ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 304

ਪਹਿਲਾ ਆਗਮੁ ਨਿਗਮੁ ਨਾਨਕੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਏ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕਾ ਬਚਨੁ ਉਪਰਿ ਆਇਆ ॥ ਗੁਰਸਿਖਾ ਵਡਿਆਈ ਭਾਵੈ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੀ ਮਨਮੁਖਾ ਓਹ ਵੇਲਾ ਹਥਿ ਨ ਆਇਆ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- Awgmu—SwsqR [ ingmu—vyd [ aupir AwieAw—(sB qoN vDIk) pRmwixk hY [ hiQ n AwvY—nhIN imldw [2[

ArQ:- nwnk AwK ky suxwauNdw hY (Bwv, nwnk ies g`l qy zor dy ky AwKdw hY ik) (guris`K leI ieh) pihlw Awgm ingm hY (ieho hI hY vyd SwsqRW dw au~qm is`DWq ik) pUry siqgurU dw bcn (sB qoN) vDIk pRmwxIk hY [ (ies vwsqy) guris`KW ƒ pUry siqgurU dI vifAweI cMgI l`gdI hY (pr) mnmuKW ƒ gurU dI vifAweI smJx dw auh smW h`Q nhIN AwauNdw [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਚੁ ਸਚਾ ਸਭ ਦੂ ਵਡਾ ਹੈ ਸੋ ਲਏ ਜਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਟਿਕੇ ॥ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜਿ ਸਚੁ ਧਿਆਇਦਾ ਸਚੁ ਸਚਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਇਕੇ ॥ ਸੋਈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਹੈ ਜਿਨਿ ਪੰਜੇ ਦੂਤ ਕੀਤੇ ਵਸਿ ਛਿਕੇ ॥ ਜਿ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਆਪੁ ਗਣਾਇਦੇ ਤਿਨ ਅੰਦਰਿ ਕੂੜੁ ਫਿਟੁ ਫਿਟੁ ਮੁਹ ਫਿਕੇ ॥ ਓਇ ਬੋਲੇ ਕਿਸੈ ਨ ਭਾਵਨੀ ਮੁਹ ਕਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਚੁਕੇ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- itky—it`ky, iqlk dyNdw hY, AsIs dyNdw hY, imhr dI nzr krdw hY [ (not:- 'it`ky' dw ArQ g`dI dyxw Zlq hY [ g`dI qW gurU goibMd isMG jI qoN ipCoN iksy mnu`K ƒ nhIN imlI [ kI 'gurU' bxn qoN ibnw iksy hor ƒ prmwqmw nhIN iml skdw?) 8[

ArQ:- sdw-iQr rihx vwlw jo s`cw pRBU sB qoN v`fw hY, aus mnu`K ƒ imldw hY ijs ƒ siqgurU iqlk dyvy (Bwv, AsIs dyvy) [ siqgurU BI auhI hY jo sdw s`cy pRBU ƒ cyqy r`Kdw hY (Aqy ies qrHW) s`cw pRBU qy siqgurU ie`k-rUp (ho gey hn,) ijs ny (kwmwidk) pMjy vYrI iK`c ky v`s kr ley hn [ jo mnu`K siqgurU dI syvw qoN vWjy rihMdy hn qy Awpxy Awp ƒ v`fw AKvwauNdy hn, auhnW dy ihrdy ivc JUT huMdw hY (ies krky auhnW dw) mUMh iP`kw (rihMdw hY, Bwv, auhnW dy mUMh qy nwm dI lwlI nhIN huMdI qy) auhnW ƒ sdw iPtkwr pYNdI hY; iksy ƒ auhnW dy bcn h`Cy nhIN l`gdy (AMdr kUV hox krky) auhnW dy mUMh BI BirSty hoey huMdy hn (ikauNik) auh siqgur qoN Bu`ly hoey hn [8[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਸਭੁ ਖੇਤੁ ਹੈ ਹਰਿ ਆਪਿ ਕਿਰਸਾਣੀ ਲਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਖਸਿ ਜਮਾਈਅਨੁ ਮਨਮੁਖੀ ਮੂਲੁ ਗਵਾਇਆ ॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- ikrswxI—vwhI [ bKis—b^S ky, imhr kr ky [ jmweIAnu—jmw id`qI hY aus ny, augw id`qI hY aus ny [

ArQ:- swrw sMswr pRBU dI (mwno) pYlI hY (ijs ivc) pRBU ny (jIvW ƒ) vwhI dy kMm ivc joiVAw hY (Bwv, nwm jpx leI ByijAw hoieAw hY) [ jo mnu`K siqgurU dy snmuK rihMdy hn, auhnW dI (KyqI) pRBU ny imhr kr ky augw id`qI hY, (pr) jo mnu`K mn dy ipCy Bu`ly rhy, auhnW mUl BI gvw ilAw (Bwv, mnu`Kw jnm h`QoN Koh ilAw) [

ਸਭੁ ਕੋ ਬੀਜੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਨੋ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਸੋ ਖੇਤੁ ਜਮਾਇਆ ॥ ਗੁਰਸਿਖੀ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਬੀਜਿਆ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਫਲੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪਾਇਆ ॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- sBu ko—hryk jIv [ BwvY—cMgw l`gy [

ArQ:- (Awpxy vloN) hr koeI Awpxy Bly leI bIjdw hY (pr) auhI Kyq cMgw au~gdw hY (Bwv, auhI kmweI sPl huMdI hY) jo pRBU ƒ cMgw l`gdw hY [ (ies krky hrI dI pRsMnqw leI) siqgurU dy is`K Amr krn vwly pRBU dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm bIjdy hn qy auhnW ƒ hirnwm-rUp AMimRq Pl dI pRwpqI ho jWdI hY [

ਜਮੁ ਚੂਹਾ ਕਿਰਸ ਨਿਤ ਕੁਰਕਦਾ ਹਰਿ ਕਰਤੈ ਮਾਰਿ ਕਢਾਇਆ ॥ ਕਿਰਸਾਣੀ ਜੰਮੀ ਭਾਉ ਕਰਿ ਹਰਿ ਬੋਹਲ ਬਖਸ ਜਮਾਇਆ ॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- ikrs—&sl, KyqI [ kurkdw—tu`kdw, kuqrdw [ ikrswxI—&sl [ Bwau kir—pRuym kr ky, P`b ky [ bKs—b^SS [

ArQ:- (mnmuKW dI) ikrswxI ƒ jo jm (rUp) cUhw sdw tu`kI jWdw hY guris`KW dw auh koeI ivgwV nhIN kr skdw, (ikauNik) isrjxhwr pRBU ny mwr ky aus ƒ k`F id`qw hY (Bwv, guris`KW dy ihrdy ivc mwieAw vwlw pRBwv hI nhIN rihx id`qw), (ies vwsqy auhnW dI) &sl pRym nwl (Bwv, cMgI P`b ky) au~gdI hY qy pRBU dI imhr-rUpI bohl dw Fyr l`g jWdw hY [

ਤਿਨ ਕਾ ਕਾੜਾ ਅੰਦੇਸਾ ਸਭੁ ਲਾਹਿਓਨੁ ਜਿਨੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਧਿਆਇਆ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਅਰਾਧਿਆ ਆਪਿ ਤਰਿਆ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਤਰਾਇਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- lwihEnu—lwh id`qw hY aus (pRBU) ny [1[

ArQ:- jyhVy mnu`K siqgur purK dw iDAwn Drdy hn, pRBU ny auhnW dw swrw Jorw qy icMqw lwh id`qw hY [ hy dws nwnk! jo mnu`K pRBU-nwm dw ismrn krdw hY, auh Awp (ies kwVy AMdysy-Bry smuMdr ivcoN) qr jWdw hY qy swry sMswr ƒ qwr lYNdw hY [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਲਾਲਚਿ ਅਟਿਆ ਮਨਮੁਖਿ ਹੋਰੇ ਗਲਾ ॥ ਰਾਤੀ ਊਘੈ ਦਬਿਆ ਨਵੇ ਸੋਤ ਸਭਿ ਢਿਲਾ ॥ ਮਨਮੁਖਾ ਦੈ ਸਿਰਿ ਜੋਰਾ ਅਮਰੁ ਹੈ ਨਿਤ ਦੇਵਹਿ ਭਲਾ ॥ ਜੋਰਾ ਦਾ ਆਖਿਆ ਪੁਰਖ ਕਮਾਵਦੇ ਸੇ ਅਪਵਿਤ ਅਮੇਧ ਖਲਾ ॥ ਕਾਮਿ ਵਿਆਪੇ ਕੁਸੁਧ ਨਰ ਸੇ ਜੋਰਾ ਪੁਛਿ ਚਲਾ ॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- lwlic—lwlc ivc [ AitAw—A`itAw, ilbiVAw hoieAw [ aUGY—nINdr ivc [ soq—ieMdry [ isir—isr auqy [ jorw—iesqRIAW [ Amru—hukm [ Blw—cMgIAW cIzW [ AmyD—miq-hIn [ Kl—mUrK [ kusuD—Koty [

ArQ:- mn dy ADIn hoieAw mnu`K swrw idn lwlc ivc il`biVAw hoieAw (nwm qNo Cut) hor hor g`lW krdw iPrdw hY [ (idn dI ikrq-kwr kr ky Q`ikAw hoieAw) rwq ƒ nINdr ivc Gu`itAw jWdw hY, aus dy swry nO hI ieMdry iF`ly ho jWdy hn [ (ieho ijhy) mnmuKW dy isr qy iesqRIAW dw hukm huMdw hY, qy auh auhnW ƒ (hI) sdw cMgy cMgy pdwrQ ilAw ky dyNdy hn [ jo mnu`K iesqRIAW dy khy ivc turdy hn (Bwv, Awpxw vzIr jwx ky slwh nhI lYNdy, sgoN inrol jo iesqRIAW AwKx auhI krdy hn), auh (Awm qOr qy) mlIn-miq buD-hIn qy mUrK huMdy hn, (ikauNik) jo ivSy dy mwry hoey gMdy Awcrn vwly huMdy hn, auho hI iesqRIAW dy khy ivc hI qurdy hn [

ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਆਖਿਐ ਜੋ ਚਲੈ ਸੋ ਸਤਿ ਪੁਰਖੁ ਭਲ ਭਲਾ ॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- AwiKAY—AwKy Anuswr [ {not:- l&z 'AwKIAY' Aqy 'AwiKAY' ivc dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [ Bl Blw—BilAW qoN Blw [

ArQ:- s`cw qy cMgy qoN cMgw mnu`K auh hY, jo siqgurU dy hukm ivc cldw hY [

ਜੋਰਾ ਪੁਰਖ ਸਭਿ ਆਪਿ ਉਪਾਇਅਨੁ ਹਰਿ ਖੇਲ ਸਭਿ ਖਿਲਾ ॥ ਸਭ ਤੇਰੀ ਬਣਤ ਬਣਾਵਣੀ ਨਾਨਕ ਭਲ ਭਲਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- aupwieAnu—aupwey aus (pRBU) ny [ siB Kyl—swry kOqk [ iKlw—Kyfy hn [2[

ArQ:- (pr, iesqRI jW mnmuK mnu`K dy kIh ie^iqAwr? sB iesqRIAW qy mnu`K pRBU ny Awp pYdw kIqy hn [ hy nwnk! (AwK ik) hy pRBU! (sMswr dI) ieh swrI bxq qyrI bxweI hoeI hY, jo ku`J qUM kIqw hY sB Blw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੂ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ਅਥਾਹੁ ਹੈ ਅਤੁਲੁ ਕਿਉ ਤੁਲੀਐ ॥ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਜਿ ਤੁਧੁ ਧਿਆਇਦੇ ਜਿਨ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੀਐ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬਣੀਐ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਰੀਸੈ ਹੋਰਿ ਕਚੁ ਪਿਚੁ ਬੋਲਦੇ ਸੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੇ ਝੜਿ ਪੜੀਐ ॥ ਓਨ੍ਹ੍ਹਾ ਅੰਦਰਿ ਹੋਰੁ ਮੁਖਿ ਹੋਰੁ ਹੈ ਬਿਖੁ ਮਾਇਆ ਨੋ ਝਖਿ ਮਰਦੇ ਕੜੀਐ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 304}

pdArQ:- bxIAY—bx jweIdw hY [ hoir—keI hor mnu`K [ kUiVAwr—kUV dy vpwrI [ JiV pVIAY—rih jWdy hn [ {not:- l&z 'hoir' qy 'horu dw &rk vyKx-jog hY} [9[

ArQ:- hy pRBU! qYƒ ikvyN qolIey? qUM vyprvwh, AQwh qy Aqol hYN [ ijnHW ƒ siqgurU imldw hY qy jyhVy qyrw ismrn krdy hn, auh v`fy BwgW vwly hn [ siqgurU dI bwxI s`cy pRBU dw srUp hY (ikauNik ieh inrol s`cy pRBU dI is&iq-swlwh hY) qy siqgurU dI bwxI rwhIN (siq srUp) bx jweIdw hY (Bwv jo nwm jpdw hY auh nwm ivc smw jWdw hY) [ keI hor kUV dy vpwrI siqgurU dI rIs kr ky k`cI-ip`lI bwxI aucwrdy hn, pr auh (ihrdy ivc) kUV hox krky JV pYNdy hn (Bwv, siqgurU dI brwbrI nhIN kr skdy, qy auhnW dw pwj Ku`lH jWdw hY), auhnW dy ihrdy ivc ku`J hor huMdw hY qy mUMh ivc hor, auh ivhu-mwieAw ƒ iek`qr krn leI Jurdy hn qy Kp Kp mrdy hn [9[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਨਿਰਮਲੀ ਨਿਰਮਲ ਜਨੁ ਹੋਇ ਸੁ ਸੇਵਾ ਘਾਲੇ ॥ ਜਿਨ ਅੰਦਰਿ ਕਪਟੁ ਵਿਕਾਰੁ ਝੂਠੁ ਓਇ ਆਪੇ ਸਚੈ ਵਖਿ ਕਢੇ ਜਜਮਾਲੇ ॥ ਸਚਿਆਰ ਸਿਖ ਬਹਿ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਸਿ ਘਾਲਨਿ ਕੂੜਿਆਰ ਨ ਲਭਨੀ ਕਿਤੈ ਥਾਇ ਭਾਲੇ ॥ {ਪੰਨਾ 304-305}

pdArQ:- siqgur kI syvw—gurU dw d`isAw hoieAw rsqw [ jjmwly—jzwmI, koVHy [ sicAwr—s`c dy vpwrI [

ArQ:- siqgurU dI (d`sI) syvw (iek) pivRq (kMm) hY, jo mnu`K inrml hovy (Bwv, ijs mnu`K dw ihrdw mlIn nw hovy) auho hI ieh AOKI kwr kr skdw hY [ ijnHW dy ihrdy ivc DoKw ivkwr qy JUT hY, s`cy pRBU ny Awp hI auhnW koiVHAW ƒ (gurU qoN) v`Kry kr id`qw hY [ s`c dy vpwrI is`K qW siqgurU dy pws bih ky (syvw dI) Gwl Gwldy hn, pr auQy kUV dy vpwrI ikqy l`iBAW BI nhIN l`Bdy [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh