ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 321

ਪਉੜੀ ॥ ਧੋਹੁ ਨ ਚਲੀ ਖਸਮ ਨਾਲਿ ਲਬਿ ਮੋਹਿ ਵਿਗੁਤੇ ॥ ਕਰਤਬ ਕਰਨਿ ਭਲੇਰਿਆ ਮਦਿ ਮਾਇਆ ਸੁਤੇ ॥ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੂਨਿ ਭਵਾਈਅਨਿ ਜਮ ਮਾਰਗਿ ਮੁਤੇ ॥ ਕੀਤਾ ਪਾਇਨਿ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਸੇਤੀ ਜੁਤੇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਇ ਵਿਸਾਰਿਐ ਸਭ ਮੰਦੀ ਰੁਤੇ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- Dohu—T`gI, DoKw [ lib—l`b dy kwrn [ moih—moh ivc (pY ky) [ ivguqy—^uAwr huMdy hn [ BlyirAw—BYVy, mMdy [ mid—md ivc, nSy ivc [ muqy—(inKsmy) C`fy hoey [ pwiein—pWdy hn [ juqy—ju`t kIqy jWdy hn [ nwie ivswirAY—(pUrb pUrn kwrdMqk) jy nwm ivswr id`qw jwey [ ruqy—ruiq, smw [

ArQ:- Ksm (pRBU) nwl DoKw kwmXwb nhIN ho skdw, jo mnu`K l`b ivc qy moh ivc Psy hoey hn auh ^uAwr huMdy hn, mwieAw dy nSy ivc su`qy hoey bMdy mMdIAW krqUqW krdy hn, muV muV jUnW ivc D`ky jWdy hn qy jmrwj dy rwh ivc (inKsmy) C`fy jWdy hn, Awpxy (mMdy) kIqy (kMmW) dw Pl pWdy hn, du`KW nwl ju`t kIqy jWdy hn [

hy nwnk! jy pRBU dw nwm ivswr id`qw jwey qW (jIv leI) swrI ru`q mMdI hI jwxo [12[

not:- gurU Arjn swihb dI gUjrI rwg dI vwr dI pauVI nµ: 20 ivc ies pauVI dy keI l&z qy i^Awl sWJy imldy hn [ ieh dovyN vwrW A`gV ip`CV ilKIAW geIAW jwpdIAW hn [ dohW hI vwrW ivc slok lihMdI bolI dy hI hn [

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਉਠੰਦਿਆ ਬਹੰਦਿਆ ਸਵੰਦਿਆ ਸੁਖੁ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਸਲਾਹਿਐ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- suKu soie—auhI suK, Bwv, iek-swr suK [ nwim—(AiDkrx kwrk, iek-vcn) [ nwim slwihAY—(pUrb pUrn kwrdMqk) jy nwm slwihAw jwey, jy pRBU dy nwm dI vifAweI kIqI jwey [ sIqlu—TMFw [

ArQ:- hy nwnk! jy pRBU dy nwm dI vifAweI krdy rhIey qW mn qy srIr TMFy-Twr rihMdy hn qy ieh suK iek-swr au~TidAW bYTidAW su`iqAW hr vyly bixAw rihMdw hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਲਾਲਚਿ ਅਟਿਆ ਨਿਤ ਫਿਰੈ ਸੁਆਰਥੁ ਕਰੇ ਨ ਕੋਇ ॥ ਜਿਸੁ ਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਨਾਨਕਾ ਤਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- lwlic—lwlc nwl [ AitAw—il`biVAw hoieAw [ suAwrQu—Awpxy AslI Bly dw kMm [ koie—koeI BI jIv [ BytY—imldw hY [ soie—auh pRBU [ iqsu min—aus (mnu`K) dy mn ivc [

ArQ:- (jgq mwieAw dy) lwlc nwl il`biVAw hoieAw sdw (Btkdw) iPrdw hY, koeI BI bMdw Awpxy AslI Bly dw kMm nhIN krdw [ (pr) hy nwnk! ijs mnu`K ƒ siqgurU imldw hY aus dy mn ivc auh pRBU v`s pYNdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਭੇ ਵਸਤੂ ਕਉੜੀਆ ਸਚੇ ਨਾਉ ਮਿਠਾ ॥ ਸਾਦੁ ਆਇਆ ਤਿਨ ਹਰਿ ਜਨਾਂ ਚਖਿ ਸਾਧੀ ਡਿਠਾ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਜਿਸੁ ਲਿਖਿਆ ਮਨਿ ਤਿਸੈ ਵੁਠਾ ॥ ਇਕੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਭਾਉ ਦੁਯਾ ਕੁਠਾ ॥ ਹਰਿ ਨਾਨਕੁ ਮੰਗੈ ਜੋੜਿ ਕਰ ਪ੍ਰਭੁ ਦੇਵੈ ਤੁਠਾ ॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- vsqU—cIzW [ swdu—suAwd [ swDI—swDI, swD jnW ny [ ciK ifTw—c`K vyiKAw hY [ pwrbRhim—pwrbRhm ny [ ijsu—ijs (dy BwgW ivc) [ iqsY min—aus dy mn ivc [ vuTw—Aw v`isAw [ inrMjnu—inr-AMjn, mwieAw-rihq [ riv rihAw—hr QW ivAwpk (id`sdw) hY [ duXw—dUjw [ kuTw—nws ho jWdw hY [ kr—(dovyN) h`Q [ quTw—pRsMn ho ky [

ArQ:- (dunIAw dIAW bwkI) swrIAW cIzW (Aw^r) kOVIAW (ho jWdIAW) hn (iek) s`cy pRBU dw nwm (hI sdw) im`Tw (rihMdw) hY, (pr) ieh suAwd aunHW swDUAW ƒ hir-jnW ƒ AwauNdw hY ijnHW (ieh nwm-rs) c`K ky vyiKAw hY, qy ausy mnu`K dy mn ivc (ieh suAwd) Aw ky v`sdw hY ijs dy BwgW ivc pwrbRhm ny ilK id`qw hY [ (AYsy BwgW vwly ƒ) mwieAw-rihq pRBU hI hr QW id`sdw hY (aus mnu`K dw) dUjw Bwv nws ho jWdw hY [

nwnk BI dovyN h`Q joV ky hrI pwsoN ieh nwm-rs mMgdw hY, (pr) pRBU (aus ƒ) dyNdw hY (ijs auqy) pRsMn huMdw hY [13[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਜਾਚੜੀ ਸਾ ਸਾਰੁ ਜੋ ਜਾਚੰਦੀ ਹੇਕੜੋ ॥ ਗਾਲ੍ਹ੍ਹੀ ਬਿਆ ਵਿਕਾਰ ਨਾਨਕ ਧਣੀ ਵਿਹੂਣੀਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- jwcVI—jwcnw, mMg [ swru—sRySt, sB qoN cMgI [ jwcMdI—mMgdI hY [ hykVo—iek r`b ƒ [ gwl@I ibAw—hor g`lW [ ivkwr—by-kwr, ivArQ [ DxI—mwlk [

ArQ:- auh qrlw sB qoN cMgw hY jo (Bwv, ijs dI rwhIN mnu`K) iek pRBU (dy nwm) ƒ mMgdw hY [ hy nwnk! mwlk-pRBU qoN bwhrIAW hor g`lW sB ivArQ hn [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਨੀਹਿ ਜਿ ਵਿਧਾ ਮੰਨੁ ਪਛਾਣੂ ਵਿਰਲੋ ਥਿਓ ॥ ਜੋੜਣਹਾਰਾ ਸੰਤੁ ਨਾਨਕ ਪਾਧਰੁ ਪਧਰੋ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- nIih—inhuˆ ivc, pRym ivc [ ij mMnu—ijs dw mn [ iQE—huMdw hY [ pwDru—rsqw [ pDro—is`Dw [

ArQ:- Ajyhw (r`b dI) pCwx vwlw koeI ivrlw bMdw huMdw hY, ijs dw mn pRBU dy pRym ivc ivMinHAw hovy, hy nwnk! Ajyhw sMq (hornW ƒ BI r`b nwl) joVn qy smr`Q huMdw hY qy (r`b ƒ imlx leI) is`Dw rwh ivKw dyNdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸੋਈ ਸੇਵਿਹੁ ਜੀਅੜੇ ਦਾਤਾ ਬਖਸਿੰਦੁ ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਸਭਿ ਬਿਨਾਸੁ ਹੋਨਿ ਸਿਮਰਤ ਗੋਵਿੰਦੁ ॥ ਹਰਿ ਮਾਰਗੁ ਸਾਧੂ ਦਸਿਆ ਜਪੀਐ ਗੁਰਮੰਤੁ ॥ ਮਾਇਆ ਸੁਆਦ ਸਭਿ ਫਿਕਿਆ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਵੰਦੁ ॥ ਧਿਆਇ ਨਾਨਕ ਪਰਮੇਸਰੈ ਜਿਨਿ ਦਿਤੀ ਜਿੰਦੁ ॥੧੪॥

pdArQ:- jIAVy—hy ijMdy! iklivK—pwp [ BwvMdu—ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY [ ijin—ijs (prmysr) ny [

ArQ:- hy myrI ijMdy! aus prmysr ƒ ismr jo sB dwqW dyx vwlw hY qy b^SSW krn vwlw hY [ prmySr ƒ ismirAW swry pwp nws ho jWdy hn [ gurU ny pRBU (ƒ imlx) dw rwh d`isAw hY [ gurU dw aupdyS sdw cyqy krnw cwhIdw hY, (gurU dw aupdyS sdw cyqy kIiqAW) mwieAw dy swry suAwd iP`ky pRqIq huMdy hn qy prmySr mn ivc ipAwrw l`gdw hY [

hy nwnk! ijs prmySr ny (ieh) ijMd id`qI hY, aus ƒ (sdw) ismr [14[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਵਤ ਲਗੀ ਸਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਜੋ ਬੀਜੇ ਸੋ ਖਾਇ ॥ ਤਿਸਹਿ ਪਰਾਪਤਿ ਨਾਨਕਾ ਜਿਸ ਨੋ ਲਿਖਿਆ ਆਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- vq—v`qr, PbvW smW [ iqsih—aus ƒ hI, iqs hI [

ArQ:- (ieh mnu`Kw jnm) s`cy pRBU dw nwm (rUp bIj bIjx) leI PbvW smW imilAw hY, jo mnu`K (‘nwm’-bIj) bIjdw hY auh (ies dw Pl) KWdw hY [ hy nwnk! ieh cIz aus mnu`K ƒ hI imldI hY ijs dy BwgW ivc ilKI hovy [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਮੰਗਣਾ ਤ ਸਚੁ ਇਕੁ ਜਿਸੁ ਤੁਸਿ ਦੇਵੈ ਆਪਿ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤੀਐ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾਤਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- quis—qRü`T ky, ^uS ho ky [ iqqu— {AiDkrx kwrk, iek-vcn} [ ijqu KwDY— {pUrn kwrdMqk} ijs dy KwiDAW, jy ies ƒ KwDw jwey [ iqRpqIAY—r`j jWdw hY [ swihb dwiq—mwlk dI b^SS [

ArQ:- jy mMgxw hY qW isr& pRBU dw nwm mMgo (ieh ‘nwm’ aus ƒ hI imldw hY) ijs ƒ pRBU Awp pRsMn ho ky dyNdw hY, jy ieh (nwm-vsq) KwDI jwey qW mn (mwieAw vloN) r`j jWdw hY, pr hy nwnk! hY ieh (inrol) mwlk dI b^SS hI [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਲਾਹਾ ਜਗ ਮਹਿ ਸੇ ਖਟਹਿ ਜਿਨ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ॥ ਦੁਤੀਆ ਭਾਉ ਨ ਜਾਣਨੀ ਸਚੇ ਦੀ ਆਸ ॥ ਨਿਹਚਲੁ ਏਕੁ ਸਰੇਵਿਆ ਹੋਰੁ ਸਭ ਵਿਣਾਸੁ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਜਿਸੁ ਵਿਸਰੈ ਤਿਸੁ ਬਿਰਥਾ ਸਾਸੁ ॥ ਕੰਠਿ ਲਾਇ ਜਨ ਰਖਿਆ ਨਾਨਕ ਬਲਿ ਜਾਸੁ ॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- lwhw—n&w, lwB [ sy—auh bMdy [ rwis—pUMjI [ duqIAw— {sM: idÍqIX} dUjw, iksy hor dw [ Bwau—ipAwr [ sryivAw—ismirAw [ swsu—suAws, swh [ kMiT—gl nwl [ jn—jnW ƒ, syvkW ƒ [ bil jwsu—sdky huMdw hW [

ArQ:- jgq ivc auhI (mnu`K-vxjwry) lwB K`tdy hn ijnHW pws prmwqmw dw nwm-rUp Dn hY, pUMjI hY [ auh (prmwqmw qoN ibnw) iksy hor nwl moh krnw nhIN jwxdy, auhnW ƒ ie`k prmwqmw dI hI Aws huMdI hY [ auhnW ny sdw kwiem rihx vwly pRBU ƒ hI ismirAw hY (ikauNik) hor swrw jgq (auhnW) ƒ nwsvMq (id`sdw) hY [ ijs mnu`K ƒ prmwqmw Bu`l jWdw hY aus dw (hryk) suAws ivArQ jWdw hY, prmwqmw ny Awpxy syvkW ƒ (“duqIAw Bwv” vloN) Awp Awpxy gl nwl lw ky bcwieAw hY [ hy nwnk! mYN aus pRBU qoN sdky jWdw hW [15[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਫੁਰਮਾਇਆ ਮੀਹੁ ਵੁਠਾ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਅੰਨੁ ਧੰਨੁ ਬਹੁਤੁ ਉਪਜਿਆ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਰਜੀ ਤਿਪਤਿ ਅਘਾਇ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਗੁਣ ਉਚਰੈ ਦੁਖੁ ਦਾਲਦੁ ਗਇਆ ਬਿਲਾਇ ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਪਾਇਆ ਮਿਲਿਆ ਤਿਸੈ ਰਜਾਇ ॥ ਪਰਮੇਸਰਿ ਜੀਵਾਲਿਆ ਨਾਨਕ ਤਿਸੈ ਧਿਆਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 321}

pdArQ:- pwrbRhim—prmwqmw ny [ mIhu—nwm dI vrKw [ vuTw—v`isAw, (mINh) ipAw [ shij suBwie—Awpxy Awp [ ipRQmI—ihrdw-rUp DrqI [ AMnu—DMnu—(ijvyN srIr dw Awsrw AMn hY, iqvyN ihrdy dy Awsry leI) is&iq-swlwh rUp AMn [ iqpiq AwGwie rjI—cMgI qrHW r`j geI [ dwldu—dil`dR [ iblwie gieAw—dUr ho jWdw hY [ pUrib—mu`F qoN [ iqsY rjwey—aus (pRBU) dI rzw Anuswr [

ArQ:- jdoN prmwqmw ny hukm id`qw qW (ijs iksy BwgW vwly dy ihrdy-rUp DrqI qy) Awpxy Awp nwm dI vrKw hox l`g peI, aus (ihrdy-DrqI) ivc (pRBU dI is&iq-swlwh dw) AMn bhuq pYdw ho jWdw hY, (aus dw ihrdw cMgI qrHW sMqoK vwlw ho jWdw hY), auh mnu`K sdw hI prmwqmw dy gux gwauNdw hY, aus dw du`K-dil`dR dUr ho jWdw hY, pr ieh ‘nwm’ rUp AMn pUrbly ilKy BwgW Anuswr pweIdw hY qy imldw hY prmwqmw dI rzw Anuswr [ (mwieAw ivc moey hoey ijs iksy ƒ) ijMd pweI hY prmySr ny hI (pweI hY), hy nwnk! aus pRBU ƒ ismr [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh