ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 435

ਸਸੈ ਸੰਜਮੁ ਗਇਓ ਮੂੜੇ ਏਕੁ ਦਾਨੁ ਤੁਧੁ ਕੁਥਾਇ ਲਇਆ ॥ ਸਾਈ ਪੁਤ੍ਰੀ ਜਜਮਾਨ ਕੀ ਸਾ ਤੇਰੀ ਏਤੁ ਧਾਨਿ ਖਾਧੈ ਤੇਰਾ ਜਨਮੁ ਗਇਆ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- sMjmu—ieMdRIAW ƒ Zlq pwsy jwx qoN rok r`Kxw, bMDyj, jIvn-jugqI [ kuQwie—Zlq QW qoN [ jjmwn—Xjmwn, prohq pwsoN j`g krwx vwlw [ puqRI—DI [ eyqu—ies dI rwhIN [ Dwnu—AMn [ Dwin—Dwn dI rwhIN [ eyqu Dwin—ies AMn dI rwhIN [ eyqu Dwin KwDY—ies KwDy AMn dI rwhIN [

ArQ:- (Awpxy Awp ƒ pMifq smJx vwly) hy mUrK! (inrI mwieAw dI ^wqr pVHx pVHwn dy kwrn lwlc-v`s ho ky) qUM jIvn-jugiq BI gvw bYTw hYN [ prohq hox krky qUM Awpxy jjmwn pwsoN hr idn-idhwr qy dwn lYNdw hYN, (pr) iek dwn qUM Awpxy jjmwn qoN Zlq QW lYNdw hYN [ jjmwn dI DI qyrI hI DI hY (DI dy ivAwh qy jjmwn pwsoN dwn lYxw DI dw pYsw Kwxw hY) [ ieh AMn Kwx nwl (ieh pYsw Kwx nwl) qUM Awpxw Awqmk jIvn gvw lYNdw hYN [6[

ਮੰਮੈ ਮਤਿ ਹਿਰਿ ਲਈ ਤੇਰੀ ਮੂੜੇ ਹਉਮੈ ਵਡਾ ਰੋਗੁ ਪਇਆ ॥ ਅੰਤਰ ਆਤਮੈ ਬ੍ਰਹਮੁ ਨ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹਿਆ ਮਾਇਆ ਕਾ ਮੁਹਤਾਜੁ ਭਇਆ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- ihir leI—Koh leI, mwr id`qI [ cIin@Aw—pCwixAw [ AMqr AwqmY—Awpxy Awqmw ivc [ bRhmu—prmwqmw [ muhqwju—loVvMdw, pr-ADIn [

ArQ:- hy mUrK! (iek pwsy mwieAw dy lwlc ny) qyrI Akl mwrI hoeI hY (qYƒ ‘kuQwie dwn’ lYx qoN BI sMkoc nhIN hY [ dUjy pwsy) qYƒ ieh v`fw (Awqmk) rog cMbiVAw hoieAw hY ik mYN (ivdvwn) hW, mYN (ivdvwn) hW [ qUM Awpxy AMdr (v`sdy) prmwqmw ƒ pCwx nhIN sikAw, (iesy vwsqy qyrw Awpw) mwieAw (dy lwlc) dy ADIn hY [7[

ਕਕੈ ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਭਰਮਿਓਹੁ ਮੂੜੇ ਮਮਤਾ ਲਾਗੇ ਤੁਧੁ ਹਰਿ ਵਿਸਰਿਆ ॥ ਪੜਹਿ ਗੁਣਹਿ ਤੂੰ ਬਹੁਤੁ ਪੁਕਾਰਹਿ ਵਿਣੁ ਬੂਝੇ ਤੂੰ ਡੂਬਿ ਮੁਆ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- kwim—kwm-vwsnw ivc [ k®oiD—k®oD ivc [ BrimEhu—qUM Btk irhw hYN, qUM kurwhy ipAw hoieAw hYN [ mmqw—(ieh cIz) myrI (bx jwey), (ieh cIz) myrI (bx jwey) ieh pRbl vwsnw, lwlc [ pVih—qUM pVHdw hYN [ guxih—qUM ivcwrdw hYN [ pukwrih—qUM au~cI au~cI (hornW ƒ) suxWdw hYN [ fUib—lwlc dy hVH ivc fu`b ky [ muAw—Awqmk mOq shyV cukw hYN [

ArQ:- hy mUrK! (hornW ƒ m`qW dyNdw) qUM Awp kwm vwsnw ivc k®oD ivc (Ps ky) kurwhy ipAw hoieAw hYN [ qUM (Drm pusqk) pVHdw hYN, ArQ ivcwrdw hYN, qy hornW ƒ suxWdw BI hYN, pr (shI jIvn-rwh) smJx qoN ibnw qUM (lwlc dy hVH ivc) fu`b ky Awqmk mOqy mr cukw hYN [8[

ਤਤੈ ਤਾਮਸਿ ਜਲਿਓਹੁ ਮੂੜੇ ਥਥੈ ਥਾਨ ਭਰਿਸਟੁ ਹੋਆ ॥ ਘਘੈ ਘਰਿ ਘਰਿ ਫਿਰਹਿ ਤੂੰ ਮੂੜੇ ਦਦੈ ਦਾਨੁ ਨ ਤੁਧੁ ਲਇਆ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- qwmis—k®oD nwl [ jilEhu—qUM siVAw hoieAw hYN [ Qwnu—ihrdw-QW [ Birstu—gMdw [ Gir Gir—hryk (jjmwn dy) Gr ivc [

ArQ:- hy mUrK (pMifq!) qUM (AMdroN) kRoD nwl siVAw hoieAw hYN, qyrw ihrdw-QW (lwlc nwl) gMdw hoieAw ipAw hY [ hy mUrK! qUM hryk (jjmwn dy) Gr ivc (mwiek d`Cxw vwsqy qW) quirAw iPrdw hYN, pr pRBU dy nwm dI d`Cxw qUM Ajy qk iksy pwsoN nhIN leI [9[

ਪਪੈ ਪਾਰਿ ਨ ਪਵਹੀ ਮੂੜੇ ਪਰਪੰਚਿ ਤੂੰ ਪਲਚਿ ਰਹਿਆ ॥ ਸਚੈ ਆਪਿ ਖੁਆਇਓਹੁ ਮੂੜੇ ਇਹੁ ਸਿਰਿ ਤੇਰੈ ਲੇਖੁ ਪਇਆ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- prpMic—prpMc ivc, mwieAw dy pswry ivc [ plic rihAw—qUM Ps irhw hYN, aulJ irhw hYN [ scY—s`cy pRBU ny [ KuAwieEhu—qYƒ KuMJwieAw hY, qYƒ kurwhy pw id`qw hY [ isir qyrY—qyry isr auqy, qyry m`Qy auqy [

ArQ:- hy mUrK! qUM sMswr (dy moh-jwl) ivc (ieqnw) aulJ irhw hYN ik ies ivcoN pwrly pwsy nhIN lµG skdw [ hy mUrK! (qyry Awpxy kIqy krmW Anuswr) krqwr ny qYƒ (ausy) kurwhy pw id`qw hY (ijDr qyrI rucI bxI hoeI hY, qy) auhnW kIqy krmW dy sMskwrW dy iek`T dw lyK qyry m`Qy auqy (ieqnw) aukirAw ipAw hY (ik qYƒ shI rsqy dI sUJ nhIN pYNdI, pr qUM hornW ƒ m`qW dyNdw iPrdw hYN) [10[

ਭਭੈ ਭਵਜਲਿ ਡੁਬੋਹੁ ਮੂੜੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਗਲਤਾਨੁ ਭਇਆ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ਏਕ ਘੜੀ ਮਹਿ ਪਾਰਿ ਪਇਆ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- Bvjil—sMswr-smuMdr ivc [ glqwnu—ieqnw msq ik hor kuJ su`Jdw hI nhIN [ prswdI—ikrpw nwl [ eyko—iek prmwqmw ƒ hI [ jwxY—jo mnu`K jwxdw hY [

ArQ:- hy mUrK! qUM mwieAw (dy moh) ivc ieqnw msq hYN ik qYƒ hor kuJ su`Jdw hI nhIN, qUM sMswr-smuMdr (dIAW moh dIAW lhrW) ivc goqy Kw irhw hYN (Awpxy bcwau vwsqy qUM koeI au~dm nhIN krdw) [

(gurU dI srn pY ky) gurU dI ikrpw nwl jyhVw mnu`K prmwqmw nwl sWJ pWdw hY, auh ies sMswr-smuMdr qoN iek pl ivc pwr lµG jWdw hY [11[

ਵਵੈ ਵਾਰੀ ਆਈਆ ਮੂੜੇ ਵਾਸੁਦੇਉ ਤੁਧੁ ਵੀਸਰਿਆ ॥ ਏਹ ਵੇਲਾ ਨ ਲਹਸਹਿ ਮੂੜੇ ਫਿਰਿ ਤੂੰ ਜਮ ਕੈ ਵਸਿ ਪਇਆ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- vwrI—mnu`Kw jnm dI vwrI ijs ivc prmwqmw dw nwm ismirAw jw skdw sI [ vwsdyau—prmwqmw [ n lhsih—qUM l`B nhIN skyNgw [ vis—kwbU ivc [

ArQ:- hy mUrK (BwgW nwl) mnu`KW jnm (imlx) dI vwrI AweI sI, pr (ies Amolk jnm ivc BI) qYƒ prmwqmw Bu`ilAw hI irhw [ hy mUrK! (jy KuMiJAw hI irhoN qW) ieh smW muV nhIN l`B skyNgw (qy mwieAw dy moh ivc PisAw rih ky) qUM jm dy v`s pY jwihˆgw (jnm mrn dy gyV ivc jw peyNgw) [12[

ਝਝੈ ਕਦੇ ਨ ਝੂਰਹਿ ਮੂੜੇ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਉਪਦੇਸੁ ਸੁਣਿ ਤੂੰ ਵਿਖਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝਹੁ ਗੁਰੁ ਨਹੀ ਕੋਈ ਨਿਗੁਰੇ ਕਾ ਹੈ ਨਾਉ ਬੁਰਾ ॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- n JUrih—nhIN JuryNgw, hwhuky nhIN leyNgw [ ivKw—vyK KW, vyK lY [ ingurw—ijs ny gurU dw Awsrw nhIN ilAw [

ArQ:- hy mUrK! qUM pUry gurU dw aupdyS Dwrn kr ky vyK lY, (mwieAw Awidk dI ^wqr) qYƒ kdy hwhuky nhIN lYxy pYxgy (ikauNik mwieAw-moh dw jwl hI tu`t jwiegw) pr jy pUry gurU dI srn nhIN peyNgw qW koeI (rsmI) gurU (iehnW hwhuikAW qoN bcw) nhIN (skdw) [

jyhVw mnu`K pUry gurU dy d`sy rsqy auqy nhIN qurdw, (kurwhy pYx kr ky) auh bdnwmI hI K`tdw hY [13[

ਧਧੈ ਧਾਵਤ ਵਰਜਿ ਰਖੁ ਮੂੜੇ ਅੰਤਰਿ ਤੇਰੈ ਨਿਧਾਨੁ ਪਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵਹਿ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਵਹਿ ਜੁਗਾ ਜੁਗੰਤਰਿ ਖਾਹਿ ਪਇਆ ॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- vrij rKu—rok r`K [ Dwvq—Btkdy ƒ [ qyrY AMqir—qyry AMdr [ inDwnu—^zwnw (suKW dw) [ gurmiK hovih—jy qUM gurU dy snmuK rhyN [ jugw jugMqir—jugw jug AMqir, AnykW jugW qk, sdw leI [ Kwih pieAw—ipAw Kwihˆgw, KWdw rhyNgw [

ArQ:- hy mUrK! Awqmk suK dw ^zwnw prmwqmw qyry AMdr v`s irhw hY (pr qUM suK l`Bx vwsqy bwhr Btkdw iPrdw hYN) bwhr Btkdy mn ƒ rok ky r`K [ jy qUM gurU dy d`sy rsqy auqy quryN qW (AMdr v`sdy) prmwqmw dy nwm dw rs pIvyNgw, sdw leI ieh nwm-rs vrqdw rhyNgw (kdy mu`kygw nhIN) [14[

ਗਗੈ ਗੋਬਿਦੁ ਚਿਤਿ ਕਰਿ ਮੂੜੇ ਗਲੀ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਆ ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਹਿਰਦੈ ਵਸਾਇ ਮੂੜੇ ਪਿਛਲੇ ਗੁਨਹ ਸਭ ਬਖਸਿ ਲਇਆ ॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- gunh—pwp [

ArQ:- hy mUrK! prmwqmw (dy nwm) ƒ Awpxy ic`q ivc vsw lY (qdoN hI aus nwl imlwp hovygw), inrIAW g`lW nwl iksy ƒ pRBU nhIN imilAw [

hy mUrK! gurU dy crn ihrdy ivc itkweI r`K, ipCly kIqy hoey swry pwp b^Sy jwxgy [15[

ਹਾਹੈ ਹਰਿ ਕਥਾ ਬੂਝੁ ਤੂੰ ਮੂੜੇ ਤਾ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਈ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਪੜਹਿ ਤੇਤਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਵਿਣੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- bUJu—smJ, jwc is`K [ kQw—is&iq-swlwh [ mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly [ qyqw—auqnw hI [ mukiq—^lwsI [

ArQ:- hy mUrK! jy qUM prmwqmw dI is&iq-swlwh krnI is`K leyN qW qYƒ sdw Awqmk Anµd imilAw rhy [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy ijqnw hI (pRBU dI is&iq-swlwh qoN KuMJ ky mwieAw sMbMDI hor hor lyKy) pVHdy hn, auqnI hI vDIk ASWqI K`tdy hn, qy gurU dI srn qoN ibnw (ies ASWqI qoN) ^lwsI nhIN huMdI [16[

ਰਾਰੈ ਰਾਮੁ ਚਿਤਿ ਕਰਿ ਮੂੜੇ ਹਿਰਦੈ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕੈ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਰਾਮੁ ਪਛਾਤਾ ਨਿਰਗੁਣ ਰਾਮੁ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਬੂਝਿ ਲਹਿਆ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- iciq kir—ic`q ivc vsw lY [ ihrdY—ihrdy ivc [ riv rihAw—sdw cyqy hY, sdw mOjUd hY [ pCwqw—pCwx ilAw, fUMGI sWJ pw leI [ bUiJ—smJ ky [ inrgux—mwieAw dy pRBwv qoN inrlyp [ lihAw—l`B ilAw [ prswdI—ikrpw nwl [

ArQ:- hy mUrK! prmwqmw ƒ Awpxy ihrdy ivc vsweI r`K [ ijnHW bMidAW dy ihrdy ivc prmwqmw sdw v`sdw rihMdw hY (ijnHW ƒ pRBU sdw Xwd hY, auhnW dI sMgiq ivc rih ky) gurU dI ikrpw nwl ijnHW (hor) bMidAW ny prmwqmw nwl sWJ pweI, auhnW mwieAw qoN inrlyp pRBU (dw Aslw) smJ ky aus nwl imlwp pRwpq kr ilAw [17[

ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਈ ਲਖਿਆ ਅਕਥੁ ਨ ਜਾਈ ਹਰਿ ਕਥਿਆ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਾ ਲੇਖਾ ਨਿਬੜਿਆ ॥੧੮॥੧॥੨॥ {ਪੰਨਾ 435}

pdArQ:- AkQu—jo ibAwn qoN bwhr hY [ lyKw—kIqy mMd krmW dy sMskwrW dw ihswb {not:- iksy SwhUkwr qoN krzw cu`k leIey, ijauN ijauN smw guzrdw hY, aus krzy dw sUd pY pY ky Swh dI rkm dw lyKw vDdw jWdw hY [ iksy kIqy ivkwr dy kwrn mn ivc itky hoey mMdy sMskwr ivkwrW vl hor hor pRyrdy hn [ aus pRyrnw nwl hor hor ivkwr krI jWdy hW [ ies qrHW ivkwrW dw ieh islislw jwrI rihMdw hY, qy ivkwrW dw lyKw vDdw cilAw jWdw hY) [ inbiVAw—mu`k jWdw hY [

ArQ:- hy pRBU! qyry guxW dw AMq nhIN pwieAw jw skdw [ prmwqmw dw srUp ibAwn qoN pry hY, ibAwn nhIN kIqw jw skdw [

hy nwnk! ijnHW ƒ siqgurU iml pey (auh inrI mwieAw dy lyKy ilKx pVHn dy QW prmwqmw dI is&iq-swlwh krn l`g pYNdy hn, ies qrHW) auhnW dy AMdroN mwieAw dy moh dy sMskwrW dw ihswb mu`k jWdw hY [18[

not:- AMk 1 dw Bwv ieh hY ik ieh 18 bMdW vwlI swrI ieko hI bwxI hY ijs dw isrlyK hY ‘ptI’ [ AMk 2 dw Bwv ieh hY ik ‘ptI’ nwm dIAW ieh do bwxIAW hn [ pihlI ptI mhly pihly dI, dUjI ptI mhly qIjy dI [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh