ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 199

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸੋ ਕਿਛੁ ਕਰਿ ਜਿਤੁ ਮੈਲੁ ਨ ਲਾਗੈ ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਮਹਿ ਏਹੁ ਮਨੁ ਜਾਗੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਏਕੋ ਸਿਮਰਿ ਨ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਜਪਿ ਕੇਵਲ ਨਾਉ ॥੧॥ ਕਰਮ ਧਰਮ ਨੇਮ ਬ੍ਰਤ ਪੂਜਾ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਬਿਨੁ ਜਾਨੁ ਨ ਦੂਜਾ ॥੨॥ ਤਾ ਕੀ ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਘਾਲ ॥ ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਪੁਨੇ ਪ੍ਰਭ ਨਾਲਿ ॥੩॥ ਸੋ ਬੈਸਨੋ ਹੈ ਅਪਰ ਅਪਾਰੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਨਿ ਤਜੇ ਬਿਕਾਰ ॥੪॥੯੬॥੧੬੫॥ {ਪੰਨਾ 199}

pdArQ:- ijqu—ijs (dy krn) nwl [ jwgY—jwgdw rhy, ivkwrW vloN sucyq rhy [1[rhwau[

dUjw Bwau—prmwqmw qoN ibnw iksy hor dw ipAwr [ sMig—sMgiq ivc [1[

jwnu n—nwh smJ [2[

Gwl—imhnq [ jw kI—ijs (mnu`K) dI [3[

bYsno—ivSnU dw Bgq [ Apr Apwru—pry qoN pry, bhuq sRySt [ ijin—ijs ny [4[

ArQ:- (hy BweI!) auh (Dwrimk) au~dm kr, ijs dy krn nwl qyry mn ƒ ivkwrW dI mYl n l`g sky, qy qyrw ieh mn prmwqmw dI is&iq-swlwh ivc itk ky (ivkwrW dy h`ilAW vloN) sucyq rhy [1[rhwau[

(hy BweI!) isr& iek prmwqmw dw nwm jp, iksy hor dw ipAwr (Awpxy mn ivc) nwh ilAw [ swD sMgiq ivc itk ky isr& prmwqmw dw nwm jipAw kr [1[

(hy BweI! imQy hoey) Dwrimk krm, vrq pUjw Awidk (bxwey hoey) nym—prmwqmw dy ismrn qoN ibnw Ajyhy iksy dUjy kMm ƒ (au~cy Awqmk jIvn vwsqy shwiek) nwh smJ [2[

(hy BweI! isr&) aus mnu`K dI imhnq sPl huMdI hY, ijs dI pRIiq Awpxy prmwqmw dy nwl bxI hoeI hY [3[

hy nwnk! AwK—(krm Drm nym bRq pUjw krn vwlw mnu`K Asl bYsno nhIN hY) auh bYsno pry qoN pry qy sRySt hY, ijs ny (swD sMgiq ivc itk ky ismrn dI brkiq nwl Awpxy AMdroN) swry ivkwr dUr kr ley hn [4[96[165[

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜੀਵਤ ਛਾਡਿ ਜਾਹਿ ਦੇਵਾਨੇ ॥ ਮੁਇਆ ਉਨ ਤੇ ਕੋ ਵਰਸਾਂਨੇ ॥੧॥ ਸਿਮਰਿ ਗੋਵਿੰਦੁ ਮਨਿ ਤਨਿ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ॥ ਕਾਹੂ ਕਾਜ ਨ ਆਵਤ ਬਿਖਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਖੈ ਠਗਉਰੀ ਜਿਨਿ ਜਿਨਿ ਖਾਈ ॥ ਤਾ ਕੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕਬਹੂੰ ਨ ਜਾਈ ॥੨॥ ਦਾਰਨ ਦੁਖ ਦੁਤਰ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਕੈਸੇ ਉਤਰਸਿ ਪਾਰਿ ॥੩॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਦੁਇ ਕੁਲ ਸਾਧਿ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਨਕ ਆਰਾਧਿ ॥੪॥੯੭॥੧੬੬॥ {ਪੰਨਾ 199}

pdArQ:- jIvq—jIaUNidAW [ dyvwny—hy dIvwny! hy kmly mnu`K! aun qy—auhnW qoN [ ko vrsWny—kOx lwB auTw skdy hn? [1[

min—mn ivc [ qin—qn ivc [ Duir—Dur qoN [ iliKAw—au~kirAw hoieAw [ ibiKAw—mwieAw [1[rhwau[

TgaurI—Tg-mUrI, Tg-bUtI, auh bUtI ijhVI Kvw ky T`g Boly lokW ƒ T`g lYNdy hn [ ibKY TgaurI—iviSAW dI T`g-bUtI [ ijin ijin—ijs ijs ny [2[

dwrn—iBAwnk [ duqr— {duÔqr} ijs qoN pwr lµGxw AOKw hY [ auqris—qUM pwr lµGyNgw [3[

duie kul—ieh lok qy prlok [ swiD—sMvwr lY [ AwrwiD—ismr [4[

ArQ:- (hy BweI!) prmwqmw dw nwm ismr, (ieh ismrn-lyK hI DuroN r`bI inXm Anuswr qyry mn ivc qyry ihrdy ivc (sdw leI) au~kirAw rih skdw hY, pr ieh mwieAw (ijs dI ^wqr swrI aumr dOV-B`j krdw hYN, Awi^r) iksy kMm nhIN AwauNdI [1[rhwau[

hy J`ly mnu`K! jyhVy mwiek pdwrQ mnu`K ƒ jIaUNdy ƒ hI C`f jWdy hn, mOq Awaux qy auhnW pwsoN kOx koeI lwB auTw skdw hY? [1[

(hy BweI! cyqy r`K) ijs ijs mnu`K ny iviSAW dI Tg-bUtI Kw leI hY, (ivkwrW dI) aus dI iqRSnw kdy BI imtdI nhIN [2[

(hy BweI!) ies sMswr (-smuMdr) qoN pwr lµGxw bhuq AOKw hY [ ieh bVy iBAwnk du`KW nwl BrpUr hY [ qUM prmwqmw dy nwm qoN ibnw iks qrHW ies qoN pwr lµG skyNgw? [3[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) swD sMgiq ivc iml ky prmwqmw dw nwm ismr, qy ieh lok qy prlok dovyN hI sMvwr lY [4[97[166[

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਗਰੀਬਾ ਉਪਰਿ ਜਿ ਖਿੰਜੈ ਦਾੜੀ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਸਾ ਅਗਨਿ ਮਹਿ ਸਾੜੀ ॥੧॥ ਪੂਰਾ ਨਿਆਉ ਕਰੇ ਕਰਤਾਰੁ ॥ ਅਪੁਨੇ ਦਾਸ ਕਉ ਰਾਖਨਹਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਪ੍ਰਗਟਿ ਪਰਤਾਪੁ ॥ ਨਿੰਦਕੁ ਮੁਆ ਉਪਜਿ ਵਡ ਤਾਪੁ ॥੨॥ ਤਿਨਿ ਮਾਰਿਆ ਜਿ ਰਖੈ ਨ ਕੋਇ ॥ ਆਗੈ ਪਾਛੈ ਮੰਦੀ ਸੋਇ ॥੩॥ ਅਪੁਨੇ ਦਾਸ ਰਾਖੈ ਕੰਠਿ ਲਾਇ ॥ ਸਰਣਿ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥੪॥੯੮॥੧੬੭॥ {ਪੰਨਾ 199}

pdArQ:- ij dwVI—jyhVI dwVHI [ iKMjY—iK`JdI hY [ pwrbRhim—pwrbRhm ny [ sw—auh dwVHI {l&z ‘sw’ iesqRI ilMg hY} [1[

pUrw—ijs ivc koeI aukweI nhIN huMdI [ rwKnhwru—r`Kx dI qwkq vwlw [1[rhwau[

Awid—SurU qoN [ jugwid—jugW dy SurU qoN [ pRgit—pRgtY, prgt huMdw AwieAw hY [ muAw—Awqmk mOqy mrdw hY [ aupij—aupj ky [ qwpu—du`K-klyS [2[

iqin—aus (prmwqmw) ny [ ij—ijs dy mwry ƒ [ AwgY—prlok ivc [ pwCY—ies lok ivc [ mMdI soie—bdnwmI [3[

kMiT—gl nwl [ lwie—lw ky [ nwnk—hy nwnk! [4[

ArQ:- (hy BweI!) jIvW ƒ pYdw krn vwlw prmwqmw (sdw) inAW krdw hY (AYsw inAW) ijs ivc koeI aukweI nhIN huMdI [ auh krqwr Awpxy syvkW dI shwieqw krn dI smr`Qw vwlw hY [1[rhwau[

(hy BweI! vyK aus dw inAW!) jyhVI dwVHI grIbW auqy iK`JdI rihMdI hY pwrbRhm-pRBU ny auh dwVHI A`g ivc swV id`qI (huMdI) hY (Bwv, jyhVw mnu`K AhMkwr ivc Aw ky dUijAW ƒ du`KI krdw hY, auh Awp BI k®oD-A`g ivc sVdw rihMdw hY) [1[

(hy BweI! jgq dy) SurU qoN, jugW dy SurU qoN hI prmwqmw dw qyj-prqwp prgt huMdw AwieAw hY (ik dUijAW dI) inMdw krn vwlw mnu`K (Awp) Awqmk mOqy mirAw rihMdw hY, (aus dy Awpxy AMdr inMdw dy kwrn) bVw du`K-klyS bixAw rihMdw hY [2[

(hy BweI! grIbW auqy vDIkI krn vwly mnu`K ƒ) aus prmwqmw ny (Awp) Awqmk mOqy mwr id`qw huMdw hY ijs qoN (prmwqmw qoN ibnw) hor koeI bcw nhIN skdw, (Ajyhy mnu`K dI) ies lok ivc BI qy prlok ivc BI bdnwmI hI huMdI hY [3[

hy nwnk! (AwK—) prmwqmw Awpxy syvkW ƒ Awpxy gl nwl lw ky r`Kdw hY (Bwv, auhnW dy au~cy Awqmk jIvn dw pUrw iDAwn r`Kdw hY) [ (hy BweI!) aus prmwqmw dI srn pau, qy aus prmwqmw dw nwm (sdw) ismr [4[98[167[

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਹਜਰੁ ਝੂਠਾ ਕੀਤੋਨੁ ਆਪਿ ॥ ਪਾਪੀ ਕਉ ਲਾਗਾ ਸੰਤਾਪੁ ॥੧॥ ਜਿਸਹਿ ਸਹਾਈ ਗੋਬਿਦੁ ਮੇਰਾ ॥ ਤਿਸੁ ਕਉ ਜਮੁ ਨਹੀ ਆਵੈ ਨੇਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਚੀ ਦਰਗਹ ਬੋਲੈ ਕੂੜੁ ॥ ਸਿਰੁ ਹਾਥ ਪਛੋੜੈ ਅੰਧਾ ਮੂੜੁ ॥੨॥ ਰੋਗ ਬਿਆਪੇ ਕਰਦੇ ਪਾਪ ॥ ਅਦਲੀ ਹੋਇ ਬੈਠਾ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਿ ॥੩॥ ਅਪਨ ਕਮਾਇਐ ਆਪੇ ਬਾਧੇ ॥ ਦਰਬੁ ਗਇਆ ਸਭੁ ਜੀਅ ਕੈ ਸਾਥੈ ॥੪॥ ਨਾਨਕ ਸਰਨਿ ਪਰੇ ਦਰਬਾਰਿ ॥ ਰਾਖੀ ਪੈਜ ਮੇਰੈ ਕਰਤਾਰਿ ॥੫॥੯੯॥੧੬੮॥ {ਪੰਨਾ 199}

pdArQ:- mhjru—(ArbI l&z ‘mhzr’) myjrnwmw, iksy dy ivru`D kIqI hoeI iSkwieq ijs auqy bhuiqAW dy ds^q hox [ kIqonu—kIqw aun, aus (prmwqmw) ny kr id`qw [ sMqwpu—klyS [1[

ijsih shweI—ijs dI shwieqw krn vwlw [ jmu—mOq dw fr [ nyrw—nyVy [1[rhwau[

kUVu—JUT [ hwQ pCoVY—h`QW nwl ptkdw hY [ mUVu—mUrK [2[

ibAwpy—iGry hoey, dbwey hoey [ AdlI—Adl krn vwlw, inAW krn vwlw [3[

Apn kmwieAY—Awpxy kIqy krmW Anuswr [ Awpy—Awp hI [ bwDy—b`Jy hoey [ drbu—Dn [ sBu—swrw [ jIA kY swQY—ijMd dy nwl hI [4[

ArQ:- (hy BweI!) myrw goibMd ijs mnu`K dw shweI bxdw hY, aus ƒ mOq dw fr poh nhIN skdw [1[rhwau[

(hy BweI! vyKo, swfy ivru`D iqAwr kIqw hoieAw) myjrnwmw krqwr ny Awp JUTw (swbq) kr id`qw, (qy JUT AnrQ Q`px vwly) pwpIAW ƒ (Awqmk qOr qy) bVw du`K-klyS hoieAw [1[

(hy BweI!) jyhVw mnu`K (iksy ƒ hwnI pucwx vwsqy) JUT boldw hY auh AMnHw mUrK sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dI drgwh ivc Awpxw isr Awpxw h`QW nwl ip`tdw hY (Bwv, auh pCuqwvy krdw hY) [2[

(hy BweI!) prmwqmw Awp inAW krn vwlw bx ky (kcihrI lweI) bYTw hoieAw hY (aus nwl koeI T`gI nhIN ho skdI) [ jyhVy mnu`K mMdy kMm krdy hn (aus dy inAW Anuswr) auh AnykW rogW ivc gRsy rihMdy hn [3[

(hy BweI! Dn Awidk dI ^wqr jIv pwp krm krdy hn, pr) swrw hI Dn ijMd dy nwl hI (jIv dy h`QoN) clw jWdw hY, qy Awpxy kIqy krmW Anuswr jIv Awp hI (moh dy bMDnW ivc) b`Jy rihMdy hn [4[

hy nwnk! (AwK—) jyhVy mnu`K prmwqmw dI srn pYNdy hn prmwqmw dy dr qy if`gdy hn, auhnW dI ie`zq myry krqwr ny sdw hI r`K leI hY [5[99[168[

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜਨ ਕੀ ਧੂਰਿ ਮਨ ਮੀਠ ਖਟਾਨੀ ॥ ਪੂਰਬਿ ਕਰਮਿ ਲਿਖਿਆ ਧੁਰਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਹੰਬੁਧਿ ਮਨ ਪੂਰਿ ਥਿਧਾਈ ॥ ਸਾਧ ਧੂਰਿ ਕਰਿ ਸੁਧ ਮੰਜਾਈ ॥੧॥ ਅਨਿਕ ਜਲਾ ਜੇ ਧੋਵੈ ਦੇਹੀ ॥ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਸੁਧੁ ਨ ਤੇਹੀ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟਿਓ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਕਾਟਿਆ ਭਉ ਕਾਲ ॥੩॥ ਮੁਕਤਿ ਭੁਗਤਿ ਜੁਗਤਿ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥੪॥੧੦੦॥੧੬੯॥ {ਪੰਨਾ 199-200}

pdArQ:- mIT KtwnI—im`TI l`gI hY [ pUrib krim—pUrbly jnm ivc kIqy krm Anuswr [ Duir—Dur qoN [1[

AhMbuiD—hau hau krn vwlI bu`DI [ mn iQDweI—mn dI iQMDweI [ mMjweI—mWj id`qI {not:-  iQMDy BWfy ƒ im`tI jW suAwh nwl mWjIdw hY} [1[

dyhI—srIr [ qyhI—aus qrIky nwl [ suDu—pivqR {l&z ‘suDu’ puilMg ‘suD’ iesqRI ilMg} [2[

ByitE—imilAw [ Bau kwl—kwl dw Bau [3[

mukiq—moK [ Bugiq—Bog [ jugiq—jog [4[

ArQ:- (hy BweI!) pUrbly jnm ivc kIqy krm Anuswr ijs pRwxI dy m`Qy auqy Dur drgwh qoN lyK iliKAw huMdw hY, aus dy mn ƒ prmwqmw dy syvk dI crn-DUV im`TI l`gdI hY [1[rhwau[

haumY vwlI bu`DI dy kwrn (mnu`K dy) mn ƒ (haumY dI) iQMDweI l`gI rihMdI hY (aus iQMDweI dy kwrn mn auqy iksy aupdyS dw Asr nhIN huMdw, ijvyN iQMDy BWfy auqoN dI pwxI iqlk jWdw hY [ ijs mnu`K ƒ ‘jn kI DUir’ im`TI l`gdI hY) swDU dI crn-DUV nwl aus dI bu`DI mWjI jWdI hY qy su`D ho jWdI hY [1[

jy mnu`K AnykW (qIrQW dy) pwxIAW nwl Awpxy srIr ƒ DoNdw rhy, qW BI aus dy mn dI mYl nhIN lihMdI, aus qrHW (Bwv, qIrQ-ieSnwnW nwl) auh mnu`K pivqR nhIN ho skdw [2[

(hy BweI!) ijs mnu`K ƒ siqgurU iml pYNdw hY ijs auqy gurU sdw dieAwvwn rihMdw hY, auh mnu`K prmwqmw dw nwm ismr ismr ky (Awpxy AMdroN) mOq dw fr (Awqmk mOq dw ^qrw) dUr kr lYNdw hY [3[

hy nwnk! pRym-BrI BgqI nwl prmwqmw dy gux gWdw rhu [ prmwqmw dw nwm hI ivkwrW qoN ^lwsI idvWdw hY, nwm hI Awqmk jIvn dI ^urwk hY, nwm jpxw hI jIvn dI shI jugqI hY [4[100[169[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh