ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 351

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਰਮ ਕਰਤੂਤਿ ਬੇਲਿ ਬਿਸਥਾਰੀ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਫਲੁ ਹੂਆ ॥ ਤਿਸੁ ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖ ਅਨਾਹਦੁ ਵਾਜੈ ਸਬਦੁ ਨਿਰੰਜਨਿ ਕੀਆ ॥੧॥ ਕਰੇ ਵਖਿਆਣੁ ਜਾਣੈ ਜੇ ਕੋਈ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਵੈ ਸੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਪੀਆ ਸੇ ਮਸਤ ਭਏ ਹੈ ਤੂਟੇ ਬੰਧਨ ਫਾਹੇ ॥ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਣੀ ਭੀਤਰਿ ਤਾ ਛੋਡੇ ਮਾਇਆ ਕੇ ਲਾਹੇ ॥੨॥ ਸਰਬ ਜੋਤਿ ਰੂਪੁ ਤੇਰਾ ਦੇਖਿਆ ਸਗਲ ਭਵਨ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ॥ ਰਾਰੈ ਰੂਪਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਬੈਠਾ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਵਿਚਿ ਛਾਇਆ ॥੩॥ ਬੀਣਾ ਸਬਦੁ ਵਜਾਵੈ ਜੋਗੀ ਦਰਸਨਿ ਰੂਪਿ ਅਪਾਰਾ ॥ ਸਬਦਿ ਅਨਾਹਦਿ ਸੋ ਸਹੁ ਰਾਤਾ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਵਿਚਾਰਾ ॥੪॥੮॥ {ਪੰਨਾ 351}

pdArQ:- krm krqUiq—cMgy krm, cMgw Awcrn [ byil—vyl [ ibsQwrI—iKlrI hoeI [ ryK—ichn [ Anwhdu—ibnw vjwieAW, iek-rs {swj qdoN hI v`jdw hY jdoN aus ƒ auNglIAW nwl CyVIey [ jdoN auNglI dI cot bMd kr deIey, swj bMd ho jWdw hY} [ sbdu—is&iq-swlwh dI rO [ inrMjin—inrMjn ny, aus prmwqmw ny jo AMjn (mwieAw dI kwlK) qoN pry hY [1[

jwxY—jwx-pCwx pw ley, sWJ pw ley [1[rhwau[

ijn@—ijnHW mnu`KW ny [ joqI joiq—prmwqmw dI joiq [ lwhy—lwB [2[

srb joiq—swrIAW joqW ivc [ rwrY—rwr ivc, JgVy ivc [ rwrY rUip—JgVw-rUp sMswr ivc [ inrwlmu—inrwlw, v`Krw, inrlyp [ CwieAw—pRiqibMb, Aks [3[

bIxw—bIn [ sbdu—is&iq-swlwh dI bwxI [ drsin—drsn ivc, idRS ivc [ rUip—rUp ivc, suMdrqw ivc [ sbid—Sbd ivc (juV ky) {l&z ‘sbdu’ Aqy ‘sbid’ dy joVW ivc ivAwkrixk &rk hY, ArQ BI vK vK} [ Anwhid—iek-rs ivc [ shu rwqw—Ksm-pRBU dy rMg ivc rMigAw hoieAw [ ivcwrw—ivcwr, i^Awl [4[

ArQ:- jy koeI mnu`K (ismrn dI rwhIN) prmwqmw nwl jwx-pCwx pw ley qy aus dI is&iq-swlwh krdw rhy qW auh nwm-AMimRq pINdw hY (ismrn qoN pYdw hox vwlw Awqmk Awnµd mwxdw hY) [1[rhwau[

(ismrn dI brkiq nwl) aus mnu`K dw au~cw Awcrn bxdw hY (ieh, mwno, au~cI mnu`Kqw dI Pu`tI hoeI) iKlrI hoeI vyl hY, (ies vyl ƒ) prmwqmw dw nwm-Pl l`gdw hY (aus dI suriq nwm ivc juVI rihMdI hY) mwieAw-rihq pRBU ny aus dy AMdr is&iq-swlwh dw iek pRvwh clw id`qw huMdw hY (auh pRvwh, mwno, iek sMgIq hY) jo iek-rs pRBwv pweI r`Kdw hY, pr aus dw koeI rUp-ryK ibAwn nhIN ho skdw [1[

ijnHW ijnHW jIvW ny auh nwm-rs pIqw, auh msq ho gey [ (auhnW) dy (mwieAw vwly) bMDn qy Pwhy tu`t gey, auhnW dy AMdr prmwqmw dI joiq itk geI, auhnW ny mwieAw dI ^wqr (idn rwq dI) dOV-B`j C`f id`qI (Bwv, auh mwieAw dy moh-jwl ivcoN bc gey) [2[

(ijs mnu`K ny ismrn dI brkiq nwl nwm-rs pIqw, aus ny, hy pRBU!) swry jIvW ivc qyrw hI dIdwr kIqw, aus ny swry BvnW ivc qyrI pYdw kIqI mwieAw pRBwv pWdI vyKI [ (auh mnu`K vyKdw hY ik) prmwqmw JgVy-rUp sMswr ivcoN inrwlw bYTw hoieAw hY, qy ivcy hI pRiqibMb vWg ivAwpk ho ky vyK BI irhw hY [3[

auhI (mnu`K hY Asl) jogI Apwr prmwqmw dy idR`S ivc (msq ho ky) prmwqmw dI is&iq-swlwh-rUp bIxw vjWdw rihMdw hY [ nwnk (Awpxw ieh) i^Awl d`sdw hY ik iek-rs is&iq-swlwh ivc juVy rihx dy kwrn auh mnu`K Ksm-pRBU dy rMg ivc rMigAw rihMdw hY [4[8[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਮੈ ਗੁਣ ਗਲਾ ਕੇ ਸਿਰਿ ਭਾਰ ॥ ਗਲੀ ਗਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ॥ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਹਸਣਾ ਬਾਦਿ ॥ ਜਬ ਲਗੁ ਰਿਦੈ ਨ ਆਵਹਿ ਯਾਦਿ ॥੧॥ ਤਉ ਪਰਵਾਹ ਕੇਹੀ ਕਿਆ ਕੀਜੈ ॥ ਜਨਮਿ ਜਨਮਿ ਕਿਛੁ ਲੀਜੀ ਲੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨ ਕੀ ਮਤਿ ਮਤਾਗਲੁ ਮਤਾ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਬੋਲੀਐ ਸਭੁ ਖਤੋ ਖਤਾ ॥ ਕਿਆ ਮੁਹੁ ਲੈ ਕੀਚੈ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਪਾਪੁ ਪੁੰਨੁ ਦੁਇ ਸਾਖੀ ਪਾਸਿ ॥੨॥ ਜੈਸਾ ਤੂੰ ਕਰਹਿ ਤੈਸਾ ਕੋ ਹੋਇ ॥ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਮਤਿ ਦੇਹਿ ਤੇਹੀ ਕੋ ਪਾਵੈ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਵੈ ॥੩॥ ਰਾਗ ਰਤਨ ਪਰੀਆ ਪਰਵਾਰ ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਉਪਜੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਤੇ ਕਾ ਇਹੁ ਧਨੁ ਮਾਲੁ ॥ ਜੇ ਕੋ ਬੂਝੈ ਏਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥੪॥੯॥ {ਪੰਨਾ 351}

pdArQ:- isir—isr auqy [ mY gux—myry gux (isr& iehI hn) [ glI glw—g`lW ivcoN (cMgIAW) g`lW [ glw isrjxhwr—isrjxhwr dIAW g`lW [ bwid—ivArQ [ Awvih—qUM AwvyN (hy pRBU!) [1[

qau—qdoN [ ikAw prvwh kIjY—koeI prvwh nhIN krIdI, koeI muQwjI nhIN rih jWdI [ jnim—jnm ivc [ jnim—jnm lY ky [ jnim jnim—mnu`Kw jnm ivc Aw ky [ lIjI—lYx-jog pdwrQ [1[rhwau[

mqwglu—hwQI [ mqw—msq [ Kqo Kqw—^qw hI ^qw, Bu`l hI Bu`l [ ikAw muhu lY—kyhVw mUMh lY ky? iks mUMh nwl? swKI—gvwh [2[

clwvY—qUM clw irhw hYN (jgq dI kwr) [3[

rqn rwg—sRySt vDIAw rwg [ prIAw—rwgW dIAW prIAW, rwgxIAW [ iqsu ivic—ies (swry prvwr) ivc {not:- l&z ‘iqsu’ iek-vcn hY} [ AMimRqu swr—sRySt AMimRq, nwm-rs [4[

ArQ:- mnu`Kw jnm ivc Aw ky jy K`tx-jog pdwrQ iek`Tw krIey, qW koeI prvwh nhIN rih jWdI, iksy dI muQwjI nhIN rihMdI [1[rhwau[

(pr hy isrjxhwr!) myry ivc qW isr& iehI gux hn (mYN qW inrI iehI K`tI K`tI hY) ik mYN Awpxy isr auqy (inrIAW) g`lW dy Bwr b`Dy hoey hn [ g`lW ivcoN isr& auh g`lW hI cMgIAW hn jo, hy isrjxhwr! qyrIAW g`lW hn (qyrI is&iq-swlwh dIAW g`lW hn) [ jd qk, hy isrjxhwr! qUM myry ihrdy ivc cyqy nwh AwvyN, qd qk myrw Kwxw pIxw myrw h`s h`s ky smW guzwrnw—ieh sB ivArQ hY [1[

(AsW K`tx-jog pdwrQ nhIN K`itAw, iesy kr ky) swfI mn dI miq ieh hY ik mn msq hwQI bixAw ipAw hY (ies AhMkwrI mn dI AgvweI ivc) jo kuJ boldy hW sB BYV hI BYV hY [ (hy pRBU! qyry dr qy) Ardws vI iks mUMh nwl krIey? (Awpxy FITpuxy ivc Ardws kridAW BI Srm AwauNdI hY, ikauNik) swfw Blw qy swfw burw (cMigAweIAW dw sMgRh qy BYVy kMmW dw sMgRh) ieh dovyN swfIAW krqUqW dy gvwh mOjUd hn [2[

(pr swfy kuJ vs nhIN hY, hy pRBU!) qUM Awp hI jIv ƒ ijho ijhw bxWdw hYN auho ijhw auh bx jWdw hY [ qYQoN ibnw hor koeI nhIN (jo swƒ Akl dy sky) [ qUM hI ijho ijhI Akl b^Sdw hYN, auhI Akl jIv gRhx kr lYNdw hY [ ijvyN qYƒ cMgw lgdw hY, qUM ausy qrHW jgq dI kwr clw irhw hYN [3[

sRySt vDIAw rwg qy auhnW dIAW rwgxIAW Awidk dw ieh swrw prvwr—jy ies rwg-prvwr ivc sRySt nwm-rs BI jMm pey (qW ies myl ivcoN Ascrj Awqmk Awnµd pYdw huMdw hY) [ hy nwnk! jy iksy suBwgy mnu`K ƒ ieh smJ pY jwey (qW auh ies Awqmk Awnµd ƒ mwxy, ieh Awqmk Awnµd hI) krqwr qk ApVwx vwlw Dn-mwl hY [4[9[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਅਪਨੈ ਘਰਿ ਆਇਆ ਤਾ ਮਿਲਿ ਸਖੀਆ ਕਾਜੁ ਰਚਾਇਆ ॥ ਖੇਲੁ ਦੇਖਿ ਮਨਿ ਅਨਦੁ ਭਇਆ ਸਹੁ ਵੀਆਹਣ ਆਇਆ ॥੧॥ ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਕਾਮਣੀ ਬਿਬੇਕ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਹਮਰੈ ਘਰਿ ਆਇਆ ਜਗਜੀਵਨੁ ਭਤਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹਮਰਾ ਵੀਆਹੁ ਜਿ ਹੋਆ ਜਾਂ ਸਹੁ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਜਾਨਿਆ ॥ ਤਿਹੁ ਲੋਕਾ ਮਹਿ ਸਬਦੁ ਰਵਿਆ ਹੈ ਆਪੁ ਗਇਆ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ॥੨॥ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜੁ ਆਪਿ ਸਵਾਰੇ ਹੋਰਨਿ ਕਾਰਜੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਜਿਤੁ ਕਾਰਜਿ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਦਇਆ ਧਰਮੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਕੋਈ ॥੩॥ ਭਨਤਿ ਨਾਨਕੁ ਸਭਨਾ ਕਾ ਪਿਰੁ ਏਕੋ ਸੋਇ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸਾ ਸੋਹਾਗਣਿ ਹੋਇ ॥੪॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 351}

not:- Awsw rwg ivc kbIr jI dw Sbd nµ: 24 vyKo, pMnw 482 auqy [ aus Sbd dw ‘rhwau’ dw ‘bMd’ ieauN hY:

“gwau gwau rI dulhnI mMglcwrw ]

myry igRh Awey rwjw rwm Bqwrw ]”

kbIr jI ny Awpxy Sbd ivc ‘Awqmk ivAwh’ dw izkr kIqw hY, ilKdy hn:

“kih kbIr moih ibAwih clY hY purK eyk Bgvwnw” [3[

hux pVHo—gurU nwnk dyv jI dy ies Sbd dw ‘rhwau’ dw bMd:

“gwvhu gwvhu kwmxI ibbyk bIcwru ]

hmrY Gir AwieAw jgjIvnu Bqwru ]”

gurU nwnk dyv jI BI ies Sbd ivc ‘Awqmk ivAwh’ dw hI izkr krdy hn qy AwKdy hn ik swfw ivAwh gurU dI rwhIN hoieAw hY:

“gurU duAwrY hmrw vIAwhu ij hoAw,

jW shu imilAw qW jwinAw ]”

kbIr jI gurU nwnk dyv jI qoN pihlW ho cuky sn [ siqgurU jI iehnW dI bwxI pihlI ‘audwsI’ smy ilAwey sn [

pdArQ:- kir—kr ky [ Gir—Gr ivc, myry ihrdy-Gr ivc [ qw—qdoN {not:- l&z ‘qw’ dw Bwv smJx vwsqy pihlI quk dy nwl l&z ‘jdoN’ vrqo}[ imil—iml ky [ sKIAw—ieMdRIAW ny [ kwju—ivAwh [ kwju rcwieAw—ivAwh rcw id`qw, pRBU-pqI nwl myl dy gIq gwxy SurU kr id`qy, pRBU-pqI dI is&iq-swlwh vl prq peIAW [ Kylu—ivAwh dw Kyl, ivAwh dw cwau-mlHwr[ dyiK—vyK ky [ min—myry mn ivc [1[

kwmxI—hy iesqRIE! hy ieMdRIE! ibbyk—prK, igAwn [ ibbyk bIcwru—igAwn pYdw krn vwlw i^Awl, pRBU-pqI nwl fUMGI sWJ pYdw krn vwlw gIq [ jgjIvnu—swry jgq dI izMdgI (dw Awsrw) [ Bqwru—Ksm-pRBU [1[rhwau[

gurU duAwrY—gurU dy dr qy (pY ky), gurU dI srn ipAW [ jW—jdoN [ qW—qdoN [ jwinAw—jwx ilAw, pCwx ilAw, fUMGI sWJ pw leI, pUrI smJ Aw geI [ iqhu—iqnHW hI [ sbdu—jIvn-rO (ho ky) [ rivAw—ivAwpk hY [ Awpu—Awpw-Bwv, suAwrQ [ mwinAw—mMn igAw, ig`J igAw [2[

kwrju—kwju, ivAwh dw au~dm, myl dw pRbMD [ horin—iksy hor pwsoN [ ijqu kwrij—ijs kwj dI rwhIN, ijs ivAwh dI rwhIN, ijs myl dI brkiq nwl [ hY—pYdw huMdw hY [3[

Bniq—AwKdw hY [ ipru—Ksm [ ndir—ikrpw dI idRStI, myhr dI ingwh [ sohwgix—cMgy BwgW vwlI, Ksm vwlI [4[

ArQ:- hy iesqRIE! (hy myry igAwn-ieMidRE! cMgy mMdy dI) prK dI ivcwr (pYdw krn vwlw gIq) muV muV gwvo (hy myrI jIB! is&iq-swlwh ivc juV; qwik qYƒ inMdw krn vloN htx dI sUJ Aw jwey [ hy myry kMno! is&iq-swlwh dy gIq suxdy rho, qW ju inMdw suxn dI bwx hty) [ swfy Gr ivc (myry ihrdy-Gr ivc) auh Ksm-pRBU Aw v`isAw hY jo swry jgq dI izMdgI (dw Awsrw) hY [1[rhwau[

jdoN myrw Ksm-pRBU (mYƒ jIv-iesqRI ƒ Apxw ky myry ihrdy ƒ Awpxy rihx dw Gr bxw ky) Awpxy Gr ivc Aw itikAw, qW myrIAW shylIAW ny iml ky (jIB, A`KW, kMnW Awidk ny rl ky) pRBU-pqI nwl myl dy gIq gwxy-suxny SurU kr id`qy [ myrw Ksm-pRBU mYƒ vIAwhx AwieAw hY (mYƒ Awpxy crnW ivc joVn AwieAw hY)—pRBU-imlwp leI ieh au~dm vyK ky myry mn ivc Awnµd pYdw ho igAw hY [1[

gurU dI srn ipAW swfw ieh ivAwh hoieAw (gurU ny mYƒ pRBU-pqI nwl joiVAw), jdoN mYƒ Ksm-pRBU iml ipAw, qdoN mYƒ smJ pY geI ik auh pRBU jIvn-rO bx ky swry jgq ivc ivAwpk ho irhw hY [ myry AMdroN Awpw-Bwv dUr ho igAw, myrw mn aus pRBU-pqI dI Xwd ivc ig`J igAw [2[

pRBU-pqI jIv-iesqRI ƒ Awpxy nwl imlwx dw ieh kMm Awpxw smJdw hY, qy Awp hI ies kwrj ƒ isry cwVHdw hY, iksy hor pwsoN ieh kMm isry nhIN cwiVHAw jw skdw [ ies myl dI brkiq nwl (jIv-iesqRI dy AMdr) syvw sMqoK dieAw Drm Awidk gux pYdw huMdy hn [ ies Byq ƒ auhI mnu`K smJdw hY jo gurU dy snmuK huMdw hY [3[

nwnk AwKdw hY—(BwvyN jIkr) prmwqmw hI sB jIv-iesqRIAW dw pqI hY, (iPr BI) ijs auqy myhr dI ingwh krdw hY (ijs dy ihrdy ivc Aw ky prgt huMdw hY) auhI BwgW vwlI huMdI hY [4[10[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh