ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 347

ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ
ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ਸੋ ਦਰੁ ॥

ਸੋ ਦਰੁ ਤੇਰਾ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲੇ ॥ ਵਾਜੇ ਤੇਰੇ ਨਾਦ ਅਨੇਕ ਅਸੰਖਾ ਕੇਤੇ ਤੇਰੇ ਵਾਵਣਹਾਰੇ ॥ ਕੇਤੇ ਤੇਰੇ ਰਾਗ ਪਰੀ ਸਿਉ ਕਹੀਅਹਿ ਕੇਤੇ ਤੇਰੇ ਗਾਵਣਹਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਗਾਵੈ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਦੁਆਰੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਚਿਤੁ ਗੁਪਤੁ ਲਿਖਿ ਜਾਣਨਿ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਧਰਮੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਈਸਰੁ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵੀ ਸੋਹਨਿ ਤੇਰੇ ਸਦਾ ਸਵਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਇੰਦ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰਾਸਣਿ ਬੈਠੇ ਦੇਵਤਿਆ ਦਰਿ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਸਿਧ ਸਮਾਧੀ ਅੰਦਰਿ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਸਾਧ ਬੀਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਤੋਖੀ ਗਾਵਨਿ ਤੁਧਨੋ ਵੀਰ ਕਰਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨਿ ਤੁਧਨੋ ਪੰਡਿਤ ਪੜੇ ਰਖੀਸੁਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਬੇਦਾ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਨਿ ਤੁਧਨੋ ਮੋਹਣੀਆ ਮਨੁ ਮੋਹਨਿ ਸੁਰਗੁ ਮਛੁ ਪਇਆਲੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਰਤਨ ਉਪਾਏ ਤੇਰੇ ਜੇਤੇ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਤੁਧਨੋ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾ ਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਤੇਰੇ ਧਾਰੇ ॥ ਸੇਈ ਤੁਧਨੋ ਗਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਰਤੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਰਸਾਲੇ ॥ ਹੋਰਿ ਕੇਤੇ ਤੁਧਨੋ ਗਾਵਨਿ ਸੇ ਮੈ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਨਿ ਨਾਨਕੁ ਕਿਆ ਬੀਚਾਰੇ ॥ ਸੋਈ ਸੋਈ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚਾ ਸਾਚੀ ਨਾਈ ॥ ਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ ਜਾਇ ਨ ਜਾਸੀ ਰਚਨਾ ਜਿਨਿ ਰਚਾਈ ॥ ਰੰਗੀ ਰੰਗੀ ਭਾਤੀ ਜਿਨਸੀ ਮਾਇਆ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਕੀਤਾ ਅਪਣਾ ਜਿਉ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਕਰਸੀ ਫਿਰਿ ਹੁਕਮੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਈ ॥ ਸੋ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਸਾਹਾ ਪਤਿ ਸਾਹਿਬੁ ਨਾਨਕ ਰਹਣੁ ਰਜਾਈ ॥੧॥੧॥ {ਪੰਨਾ 347}

pdArQ:- kyhw—ikho ijhw, bVw Ascrj [ dru—drvwzw [ ijqu—ijQy [ bih—bYT ky [ srb—swry jIvW nUµ [ sm@wly—qUM sMBwl kIqI hY [ nwd—Awvwz, Sbd, rwg [ vwvxhwry—vjwvx vwly [ prI—rwgxI [ isau—smyq, sxy [ prI isau—rwgxIAW smyq [ khIAih—khIdy hn, AwKy jWdy hn [

ArQ:- auh dr-Gr bVw hI Ascrj hY, ijQy bYT ky (hy inrMkwr!) qUM swry jIvW dI sMBwl kr irhw hYN [ (qyrI ies rcI hoeI kudriq ivc) AnykW qy Axigxq vwjy qy rwg hn, byAMq hI jIv (auhnW vwijAW nUµ) vjwx vwly hn, rwgxIAW sxy byAMq hI rwg khy jWdy hn Aqy AnykW hI jIv (iehnW rwgW dy) gwvx vwly hn (jo qYnUµ gw rhy hn) [

pdArQ:- rwjw Drm—Drm-rwj [ duAwry—qyry dr qy (hy inrMkwr!) [ icqu gupqu—auh ivAkqIAW jo sMswr dy jIvW dy cMgy mMdy krmW dw lyKw ilKdy hn (ihMdU mq dy Drm-pusqkW ivc ieh i^Awl quirAw AwauNdw hY) [ Drmu—Drm-rwj [ iliK iliK—ilK ilK ky, jo kuJ auh icqR gupq ilKdy hn [ bYsMqru—A`g [

ArQ:- (hy inrMkwr!) hvw, pwxI, A`g qyry gux gw rhy hn [ Drmrwj qyry dr qy (Klo ky) qYnUµ vifAwie irhw hY [ auh icqRgupq BI jo (jIvW dy cMgy mMdy krmW dy lyKy) ilKxy jwxdy hn Aqy ijnHW dy ilKy hoey lyKy Drmrwj ivcwrdw hY, qyrIAW vifAweIAW kr rhy hn [

pdArQ:- eIsru—iSv [ dyvI—dyvIAW [ sohin—soBdy hn [ ieMdRwsix—ieMdR dy Awsx auqy [ dir—qyry drvwzy auqy [ dyviqAw nwly—dyviqAW smyq [

ArQ:- (hy Akwl purK!) dyvIAW, iSv qy bRhmw jo qyry svwry hoey hn qy soB rhy hn, qYnUµ gw rhy hn [ keI ieMdR Awpxy q^q auqy bYTy hoey dyviqAW smyq qyry dr qy qYnUµ swlwh rhy hn [

pdArQ:- smwDI AMdir—smwDI ivc juV ky, smwDI lw ky [ isD—purwqn sMsik®q pusqkW ivc is`D auh ivAkqI mMny gey hn jo mnu`KW dI SRyxI qoN auqWh qy dyviqAW qoN hyT sn [ ieh is`D pivqRqw dw puMj sn, Aqy A`TW hI is`DIAW dy mwlk smJy jWdy sn [ bIcwry—ivcwr ivcwr ky [ sqI—dwnI, dwn krn vwly [ vIr krwry—qkVy sUrmy [

ArQ:- is`D lok smwDIAW lw ky qYnUµ gw rhy hn, swD ivcwr kr kr ky qYnUµ swlwh rhy hn [ jq-DwrI, dwn krn vwly qy sMqoK vwly purS qyry gux gw rhy hn, Aqy (byAMq) qkVy sUrmy qyrIAW vifAweIAW kr rhy hn [

pdArQ:- pVy—pVHy hoey [ rKIsur— {irKI eIsur} v`fy v`fy irKI, mhw irKI [ jugu jugu—hryk jug ivc, sdw [ bydw nwly—vydW smyq [ mohxIAw—suMdr iesqRIAW [ mnu mohin—(jo) mn nUµ moNhdIAW hn [ mCu—mwq lok [ pieAwly—pwqwl lok [

ArQ:- (hy Akwl purK!) pVHy hoey pMifq qy mhw irKI vydW sxy qYnUµ gw rhy hn [ suMdr iesqRIAW jo mn nUµ moNhdIAW hn, qYnUµ gw rhIAW hn, surg-lok, mwq-lok, pwqwl-lok qYnUµ gw rhy hn [

pdArQ:- aupwey qyry—qyry pYdw kIqy hoey [ AT siT—ATwhT [ qIrQ nwly—qIrQW smyq [ jyqy—ijqny BI, swry [ joD—joDy [ mhw bl—v`fy bl vwly [ sUrw—sUrmy [ KwxI cwry—cwry KwxIAW: AMfj, jyrj, syqj qy auqBuj [ KwxI—Kwx; ijs nUµ pu`t ky ivcoN DwqW jW rqn Awidk pdwrQ k`Fy jwx [ ieh sMsik®q dw Sbd hY [ DwqU ‘Kn’ hY, ijs dw ArQ hY: ‘pu`txw’ [ {purwqn smyN qoN ieh i^Awl ihMdU Drm-pusqkW ivc quirAw Aw irhw hY ik jgq dy swry jV@, cyqn pdwrQW dy bxn dIAW cwr KwxW hn—AMfw, ijaur, muVHkw Aqy Awpxy Awp au~g pYxw [ cwry KwxI dw Bwv hY cOhW hI KwxW dy jIv-jMqU, swrI rcnw} [ KMf—totw, bRhmMf dw totw, hryk DrqI [ mMfl—c`k®, bRhmMf dw iek ck®, ijs ivc iek sUrj, iek cMdRmw qy DrqI Awidk igxy jWdy hn [ kir kir—bxw ky, rc ky [ Dwry—itkwey hoey [

ArQ:- (hy inrMkwr!) ijqny BI qyry pYdw kIqy hoey rqn hn, auh ATwhT qIrQW smyq qYnUµ gw rhy hn [ v`fy bl vwly joDy qy sUrmy qyrI is&iq kr rhy hn [ swrI isRStI, isRStI dy swry KMf Aqy c`k®, jo qUM pYdw kr ky itkw r`Ky hn; qYnUµ gwauNdy hn [

pdArQ:- syeI—auh jIv [ quDu Bwvin—qYnUµ cMgy l`gdy hn [ rwqy—rMgy hoey, pRym ivc m`qy hoey [ rswly—(rs AwlX), rsW dy Gr, rsIey [ hoir kyqy—AnykW hor jIv [ mY iciq—myry icq ivc [ mY iciq n Awvin—myry icq ivc nhIN AwauNdy, mYQoN igxy nhIN jw skdy, myrI ivcwr qoN pry hn [ ikAw bIcwry—kIh ivcwr kry?

ArQ:- (hy Akwl purK!) (Asl ivc qW) auho qyry pRym ivc r`qy rsIey Bgq jn qYnUµ gwauNdy hn (Bwv, aunHW dw hI gwauxw sPl hY) jo qYnUµ cMgy l`gdy hn [ AnykW hor jIv qYnUµ gw rhy hn, jyhVy mYQoN igxy BI nhIN jw skdy [ (Blw) nwnk (ivcwrw) kIh ivcwr kr skdw hY?

pdArQ:- scu—iQr rihx vwlw, At`l [ nweI— {snw Ônw ArbI lPz} vifAweI [ hosI—hoeygw, iQr rhygw [ jwie n—jMmdw nhIN [ n jwsI—nwh hI mrygw [ ijin—ijs Akwl purK ny [ rcweI—pYdw kIqI hY [

ArQ:- ijs Akwl purK ny ieh isRStI pYdw kIqI hY auh AYs vyly mOjUd hY, sdw rhygw, nwh auh jMimAw hY Aqy nwh hI auh mrygw [ auh prmwqmw sdw-iQr hY, auh mwlk s`cw hY, aus dI vifAweI BI sdw At`l hY [

pdArQ:- rMgI rMgI—rMgW rMgW dI, keI rMgW dI [ BwqI—keI iksmW dI [ ijnsI—keI ijnsW dI [ ijin—ijs (prmwqmw) ny [ dyKY—sMBwl krdw hY [ kIqw Awpxw—Awpxw ricAw hoieAw jgq [ ijau—ijvyN [ vifAweI—rzw [

ArQ:- ijs Akwl purK ny keI rMgW, iksmW Aqy ijnsW dI mwieAw rc id`qI hY, auh ijvyN aus dI rzw hY (Bwv, jyfw v`fw Awp hY Efy v`fy ijgry nwl jgq nUµ rc ky) Awpxy pYdw kIqy hoey dI sMBwl BI kr irhw hY [

pdArQ:- krsI—krygw [ n krxw jweI—nhIN kIqw jw skdw [ swhw piq—SwhW dw Swh, SwhW dw Ksm [ rhxu—rihxw (ho skdw hY), rihxw P`bdw hY [ rjweI—Akwl purK dI rzw ivc [

ArQ:- jo kuJ Akwl purK nUµ BwauNdw hY, auho hI auh krygw [ iksy jIv pwsoN prmwqmw Agy hukm nhIN kIqw jw skdw, (aus nUµ ieh nhIN AwK skdw—ieauN n krIN, ieauN kr) [ Akwl purK pwqSwh hY, SwhW dw Swh hY, mwlk hY [ hy nwnk! (swnUµ) aus dI rzw ivc rihxw (hI P`bdw hY) [

not:- paux, pwxI, bYsMqr Awidk Acyqn pdwrQ ikvyN Akwl purK dI is&iq-swlwh kr rhy hn? ies dw Bwv ieh hY ik aus dy pYdw kIqy swry q`q BI aus dI rzw ivc qur rhy hn [ rzw ivc qurnw aus dI is&iq-swlwh hI krnI hY [

not:- ies vwk dy A^Irly AMk nUµ vyKo [ ies dI bnwvt vl BI iDAwn mwro [ ‘SbdW’ vWg ies dy v`K v`K bMd nhIN hn [ swrIAW 22 qukW dw ieko hI sMgRih hY qy A^Ir auqy AMk 1 hY [ swry gurU gRMQ swihb ivc qrqIb ieh hY ik pihlW gurU nwnk dyv jI dy swry Sbd drj hn, iPr gurU Amrdws jI, gurU rwmdws jI Aqy gurU Arjn swihb dy [ pr ies vwk qoN Agy gurU rwmdws jI dw iek vwk hY [ aus qoN ipCoN gurU nwnk swihb dy ‘Sbd’ SurU huMdy hn jo igxqI ivc 39 hn [ ies vwk nUµ auhnW SbdW dI igxqI ivc nhIN r`iKAw igAw [ so, ieh vwk ‘Sbd’ nhIN hY [ ies dw isrlyK hY ‘so dru’ [ gurU rwmdws jI dw vwk hY ‘so purKu’ [ ieh dovyN ‘so dru’ Aqy ‘so purKu’ v`KrI SRyxI ivc r`Ky gey hn [ ies SRyxI dy ipCoN mUl-mMqR nvyN isry drj hY [ ies dw BI iehI Bwv hY ik pihlw sMgRih mu`k igAw hY, hux dUjw sMgRih SurU huMdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh