ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 303

ਮਃ ੪ ॥ ਇਕੁ ਮਨੁ ਇਕੁ ਵਰਤਦਾ ਜਿਤੁ ਲਗੈ ਸੋ ਥਾਇ ਪਾਇ ॥ ਕੋਈ ਗਲਾ ਕਰੇ ਘਨੇਰੀਆ ਜਿ ਘਰਿ ਵਥੁ ਹੋਵੈ ਸਾਈ ਖਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੋਝੀ ਨਾ ਪਵੈ ਅਹੰਕਾਰੁ ਨ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥ ਅਹੰਕਾਰੀਆ ਨੋ ਦੁਖ ਭੁਖ ਹੈ ਹਥੁ ਤਡਹਿ ਘਰਿ ਘਰਿ ਮੰਗਾਇ ॥ ਕੂੜੁ ਠਗੀ ਗੁਝੀ ਨਾ ਰਹੈ ਮੁਲੰਮਾ ਪਾਜੁ ਲਹਿ ਜਾਇ ॥ ਜਿਸੁ ਹੋਵੈ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਤਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਪ੍ਰਭੁ ਆਇ ॥ ਜਿਉ ਲੋਹਾ ਪਾਰਸਿ ਭੇਟੀਐ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ ਸੁਵਰਨੁ ਹੋਇ ਜਾਇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭ ਤੂ ਧਣੀ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 303}

pdArQ:- ijqu—ijQy [ Qwie pwie—hwsl kr lYNdw hY [ vQu—cIz [ Gir Gir—hryk Gr ivc [ guJI—lukI [ mulµmw pwju—ivKwvw [ pwris—pwrs nwl [ suvrnu—sonw [ DxI—mwlk [

ArQ:- mn ie`k hY qy ie`k pwsy hI l`g skdw hY, ijQy juVdw hY, EQy sPlqw hwsl kr lYNdw hY [ bhuqIAW g`lW bwhroN bwhroN koeI ipAw kry (Bwv, g`lW krn dw koeI lwB nhIN), Kw qy auho cIz skdw hY jyhVI Gr ivc hovy (Bwv, mn ijQy l`gw hoieAw hY, pRwpq qW auho SY hoxI hY) [ mn ƒ siqgurU dy ADIn kIqy ibnw (ieh) smJ nhIN pYNdI qy ihrdy ivcoN AhMkwr dUr nhIN huMdw [ AhMkwrI jIvW ƒ (sdw) iqRSnw qy du`K (sqwauNdy hn), (iqRSnw dy kwrn) h`Q A`f ky Gr Gr mMgdy iPrdy hn (Bwv, auhnW dI iqRpqI nhIN huMdI qy iesy krky duKI rihMdy hn) [ aunHW dw mulµmw pwj (idKwvw) lih jWdw hY Aqy kUV qy T`gI lukI nhIN rih skdI, (pr auhnW ivcwirAW dy BI kIh v`s)? ipCly (kIqy cMgy kMmW dy Anuswr ijnHW dy ihrdy qy Bly sMskwr) ilKy hoey hn, auhnW ƒ pUrw siqgurU iml pYNdw hY, qy ijvyN pwrs nwl l`g ky lohw sonw bx jWdw hY iqvyN sMgiq ivc rl ky (auh BI cMgy bx jWdy hn) [ hy dws nwnk dy pRBU! (jIvW dy h`Q kuJ nhIN) qUM Awp sB dw mwlk hYN ijvyN qYnUµ cMgw l`gdw hY iqvyN jIvW ƒ qordw hYN [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਨ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨ ਹਰਿ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਗੁਣ ਕੀ ਸਾਝਿ ਤਿਨ ਸਿਉ ਕਰੀ ਸਭਿ ਅਵਗਣ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥ ਅਉਗਣ ਵਿਕਣਿ ਪਲਰੀ ਜਿਸੁ ਦੇਹਿ ਸੁ ਸਚੇ ਪਾਏ ॥ ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਜਿਨਿ ਅਉਗਣ ਮੇਟਿ ਗੁਣ ਪਰਗਟੀਆਏ ॥ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਵਡੇ ਕੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਲਾਏ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 303}

pdArQ:- ivkix—vycx leI [ plrI—prwlI dy v`ty [ (not:- l&z 'ivkix' dw ArQ ‘ivkdy hn’ krnw Zlq hY; auh l&z 'ivkin' huMdw hY) [ Awlwey—aucwrdw hY [7[

ArQ:- ijnHW jIvW ny ihrdy ivc pRBU dw ismrn kIqw, auhnW ƒ pRBU (Awpxy ivc) imlw lYNdw hY, auhnW nwl (auhnW dy) guxW dI ijnHW ny iBAwlI kIqI hY, auhnW dy swry pwp Sbd duAwrw swVy jWdy hn [ (pr) hy s`cy pRBU! AOguxW ƒ prwlI dy Bw vycx leI (Bwv, shly hI nws krn leI) guxW dI ieh sWJ ausy ƒ imldI hY ijs ƒ qUM Awp dyNdw hY [ mYN sdky hW Awpxy siqgurU qoN ijs ny (jIv dy) pwp dUr kr ky gux prgt kIqy hn [ jo jIv siqgurU dy snmuK huMdw hY, auhI v`fy pRBU dI v`fI is&iq-swlwh krn l`g pYNdw hY [7[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਚਿ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਜੋ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਰਮਤ ਸੁਚ ਸੰਜਮੁ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵੈ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਤਾਣੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਬਾਣੁ ਹਰਿ ਨਾਮੋ ਰਖ ਕਰਾਵੈ ॥ ਜੋ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ਪੂਜੇ ਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਸੋ ਮਨ ਇਛੇ ਫਲ ਪਾਵੈ ॥ {ਪੰਨਾ 303}

pdArQ:- vifAweI—gux [ Anidnu—hr roz [ rmq—ismrnw [ qwxu—bl [ dIbwxu—Awsrw [ rK—r`iKAw [ gur mUriq—gurU dw ieh srUp (ijs dw izkr aupr kIqw igAw hY) [

ArQ:- siqgurU ivc ieh Bwrw gux hY ik auh hr roz pRBU-nwm dw ismrn krdw hY, siqgurU dI su`c qy sMjm hir-nwm dw jwp hY qy auh hir-nwm ivc hI iqRpq rihMdw hY; hir dw nwm hI Awsrw qy nwm hI siqgurU leI r`iKAw krn vwlw hY [ jo mnu`K ies gur-mUrqI dw pUjn ic`q lw ky krdw hY (Bwv, jo jIv ghu nwl siqgurU dy aupr-ilKy guxW ƒ Dwrn krdw hY) aus ƒ auhI Pl iml jWdw hY ijs dI mn ivc ie`Cw kry [

ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੀ ਤਿਸੁ ਕਰਤਾ ਮਾਰ ਦਿਵਾਵੈ ॥ ਫੇਰਿ ਓਹ ਵੇਲਾ ਓਸੁ ਹਥਿ ਨ ਆਵੈ ਓਹੁ ਆਪਣਾ ਬੀਜਿਆ ਆਪੇ ਖਾਵੈ ॥ ਨਰਕਿ ਘੋਰਿ ਮੁਹਿ ਕਾਲੈ ਖੜਿਆ ਜਿਉ ਤਸਕਰੁ ਪਾਇ ਗਲਾਵੈ ॥ ਫਿਰਿ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸਰਣੀ ਪਵੈ ਤਾ ਉਬਰੈ ਜਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈ ॥ ਹਰਿ ਬਾਤਾ ਆਖਿ ਸੁਣਾਏ ਨਾਨਕੁ ਹਰਿ ਕਰਤੇ ਏਵੈ ਭਾਵੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 303}

pdArQ:- mwr—szw (not:- eIrKw dy kwrn hI mnu`K dUjy dI inMdw krdw hY so inMdw krn vyly auh eIrKw dI A`g-rUp Gor nrk ivc sV irhw huMdw hY, qy ijnHW dy pws inMdw krdw hY auhnW dIAW nzrW ivc BI hOlw pYNdw hY [ so, sVn qy mukwlK ieh do iksm dI mwr inMdk ƒ pYNdI hY) [ qskru—cor [ glwvY—gl dI r`sI [1[

ArQ:- jo mnu`K pUry siqgurU dI inMdw krdw hY, aus ƒ pRBU mwr pvwauNdw hY, AwpxI h`QIN inMdw dw bIj bIjy dw Pl aus ƒ Bogxw pYNdw hY (qdoN pCqwauNdw hY, pr) Pyr jo vylw (inMdw krn ivc bIq igAw hY) aus ƒ imldw nhIN, qy ijvyN cor ƒ gl ivc r`sI pw ky lY jweIdw hY iqvyN kwlw mUMh kr ky (mwno) frwauxy nrk ivc (aus ƒ BI) pwieAw jWdw hY [

Pyr ies (inMdw-rUp Gor nrk ivcoN) qW hI bcdw hY, jy siqgurU dI srnI pY ky pRBU dw nwm jpy [ nwnk prmwqmw (dy dr) dIAW g~lW AwK ky suxw irhw hY; prmwqmw ƒ ieauN hI BwauNdw hY (ik inMdk eIrKw dy nrk ivc Awpy hI ipAw sVy) [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕਾ ਹੁਕਮੁ ਨ ਮੰਨੈ ਓਹੁ ਮਨਮੁਖੁ ਅਗਿਆਨੁ ਮੁਠਾ ਬਿਖੁ ਮਾਇਆ ॥ ਓਸੁ ਅੰਦਰਿ ਕੂੜੁ ਕੂੜੋ ਕਰਿ ਬੁਝੈ ਅਣਹੋਦੇ ਝਗੜੇ ਦਯਿ ਓਸ ਦੈ ਗਲਿ ਪਾਇਆ ॥ ਓਹੁ ਗਲ ਫਰੋਸੀ ਕਰੇ ਬਹੁਤੇਰੀ ਓਸ ਦਾ ਬੋਲਿਆ ਕਿਸੈ ਨ ਭਾਇਆ ॥ ਓਹੁ ਘਰਿ ਘਰਿ ਹੰਢੈ ਜਿਉ ਰੰਨ ਦਹਾਗਣਿ ਓਸੁ ਨਾਲਿ ਮੁਹੁ ਜੋੜੇ ਓਸੁ ਭੀ ਲਛਣੁ ਲਾਇਆ ॥ {ਪੰਨਾ 303}

pdArQ:- ibKu—zihr [ Axhody—ijnHW dI koeI hoNd nhIN, inkMmy [ dXu—Ksm [ diX—Ksm ny [ gil—gl ivc [ gl ProsI—g`lW vycxIAW, g`lW dI K`tI KwxI [ duohwgix—(A`Kr 'd' dy nwl  (   u ) pVHnw hY, Asl l&z 'dohwgix' hY) [ lCxu—klµk [

ArQ:- jo mnu`K pUry siqgurU dw hukm nhIN mMndw, Eh Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw by-smJ bMdw mwieAw (rUp zihr) dw T`igAw (hoieAw hY,) aus dy mn ivc JUT hY (s`c ƒ BI auh) JUT hI smJdw hY, ies vwsqy Ksm ny (JUT bolx qoN pYdw hoey) ivArQ JgVy aus dy gl pw id`qy hn, aUl-jlUl bol ky rotI kmwaux dy auh bQyry jqn krdw hY, pr aus dy bcn iksy ƒ cMgy nhIN l`gdy; Cu`tV rMn vW| auh Gr Gr iPrdw hY, jo mnu``K aus nwl myl-mulwkwq r`Kdw hY aus ƒ BI klµk l`g jWdw hY [

ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਸੁ ਅਲਿਪਤੋ ਵਰਤੈ ਓਸ ਦਾ ਪਾਸੁ ਛਡਿ ਗੁਰ ਪਾਸਿ ਬਹਿ ਜਾਇਆ ॥ ਜੋ ਗੁਰੁ ਗੋਪੇ ਆਪਣਾ ਸੁ ਭਲਾ ਨਾਹੀ ਪੰਚਹੁ ਓਨਿ ਲਾਹਾ ਮੂਲੁ ਸਭੁ ਗਵਾਇਆ ॥ {ਪੰਨਾ 303-304}

pdArQ:- Ailpqo—v`Krw, inrwlw [ pwsu—pwsw, swQ [ gopy—inMdw krdw hY [ Ein—aus ny [ lwhw—K`tI [

ArQ:- jo mnu`K siqgurU dy snmuK huMdw hY auh mnmuK qoN v`Krw rihMdw hY, mnmuK dw swQ C`f ky siqgurU dI sMgq krdw hY [ hy sMq jnoN! (mukdI g`l ieh hY ik) jo mnu`K Awpxy siqgurU dI inMdw krdw hY, auh cMgw nhIN, (mnu`Kw jnm ivc) jo K`txw sI auh BI gvw lYNdw hY qy (mnu`K-jnm-rUp) mUl BI gvw lYNdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh