੀਆ ਭਾਉ ਚੁਕਾਇਆ ॥ ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਧੰਨੁ ਸੁ ਵੇਲਾ ਜਿਤੁ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਸੋ ਸਹੁ ਚਿਤਿ ਆਇਆ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 441}

pdArQ:- DMnu—BwgW vwlw [ ijqu—ijs ivc, jdoN [ mYN—qYƒ [ shu—Ksm [ iciq—ic`q ivc [ shju—Awqmk Afolqw [ min—mn ny [ qin—qn ny, ihrdy ny [ mMin—min, mn ivc [ siB—swry [ iqsu—aus (pRBU) ƒ [ svwry—(jIvn) sohxw bxw dyNdw hY [ idiVAw—ihrdy ivc p`kw kIqw [ duqIAw—dUjw [ Bwau—ipAwr [8[

ArQ:- auh vylw BwgW vwlw sI jdoN mYƒ gurU iml ipAw sI (qy, gurU dI ikrpw nwl) auh Ksm-pRBU myry ic`q ivc Aw v`isAw; myry AMdr bVw Awnµd pYdw hoieAw, myry AMdr Awqmk Afolqw pYdw ho geI, myry mn ny myry ihrdy ny suK AnuBv kIqw [ (gurU dI ikrpw nwl) auh Ksm-pRBU myry ic`q ivc Aw v`isAw, (gurU ny pRBU ƒ) myry mn ivc vsw id`qw, qy myry swry hI AOgux Bulw id`qy [ (hy BweI!) jdoN aus mwlk ƒ cMgw l`gdw hY aus dy gux mnu`K dy AMdr rOSn ho jWdy hn, gurU Awp aus mnu`K dy jIvn ƒ sohxw bxw dyNdw hY [

jyhVy mnu`K isr& hir-nwm ƒ Awpxy ihrdy ivc p`kw kr lYNdy hn, qy mwieAw dw moh AMdroN dUr kr lYNdy hn auh prmwqmw dI drgh ivc kbUl ho jWdy hn [

nwnk ieauN AwKdw hY—BwgW vwlw sI auh vylw jdoN mYƒ gurU iml ipAw sI qy (gurU dI ikrpw nwl) auh Ksm-pRBU myry ic`q ivc Aw v`isAw sI [8[

ਇਕਿ ਜੰਤ ਭਰਮਿ ਭੁਲੇ ਤਿਨਿ ਸਹਿ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਫਿਰਹਿ ਹਉਮੈ ਕਰਮ ਕਮਾਏ ॥ ਤਿਨਿ ਸਹਿ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ਕੁਮਾਰਗਿ ਪਾਏ ਤਿਨ ਕਾ ਕਿਛੁ ਨ ਵਸਾਈ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਗਤਿ ਅਵਗਤਿ ਤੂੰਹੈ ਜਾਣਹਿ ਜਿਨਿ ਇਹ ਰਚਨ ਰਚਾਈ ॥ ਹੁਕਮੁ ਤੇਰਾ ਖਰਾ ਭਾਰਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਿਸੈ ਬੁਝਾਏ ॥ ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਕਿਆ ਜੰਤ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਏ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 441}

pdArQ:- ieik— {l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn} [ Brim—Btkxw ivc [ Buly—kurwhy pey hoey [ iqin—aus ny [ sih—Shu ny [ iqin sih—aus Ksm pRBU ny [ dUjY Bwie—mwieAw dy ipAwr ivc [ kmwey—kmwie, kmw ky, kr kr ky [ kumwrig—BYVy rwh qy [ vsweI—v`s, jor [ Aivgiq—mMdI hwlq [ ijin—ijs (qYN) ny [ Krw—bhuq [ gurmuiK—gurU dI srn pw ky [ buJwey—smJWdw hY [ quDu—qUM hI [9[

ArQ:- (hy BweI!) AnykW jIv mwieAw dI Btkxw ivc pY ky kurwhy pey hoey hn, (aus pYdw krn vwly) Ksm-pRBU ny Awp hI kurwhy pwey hoey hn, Ajyhy jIv haumY dy Awsry kMm kr kr ky mwieAw dy moh ivc Btkdy hn [ aus Ksm pRBU ny Awp (auhnW ƒ) shI rsqy qoN KuMJwieAw hoieAw hY qy kurwhy pwieAw hoieAw hY, auhnW jIvW dw koeI zor nhIN c`ldw (ik Awpxy au~dm nwl kumwrg C`f dyx) [

hy pRBU! ijs qYN ny ieh jgq-rcnw rcI hoeI hY qUM Awp hI (kurwhy pey hoey) auhnW jIvW dI cMgI mMdI Awqmk hwlq jwxdw hYN (ijs Anuswr qUM auhnW ƒ kurwhy pwieAw hY) [ qyrw hukm bVw fwFw hY (ijs kr ky jIv kurwhy pey hoey hn) [

(hy BweI!) iksy ivrly BwgW vwly ƒ Ksm-pRBU gurU dI srn pw ky Awpxw hukm smJWdw hY [ nwnk ieauN AwKdw hY—hy pRBU! jy qUM Awp hI jIvW ƒ mwieAw dI Btkxw ivc pw ky izMdgI dy mMdy rsqy pwieAw hoieAw hY, qW ieh ivcwry jIv kIh kr skdy hn? [9[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh