ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 302

ਮਃ ੪ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਦਇਆਲੁ ਹੈ ਜਿਸ ਨੋ ਦਇਆ ਸਦਾ ਹੋਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਅੰਦਰਹੁ ਨਿਰਵੈਰੁ ਹੈ ਸਭੁ ਦੇਖੈ ਬ੍ਰਹਮੁ ਇਕੁ ਸੋਇ ॥ ਨਿਰਵੈਰਾ ਨਾਲਿ ਜਿ ਵੈਰੁ ਚਲਾਇਦੇ ਤਿਨ ਵਿਚਹੁ ਤਿਸਟਿਆ ਨ ਕੋਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਭਨਾ ਦਾ ਭਲਾ ਮਨਾਇਦਾ ਤਿਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਕਿਉ ਹੋਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਜੇਹਾ ਕੋ ਇਛਦਾ ਤੇਹਾ ਫਲੁ ਪਾਏ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਤਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਜਾਣਦਾ ਜਿਦੂ ਕਿਛੁ ਗੁਝਾ ਨ ਹੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 302}

pdArQ:- iqsitAw—itikAw, SWq-ic`q hoieAw [ guJw—luikAw [2[

ArQ:- dwqW b^Sx vwlw siqgurU dieAw dw Gr hY, aus dy (ihrdy) ivc sdw dieAw (hI dieAw) hY [ siqgurU dy (ihrdy) ivc iksy nwl vYr nhIN, auh sB QweIN iek pRBU ƒ vyK irhw hY (ies leI auh vYr iks dy nwl kry? pr keI mUrK mnu`K inrvYr gurU nwl BI vYr krnoN nhIN muVdy) jo mnu`K inrvYrW nwl vYr krdy hn, auhnW ivcoN SWqI kdI iksy dy ihrdy ivc nhIN AweI (Bwv, auh sdw duKI rihMdy hn;) (qy) siqgurU dw burw qW ho hI nhIN skdw (ikauNik) auh sBnW dw Blw socdw hY [ ijs Bvnw nwl koeI jIv siqgurU pws jWdw hY, aus ƒ auho ijhw Pl iml jWdw hY (zwhrdwrI sPl nhIN ho skdI); ikauNik hy nwnk! rcnhwr pRBU pwsoN koeI g`l lukweI nhIN jw skdI, auh (AMdrlI bwhrlI) sB jwxdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਸਾਹਿਬੁ ਵਡਾ ਕਰੇ ਸੋਈ ਵਡ ਜਾਣੀ ॥ ਜਿਸੁ ਸਾਹਿਬ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਬਖਸਿ ਲਏ ਸੋ ਸਾਹਿਬ ਮਨਿ ਭਾਣੀ ॥ ਜੇ ਕੋ ਓਸ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰੇ ਸੋ ਮੂੜ ਅਜਾਣੀ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਲੇ ਸੁ ਗੁਣ ਰਵੈ ਗੁਣ ਆਖਿ ਵਖਾਣੀ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਸਚੁ ਹੈ ਬੁਝਿ ਸਚਿ ਸਮਾਣੀ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 302}

pdArQ:- swihb min—swihb dy mn ivc [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [5[

ArQ:- ijs (jIv-iesqRI) ƒ mwlk-pRBU vifAwey, auhI (Asl) v`fI smJxI cwhIdI hY [ ijs ƒ cwhy pRBU mwlk b^S lYNdw hY, qy auh swihb dy mn ivc ipAwrI l`gdI hY [ auh (jIv-iesqRI) mUrK qy AM\wx hY jo aus dI rIs krdI hY, (ikauNik rIs kIiqAW kuJ h`Q nhIN AwauNdw, ieQy qW) ijs ƒ siqgurU myldw hY (auhI imldI hY qy) (hrI dI) is&iq-swlwh hI aucwrn kr ky (hornW ƒ suxwauNdI hY [ hy nwnk! pRBU sdw-iQr rihx vwlw hY, (ies g`l ƒ cMgI qrHW) smJ ky (auh jIv-iesqRI) s`cy pRBU ivc lIn ho jWdI hY [5[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਸਤਿ ਨਿਰੰਜਨ ਅਮਰੁ ਹੈ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥ ਜਿਨ ਜਪਿਆ ਇਕ ਮਨਿ ਇਕ ਚਿਤਿ ਤਿਨ ਲਥਾ ਹਉਮੈ ਭਾਰੁ ॥ ਜਿਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧਿਆ ਤਿਨ ਸੰਤ ਜਨਾ ਜੈਕਾਰੁ ॥ ਕੋਈ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੀ ਤਿਸ ਨੋ ਫਿਟੁ ਫਿਟੁ ਕਹੈ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਚਿ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਹਰਿ ਆਪੇ ਰਖਣਹਾਰੁ ॥ ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰੂ ਗੁਣ ਗਾਵਦਾ ਤਿਸ ਨੋ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰੁ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕਉ ਵਾਰਿਆ ਜਿਨ ਜਪਿਆ ਸਿਰਜਣਹਾਰੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 302}

pdArQ:- inrMjnu—inr-AMjn [ AMjn—kwlK, mwieAw dw pRBwv [ inrBau—ijs ƒ koeI fr nhIN [ inrMkwru—ijs dw koeI ^ws srIr nhIN [ iek min—iek mn dI rwhIN, mn lw ky, mn iek hrI v`l lw ky [ gurmuiK—gurU vl mUMh kr ky [ jYkwru—vifAweI [ iPtu iPtu khY—iPtkwrW pWdw hY [ vrqdw—mOjUd hY [ DMnu—mubwirk [ vwirAw—sdky [1[

ArQ:- pRBU sc-muc hY, mwieAw qoN inrlyp hY, kwl-rihq inrBau inrvYr qy Awkwr-rihq hY, ijnHW ny iekwgr mn ho ky aus dw ismrn kIqw hY, auhnW dy mn qoN haumY dw boJ lih igAw hY [ (pr) auhnW sMq jnW ƒ hI vifAweI imldI hY, ijnHW ny gurU dy snmuK ho ky ismrn kIqw hY [ jo koeI pUry siqgurU dI inMdw krdw hY aus ƒ swrw sMswr iPtkwrW pwauNdw hY, (auh inMdk siqgurU dw kuJ ivgwV nhIN skdw, ikauNik) pRBU Awp siqgur ivc v`sdw hY qy auh Awp r`iKAw krn vwlw hY [ DMn hY gurU jo hrI dy gux gwauNdw hY, aus dy A`gy sdw isr invwauxw cwhIdw hY [ (AwK) hy nwnk! mYN sdky hW, auhnW hrI dy dwsW qoN ijnHW ny isrjxhwr ƒ AwrwiDAw hY [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਆਪੇ ਧਰਤੀ ਸਾਜੀਅਨੁ ਆਪੇ ਆਕਾਸੁ ॥ ਵਿਚਿ ਆਪੇ ਜੰਤ ਉਪਾਇਅਨੁ ਮੁਖਿ ਆਪੇ ਦੇਇ ਗਿਰਾਸੁ ॥ ਸਭੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਆਪੇ ਹੀ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਤੂ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਕਟੇ ਤਾਸੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 302}

pdArQ:- swjIAnu—swjI aus ny [ aupwieAnu—aupwey aus ny [ igrwsu—grwhI, ^urwk [ sBu—hr QW [ guxqwsu—guxW dw ^zwnw [ siB—swry [ iklivK—pwp [ qwsu—aus dy [2[

ArQ:- pRBU ny Awp hI DrqI swjI qy Awp hI AkwS [ ies DrqI ivc aus ny jIA jMq pYdw kIqy qy Awp hI (jIvW dy) mUMh ivc grwhI dyNdw hY [ guxW dw ^zwnw (hrI) Awp hI sB jIAW dy AMdr ivAwpk hY [ hy dws nwnk! qUM pRBU dw nwm jp, (ijs ny jipAw hY) aus dy swry pwp pRBU dUr krdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੂ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਚੁ ਹੈ ਸਚੁ ਸਚੇ ਭਾਵੈ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਸਚੁ ਸਲਾਹਦੇ ਤਿਨ ਜਮ ਕੰਕਰੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ॥ ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਦਰਿ ਉਜਲੇ ਜਿਨ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਸਚਾ ਭਾਵੈ ॥ ਕੂੜਿਆਰ ਪਿਛਾਹਾ ਸਟੀਅਨਿ ਕੂੜੁ ਹਿਰਦੈ ਕਪਟੁ ਮਹਾ ਦੁਖੁ ਪਾਵੈ ॥ ਮੁਹ ਕਾਲੇ ਕੂੜਿਆਰੀਆ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੋ ਹੋਇ ਜਾਵੈ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 302}

pdArQ:- jm kMkru—jm dw syvk, jmdUq [ aujly—iKVy hoey [ stIAin—s`ty jWdy hn [ ihrdY—ihrdy ivc [ kUVo—kUV hI [6[

ArQ:- hy hrI! qUM s`cw qy iQr rihx vwlw mwlk hYN, qYƒ s`c hI ipAwrw l`gdw hY [ hy s`cy pRBU! jo jIv qyrI is&iq-swlwh krdy hn, jmdUq auhnW dy nyVy nhIN Fukdw [ ijnHW dy ihrdy ivc s`cw pRBU ipAwrw l`gdw hY, auhnW dy mUMh drgwh ivc au~jly huMdy hn, (pr) kUV dw vpwr krn vwilAW dy ihrdy ivc kUV qy kpt hox krky auh ipCy is`ty jWdy hn qy bVw klyS auTWdy hn [ kUiVAwrW dy mUMh (drgwh ivc) kwly huMdy hn (ikauNik) auhnW dy kUV dw inqwrw ho jWdw hY [6[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਧਰਤੀ ਧਰਮ ਹੈ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਜੇਹਾ ਕੋ ਬੀਜੇ ਤੇਹਾ ਫਲੁ ਪਾਏ ॥ ਗੁਰਸਿਖੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਬੀਜਿਆ ਤਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲੁ ਹਰਿ ਪਾਏ ॥ ਓਨਾ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਓਇ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਸਚੀ ਪੈਨਾਏ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਅੰਦਰਿ ਖੋਟੁ ਨਿਤ ਖੋਟੁ ਕਮਾਵਹਿ ਓਹੁ ਜੇਹਾ ਬੀਜੇ ਤੇਹਾ ਫਲੁ ਖਾਏ ॥ ਜਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਰਾਫੁ ਨਦਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸੁਆਵਗੀਰ ਸਭਿ ਉਘੜਿ ਆਏ ॥ ਓਇ ਜੇਹਾ ਚਿਤਵਹਿ ਨਿਤ ਤੇਹਾ ਪਾਇਨਿ ਓਇ ਤੇਹੋ ਜੇਹੇ ਦਯਿ ਵਜਾਏ ॥ ਨਾਨਕ ਦੁਹੀ ਸਿਰੀ ਖਸਮੁ ਆਪੇ ਵਰਤੈ ਨਿਤ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਚਲਤ ਸਬਾਏ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 302-303}

pdArQ:- gurisKI—gurU dy is`KW ny [ hliq—ies lok ivc [ pliq—prlok ivc [ pYnwey—mMny jWdy hn, Awdr id`qw jWdw hY [ Eie—(l&z 'Ehu' qoN bhu-vcn) [ suAwvgIr—suAwrQ ƒ PVn vwly [ dXu—Ksm [ diX—Ksm ny [ vjwey—prgt kIqy [ isrI—isrIN, pwsIN [ clq—kOqk [ sbwey—swry [1[

ArQ:- (DrqI dy suBwv vWg) siqgurU (BI) Drm dI BoeyN hY, ijs qrHW (dI Bwvnw) dw bIj koeI bIjdw hY, auho ijhw Pl lYNdw hY [ ijnHW guris`KW ny nwm-AMimRq bIijAw hY auhnW ƒ pRBU-pRwpqI-rUp AMimRq Pl hI iml igAw hY [ ies sMswr ivc qy Agly jhwn ivc auh sur^rU huMdy hn, qy pRBU dI s`cI drgwh ivc auhnW dw Awdr huMdw hY [ ieknW jIvW dy ihrdy ivc Kot (hox krky) auh sdw Koty krm krdy hn [ AYsw bMdw auho ijhw Pl hI KWdw hY, (ikauNik) jdoN srw& siqgurU ghu nwl prKdw hY qW swry ^udZrz prgt ho jWdy hn (Bwv, luky nhIN rih skdy) [ ijho ijhI auhnW dy ihrdy dI Bwvnw huMdI hY, iqho ijhw auhnW ƒ Pl imldw hY, qy Ksm pRBU dI rwhIN auh ausy qrHW nSr kr id`qy jWdy hn, (pr) hy nwnk! (jIv dy kIh v`s?) ieh swry kOqk pRBU Awp sdw kr ky vyK irhw hY qy dohIN pwsIN (gurisKW ivc qy suAwvgIrW ivc) Awp hI prmwqmw mOjUd hY [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh