ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 323

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਧੰਧੜੇ ਕੁਲਾਹ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਹੇਕੜੋ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇਈ ਤੰਨ ਫੁਟੰਨਿ ਜਿਨਾ ਸਾਂਈ ਵਿਸਰੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- DMDVy—koJy DMDy [ kulwh—(ku+lwh) Gwty vwly [ iciq—ic`q ivc [ hykVo—ie`k prmwqmw [ qMn—srIr [ PutMin—Pu`t jWdy hn, ivkwrW nwl gMdy ho jWdy hn [

ArQ:- auh koJy DMDy Gwty vwly hn ijnHW dy kwrn ie`k prmwqmw ic`q ivc nw Awvy, (ikauNik) hy nwnk! auh srIr ivkwrW nwl gMdy ho jWdy hn ijnHW ƒ mwlk pRBU Bu`l jWdw hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਪਰੇਤਹੁ ਕੀਤੋਨੁ ਦੇਵਤਾ ਤਿਨਿ ਕਰਣੈਹਾਰੇ ॥ ਸਭੇ ਸਿਖ ਉਬਾਰਿਅਨੁ ਪ੍ਰਭਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰੇ ॥ ਨਿੰਦਕ ਪਕੜਿ ਪਛਾੜਿਅਨੁ ਝੂਠੇ ਦਰਬਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਕਾ ਪ੍ਰਭੁ ਵਡਾ ਹੈ ਆਪਿ ਸਾਜਿ ਸਵਾਰੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- prqyhu—pryq qoN, BUq qoN [ kIqonu—aus ny bxw id`qw [ iqin—aus ny [ aubwirAnu—aus ny bcw ley [ pRiB—pRBU ny [ pCwiVAnu—DrqI qy ptkw ky mwry aus ny [ swij—pYdw kr ky [

ArQ:- aus isrjxhwr ny (nwm dI dwiq dy ky jIv ƒ) pRyq qoN dyvqw bxw id`qw hY [ pRBU ny Awp kMm svwry hn qy swry is`K (ivkwrW qoN) bcw ley hn [ JUT inMdkW ƒ PV ky AwpxI hzUrI ivc aus ny (mwno) ptkw ky DrqI qy mwirAw hY [ nwnk dw pRBU sB qoN v`fw hY, aus ny jIv pYdw kr ky Awp hI (‘nwm’ ivc joV ky) sMvwr id`qy hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਬੇਅੰਤੁ ਕਿਛੁ ਅੰਤੁ ਨਾਹਿ ਸਭੁ ਤਿਸੈ ਕਰਣਾ ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਸਾਹਿਬੋ ਜੀਆਂ ਕਾ ਪਰਣਾ ॥ ਹਸਤ ਦੇਇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਦਾ ਭਰਣ ਪੋਖਣੁ ਕਰਣਾ ॥ ਮਿਹਰਵਾਨੁ ਬਖਸਿੰਦੁ ਆਪਿ ਜਪਿ ਸਚੇ ਤਰਣਾ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਭਲਾ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸਰਣਾ ॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- Agmu—phuMc qoN pry [ Agocru—ieMidRAW dI phuMc qoN pry [ prxw—Awsrw [ hsq—h`Q [ dyie—dy ky [ Brx poKxu—pwlxw [

ArQ:- prmwqmw byAMq hY, aus dw koeI AMq nhIN pY skdw, swrw jgq ausy ny bxwieAw hY [ auh mwlk AphuMc hY, jIvW dy ieMidRAW dI phuMc qoN pry hY, sB jIvW dw Awsrw hY [ h`Q dy ky sB dI r`iKAw krdw hY, sB ƒ pwldw hY [ auh pRBU imhr krn vwlw hY, b^SS krn vwlw hY, jIv aus ƒ ismr ky qrdy hn [

hy dws nwnk! (AwK—) ‘jo kuJ qyrI rzw ivc ho irhw hY auh TIk hY, AsI jIv qyrI Srn hW’ [20[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਤਿੰਨਾ ਭੁਖ ਨ ਕਾ ਰਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਚਰਣੀ ਲਗਿਆ ਉਧਰੈ ਸਭੋ ਕੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- kw—koeI, iksy qrHW dI [ sBo koie—hryk jIv [

ArQ:- ijs ijs mnu`K dy isr qy rwKw auh pRBU hY auhnW ƒ (mwieAw dI) koeI Bu`K nhIN rih jWdI [ hy nwnk! prmwqmw dI crnIN l`igAW hryk jIv mwieAw dI Bu`K qoN bc jWdw hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਜਾਚਿਕੁ ਮੰਗੈ ਨਿਤ ਨਾਮੁ ਸਾਹਿਬੁ ਕਰੇ ਕਬੂਲੁ ॥ ਨਾਨਕ ਪਰਮੇਸਰੁ ਜਜਮਾਨੁ ਤਿਸਹਿ ਭੁਖ ਨ ਮੂਲਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- jwicku—mMgqw [ jjmwnu—d`Cnw dyx vwlw [ n mUil—rqw BI nhIN [

ArQ:- (jo mnu`K) mMgqw (bx ky mwlk-pRBU qoN) sdw nwm mMgdw hY (aus dI Arz) mwlk kbUl krdw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K dw jjmwn (Awp) prmysr hY aus ƒ rqw BI (mwieAw dI) Bu`K nhIN rihMdI [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਮਨੁ ਰਤਾ ਗੋਵਿੰਦ ਸੰਗਿ ਸਚੁ ਭੋਜਨੁ ਜੋੜੇ ॥ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਹਰਿ ਨਾਮ ਸਿਉ ਏ ਹਸਤੀ ਘੋੜੇ ॥ ਰਾਜ ਮਿਲਖ ਖੁਸੀਆ ਘਣੀ ਧਿਆਇ ਮੁਖੁ ਨ ਮੋੜੇ ॥ ਢਾਢੀ ਦਰਿ ਪ੍ਰਭ ਮੰਗਣਾ ਦਰੁ ਕਦੇ ਨ ਛੋੜੇ ॥ ਨਾਨਕ ਮਨਿ ਤਨਿ ਚਾਉ ਏਹੁ ਨਿਤ ਪ੍ਰਭ ਕਉ ਲੋੜੇ ॥੨੧॥੧॥ ਸੁਧੁ ਕੀਚੇ   {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- scu—pRBU dw sdw-iQr nwm [ joVy—puSwky [ ey—ieh pRIq [ hsqI—hwQI [ imlK—zmInW [ GxI—bVIAW [ FwFI—pRBU dI is&iq-swlwh krn vwlw [ dir pRB—pRBU dy dr qy [

ArQ:- (jo mnu`K pRBU dI is&iq-swlwh krdw hY aus dw) mn prmwqmw nwl rMigAw jWdw hY aus ƒ pRBU dw nwm hI cMgy Bojn qy puSwky hY [ prmwqmw dy nwm nwl aus dw ipAwr bx jWdw hY, iehI aus leI hwQI qy GoVy hY [ pRBU ƒ ismrn qoN kdy auh A`kdw nhIN, iehI aus leI rwj zmInW qy byAMq ^uSIAW hn, auh FwfI pRBU dy dr qoN sdw mMgdw hY, pRBU dw dr kdy C`fdw nhIN [ hy nwnk! is&iq-swlwh krn vwly dy mn ivc qn ivc sdw cwau bixAw rihMdw hY; auh sdw pRBU ƒ imlx leI hI qWGdw hY [21[1[

suDu kIcy—su`D kr lYxw [

not:- sRI krqwrpur vwlI bIV ivc ieh l&z hwSIey qoN bwhr hn [ auN\ ‘vwr’ dy mu`kx qy bwkI kw&I p`qRw ^wlI ipAw hY [ ies dw Bwv ieh hY ik iehnW l&zW dw ‘bwxI’ nwl koeI sMbMD nhIN hY [ l&z ‘suDu kIcy’ isr& ies ‘vwr’ nwl hY [ bwkI ‘vwrW’ nwl l&z ‘suDu’ hwSIey qoN bwhr vriqAw hY [

ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਭਗਤਾਂ ਕੀ ਬਾਣੀ    ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਗਉੜੀ ਗੁਆਰੇਰੀ ਸ੍ਰੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਕੇ ਚਉਪਦੇ ੧੪ ॥ ਅਬ ਮੋਹਿ ਜਲਤ ਰਾਮ ਜਲੁ ਪਾਇਆ ॥ ਰਾਮ ਉਦਕਿ ਤਨੁ ਜਲਤ ਬੁਝਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨੁ ਮਾਰਣ ਕਾਰਣਿ ਬਨ ਜਾਈਐ ॥ ਸੋ ਜਲੁ ਬਿਨੁ ਭਗਵੰਤ ਨ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਜਿਹ ਪਾਵਕ ਸੁਰਿ ਨਰ ਹੈ ਜਾਰੇ ॥ ਰਾਮ ਉਦਕਿ ਜਨ ਜਲਤ ਉਬਾਰੇ ॥੨॥ ਭਵ ਸਾਗਰ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਮਾਹੀ ॥ ਪੀਵਿ ਰਹੇ ਜਲ ਨਿਖੁਟਤ ਨਾਹੀ ॥੩॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਭਜੁ ਸਾਰਿੰਗਪਾਨੀ ॥ ਰਾਮ ਉਦਕਿ ਮੇਰੀ ਤਿਖਾ ਬੁਝਾਨੀ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 323}

pdArQ:- moih—mYN [ jlq—sVidAW, qpidAW [ rwm jlu—pRBU dy nwm dw pwxI [ rwm audik—pRBU (dy nwm) dy pwxI ny [ qnu—srIr [ buJwieAw—buJw id`qw hY, TMf pw id`qI hY [1[rhwau[

mwrx kwrix—mwrn vwsqy, kwbU krn leI [ bn—jMglW vl [ jweIAY—jweIdw hY [ so jlu—auh (nwm-rUp) pwxI (jo mn ƒ mwr sky) [ BgvMq—prmwqmw [1[

ijh pwvk—(iviSAW dI) ijs A`g ny [ pwvk—A`g [ suir—dyvqy [ nr—mnu`K [ hY jwry—jwry hYN, swV id`qy hn [ rwm audik—pRBU (dy nwm) dy pwxI ny [ jn—syvk [ aubwry—bcw ley hn [2[

Bv swgr—sMswr-smuMdr [ suK swgr—suKW dw smuMdr [ mwhI—ivc [ pIiv rhy—lgwqwr pI rhy hn [ inKutq nwhI—mu`kdw nhIN [3[

Bju—ismr [ swirMg pwnI—prmwqmw (ijs dy h`Q ivc ‘swirMg’ DnuK hY) [ swirMg—ivSƒ dy DnuK dw nwm hY [ pwnI—h`Q [ iqKw—qRyh, iqRSnw [ buJwnI—buJw id`qI hY, SWq kr id`qI hY [ kih—khY, AwKdw hY [4[

ArQ:- (BwlidAW BwlidAW) hux mYN pRBU dy nwm dw AMimRq l`B ilAw hY, aus nwm-AMimRq ny myry sVdy srIr ƒ TMF pw id`qI hY [1[rhwau[

jMglW vl (qIrQ AwidkW qy) mn ƒ mwrn leI (SWq krn leI) jweIdw hY, pr auh (nwm-rUp) AMimRq (jo mn ƒ SWq kr sky) pRBU qoN ibnw (pRBU dy ismrn qoN ibnw) nhIN l`B skdw [1[

(iqRSnw dI) ijs A`g ny dyvqy qy mnu`K swV su`ty sn, pRBU dy (nwm-) AMimRq ny Bgq jnW ƒ aus sVn qoN bcw ilAw hY [2[

(auh Bgq jn ijnHW ƒ ‘rwm-audk’ ny sVn qoN bcwieAw hY) ies sMswr-smuMdr ivc (jo hux auhnW leI) suKW dw smuMdr (bx igAw hY) nwm-AMimRq lgwqwr pI rhy hn qy auh AMimRq mu`kdw nhIN [3[

kbIr AwKdw hY—(hy mn!) prmwqmw dw ismrn kr, prmwqmw dy nwm-AMimRq ny myrI (mwieAw dI) iqRSnw imtw id`qI hY [4[1[

Sbd dw Bwv:- sMswr-smuMdr ivc jIvW dy mnW ƒ mwieAw dI iqRSnw rUp A`g qpw rhI hY; qIrQ AwidkW dw ieSnwn ies A`g ƒ buJw nhIN skdw [ prmwqmw dw nwm AMimRq hI qpy hoey ihridAW ƒ TMFw kr ky suK dy skdw hY [1[

ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ ॥ ਮਾਧਉ ਜਲ ਕੀ ਪਿਆਸ ਨ ਜਾਇ ॥ ਜਲ ਮਹਿ ਅਗਨਿ ਉਠੀ ਅਧਿਕਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂੰ ਜਲਨਿਧਿ ਹਉ ਜਲ ਕਾ ਮੀਨੁ ॥ ਜਲ ਮਹਿ ਰਹਉ ਜਲਹਿ ਬਿਨੁ ਖੀਨੁ ॥੧॥ ਤੂੰ ਪਿੰਜਰੁ ਹਉ ਸੂਅਟਾ ਤੋਰ ॥ ਜਮੁ ਮੰਜਾਰੁ ਕਹਾ ਕਰੈ ਮੋਰ ॥੨॥ ਤੂੰ ਤਰਵਰੁ ਹਉ ਪੰਖੀ ਆਹਿ ॥ ਮੰਦਭਾਗੀ ਤੇਰੋ ਦਰਸਨੁ ਨਾਹਿ ॥੩॥ ਤੂੰ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹਉ ਨਉਤਨੁ ਚੇਲਾ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਮਿਲੁ ਅੰਤ ਕੀ ਬੇਲਾ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 323-324}

pdArQ:- mwDau—hy mwDv! hy mwieAw dy pqI pRBU! {mw—mwieAw; Dv—pqI} [ ipAws—qRyh [ n jwie—mu`kdI nhIN [ jl mih—nwm-rUp pwxI ivc; nwm-rUp pwxI pINidAW pINidAW, nwm jpidAW jpidAW [ Agin—qWG-rUp A`g [ auTI—pYdw ho geI hY [ AiDkwie—vDIk [1[rhwau[

jl iniD—smuMdr {iniD—^zwnw} [ mInu—m`C [ rhau—rhauN, mYN rihMdw hW [ jlih ibnu—jl qoN ibnw [ KInu—kmzor, murdw [1[

ipMjru—ipMjrw [ hau—mYN [ sUAtw—kmzor ijhw qoqw {sUA—Suk, qoqw [ ipCyqr—‘tw’ Cotw-px zwhr krn vwsqy hY, ijvyN ‘cmrytw’ dw Bwv hY ZrIb cmwr} [ qor—qyrw [ mMjwru—ib`lw [ khw krY—kIh kr skdw hY? kIh ivgwV skdw hY? mor—myrw [2[

qrvru—sohxw ru`K {qr—ru`K [ vr—sohxw, sRySt} [ Awih—hW [ mMd BwgI—mMdy BwgW vwly ƒ [ nwih—nhIN [3[

nauqnu—nvW [ cylw—is`K [ kih—khY, AwKdw hY [ AMq kI bylw—A^Ir dy vyly (Bwv, ies mnu`Kw jnm ivc jo keI jUnW ivc Btk ky A^Ir ivc imilAw hY) [4[2[

ArQ:- hy mwieAw dy pqI pRBU! qyry nwm-AMimRq dI qRyh imtdI nhIN (Bwv, qyrw nwm jp jp ky mYN r`jdw nhIN hW), qyrw nwm-AMimRq pINidAW pINidAW vDIk qWG pYdw ho rhI hY [1[rhwau[

hy pRBU! qUM jl dw ^zwnw (smuMdr) hYN, qy mYN aus jl dw m`C hW [ jl ivc hI mYN jIaUNdw rih skdw hW; jl qoN ibnw mYN mr jWdw hW [1[

qUM myrw ipMjrw hYN, mYN qyrw kmzor ijhw qoqw hW, (qyry Awsry irhW) jm-rUp ib`lw myrw kIh ivgwV skdw hY? [2[

hy pRBU! qUM sohxw ru`K hYN qy mYN (aus ru`K dy Awsry rihx vwlw) pMCI hW [ (mYƒ) mMd-BwgI ƒ (Ajy qk) qyrw drSn nsIb nhIN hoieAw [3[

hy pRBU! qUM (myrw) gurU hYN, mYN qyrw nvW is`K hW (Bwv, qyry nwl ausy qrHW ipAwr hY ijvyN nvW nvW is`K Awpxy gurU nwl krdw hY) [ kbIr AwKdw hY—hux qW (mnu`Kw-jnm) A^Ir dw vylw hY, mYƒ zrUr iml [4[2[

Sbd dw Bwv:- mnu`K ijauN ijauN nwm jpdw hY, iqauN iqauN aus ƒ nwm dw vDIk rs AwauNdw hY, qy auh pRBU ƒ AwpxI Et Awsrw smJdw hY [ pRBU BI aus dy isr qy h`Q r`Kdw hY, qy aus ƒ prq`K dIdwr dyNdw hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh