ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 354

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ਤਿਤੁਕਾ ॥ ਕੋਈ ਭੀਖਕੁ ਭੀਖਿਆ ਖਾਇ ॥ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਕਿਸ ਹੀ ਮਾਨੁ ਕਿਸੈ ਅਪਮਾਨੁ ॥ ਢਾਹਿ ਉਸਾਰੇ ਧਰੇ ਧਿਆਨੁ ॥ ਤੁਝ ਤੇ ਵਡਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਕਿਸੁ ਵੇਖਾਲੀ ਚੰਗਾ ਹੋਇ ॥੧॥ ਮੈ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਆਧਾਰੁ ॥ ਤੂੰ ਦਾਤਾ ਕਰਣਹਾਰੁ ਕਰਤਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਵਾਟ ਨ ਪਾਵਉ ਵੀਗਾ ਜਾਉ ॥ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥ ਮਨ ਕਾ ਅੰਧੁਲਾ ਮਾਇਆ ਕਾ ਬੰਧੁ ॥ ਖੀਨ ਖਰਾਬੁ ਹੋਵੈ ਨਿਤ ਕੰਧੁ ॥ ਖਾਣ ਜੀਵਣ ਕੀ ਬਹੁਤੀ ਆਸ ॥ ਲੇਖੈ ਤੇਰੈ ਸਾਸ ਗਿਰਾਸ ॥੨॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਅੰਧੁਲੇ ਦੀਪਕੁ ਦੇਇ ॥ ਭਉਜਲ ਡੂਬਤ ਚਿੰਤ ਕਰੇਇ ॥ ਕਹਹਿ ਸੁਣਹਿ ਜੋ ਮਾਨਹਿ ਨਾਉ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੈ ਤਾ ਕੈ ਜਾਉ ॥ ਨਾਨਕੁ ਏਕ ਕਹੈ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤੇਰੈ ਪਾਸਿ ॥੩॥ ਜਾਂ ਤੂੰ ਦੇਹਿ ਜਪੀ ਤੇਰਾ ਨਾਉ ॥ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣ ਹੋਵੈ ਥਾਉ ॥ ਜਾਂ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਾ ਦੁਰਮਤਿ ਜਾਇ ॥ ਗਿਆਨ ਰਤਨੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਆਇ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਭਵਜਲੁ ਤਰੈ ॥੪॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 354}

{not:- ies Sbd dw isrlyK vyKo [ l&z ‘iqqukw’ d`sdw hY ik Sbd dy hryk bMd dIAW iqMn iqMn qukW hn [ swrIAW qukW CotIAW hn, cOpeI dy myl dIAW [ do do ƒ rlw ky iek quk igxnI hY [}

pdArQ:- BIKku—mMgqw [ rihAw smwie—msq ho irhw hY [ mwnu—ie`zq [ Apmwnu—inrwdrI [ Fwih auswry—Fwh ky auswrdw hY, i^AwlW dy l`fU Bordw hY bxWdw hY [ qy—qoN [ iksu vyKwlI—mYN koeI AYsw bMdw ivKw nhIN skdw [1[

AwDwru—Awsrw [ dwqw—dyx vwlw [ krxhwru—krn dy smr`Q [1[rhwau[

nw pwvau—mYƒ nhIN l`Bdw [ vwt—rsqw [ vIgw—ivMgw, kurwhy [ bYsx—bYTx leI [ bMDu—b`Dw hoieAw [ KIn—kmzor [ kMDu—srIr [ igrws—igrwhI [2[

Aih—idn [ inis—rwq [ dIpku—dIvw [ dyie—dyNdw hY [ icMq—i&kr, iDAwn [ kryie—krdw hY [ khih—jo AwKdy hn [ qw kY bilhwrY—auhnW qoN kurbwn [ jIau—ijMd [ ipMfu—srIr [ qyrY pwis—qyry hvwly, qyry Awsry [3[

dyih—dyNdw hYN {not:- l&z ‘dyie’ Aqy ‘dyih’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [ min—mn ivc [ pRxviq—bynqI krdw hY [4[

ArQ:- myry leI isr& qyrw nwm hI Awsrw hY (ikauNik) qUM hI (sB dwqW) dyx vwlw hYN, qUM sB kuJ krn dy smr`Q hYN, qUM swrI isRStI dy pYdw krn vwlw hYN [1[rhwau[

(qyrw Awsrw Bulw ky hI) koeI mMgqw iB`iCAw (mMg mMg ky) KWdw hY (qy grIbI ivc inFwl ho irhw hY), (qYƒ Bulw ky hI) koeI mnu`K rwjw bx ky (rwj ivc) msq ho irhw hY [ iksy ƒ Awdr iml irhw hY (auh ies Awdr ivc AhMkwrI hY) iksy dI inrwdrI ho rhI hY (ijs krky auh AwpxI mnu`Kqw dw kOfI mu`l nhIN smJdw) (koeI mnu`K mn dy l`fU Bor irhw hY, Awpxy mn ivc) keI slwhW bxWdw hY qy FWhdw hY, b`s! iehI socW socdw rihMdw hY; pr hy pRBU! qYQoN koeI v`fw nhIN (ijs ƒ vifAweI imldI hY, qYQoN hI imldI hY) [ mYN koeI Aijhw AwdmI nhIN ivKw skdw jo (Awpxy Awp qoN hI) cMgw bx igAw hovy [1[

(hy pRBU! qyrI Et qoN ibnw) mYN jIvn dw shI rsqw nhIN l`B skdw, kurwhy hI jWdw hW, qyrI hzUrI ivc BI mYƒ QW nhIN iml skdI [ (jd qk mYƒ qyry pwsoN igAwn-cwnx nw imly) mYN mwieAw dy moh ivc b`Jw rihMdw hW, mn dw AMnHw hI rihMdw hW, myrw srIr (ivkwrW ivc) sdw Kicq qy ^uAwr huMdw hY [ mYN sdw hor hor Kwx qy jIaUx dIAW AwsW bxWdw hW (mYƒ ieh cyqw hI nhIN rihMdw ik) myrw iek iek swh qy iek iek igrwhI qyry ihswb ivc hY (qyrI myhr nwl hI iml irhw hY) [2[

pRBU (ieqnw idAwl hY ik myry vrgy) AMnHy ƒ idn rwq (igAwn dw) dIvw b^Sdw hY, sMswr-smuMdr ivc fubdy dw i&kr r`Kdw hY [ mYN auhnW bMidAW qoN sdky jWdw hW jo pRBU dw nwm jpdy hn, suxdy hn, aus ivc srDw r`Kdy hn [ hy pRBU! nwnk qyry dr qy ieh Ardws krdw hY ik swfI ijMd qy swfw srIr sB kuJ qyry hI Awsry hY [3[

hy pRBU! jdoN qUM (Awpxy nwm dI dwiq mYƒ) dyNdw hYN, qdoN hI mYN qyrw nwm jp skdw hW qy qyrI hzUrI ivc mYƒ bYTx leI QW iml skdI hY [ jdoN qyrI rzw hovy qdoN hI myrI BYVI miq dUr ho skdI hY, qy qyrw b^iSAw sRySt igAwn myry mn ivc Aw ky v`s skdw hY [

nwnk bynqI krdw hY ik ijs mnu`K qy pRBU myhr dI nzr krdw hY aus ƒ gurU imldw hY, qy auh sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY [4[18[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ਪੰਚਪਦੇ॥ ਦੁਧ ਬਿਨੁ ਧੇਨੁ ਪੰਖ ਬਿਨੁ ਪੰਖੀ ਜਲ ਬਿਨੁ ਉਤਭੁਜ ਕਾਮਿ ਨਾਹੀ ॥ ਕਿਆ ਸੁਲਤਾਨੁ ਸਲਾਮ ਵਿਹੂਣਾ ਅੰਧੀ ਕੋਠੀ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਨਾਹੀ ॥੧॥ ਕੀ ਵਿਸਰਹਿ ਦੁਖੁ ਬਹੁਤਾ ਲਾਗੈ ॥ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਤੂੰ ਵਿਸਰੁ ਨਾਹੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਖੀ ਅੰਧੁ ਜੀਭ ਰਸੁ ਨਾਹੀ ਕੰਨੀ ਪਵਣੁ ਨ ਵਾਜੈ ॥ ਚਰਣੀ ਚਲੈ ਪਜੂਤਾ ਆਗੈ ਵਿਣੁ ਸੇਵਾ ਫਲ ਲਾਗੇ ॥੨॥ ਅਖਰ ਬਿਰਖ ਬਾਗ ਭੁਇ ਚੋਖੀ ਸਿੰਚਿਤ ਭਾਉ ਕਰੇਹੀ ॥ ਸਭਨਾ ਫਲੁ ਲਾਗੈ ਨਾਮੁ ਏਕੋ ਬਿਨੁ ਕਰਮਾ ਕੈਸੇ ਲੇਹੀ ॥੩॥ ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਤੇਤੇ ਸਭਿ ਤੇਰੇ ਵਿਣੁ ਸੇਵਾ ਫਲੁ ਕਿਸੈ ਨਾਹੀ ॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਭਾਣਾ ਤੇਰਾ ਹੋਵੈ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਜੀਉ ਰਹੈ ਨਾਹੀ ॥੪॥ ਮਤਿ ਵਿਚਿ ਮਰਣੁ ਜੀਵਣੁ ਹੋਰੁ ਕੈਸਾ ਜਾ ਜੀਵਾ ਤਾਂ ਜੁਗਤਿ ਨਾਹੀ ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਜੀਵਾਲੇ ਜੀਆ ਜਹ ਭਾਵੈ ਤਹ ਰਾਖੁ ਤੁਹੀ ॥੫॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 354}

{not:- Sbd dw isrlyK vyKo [ l&z ‘pMcpdy’ dw Bwv ieh hY ik hux AgWh auh Sbd hn ijnHW ivc pMj pMj bMd hn [ l&z ‘pMcpdy’ dw hyTlw AMk 6 d`sdw hY ik ieh Sbd igxqI ivc Cy hn [}

pdArQ:- Dynu—gW [ pMK—KMB [ auqBuj—bnspqI [ kwim—kMm ivc [ kwim nwhI—iksy kMm nhIN AwauNdI, iksy kMm dI nhIN rihMdI, ivArQ hY [ ikAw sulqwnu—auh bwdSwh kwhdw? AMDI—hnyrI [ koTI—ihrdw-koTI [1[

kI ivsrih—ikauN iv`srdw hYN? [1[rhwau[

AMDu—AMnHw-pn [ rsu—suAwd [ pvxu n vwjY—Awvwz v`jdI nhIN, Awvwz suxI nhIN jWdI [ pjUqw—PiVAw hoieAw [ AwgY—A`goN [ ivxu syvw—(pRBU dI) syvw qoN ibnw pRBU dw ismrn krn qoN ibnw [ Pl—hor hor Pl [2[

AKr—gurbwxI, gurU dy Sbd, gurU dw aupdyS [ Buie—DrqI, ihrdw-DrqI [ coKI—sv`C, piv`qR [ Bwau—pRym [ kryhI—kryih, krdy hn [ Plu—mnu`Kw jIvn dw lwB [ krmw—myhr, b^SS [3[

siB—swry [ ivxu syvw—ismrn qoN ibnw [ Bwxw—rzw [ jIau—ijMd [ rhY nwhI—rih nhIN skdI, DIrj nhIN PV skdI [4[

mrxu—mOq, Awpw-Bwv dI mOq [ jw—jy [ jIvw—mYN (hor jIvn) jIvW [ jugiq—FMg, qrIkw, suc`jw FMg [ jIvwly—jIaUNdw r`Kdw hY, Awqmk jIvn dyNdw hY [5[

ArQ:- hy pRBU! qUM mYƒ ikauN ivswrdw hYN? qyry ivsirAW mYƒ bVw Awqmk du`K vwprdw hY [ hy pRBU! (myhr kr, myry mn qoN) nwh ivsr [1[rhwau[

jyhVI gW du`D nwh dyvy auh gW iks kMm? jyhVy pMCI dy KMB nwh hox aus ƒ hor koeI shwrw nhIN, bnspqI pwxI qoN ibnw hrI nhIN rih skdI [ auh bwdSwh kwhdw, ijs ƒ koeI slwm n kry? iesy qrHW hy pRBU! ijs ihrdy ivc qyrw nwm n hovy auh iek hnyrI koTVI hI hY [1[

A`KW A`gy hnyrw Awaux l`g pYNdw hY, jIB ivc Kwx-pIx dw suAwd mwxn dI qwkq nhIN rihMdI, kMnW ivc (rwg Awidk) dI Awvwz nhIN suxweI dyNdI, pYrW nwl BI mnu`K qdoN hI qurdw hY jy koeI hor AgoN ausdI fMgorI PVy—(buFypy dy kwrn mnu`K dy srIr dI ieh hwlq bx jWdI hY, iPr BI) mnu`K ismrn qoN suM\w hI rihMdw hY, ies dy jIvn-ru`K ƒ hor hor Pl l`gdy rihMdy hn [2[

jo mnu`K suA`C ihrdy dI BueyN ivc gur-Sbd rUp bwZ dy ru`K lWdy hn Aqy pRym-rUp pwxI isMjdy hn, auhnW sBnW ƒ Akwl purK dw nwm-Pl l`gdw hY; pr pRBU dI myhr qoN ibnw ieh dwiq nhIN imldI [3[

hy pRBU! ieh swry jIv qyry hI pYdw kIqy hoey hn, qyrw ismrn krn qoN ibnw mnu`Kw jIvn dw lwB iksy ƒ nhIN iml skdw [ (jo BI jMimAw hY aus ƒ) kdy du`K qy kdy suK imlxw—ieh qW qyrI rzw hY (pr du`K ivc jIv Gwbr jWdw hY, suKW ivc Awpy qoN bwhr huMdw hY) qyry nwm dI tyk qoN ibnw ijMd Afol rih hI nhIN skdI [4[

gurU dI d`sI miq ivc qur ky Awpw-Bwv dw mr jwxw—iehI hY shI jIvn, jy mnu`K dw suAwrQI jIvn nhIN mu`ikAw qW auh jIvn ivArQ hY [ jy mYN ieh suAwrQI jIvn jIaUNdw hW, qW ies ƒ jIvn dw suc`jw FMg nhIN ikhw jw skdw [ nwnk AwKdw hY prmwqmw izMdgI dyx vwlw hY (ausy dI hzUrI ivc Ardws krnI cwhIdI hY ik) hy pRBU! ijQy qyrI rzw hY auQy swƒ r`K (Bwv, AwpxI rzw ivc r`K qy ismrn dI dwiq b^S [5[19[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh