ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 322

ਮਃ ੫ ॥ ਜੀਵਨ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੁ ਇਕੋ ਸਿਮਰੀਐ ॥ ਦੂਜੀ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ਕਿਨਿ ਬਿਧਿ ਧੀਰੀਐ ॥ ਡਿਠਾ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸੁਖੁ ਨ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ॥ ਤਨੁ ਧਨੁ ਹੋਸੀ ਛਾਰੁ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ਜਨੁ ॥ ਰੰਗ ਰੂਪ ਰਸ ਬਾਦਿ ਕਿ ਕਰਹਿ ਪਰਾਣੀਆ ॥ ਜਿਸੁ ਭੁਲਾਏ ਆਪਿ ਤਿਸੁ ਕਲ ਨਹੀ ਜਾਣੀਆ ॥ ਰੰਗਿ ਰਤੇ ਨਿਰਬਾਣੁ ਸਚਾ ਗਾਵਹੀ ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਦੁਆਰਿ ਜੇ ਤੁਧੁ ਭਾਵਹੀ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- jIvn pdu—AslI izMdgI dw drjw [ inrbwxu—(inrvwx) vwSnw-rihq pRBU [ jwie—QW [ ikin ibiD—iks qrHW [ DIrIAY—DIrj Awvy, mn itky [ Cwru—suAwh [ bwid—ivArQ [ rs—csky [ krih—qUM krdw hYN [ kl—SWqI dI swr [ rMig—ipAwr ivc [ gwvhI—gwauNdy hn [ duAwir—dr qy [ BwvhI—cMgy l`gx [

ArQ:- jy vwSnw-rihq iek pRBU ƒ ismrIey qW AslI jIvn dw drjw hwsl huMdw hY, (pr ies AvsQw dI pRwpqI leI) koeI hor QW nhIN hY, (ikauNik) iksy hor qrIky nwl mn itk nhIN skdw [ swrw sMswr (tol ky) vyiKAw hY, pRBU dy nwm qoN ibnw suK nhIN imldw [ (jgq ies qn qy Dn ivc suK Bwldw hY) ieh srIr qy Dn nws ho jwxgy, pr koeI ivrlw ies g`l ƒ smJdw hY [

hy pRwxI! qUM kIh kr irhw hYN? (Bwv, qUM ikauN nhIN smJdw ik jgq dy) rMg-rUp qy rs sB ivArQ hn (iehnW dy ip`Cy l`igAW mn dw itkwE hwsl nhIN huMdw)? (pr jIv dy BI kIh v`s?) pRBU ijs mnu`K ƒ Awp kurwhy pWdw hY, aus ƒ mn dI SWqI dI swr nhIN AwauNdI [ jo mnu`K pRBU dy ipAwr ivc rMgy hoey hn, auh aus sdw kwiem rihx vwly qy vwSnw-rihq pRBU ƒ gwauNdy hn [ hy nwnk! (pRBU A`gy ieh ArzoeI kr—hy pRBU!) jy qYƒ cMgy l`gx qW jIv qyry dr qy qyrI Srn AwauNdy hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣੁ ਨ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਜੋ ਹਰਿ ਲੜਿ ਲਾਗੇ ॥ ਜੀਵਤ ਸੇ ਪਰਵਾਣੁ ਹੋਏ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨਿ ਜਾਗੇ ॥ ਸਾਧਸੰਗੁ ਜਿਨ ਪਾਇਆ ਸੇਈ ਵਡਭਾਗੇ ॥ ਨਾਇ ਵਿਸਰਿਐ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣਾ ਤੂਟੇ ਕਚ ਧਾਗੇ ॥ ਨਾਨਕ ਧੂੜਿ ਪੁਨੀਤ ਸਾਧ ਲਖ ਕੋਟਿ ਪਿਰਾਗੇ ॥੧੬॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੫ ॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- liV lwgy—Awsrw ilAw [ jIvq—jIaUNdy hI, iesy izMdgI ivc [ kIrqin—kIrqn nwl, is&iq-swlwh kr ky [ jwgy—sucyq rhy, ivkwrW vloN bcy rhy [ nwie— {AiDkrx kwrk, iek-vcn} [ nwie ivsirAY— {pUrb pUrn kwrdMqk} jy nwm ivsr jwey [ punIq—piv`qR [ koit—kRoV [ iprwg—pRXwg [

ArQ:- jo mnu`K prmwqmw dw Awsrw lYNdy hn, auhnW leI jnm mrn dw gyV nhIN rihMdw; auh iesy jIvn ivc (pRBU dy dr qy) kbUl ho jWdy hn (ikauNik) pRBU dI is&iq-swlwh kr ky auh ivkwrW qoN bcy rihMdy hn [ EhI mnu`K v`fy BwgW vwly hn, ijnHW ƒ (Aijhy) gurmuKW dI sMgiq hwsl huMdI hY, pr jy pRBU dw nwm ivsr jwey qW jIaUxw iPtkwr-jog hY tu`ty hoey k`cy Dwgy vWg (ivArQ) hY [

hy nwnk! gurmuKW dy crnW dI DUV l`KW kRoVW pRXwg Awidk qIrQW nwloN vDIk piv`qR hY [16[

ਧਰਣਿ ਸੁਵੰਨੀ ਖੜ ਰਤਨ ਜੜਾਵੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਪੁਰਖੁ ਮਨਿ ਵੁਠਾ ॥ ਸਭੇ ਕਾਜ ਸੁਹੇਲੜੇ ਥੀਏ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਤੁਠਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- Drx—DrqI [ suvMnI—sohxy vMn vwlI, sohxy rMg vwlI [ KV—Gwh [ rqn—qRyl-rUp moqI [ jVwvI—jVwaU [ min—mn ivc [

ArQ:- ijs mn ivc ipAwr-srUp hrI Akwl purK v`s pYNdw hY auh mn ieauN hY ijvyN qRyl-moqIAW nwl jVI hoeI Gwh vwlI DrqI sohxy vMn vwlI ho jWdI hY [ hy nwnk! ijs mnu`K auqy gurU siqgurU nwnk qRü`Tdw hY, aus dy swry kMm sOKy ho jWdy hn [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਫਿਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਦਹ ਦਿਸਾ ਜਲ ਪਰਬਤ ਬਨਰਾਇ ॥ ਜਿਥੈ ਡਿਠਾ ਮਿਰਤਕੋ ਇਲ ਬਹਿਠੀ ਆਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- dh—ds [ idsw—pwsy [ dhidsw—dsIN pwsIN, hr pwsy [ bnrwie—bnspqI [ imrqko—murdwr [ bihTI—bYTdI hY [ jl—(Bwv) dirAw Awidk [

ArQ:- dsIN pwsIN dirAwvW, phwVW Aqy ru`KW-ibrKW qy au~fdI au~fdI ie`l ny ijQy murdwr Aw vyiKAw EQy Aw bYTI (iehI hwl aus mn dw hY prmwqmw qoN iv`CV ky ivkwrW qy Aw if`gdw hY) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਸੁ ਸਰਬ ਸੁਖਾ ਫਲ ਲੋੜੀਅਹਿ ਸੋ ਸਚੁ ਕਮਾਵਉ ॥ ਨੇੜੈ ਦੇਖਉ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਇਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਉ ॥ ਹੋਇ ਸਗਲ ਕੀ ਰੇਣੁਕਾ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਸਮਾਵਉ ॥ ਦੂਖੁ ਨ ਦੇਈ ਕਿਸੈ ਜੀਅ ਪਤਿ ਸਿਉ ਘਰਿ ਜਾਵਉ ॥ ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਾਨਕ ਸੁਣਾਵਉ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- ijsu—ijs (pRBU) pwsoN [ loVIAih—mMgdy hn [ kmwvau—mYN kmwvW, (Bwv,) ismrn krW [ {ieh l&z ‘vrqmwn kwl au~qm purK, iek-vcn’ hY [ ies dw ArQ ‘kmwE’ krnw Zlq hY, aus hwlq ivc ies dw joV huMdw ‘kmwvhu’ jo ivAwkrn Anuswr ‘hukmI Biv`Kq, mDm purK, bhu-vcn’ hY} [ dyKau—mYN dyKW [ iDAwvau—mYN iDAwvW [ smwvau—mYN smw jwvW [ dyeI—mYN dyvW [ jwvau—mYN jwvW [ suxwvau—mYN (hornW ƒ BI) suxwvW [

ArQ:- mYN aus s`cy pRBU ƒ ismrW, ijs pwsoN swry suK qy swry Pl mMgIdy hn, aus pwrbRhm ƒ Awpxy AMg-sMg vyKW qy kyvl ausy dw hI nwm iDAwvW [ sB dy crnW dI DUV ho ky mYN prmwqmw ivc lIn ho jwvW [ mYN iksy BI jIv ƒ du`K nw idAW qy (ies qrHW) ie`zq nwl (Awpxy AslI) Gr ivc jwvW (Bwv, pRBU dI hzUrI ivc A`pVW) [ hy nwnk! mYN hornW ƒ BI d`sW ik krqwr Akwl purK (ivkwrW ivc) if`igAW hoieAW ƒ BI piv`qR krn vwlw hY [17[

ਸਲੋਕ ਦੋਹਾ ਮਃ ੫ ॥ ਏਕੁ ਜਿ ਸਾਜਨੁ ਮੈ ਕੀਆ ਸਰਬ ਕਲਾ ਸਮਰਥੁ ॥ ਜੀਉ ਹਮਾਰਾ ਖੰਨੀਐ ਹਰਿ ਮਨ ਤਨ ਸੰਦੜੀ ਵਥੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- ij—jo [ klw—s`iqAw, qwkq [ KMnIAY—toty toty hovy, kurbwn jwvy, sdky hovy [ sMdVI—dI [ vQu—vsq, cIz [

ArQ:- mYN iek aus (hrI) ƒ hI Awpxw im`qR bxwieAw hY jo swrIAW qwkqW vwlw hY, prmwqmw hI mn qy qn dy kMm Awaux vwlI AslI cIz hY, myrI ijMd aus qoN sdky hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਜੇ ਕਰੁ ਗਹਹਿ ਪਿਆਰੜੇ ਤੁਧੁ ਨ ਛੋਡਾ ਮੂਲਿ ॥ ਹਰਿ ਛੋਡਨਿ ਸੇ ਦੁਰਜਨਾ ਪੜਹਿ ਦੋਜਕ ਕੈ ਸੂਲਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- kru—(myrw) h`Q [ ghir—(qUM) PV leyN [ n mUil—kdy nw [ Cofin—C`f dyNdy hn, ivswr dyNdy hn [ durjnw—mMd-krmI mnu`K [ pVih—pYNdy hn [ sUil—Asih pIV ivc [

ArQ:- hy Aiq ipAwry (pRBU!) jy qUM myrw h`Q PV leyN, mYN qYƒ kdy nw C`fW [ jo mnu`K pRBU ƒ ivswr dyNdy hn auh mMd-krmI (ho ky) dozk dI Ash pIV ivc pYNdy hn (Bwv, pIV nwl qV&dy hn) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਭਿ ਨਿਧਾਨ ਘਰਿ ਜਿਸ ਦੈ ਹਰਿ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਵੈ ॥ ਜਪਿ ਜਪਿ ਜੀਵਹਿ ਸੰਤ ਜਨ ਪਾਪਾ ਮਲੁ ਧੋਵੈ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਹਿਰਦੈ ਵਸਹਿ ਸੰਕਟ ਸਭਿ ਖੋਵੈ ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਜਿਸੁ ਭੇਟੀਐ ਮਰਿ ਜਨਮਿ ਨ ਰੋਵੈ ॥ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸ ਪਿਆਸ ਨਾਨਕ ਘਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਦੇਵੈ ॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- siB—swry [ ijs dY Gir—ijs dy Gr ivc {‘dy’ dy QW ‘dY’ dI vrqoN cyqy r`Kx-jog hY, vyKo pauVI nµ: 8} [ sMkt—klyS [ BytIAY—imly [ GxI—bhuq, qIbr [

ArQ:- ijs prmwqmw dy Gr ivc swry ^zwny hn auh jo kuJ krdw hY auhI huMdw hY [ aus dy sMq jn aus ƒ ismr ismr ky jIaUNdy hn (Bwv, aus dy ismrn ƒ AwpxI izMdgI dw Awsrw bxWdy hn, ikauNik pRBU auhnW dy) pwpW dI swrI mYl Do dyNdw hY, pRBU dy sohxy crn auhnW dy mn ivc v`sdy hn, pRBU auhnW dy swry klyS nws kr dyNdw hY [ (pr ieh dwiq gurU dI rwhIN imldI hY) ijs mnu`K ƒ pUrw gurU imldw hY auh nwh jnm mrn dy gyV ivc pYNdw hY qy nwh duKI huMdw hY [ pRBU dy drSn dI qWG nwnk ƒ BI bVI qIbr hY, pr auh Awpxw drSn Awp hI imhr kr ky dyNdw hY [18[

ਸਲੋਕ ਡਖਣਾ ਮਃ ੫ ॥ ਭੋਰੀ ਭਰਮੁ ਵਞਾਇ ਪਿਰੀ ਮੁਹਬਤਿ ਹਿਕੁ ਤੂ ॥ ਜਿਥਹੁ ਵੰਞੈ ਜਾਇ ਤਿਥਾਊ ਮਉਜੂਦੁ ਸੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- BorI—rqw ku BI [ v\wie—(jy) dUr kry [ iprI—ipAwr [ muhbiq—ipAwr [ ijQhu—ij`Qy [ jwie vM\Y—jwieˆgw [ iqQwaU—EQy hI [ soie—auh pRBU [

ArQ:- (hy BweI!) jy qUM rqw Br BI (mn dI) Btkxw dUr kr dyvyN qy isr& ipAwry (pRBU) nwl pRym kryN; qW ij`Qy jwieˆgw EQy hI auh pRBU hwzr (id`sygw) [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਚੜਿ ਕੈ ਘੋੜੜੈ ਕੁੰਦੇ ਪਕੜਹਿ ਖੂੰਡੀ ਦੀ ਖੇਡਾਰੀ ॥ ਹੰਸਾ ਸੇਤੀ ਚਿਤੁ ਉਲਾਸਹਿ ਕੁਕੜ ਦੀ ਓਡਾਰੀ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- GoVVw—sohxw GoVw [ GoVVY—sohxy GoVy qy [ kuMdy—bMdUk dw h`Qw [ KyfwrI—Kyf jwxn vwly [ aulwsih—auqSwh ivc ilAwauNdy hn [ syqI—nwl [

ArQ:- (jo mnu`K) jwxdy qW hn KUMfI dI Kyf KyfxI, (pr) sohxy GoVy qy cVH ky bMdUkW dy h`Qy (h`Q ivc) PVdy hn (auh hwso-hIxy huMdy hn, auh, mwno, ieho ijhy hn ik) ku`kV dI aufwrI au~fxI jwxdy hox qy hMsW nwl (au~fx leI Awpxy) mn ƒ auqSwh dyNdy hox [ (iqvyN auhnW mnmuKW dw hwl smJo jo gurmuKW dI rIs krdy hn) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਰਸਨਾ ਉਚਰੈ ਹਰਿ ਸ੍ਰਵਣੀ ਸੁਣੈ ਸੋ ਉਧਰੈ ਮਿਤਾ ॥ ਹਰਿ ਜਸੁ ਲਿਖਹਿ ਲਾਇ ਭਾਵਨੀ ਸੇ ਹਸਤ ਪਵਿਤਾ ॥ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਮਜਨਾ ਸਭਿ ਪੁੰਨ ਤਿਨਿ ਕਿਤਾ ॥ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਤੇ ਉਧਰੇ ਬਿਖਿਆ ਗੜੁ ਜਿਤਾ ॥ ਨਾਨਕ ਲੜਿ ਲਾਇ ਉਧਾਰਿਅਨੁ ਦਯੁ ਸੇਵਿ ਅਮਿਤਾ ॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 322}

pdArQ:- rsnw—jIB nwl [ sRvxI—kMnW nwl [ imqw—hy im`qr! BwvnI—srDw, pRym [ hsq—h`Q [ ATsiT—ATwhT [ mjnw—ieSnwn [ siB—swry [ iqin—aus (mnu`K) ny [ ibiKAw—mwieAw [ auDwirAnu—aus (hrI) ny auDwry hn [ dXu—ipAwrw (pRBU) [ Aimqw—byAMq [

ArQ:- hy im`qr! jo mnu`K jIB nwl hir-nwm aucwrdw hY, qy kMnW nwl hir-nwm suxdw hY, auh (mnu`K sMswr-swgr qoN) bc jWdw hY [ aus dy auh h`Q piv`qR hn jo SrDw nwl prmwqmw dI is&iq-swlwh ilKdy hn [ aus mnu`K ny, mwno, ATwhT qIrQW dw ieSnwn kr ilAw hY qy swry puMn krm kr ley hn [ Ajyhy mnu`K sMswr-smuMdr (dy ivkwrW ivc fu`bx) qoN bc jWdy hn, auhnW ny mwieAw dw iklHw ij`q ilAw (smJo) [

hy nwnk! AYsy byAMq pRBU ƒ ismr, ijs ny Awpxy lV lw ky (AnykW jIv) bcwey hn [19[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh