ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 316

ਧਰਮ ਰਾਇ ਜਮਕੰਕਰਾ ਨੋ ਆਖਿ ਛਡਿਆ ਏਸੁ ਤਪੇ ਨੋ ਤਿਥੈ ਖੜਿ ਪਾਇਹੁ ਜਿਥੈ ਮਹਾ ਮਹਾਂ ਹਤਿਆਰਿਆ ॥ ਫਿਰਿ ਏਸੁ ਤਪੇ ਦੈ ਮੁਹਿ ਕੋਈ ਲਗਹੁ ਨਾਹੀ ਏਹੁ ਸਤਿਗੁਰਿ ਹੈ ਫਿਟਕਾਰਿਆ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- kMkr—ikMkr, dws, dUq [ KiV—lY jw ky [

ArQ:- Drmrwj ny Awpxy jmdUqW nUµ AwK id`qw hY ik ies qpy nUµ lY jw ky aus QW pwieE ijQy v`fy qoN v`fy pwpI (pweIdy hn), Pyr (EuQy BI) ies qpy dy mUMh koeI nw l`igE, (ikauNik) ieh qpw siqgurU vloN iPtkwirAw hoieAw hY (gurU qoN iv`CuiVAw hoieAw hY) [

ਹਰਿ ਕੈ ਦਰਿ ਵਰਤਿਆ ਸੁ ਨਾਨਕਿ ਆਖਿ ਸੁਣਾਇਆ ॥ ਸੋ ਬੂਝੈ ਜੁ ਦਯਿ ਸਵਾਰਿਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 316}

ArQ:- hy nwnk! jo ieh kuJ pRBU dI drgwh ivc vriqAw hY auh AwK ky suxw id`qw hY, ies g`l nUµ auh mnu`K smJdw hY ijs nUµ Ksm pRBU ny svwirAw hoieAw hY [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਭਗਤਾਂ ਹਰਿ ਆਰਾਧਿਆ ਹਰਿ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਭਗਤ ਨਿਤ ਗਾਂਵਦੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸੁਖਦਾਈ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

ArQ:- hrI dy Bgq hrI nUµ ismrdy hn qy hrI dI is&iq-swlwh krdy hn, Bgq sdw hrI dw kIrqn gWdy hn qy hrI dw suKdweI nwm (jpdy hn) [

ਹਰਿ ਭਗਤਾਂ ਨੋ ਨਿਤ ਨਾਵੈ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਖਸੀਅਨੁ ਨਿਤ ਚੜੈ ਸਵਾਈ ॥ ਹਰਿ ਭਗਤਾਂ ਨੋ ਥਿਰੁ ਘਰੀ ਬਹਾਲਿਅਨੁ ਅਪਣੀ ਪੈਜ ਰਖਾਈ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- bKsIAnu—b^SI hY aus pRBU ny [ bhwilAnu—bhwly hn aus pRBU ny [ (vyKo 'gurbwxI ivAwkrx') [

ArQ:- pRBU ny BgqW nUµ sdw leI nwm (jpx) dw gux b^iSAw hY jo idnoN idn svwieAw vDdw hY [ pRBU ny Awpxy ibrd dI lwj r`KI hY qy Awpxy BgqW nUµ ihrdy ivc Afol kr id`qw hY (Bwv, mwieAw dy ipCy nhIN folx dyNdw) [

ਨਿੰਦਕਾਂ ਪਾਸਹੁ ਹਰਿ ਲੇਖਾ ਮੰਗਸੀ ਬਹੁ ਦੇਇ ਸਜਾਈ ॥ ਜੇਹਾ ਨਿੰਦਕ ਅਪਣੈ ਜੀਇ ਕਮਾਵਦੇ ਤੇਹੋ ਫਲੁ ਪਾਈ ॥ ਅੰਦਰਿ ਕਮਾਣਾ ਸਰਪਰ ਉਘੜੈ ਭਾਵੈ ਕੋਈ ਬਹਿ ਧਰਤੀ ਵਿਚਿ ਕਮਾਈ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- jIie—ihrdy ivc [ srpr—zrUr [

ArQ:- inMdkW koloN pRBU lyKw mMgdw hY qy bhuqI szw idMdw hY [ inMdk ijho ijhw Awpxy mn ivc kmWdy hn, iqho ijhw auhnW nUµ Pl imldw hY (ikauNik) AMdr bYT ky BI kIqw hoieAw kMm zrUr prgt ho jWdw hY, BwvyN koeI DrqI ivc (luk ky) kry [

ਜਨ ਨਾਨਕੁ ਦੇਖਿ ਵਿਗਸਿਆ ਹਰਿ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 316}

ArQ:- (pRBU dw) dws nwnk pRBU dI vifAweI vyK ky pRsMn ho irhw hY [2[

ਪਉੜੀ ਮਃ ੫ ॥ ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਕਾ ਰਾਖਾ ਹਰਿ ਆਪਿ ਹੈ ਕਿਆ ਪਾਪੀ ਕਰੀਐ ॥ ਗੁਮਾਨੁ ਕਰਹਿ ਮੂੜ ਗੁਮਾਨੀਆ ਵਿਸੁ ਖਾਧੀ ਮਰੀਐ ॥ ਆਇ ਲਗੇ ਨੀ ਦਿਹ ਥੋੜੜੇ ਜਿਉ ਪਕਾ ਖੇਤੁ ਲੁਣੀਐ ॥ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਵਦੇ ਤੇਵੇਹੋ ਭਣੀਐ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਾ ਖਸਮੁ ਵਡਾ ਹੈ ਸਭਨਾ ਦਾ ਧਣੀਐ ॥੩੦॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- Awie lgy nI—mu`k jWdy hn [ luxIAY—k`tIdw hY [ BxIAY—AKvWdy hn [ DxIAY—DxI, Ksm [

ArQ:- pRBU (Awpxy) BgqW dw Awp rwKw hY, pwp icqvn vwlw (auhnW dw) kIh ivgwV skdw hY? (Bwv, kuJ ivgwV nhIN skdw) [ mUrK AhMkwrI mnu`K AhMkwr krdy hn qy (AhMkwr rUpI) zihr KwiDAW mrdy hn (ikauNik ijs izMdgI qy mwx krdy hn aus dy igxqI dy) QohVy idn Aw^r mu`k jWdy hn, ijvyN p`kw &sl k`tIdw hY Aqy auh ijho ijhy (AhMkwr dy) kMm krdy hn, (drgwh ivc BI) auho ijhy AKvwauNdy hn (Bwv, auho ijhw Pl pwauNdy hn) [ (pr) jo pRBU sB dw mwlk hY, qy v`fw hY auh (Awpxy) dws nwnk dw rwKw hY [30[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੂਲਹੁ ਭੁਲਿਆ ਵਿਚਿ ਲਬੁ ਲੋਭੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ॥ ਝਗੜਾ ਕਰਦਿਆ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਦਰੈ ਸਬਦਿ ਨ ਕਰਹਿ ਵੀਚਾਰੁ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- mUlhu—mu`F prmwqmw qoN [

ArQ:- siqgurU qoN Bu`ly hoey mnu`K mUl qoN Bu`ly hoey hn, ikauNik auhnW dy AMdr l`b, loB qy AhMkwr hY, auhnW dw hryk idhwVw (Bwv, swrI aumr) l`b loB AhMkwr (sMbMDI) JgVw kridAW guzrdw hY, auh siqgurU dy Sbd ivc ivcwr nhIN krdy [

ਸੁਧਿ ਮਤਿ ਕਰਤੈ ਸਭ ਹਿਰਿ ਲਈ ਬੋਲਨਿ ਸਭੁ ਵਿਕਾਰੁ ॥ ਦਿਤੈ ਕਿਤੈ ਨ ਸੰਤੋਖੀਅਹਿ ਅੰਤਰਿ ਤਿਸਨਾ ਬਹੁ ਅਗਿਆਨੁ ਅੰਧ੍ਯ੍ਯਾਰੁ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- suiD—hoS [ ihir leI—Koh leI [ n sMqoKIAih—r`jdy nhIN [ iqsnw—lwlc [ AMD@wru—hnyrw [

ArQ:- krqwr ny auhnW (mnmuKW) dI hoS qy Akl Koh leI hY, inrw ivkwr hI boldy hn (Bwv, inry ivkwrW dy bcn hI krdy hn); auh iksy BI dwq (dy imlx) qy r`jdy nhIN, ikauNik auhnW dy mn ivc bVI iqRSnw AigAwn qy hnyrw hY [

ਨਾਨਕ ਮਨਮੁਖਾ ਨਾਲੋ ਤੁਟੀ ਭਲੀ ਜਿਨ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਪਿਆਰੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 316}

ArQ:- hy nwnk! (ieho ijhy) mnmuKW nwloN sMbMD tu`tw hoieAw hI cMgw hY, ikauNik auhnW dw moh ipAwr qW mwieAw nwl hY [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਜਿਨਾ ਅੰਦਰਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਹੈ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਓਹੁ ਆਵੈ ਜਾਇ ਭਵਾਈਐ ਸੁਪਨੈ ਸੁਖੁ ਨ ਕੋਇ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

ArQ:- ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc mwieAw dw ipAwr hY, auhnW (dy ihrdy ivc) siqgurU dy snmuK rihx vwlw inhuˆ nhIN huMdw [

ਕੂੜੁ ਕਮਾਵੈ ਕੂੜੁ ਉਚਰੈ ਕੂੜਿ ਲਗਿਆ ਕੂੜੁ ਹੋਇ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਭੁ ਦੁਖੁ ਹੈ ਦੁਖਿ ਬਿਨਸੈ ਦੁਖੁ ਰੋਇ ॥ {ਪੰਨਾ 316}

ArQ:- jo mnu`K (mwieAw moh-rUp) kUVw kMm krdw hY, qy (zbwn qoN BI) kUV boldw hY qy kUV ivc l`g ky kUV (dw rUp hI) ho jWdw hY, aus nUµ supny ivc BI suK nhIN imldw qy auh jMmx mrn ivc BauNdw iPrdw hY, (ikauNik) mwieAw dw moh (-rUp kUV) inrol du`K (dw kwrn) hY (ies leI auh) du`K ivc hI mu`k jWdw hY qy du`K (dw roxw hI) roNdw rihMdw hY [

ਨਾਨਕ ਧਾਤੁ ਲਿਵੈ ਜੋੜੁ ਨ ਆਵਈ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੋਤੈ ਪੁੰਨੁ ਪਇਆ ਤਿਨਾ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 316}

pdArQ:- Dwqu—mwieAw [ ilv—(pRBU dw) ipAwr [ poqY—(&w:) ^zwny ivc [

ArQ:- BwvyN hryk mnu`K ipAw qWG kry (pr) hy nwnk! mwieAw qy ilv dw myl Pb nhIN skdw, (ipCly kIqy hoey Bly krmW Anuswr) ijnHW dy (mn-rUp) p`ly ivc (Bly sMskwrW dw iek`T-rUp) puMn (au~kirAw) hoieAw hY, auhnW nUµ siqgurU dy Sbd dI rwhIN suK imldw hY [2[

ਪਉੜੀ ਮਃ ੫ ॥ ਨਾਨਕ ਵੀਚਾਰਹਿ ਸੰਤ ਮੁਨਿ ਜਨਾਂ ਚਾਰਿ ਵੇਦ ਕਹੰਦੇ ॥ ਭਗਤ ਮੁਖੈ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਸੇ ਵਚਨ ਹੋਵੰਦੇ ॥ ਪਰਗਟ ਪਾਹਾਰੈ ਜਾਪਦੇ ਸਭਿ ਲੋਕ ਸੁਣੰਦੇ ॥ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਇਨਿ ਮੁਗਧ ਨਰ ਸੰਤ ਨਾਲਿ ਖਹੰਦੇ ॥ ਓਇ ਲੋਚਨਿ ਓਨਾ ਗੁਣਾ ਨੋ ਓਇ ਅਹੰਕਾਰਿ ਸੜੰਦੇ ॥ ਓਇ ਵੇਚਾਰੇ ਕਿਆ ਕਰਹਿ ਜਾਂ ਭਾਗ ਧੁਰਿ ਮੰਦੇ ॥ ਜੋ ਮਾਰੇ ਤਿਨਿ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਸੇ ਕਿਸੈ ਨ ਸੰਦੇ ॥ ਵੈਰੁ ਕਰਨਿ ਨਿਰਵੈਰ ਨਾਲਿ ਧਰਮਿ ਨਿਆਇ ਪਚੰਦੇ ॥ ਜੋ ਜੋ ਸੰਤਿ ਸਰਾਪਿਆ ਸੇ ਫਿਰਹਿ ਭਵੰਦੇ ॥ ਪੇਡੁ ਮੁੰਢਾਹੂ ਕਟਿਆ ਤਿਸੁ ਡਾਲ ਸੁਕੰਦੇ ॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 316-317}

pdArQ:- pwhwrY—sMswr ivc, pswry ivc [ mugD—mUrK [ iqin pwrbRhim—aus pwrbRhm ny [ inAwie—inAW Anuswr [

ArQ:- hy nwnk! sMq qy munI jn (AwpxI) ivcwr d`sdy hn qy cwry vyd (Bwv, purwqn Drm-pusqk) BI (iehI g`l) AwKdy hn, (ik) Bgq jn jo bcn mUMhoN boldy hn auh (shI) huMdy hn [ (Bgq) swry sMswr ivc pRq`K pris`D huMdy hn qy (auhnW dI soBw) swry lok suxdy hn [ jo mUrK mnu`K (Ajyhy) sMqW nwl vYr krdy hn, auh suK nhIN pWdy, (auh doKI) sVdy qW AhMkwr ivc hn, (pr) Bgq jnW dy guxW nUµ qrsdy hn [ iehnW doKI mnu`KW dy v`s BI kIh hY? ikauNik mu`F qoN (mMdy kMm krn krky) mMdy (sMskwr hI) auhnW dw ih`sw hY [ jo mnu`K r`b vloN moey hoey hn, auh iksy dy (s`ky) nhIN [ inrvYrW nwl (BI) vYr krdy hn, qy (prmwqmw dy) Drm inAW Anuswr duKI huMdy hn [ jo mnu`K sMqW vloN iPtkwry hoey hn, auh (jnm mrn ivc) Btkdy iPrdy hn [ (ieh spSt g`l hY ik) jo ru`K mu`FoN k`itAw jwey, aus dy twhx BI su`k jWdy hn [31[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh