ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 356

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ਪੰਚਪਦੇ॥ ਮੋਹੁ ਕੁਟੰਬੁ ਮੋਹੁ ਸਭ ਕਾਰ ॥ ਮੋਹੁ ਤੁਮ ਤਜਹੁ ਸਗਲ ਵੇਕਾਰ ॥੧॥ ਮੋਹੁ ਅਰੁ ਭਰਮੁ ਤਜਹੁ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਬੀਰ ॥ ਸਾਚੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੇ ਰਵੈ ਸਰੀਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਜਾ ਨਵ ਨਿਧਿ ਪਾਈ ॥ ਰੋਵੈ ਪੂਤੁ ਨ ਕਲਪੈ ਮਾਈ ॥੨॥ ਏਤੁ ਮੋਹਿ ਡੂਬਾ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੋਈ ਉਤਰੈ ਪਾਰਿ ॥੩॥ ਏਤੁ ਮੋਹਿ ਫਿਰਿ ਜੂਨੀ ਪਾਹਿ ॥ ਮੋਹੇ ਲਾਗਾ ਜਮ ਪੁਰਿ ਜਾਹਿ ॥੪॥ ਗੁਰ ਦੀਖਿਆ ਲੇ ਜਪੁ ਤਪੁ ਕਮਾਹਿ ॥ ਨਾ ਮੋਹੁ ਤੂਟੈ ਨਾ ਥਾਇ ਪਾਹਿ ॥੫॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਏਹੁ ਮੋਹੁ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸਿਉ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੬॥੨੩॥ {ਪੰਨਾ 356}

not:- Sbd nµ: 19 dw isrlyK sI “pMc pdy” [ so, Sbd nµ: 24 qk ‘pMc pdy’ hI hn [ pr ieQy iPr isrlyK Aw igAw “pMc pdy” [ ieh ‘pMcpdy’ aus sMgRh dw ih`sw hI hn, auN\ iehnW dy ‘bMd’ Coty hn [ ieh Sbd nµ: 23 Cy bMdW dw hY, pr isrlyK Awm qOr qy caupdy pMcpdy dupdy hI hn [ ‘Cypdw’ isrlyK kdy nhIN vriqAw igAw [ so, ies ƒ ‘pMcpdw’ hI ikhw igAw hY [

pdArQ:- kutMbu—prvwr, prvwr dI mmqw [1[

bIr—hy vIr! hy BweI! srIr—(Bwv,) mnu`K [ rvY—ismrdw hY [1[rhwau[

jw—jdoN [ nviniD—nO ^zwny [ pUqu—mwieAw dw pu`qr mn, mwieAw-vyiVHAw mn [ mweI-mwieAw (dI ^wqr) [2[

eyqu—ies ivc [ moih—moh ivc [ eyqu moih—ies moh ivc [3[

pwih—qUM peyNgw [ jmpuir—jm dy dyS ivc [ jwih—qUM jwvyNgw [4[

dIiKAw—is`iKAw [ kmwih—lok kmWdy hn [ Qwie pwih—kbUl huMdy hn [5[

rhY smwie—lIn hoieAw rihMdw hY [6[

ArQ:- hy BweI! (dunIAw dw) moh C`f Aqy mn dI Btkxw dUr kr [ (moh iqAwigAW hI) mnu`K prmwqmw dw At`l nwm ihrdy ivc ismr skdw hY [1[rhwau[

(hy BweI!) moh (mnu`K dy mn ivc) prvwr dI mmqw pYdw krdw hY, moh (jgq dI) swrI kwr clw irhw hY, (pr moh hI) ivkwr pYdw krdw hY, (ies vwsqy) moh ƒ C`f [1[

jdoN mnu`K prmwqmw dw sdw-iQr nwm (-rUp) nO-iniD pRwpq kr lYNdw hY (qW aus dw mn mwieAw dw pu`qr nhIN bixAw rihMdw, iPr) mn mwieAw dI ^wqr roNdw nhIN klpdw nhIN [2[

ieh moh ivc swrw jgq fu`bw ipAw hY, koeI ivrlw mnu`K jo gurU dy d`sy rsqy qy qurdw hY (moh dy smuMdr ivcoN) pwr lµGdw hY [3[

(hy BweI!) ies moh ivc (PisAw hoieAw) qUM muV muV jUnW ivc peyNgw, moh ivc hI jkiVAw hoieAw qUM jmrwj dy dys ivc jwvyNgw [4[

jyhVy bMdy (irvwjI) gurU dI is`iKAw lY ky jp qp kmWdy hn, auhnW dw moh tu`tdw nhIN, (iehnW jpW qpW nwl) auh (pRBU dI hzUrI ivc) kbUl nhIN huMdy [5[

hy nwnk! ijs mnu`K auqy pRBU myhr dI nzr krdw hY, aus dw ieh moh dUr huMdw hY, auh sdw prmwqmw (dI Xwd) ivc lIn rihMdw hY [6[23[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਆਪਿ ਕਰੇ ਸਚੁ ਅਲਖ ਅਪਾਰੁ ॥ ਹਉ ਪਾਪੀ ਤੂੰ ਬਖਸਣਹਾਰੁ ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਭਾਣਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੋਵੈ ॥ ਮਨਹਠਿ ਕੀਚੈ ਅੰਤਿ ਵਿਗੋਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਕੀ ਮਤਿ ਕੂੜਿ ਵਿਆਪੀ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਸਿਮਰਣ ਪਾਪਿ ਸੰਤਾਪੀ ॥੨॥ ਦੁਰਮਤਿ ਤਿਆਗਿ ਲਾਹਾ ਕਿਛੁ ਲੇਵਹੁ ॥ ਜੋ ਉਪਜੈ ਸੋ ਅਲਖ ਅਭੇਵਹੁ ॥੩॥ ਐਸਾ ਹਮਰਾ ਸਖਾ ਸਹਾਈ ॥ ਗੁਰ ਹਰਿ ਮਿਲਿਆ ਭਗਤਿ ਦ੍ਰਿੜਾਈ ॥੪॥ ਸਗਲੀ ਸਉਦੀ ਤੋਟਾ ਆਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥੫॥੨੪॥ {ਪੰਨਾ 356}

pdArQ:- scu—sdw kwiem rihx vwlw [ AlKu—ijs dw srUp ibAwn n ho sky [1[

qyrw Bwxw—jo kuJ qYƒ cMgw l`gdw hY [ hiT—hT nwl [ AMiq—Aw^r ƒ [ ivgovY—^uAwr huMdw hY [1[rhwau[

mnmuK—jo Awpxy mn dy ipCy qurdw hY [ kUiV—kUV ivc, mwieAw dy moh ivc [ ivAwpI—gRsI rihMdI hY, PsI rihMdI hY [ pwip—pwp dy kwrn [ sMqwpI—duKI [2[

durmiq—BYVI miq [ iqAwig—C`f ky [ lwhw—lwB [ AByvhu—AByv pRBU qoN [3[

shweI—mdd krn vwlw [ idRVweI—mn ivc p`kI kr id`qI [4[

saudˆØI—sOidAW ivc [ qotw—Gwtw [ min—mn ivc [5[

ArQ:- (jo kuJ jgq ivc ho irhw hY) sdw kwiem rihx vwlw Al`K byAMq prmwqmw (sB jIvW ivc ivAwpk ho ky) Awp kr irhw hY [ (hy pRBU! ieh At`l inXm Bulw ky) mYN gunhgwr hW (pr iPr BI) qUM b^SS krn vwlw hYN [1[

jgq ivc jo kuJ huMdw hY sB kuJ auhI huMdw hY jo (hy pRBU!) qYƒ cMgw l`gdw hY, (pr ieh At`l scweI ivswr ky) mnu`K inry Awpxy mn dy hT nwl (Bwv, inrI AwpxI Akl dw Awsrw lY ky) kMm krn qy Aw^r ^uAwr huMdw hY [1[rhwau[

(inry) Awpxy mn dy ipCy qurn vwly mnu`K dI Akl mwieAw dy moh ivc PsI rihMdI hY, (ies qrHW) pRBU dy ismrn qoN KuMJ ky (mwieAw dy lwlc ivc kIqy) iksy mMd-krm dy kwrn duKI huMdI hY [2[

(hy BweI! mwieAw dy moh ivc PsI) BYVI miq iqAwg ky kuJ Awqmk lwB BI K`to, (ieh XkIn ilAwvo ik) jo kuJ pYdw hoieAw hY, aus AlK qy AByd pRBU qoN hI pYdw hoieAw hY (Bwv, prmwqmw sB kuJ krn dy smr`Q hY) [3[

(AsI jIv muV muV Bu`ldy hW qy AwpxI Akl qy mwx krdy hW, pr) swfw im`qR pRBU sdw shwieqw krn vwlw hY (aus dI myhr nwl) jo mnu`K gurU ƒ iml pYNdw hY, gurU aus ƒ prmwqmw dI BgqI dI hI qwkId krdw hY [4[

(pRBU dw ismrn ivswr ky) swry duinAwvI sOidAW ivc Gwtw hI Gwtw hY (aumr ivArQ guzrdI jWdI hY); hy nwnk! (aus mnu`K ƒ Gwtw nhIN huMdw) ijs dy mn ivc prmwqmw dw nwm ipAwrw l`gdw hY [5[24[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ਚਉਪਦੇ॥ ਵਿਦਿਆ ਵੀਚਾਰੀ ਤਾਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ॥ ਜਾਂ ਪੰਚ ਰਾਸੀ ਤਾਂ ਤੀਰਥ ਵਾਸੀ ॥੧॥ ਘੁੰਘਰੂ ਵਾਜੈ ਜੇ ਮਨੁ ਲਾਗੈ ॥ ਤਉ ਜਮੁ ਕਹਾ ਕਰੇ ਮੋ ਸਿਉ ਆਗੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਸ ਨਿਰਾਸੀ ਤਉ ਸੰਨਿਆਸੀ ॥ ਜਾਂ ਜਤੁ ਜੋਗੀ ਤਾਂ ਕਾਇਆ ਭੋਗੀ ॥੨॥ ਦਇਆ ਦਿਗੰਬਰੁ ਦੇਹ ਬੀਚਾਰੀ ॥ ਆਪਿ ਮਰੈ ਅਵਰਾ ਨਹ ਮਾਰੀ ॥੩॥ ਏਕੁ ਤੂ ਹੋਰਿ ਵੇਸ ਬਹੁਤੇਰੇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਜਾਣੈ ਚੋਜ ਨ ਤੇਰੇ ॥੪॥੨੫॥ {ਪੰਨਾ 356}

not:- ieh swrw sMgRh ‘Gru 2’ dw clw Aw irhw hY [ pihly 18 Sbd ‘caupdy’ hn; iPr 6 Sbd ‘pMcpdy’ hn [ hux iPr ‘caupdy’ SurU ho gey hn [ ieh igxqI ivc cwr hn [ vyKo l&z ‘caupdy’ dy hyT AMk 4 [ pihly caupdy-SbdW dy hryk bMd ivc ‘caupeI’-myl dIAW G`t qoN G`t 4 qukW hn, ‘dohrw’-myl dIAW do qukW, pr ies nvyN sMgRh ivc ‘cOpeI’-myl dIAW qukW hI isr& do do hn [ ieh sMgRh pihly nwloN v`K ilK id`qw igAw hY [

not:- ies Sbd dIAW qukW ivc do do cIzW dw twkrw kr ky iek nwloN dUjI vDIAw d`sI geI hY—qIrQvwsI auhI smJo jo pMcrwsI hY [

jy ‘mnu lwgY’ qW ‘GuMGrU vwjY’ pRvwn hY [

jy ‘Aws inrwsI’ hY qW hI ‘sMinAwsI’ hY [

jy ‘jogI jqu’ hY qW hI Asl ‘kwieAw BogI’ hY [

jy ‘dieAw’ hY, jy ‘dyh bIcwrI’ hY qW hI ‘idgMbr’ hY [

jy ‘Awip mrY’ qW hI smJo ik ‘Avrw nh mwrI’ [

iesy hI qrHW pihlI quk ivc BI iek cIz dy twkry qy dUjI pRvwn kIqI geI hY; Bwv, auhI hY ‘ividAw vIcwrI’ jo ‘praupkwrI’ hY [

so, pihlI quk dy pwT vyly l&z ‘qW’ auqy ibsrwm krnw hY [ ArQ vyly l&z ‘praupkwrI’ dy nwl l&z ‘jW’ vrqxw hY [

pdArQ:- pMcrwsI—pMj kwmwidkW ƒ rws kr lYx vwlw, v`s ivc kr lYx vwlw [1[

AwgY—prlok ivc [1[rhwau[

kwieAw BogI—kwieAw ƒ Bogx vwlw, igRhsqI [2[

idgMbru— {idg-AMbr} idSw hn ijs dy k`pVy, nµgw rihx vwlw, nWgw jYnI [3[

coj—kOqk, qmwSy [4[

ArQ:- (ividAw pRwpq kr ky) jo mnu`K dUijAW nwl BlweI krn vwlw ho igAw hY qW hI smJo ik auh iv`idAw pw ky ivcwrvwn bixAw hY [ qIrQW qy invws r`Kx vwlw qdoN hI sPl hY, jy aus ny pMjy kwmwidk v`s kr ley hn [1[

jy myrw mn pRBU-crnW ivc juVnw is`K igAw hY qdoN hI (BgqIAw bx ky) GuMGrU vjwxy sPl hn [ iPr prlok ivc jm myrw kuJ BI nhIN ivgwV skdw [1[rhwau[

jy sB mwiek-AwsW vloN auprwm hY qW smJo ieh sMinAwsI hY [ jy (igRhsqI huMidAW) jogI vwlw jq (kwiem) hY qW aus ƒ Asl igRhsqI jwxo [2[

jy (ihrdy ivc) dieAw hY, jy srIr ƒ (ivkwrW vloN piv`qR r`Kx dI) ivcwr vwlw BI hY, qW auh Asl idgMbr (nWgw jYnI); jo mnu`K Awp (ivkwrW vloN) mirAw hoieAw hY auhI hY (Asl AihMsw-vwdI) jo hornW ƒ nhIN mwrdw [3[

(pr iksy ƒ mMdw nhIN ikhw jw skdw, hy pRBU!) ieh swry qyry hI AnykW vys hn, hryk vys ivc qUM Awp mOjUd hYN [ nwnk (ivcwrw) qyry kOqk-qmwSy smJ nhIN skdw [4[25[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਏਕ ਨ ਭਰੀਆ ਗੁਣ ਕਰਿ ਧੋਵਾ ॥ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਜਾਗੈ ਹਉ ਨਿਸਿ ਭਰਿ ਸੋਵਾ ॥੧॥ ਇਉ ਕਿਉ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵਾ ॥ ਸਹੁ ਜਾਗੈ ਹਉ ਨਿਸ ਭਰਿ ਸੋਵਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਸ ਪਿਆਸੀ ਸੇਜੈ ਆਵਾ ॥ ਆਗੈ ਸਹ ਭਾਵਾ ਕਿ ਨ ਭਾਵਾ ॥੨॥ ਕਿਆ ਜਾਨਾ ਕਿਆ ਹੋਇਗਾ ਰੀ ਮਾਈ ॥ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਬਿਨੁ ਰਹਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪ੍ਰੇਮੁ ਨ ਚਾਖਿਆ ਮੇਰੀ ਤਿਸ ਨ ਬੁਝਾਨੀ ॥ ਗਇਆ ਸੁ ਜੋਬਨੁ ਧਨ ਪਛੁਤਾਨੀ ॥੩॥ ਅਜੈ ਸੁ ਜਾਗਉ ਆਸ ਪਿਆਸੀ ॥ ਭਈਲੇ ਉਦਾਸੀ ਰਹਉ ਨਿਰਾਸੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਉਮੈ ਖੋਇ ਕਰੇ ਸੀਗਾਰੁ ॥ ਤਉ ਕਾਮਣਿ ਸੇਜੈ ਰਵੈ ਭਤਾਰੁ ॥੪॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਕੰਤੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥ ਛੋਡਿ ਵਡਾਈ ਅਪਣੇ ਖਸਮ ਸਮਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥੨੬॥ {ਪੰਨਾ 356-357}

pdArQ:- inis—rwq [ inis Bir—swrI rwq, swrI aumr [ sovw—mYN (moh dI nINd ivc) su`qI rihMdI hW [ jwgY—jwgdw hY; ivkwr aus dy nyVy nhIN Fukdy [1[

ipAwsI—ipAws nwl ivAwkul [ Aws ipAwsI—dunIAw dIAW AwsW dI ipAws nwl ivAwkul [2[

iqs—ipAws, mwieAw dI iqRSnw [ Dn—jIv-iesqRI [3[

AjY—hux BI jdoN ik srIr kwiem hY [ rhau—mYN rih pvW, mYN ho jwvW [1[rhwau[

Koie—nws kr ky [ sIgwru—Awqmk isMgwr, Awqmw ƒ suMdr bnwx vwlw au~dm [ Bqwru—Ksm-pRBU [4[

not:- Awm qOr qy hryk Sbd ivc iek bMd ‘rhwau’ dw huMdw hY [ l&z ‘rhwau’ dw ArQ hY ‘Thr jwE’ iehI bMd hY ‘kyNdrI i^Awl’ vwlw [ ies Sbd ivc cwr ‘rhwau’ dy bMd hn [ Sbd dy hryk bMd dy nwl iek iek ‘rhwau’ dw bMd hY [ iehnW ivc mnu`K dy mn dIAW cwr qrqIbvwr AvsQW id`qIAW hn, ijnHW ivcoN lµG ky jIv dw pRBU nwl imlwp huMdw hY:

1. pCuqwvw, 2. drSn dI qWG, 3. ivAwkulqw, 4. rzw ivc lInqw [

ArQ:- mYN iksy isr& ie`k AOgux nwl il`bVI hoeI nhIN hW ik Awpxy AMdr gux pYdw kr ky aus ie`k AOgux ƒ Do skW (myry AMdr qW byAMq AOgux hn ikauNik) mYN qW swrI aumr-rwq hI (moh dI nINd ivc su`qI rhI hW, qy myrw Ksm-pRBU jwgdw rihMdw hY (aus dy nyVy moh Fuk hI nhIN skdw) [1[

AjyhI hwlq ivc mYN Ksm-pRBU ƒ ikvyN ipAwrI l`g skdI hW? Ksm jwgdw hY qy mYN swrI rwq su`qI rihMdI hW [1[rhwau[

mYN syj qy AwauNdI hW (mYN ihrdy-syj vl prqdI hW, pr Ajy BI) dunIAw dIAW AwsW dI ipAws nwl mYN ivAwkul hW [ (AjyhI Awqmk dSw nwl ikvyN XkIn bxy ik) mYN Ksm-pRBU ƒ psMd AwvW ik nwh psMd AwvW [2[

hy mW! (swrI aumr mwieAw dI nINd ivc su`qI rihx kr ky) mYƒ smJ nhIN AwauNdI ik myrw kIh bxygw (mYƒ pqI-pRBU prvwn krygw ik nhIN, pr hux) pRBU-pqI dy drSn qoN ibnw mYƒ Drvws BI nhIN b`Jdw [1[rhwau[

(hy mW! swrI aumr) mYN pRBU-pqI dy pRym dw suAwd n c`iKAw; iesy krky myrI mwieAw vwlI iqRSnw (dI A`g) nhIN bu`J skI [ myrI jvwnI lµG geI hY, hux myrI ijMd pCqwvw kr rhI hY [3[

(hy mW! jvwnI qW lµG geI hY, pr Ardws kr) Ajy BI mYN mwieAw dIAW AwsW dI ipAws vloN auprwm ho ky mwieAw dIAW AwsW lwh ky jIvn guzwrW (Swied myhr kr hI dyvy) [1[rhwau[

jdoN jIv-iesqRI haumY gvWdI hY jdoN ijMd ƒ suMdr bxwn dw ieh au~dm krdI hY, qdoN aus jIv-iesqRI ƒ Ksm-pRBU aus dI ihrdw-syj qy Aw ky imldw hY [4[

hy nwnk! qdoN hI jIv-iesqRI Ksm-pRBU dy mn ivc cMgI l`gdI hY, jdoN mwx-vifAweI C`f ky Awpxy Ksm dI rzw ivc lIn huMdI hY [1[rhwau[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh