ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 437

ਗੁਰੁ ਸਾਗਰੋ ਰਤਨਾਗਰੁ ਤਿਤੁ ਰਤਨ ਘਣੇਰੇ ਰਾਮ ॥ ਕਰਿ ਮਜਨੋ ਸਪਤ ਸਰੇ ਮਨ ਨਿਰਮਲ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ॥ ਨਿਰਮਲ ਜਲਿ ਨ੍ਹ੍ਹਾਏ ਜਾ ਪ੍ਰਭ ਭਾਏ ਪੰਚ ਮਿਲੇ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਕਾਮੁ ਕਰੋਧੁ ਕਪਟੁ ਬਿਖਿਆ ਤਜਿ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਉਰਿ ਧਾਰੇ ॥ ਹਉਮੈ ਲੋਭ ਲਹਰਿ ਲਬ ਥਾਕੇ ਪਾਏ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਸਮਾਨਿ ਤੀਰਥੁ ਨਹੀ ਕੋਈ ਸਾਚੇ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥੩॥ ਹਉ ਬਨੁ ਬਨੋ ਦੇਖਿ ਰਹੀ ਤ੍ਰਿਣੁ ਦੇਖਿ ਸਬਾਇਆ ਰਾਮ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣੋ ਤੁਝਹਿ ਕੀਆ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਸਬਾਇਆ ਰਾਮ ॥ ਤੇਰਾ ਸਭੁ ਕੀਆ ਤੂੰ ਥਿਰੁ ਥੀਆ ਤੁਧੁ ਸਮਾਨਿ ਕੋ ਨਾਹੀ ॥ ਤੂੰ ਦਾਤਾ ਸਭ ਜਾਚਿਕ ਤੇਰੇ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਕਿਸੁ ਸਾਲਾਹੀ ॥ ਅਣਮੰਗਿਆ ਦਾਨੁ ਦੀਜੈ ਦਾਤੇ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਵੀਚਾਰਾ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 437}

pdArQ:- swgro—smuMdr [ rqnwgru— {rqn-Awkr} rqnW dI Kwx [ iqqu—aus (swgr) ivc [ Gxyry—bhuq [ mjno—ieSnwn [ spq sry—pMj igAwn-ieMdRy, mn qy bu`DI [ jil—jl ivc [ n@wey—ieSnwn krdw hY [ jw—jdoN [ pRBU Bwey—pRBU ƒ psMd AwauNdw hY [ pMc—sq, sMqoK, dieAw, Drm, DIrj (ieh pMjy) [ vIcwry—gur-Sbd dI ivcwr nwl [ ibiKAw—mwieAw [ qij—iqAwg ky [ auir—ihrdy ivc [ smwin—vrgw, brwbr dw [3[

bnu bno—hryk jMgl [ dyiK rhI—vyK cukI hW [ iqRxu—Gwh, bnspqI [ sbwieAw—swrI [ iqRBvxo—iqMnW BvnW vwlw jgq [ jwick—mMgqy [ swlwhI—mYN swlwhW [ dIjY—dyNdw hYN [ dwqy—hy dwqwr [ vIcwrw—ivcwr dI g`l [4[

gurU (iek) smuMdr hY, gurU rqnW dI Kwx hY, aus ivc (suc`jI jIvn-is`iKAw dy), AnykW rqn hn [ (hy shylIey! aus ivc) pMjy igAwn-ieMidRAW mn qy bu`DI smyq ieSnwn kr, qyrw mn pivqR ho jwiegw [

jIv (gur-Sbd rUp) pivqR jl ivc qdoN hI ieSnwn kr skdw hY jdoN pRBU ƒ cMgw l`gdw hY, (gurU dy Sbd dI) ivcwr dI brkiq nwl ies ƒ (sq, sMqoK, dieAw, Drm qy DIrj) pMjy hI pRwpq ho jWdy hn, Aqy kwm k®oD Kot (mwieAw dw moh Awidk) iqAwg ky jIv sdw-iQr pRBU-nwm ƒ Awpxy ihrdy ivc vsw lYNdw hY [

jyhVw mnu`K dInW qy dieAw krn vwly prmwqmw ƒ pRwpq kr lYNdw hY, aus dy AMdroN haumY, loB dI lhr, qy l`b (Awidk) mu`k jWdy hn [ hy nwnk! gurU sdw-iQr pRBU gopwl dw rUp hY, gurU vrgw hor koeI qIrQ nhIN hY [3[

hy pRBU! mYN hryk jMgl vyK cukI hW, swrI bnspqI ƒ q`k cukI hW (mYƒ XkIn Aw igAw hY ik) ieh swrw jgq qUM hI pYdw kIqw hY, ieh iqMny Bvn qyry hI bxwey hoey hn [ swrw sMswr qyrw hI bxwieAw hoieAw hY, (BwvyN ieh sMswr qW nwsvMq hY, pr) qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, qyry brwbr dw hor koeI nhIN hY [ swry jIv qyry (dr dy) mMgqy hn, qUM sB ƒ dwqW dyx vwlw hYN (dunIAw dy pdwrQW vwsqy) mYN qYQoN ibnw hor iks dI is&iq-swlwh krW? hy dwqwr! qUM qW (jIvW dy) mMgx qoN ibnw hI b^SSW krI jWdw hYN (mYƒ AwpxI BgqI dI dwiq dyh) BgqI dI dwiq nwl qyry ^zwny Bry pey hn [

nwnk ieh ivcwr dI g`l d`sdw hY ik prmwqmw dy nwm qoN ibnw (l`B loB kwm k®oD Awidk ivkwrW qoN) ^lwsI nhIN iml skdI [4[2[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਮੇਰਾ ਮਨੋ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ਰਾਮ ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ॥ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬੋ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਅਪਰੰਪਰੋ ਧਾਰੇ ਰਾਮ ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਅਪਰ ਅਪਾਰਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪਰਧਾਨੋ ॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ ਅਵਰੁ ਝੂਠਾ ਸਭੁ ਮਾਨੋ ॥ ਕਰਮ ਧਰਮ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣੈ ਸੁਰਤਿ ਮੁਕਤਿ ਕਿਉ ਪਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੈ ਅਹਿਨਿਸਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ॥੧॥ ਮੇਰਾ ਮਨੋ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ ਰਾਮ ॥ ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਮਾਇਆ ਸੰਗਿ ਨ ਜਾਈ ਰਾਮ ॥ ਮਾਤਾ ਪਿਤ ਭਾਈ ਸੁਤ ਚਤੁਰਾਈ ਸੰਗਿ ਨ ਸੰਪੈ ਨਾਰੇ ॥ ਸਾਇਰ ਕੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਪਰਹਰਿ ਤਿਆਗੀ ਚਰਣ ਤਲੈ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖਿ ਇਕੁ ਚਲਤੁ ਦਿਖਾਇਆ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਸੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਤਿ ਨ ਛੋਡਉ ਸਹਜੇ ਹੋਇ ਸੁ ਹੋਈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 437}

pdArQ:- scu—sdw-iQr rihx vwlw [ swihbo—mwlk [ Dwry—Awsrw dyNdw hY [ Agocru— {Ago-cr} ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ hosI—sdw kwiem rhygw [ JUTw—nwsvMq [ mwno—jwxo [ krm Drm—SwsqRW dy d`sy hoey Dwrimk krm [ swr—smJ [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ Aih—idn [ inis—rwq [1[

mwinAw—pqIj igAw hY [ sKweI—im`qr [ ipq—ipqw [ suq—pu`qr [ sMpY—Dn [ nwry—iesqRI [ swier—smuMdr [ swier kI puqRI—smuMdr dI DI, lCmI, mwieAw [ prhir—iqAwg ky [ vIcwry—gurU dy Sbd dI ivcwr dI rwhIN [ puriK—purK ny [ clqu—qmwSw [ n Cofau—mYN nhIN C`fdw [2[

ArQ:- (gurU dI srn pY ky Sbd ivc juV ky) myrw mn aus ipAwry pRBU dy nwm-rMg nwl rMigAw igAw hY jo sdw-iQr rihx vwlw hY jo sB dw mwlk hY jo sB dw mu`F hY, jo sB ivc ivAwpk hY, ijs qoN pry hor koeI nhIN qy jo sB ƒ Awsrw dyNdw hY [ auh prmwqmw AphuMc hY, mun`K dy igAwn-ieMidRAW dI aus qk phuMc nhIN ho skdI, aus qoN pry hor koeI nhIN, byAMq hY qy sB qoN v`fw hY [ isRStI dy SurU qoN jugW dy SrU qoN cilAw Aw irhw hY, hux BI mOjUd hY sdw leI mOjUd rhygw [ (hy BweI!) hor swry sMswr ƒ nwsvMq jwxo [

myrw mn SwsqRW dy d`sy hoey Dwrimk krmW dI swr nhIN jwxdw, myry mn ƒ ieh suriq BI nhIN hY ik mukqI ikvyN imldI hY [ hy nwnk! gurU dI srn pY ky gurU dy Sbd ivc juV ky myrw mn iehI pCwxdw hY ik idn rwq prmwqmw dw nwm ismrnw cwhIdw hY [1[

(gurU dI srn pY ky) myrw mn mMn cukw hY ik prmwqmw dw nwm hI (Asl) swQI hY mwieAw dI mmqw qy haumY mnu`K dy nwl nhIN jWdy, mW, ipau, Brw, pu`qr, Dn, iesqRI, dunIAw vwlI cqurweI (sdw leI) swQI nhIN bx skdy [ (ies vwsqy) gurU dy Sbd dI ivcwr dI brkiq nwl mYN mwieAw dw moh au~kw iqAwg id`qw hY, qy ies ƒ Awpxy pYrW hyT r`iKAw hoieAw hY (Bwv, Awpxy auqy ies dw pRBwv nhIN pYx dyNdw) [

(mYƒ ieh inScw bx igAw hY ik) Awid purK ny (jgq-rUp) iek qmwSw ivKwl id`qw hY, mYN ijDr vyKdw hW auDr auh prmwqmw hI mYƒ id`sdw hY [ hy nwnk! (AwK—) mYN prmwqmw dI BgqI (kdy) nhIN ivswrdw (mYƒ XkIn hY ik) jgq ivc jo kuJ ho irhw hY suqy hI pRBU dI rzw ivc ho irhw hY [2[

ਮੇਰਾ ਮਨੋ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਸਾਚੁ ਸਮਾਲੇ ਰਾਮ ॥ ਅਵਗਣ ਮੇਟਿ ਚਲੇ ਗੁਣ ਸੰਗਮ ਨਾਲੇ ਰਾਮ ॥ ਅਵਗਣ ਪਰਹਰਿ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸਚਿਆਰੋ ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਵਣੁ ਠਾਕਿ ਰਹਾਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਤੁ ਵੀਚਾਰੋ ॥ ਸਾਜਨੁ ਮੀਤੁ ਸੁਜਾਣੁ ਸਖਾ ਤੂੰ ਸਚਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਪਰਗਾਸਿਆ ਐਸੀ ਗੁਰਮਤਿ ਪਾਈ ॥੩॥ ਸਚੁ ਅੰਜਨੋ ਅੰਜਨੁ ਸਾਰਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਾਤਾ ਰਾਮ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਜਗਜੀਵਨੋ ਦਾਤਾ ਰਾਮ ॥ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਹਰਿ ਮਨਿ ਰਾਤਾ ਸਹਜਿ ਮਿਲੈ ਮੇਲਾਇਆ ॥ ਸਾਧ ਸਭਾ ਸੰਤਾ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਨਦਰਿ ਪ੍ਰਭੂ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਤਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਚੂਕੇ ਮੋਹ ਪਿਆਸਾ ॥ ਨਾਨਕ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਪਤੀਣੇ ਵਿਰਲੇ ਦਾਸ ਉਦਾਸਾ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 437}

pdArQ:- swcu—sdw-iQr pRBU [ myit—imtw ky [ sMgm—swQ [ swrI—sRySt [ dir scY—sdw-iQr pRBU dy dr qy [ qqu—AslIAq [ sic—sdw-iQr nwm ivc juiVAW [3[

AMjnu—surmw [ swir—(A`KW ivc) pw ky [ inrMjin—inrMjn (pRBU) ivc {inr-AMjn} [ AMjnu—mwieAw dI kwlK, mwieAw-rihq pRBU ivc [ jg jIvno—jgq dw shwrw [ bYrwgI—vYrwgvwn, ivrkq [ pqIxy—pqIj gey [ audwsw—ivrkq [4[

ArQ:- sdw-iQr prmwqmw dw nwm (ihrdy ivc) sMBwl ky myrw mn pivqR ho igAw hY [ (jIvn-pMD ivc) mYN AOgux (Awpxy AMdroN) imtw ky qur irhw hW, myry nwl guxW dw swQ bx igAw hY [

jyhVw mnu`K gurU dI rwhIN AOgux iqAwg ky (nwm-ismrn dI) sRySt krxI krdw hY auh sdw-iQr pRBU dy dr qy s`cw mMinAw jWdw hY [ auh mnu`K Awpxw jnm mrx dw gyV mukw lYNdw hY, auh jgq dy mUl ƒ Awpxy soc-mMfl ivc itkweI r`Kdw hY [

hy pRBU! qUM hI myrw s`jx hYN qUM hI myrw im`qr hYN qUM hI myry idl dI jwxn vwlw swQI hYN [ qyry sdw-iQr nwm ivc juiVAW (qyry dr qy) Awdr imldw hY [

hy nwnk! (AwK—) mYƒ gurU dI AjyhI miq pRwpq hoeI hY ik myry ihrdy ivc prmwqmw dw sRySt nwm pRgt ho igAw hY [3[

(pRBU dy igAwn dw) surmw pw ky myrw mn mwieAw-rihq prmwqmw dy nwm ivc rMigAw igAw hY [ jgq dw jIvn qy sB dwqW dyx vwlw pRBU myry mn ivc myry ihrdy ivc hr vyly mOjUd rihMdw hY [

(gurU dI rwhIN) jgq dw jIvn qy sB ƒ dwqW dyx vwlw prmwqmw mn ivc v`s pYNdw hY, mn aus dy nwm-rMg nwl rMigAw jWdw hY qy mn Awqmk Afolqw ivc itk jWdw hY [ gurmuKW dI sMgiq ivc irhW prmwqmw dI myhr dI ingwh nwl Awqmk Awnµd pRwpq huMdw hY [

hy nwnk! jgq ivc Ajyhy ivrly bMdy hn jyhVy prmwqmw dI BgqI dy rMg ivc rMgIj ky mwieAw dy moh nwloN inrlyp rihMdy hn, ijnHW dy AMdroN moh qy iqRSnw mu`k jWdy hn, jo haumY ƒ mwr ky prmwqmw dy nwm ivc hI sdw ig`Jy rihMdy hn [4[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh